Theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), rủi ro lớn nhất của thị trường hiện nay đến từ việc áp dụng bảng giá đất mới trong bối cảnh nhiều địa phương chưa ban hành hệ số điều chỉnh hoặc áp dụng ở mức cao. Điều này khiến chi phí đất đai tăng mạnh, đẩy giá thành dự án lên cao và gây khó cho doanh nghiệp, nhất là tại các khu vực phát triển mới. Chi phí đất đai khi đó sẽ tiếp tục trở thành điểm nghẽn, kìm hãm nguồn cung bất động sản trong năm 2026.

Cùng với giá đất, mặt bằng lãi suất cho vay có dấu hiệu tăng nhanh trong thời gian ngắn cũng dự báo tạo áp lực đồng thời lên doanh nghiệp phát triển dự án và người mua nhà ở thực. Trong bối cảnh giá bất động sản tại các đô thị lớn đã ở mức cao so với thu nhập bình quân, chi phí vốn gia tăng khiến thị trường thu hẹp nhóm người có khả năng tham gia, đặc biệt là những người mua sử dụng đòn bẩy tài chính, trực tiếp tác động đến thanh khoản của thị trường.

Ngoài ra, công tác giải phóng mặt bằng và việc triển khai các quy định pháp luật tại địa phương còn chậm, thiếu đồng bộ, khiến nhiều dự án kéo dài thủ tục, phát sinh chi phí và chậm đưa sản phẩm ra thị trường. VARS đánh giá, việc các nút thắt này kéo dài sẽ khiến thanh khoản tiếp tục phân hóa mạnh và làm suy yếu động lực phục hồi của thị trường trong năm 2026.

Nhận định tương tự, Trung tâm Nghiên cứu thị trường & Am hiểu khách hàng One Mount Group cho rằng thị trường bất động sản năm 2026 tiếp tục đối mặt các lực cản mang tính cấu trúc, tập trung vào ba nhóm chính là pháp lý, nguồn vốn và chi phí phát triển dự án.

Ông Trần Minh Tiến, Giám đốc One Mount Group, nhận định các bộ luật sửa đổi liên quan đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn, quá trình triển khai thực tế vẫn còn nhiều độ trễ, đặc biệt ở các khâu phức tạp như định giá đất theo cơ chế thị trường hằng năm. Việc thiếu hướng dẫn thống nhất khiến nhiều địa phương lúng túng trong áp dụng, kéo dài chu kỳ phát triển dự án và làm gia tăng rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Về dòng vốn, ông Tiến cho rằng thị trường bất động sản vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng và vốn huy động từ khách hàng, khiến hoạt động đầu tư nhạy cảm với biến động lãi suất. Việc dựa nhiều vào vốn ứng trước cũng làm gia tăng rủi ro thanh khoản cho doanh nghiệp khi sức mua suy yếu hoặc tiến độ bán hàng chậm lại. Trong khi đó, các kênh bổ sung như mua bán – sáp nhập hay hợp tác đầu tư chưa phát huy hiệu quả do vướng mắc pháp lý kéo dài và mức định giá tài sản còn cao, khiến dòng vốn mới khó chảy vào thị trường.

“Biến động lãi suất sẽ tác động trực diện đến thanh khoản bất động sản năm 2026 do thị trường phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng”, ông Tiến nhận định.

Ngoài ra, việc sáp nhập tỉnh, thành dù tạo động lực dài hạn, nhưng trong ngắn hạn có thể gây áp lực cho doanh nghiệp do thay đổi quy hoạch, khung giá đất và nguy cơ chậm phê duyệt dự án, làm gián đoạn nguồn cung mới.

Đồng tình, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng giá đất là biến số then chốt chi phối thị trường trong trung hạn.

Theo ông, kiểm soát tín dụng bất động sản là cần thiết để đảm bảo an toàn hệ thống, song cần phân loại rõ giữa dự án phục vụ nhu cầu ở thực và hoạt động đầu cơ. Việc thiếu các gói tín dụng dài hạn với lãi suất ổn định đang làm suy yếu lực cầu bền vững của thị trường.

Trước những rủi ro hiện hữu, VARS và HoREA cho rằng cần sớm ban hành hệ số điều chỉnh giá đất ở mức hợp lý, đặc biệt theo hướng thấp hơn tại các khu vực phát triển mới, nhằm giảm áp lực chi phí và khơi thông nguồn cung. Cùng với đó là việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, nâng cao năng lực thực thi của chính quyền địa phương và đảm bảo sự thống nhất trong áp dụng các quy định pháp luật liên quan đến bất động sản.

Về nguồn vốn, các hiệp hội và chuyên gia nhận định chính sách tín dụng cần được điều hành thận trọng, có chọn lọc để kiểm soát rủi ro hệ thống nhưng không gây cú sốc cho thị trường, bởi mặt bằng lãi suất cao kéo dài có thể tác động tiêu cực đến cả bất động sản lẫn nền kinh tế. Trong đó sự cần thiết của việc hoàn thiện hướng dẫn thực thi các luật mới, đặc biệt là cơ chế định giá đất, đa dạng hóa kênh huy động vốn trung và dài hạn.

Ngoài ra, việc giữ ổn định khung chính sách trong giai đoạn sáp nhập địa phương là yếu tố then chốt để duy trì niềm tin nhà đầu tư và tránh gián đoạn nguồn cung.

Phương Uyên

Sáng 13/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp thứ 5 Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở xã hội, thị trường bất động sản.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, năm 2025 cả nước đã chấp thuận chủ trương đầu tư 428 dự án với khoảng 3,8 triệu tỷ đồng.

93 dự án được cấp phép mới (quy mô 37.686 căn hộ) – tăng 17% so với 2024. Trong số này, 88 dự án hoàn thành với khoảng 29.900 sản phẩm, tăng 27%. Tính chung năm ngoái, 300 dự án với trên 108.780 căn đủ điều kiện bán nhà hình thành trong tương lai, tăng 47%.

Về giá, Bộ Xây dựng cho biết căn hộ chung cư tăng 20-30% trong năm 2025, trong đó một số khu vực còn trên 40%, đặc biệt tập trung ở phân khúc trung và cao cấp.

Theo thống kê của nhà quản lý, mức tăng của chung cư cũng vượt trội so với các loại hình như biệt thự, nhà liền kề trong dự án với đà biến động 10-20%, đất nền 20-25%. Giá bán sơ cấp bất động sản nghỉ dưỡng cao tầng tăng 11% so với 2024, thấp tầng khoảng 5%.

Thực tế, giá chung cư tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM liên tục leo thang thời gian qua. Tại Thủ đô, đến hết quý III/2025, theo dữ liệu của hãng tư vấn dịch vụ bất động sản CBRE, bình quân giá căn hộ mở bán mới đã đạt 91 triệu đồng mỗi m2. Con số này tại TP HCM là 87 triệu mỗi m2.

Trong báo cáo thị trường mới đây, Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cũng cho biết năm 2025 ghi nhận đà tăng mạnh nguồn cung nhà ở, nhất là chung cư đắt tiền. Năm ngoái, theo dữ liệu của VARS, cả nước có hơn 128.000 sản phẩm chào bán mới, tăng tới 88% so với 2024, mức cao nhất 6 năm gần đây. Phần lớn nguồn cung đến từ chung cư, với hơn 80.000 sản phẩm mới.

Về số lượng giao dịch, Bộ Xây dựng thống kê, cả nước có trên 579.700 giao dịch bất động sản thành công năm ngoái, tăng 7,7% so với 2024. Trong đó, giao dịch chung cư khoảng 138.000 lượt, tương đương tăng 10%. Lượng giao dịch đất nền tăng 7% lên mức hơn 441.690.

Năm ngoái, hơn 102.000 căn nhà ở xã hội đã được hoàn thành. Cả nước đang hướng đến có ít nhất 1 triệu căn nhà xã hội vào 2028 – hoàn thành trước 2 năm so với mục tiêu của Chính phủ. Bên cạnh đó, mục tiêu xóa nhà tạm, dột nát, xây dựng nhà ở cho người có công cũng hoàn thành trước 5 năm 4 tháng.

Riêng “chiến dịch Quang Trung” sửa chữa, xây lại nhà cho người dân chịu ảnh hưởng bởi thiên tai cũng dự kiến hoàn thành trong tháng 1 năm nay.

Tại phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết những kết quả trên thể hiện trách nhiệm, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhằm góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống người dân và phát triển thị trường bất động sản an toàn, lành mạnh.

Theo Thủ tướng, nhu cầu nhà ở không chỉ dừng ở sở hữu, đang chuyển mạnh sang thuê hay thuê mua để ổn định chỗ ở lâu dài. Việc này phù hợp với khả năng chi trả, đặc điểm việc làm và quá trình dịch chuyển lao động.

Ông đề nghị chính sách nhà ở xã hội cũng cần được điều chỉnh theo hướng giảm dần tư duy chạy theo số lượng, đảm bảo mọi người đều có cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp với điều kiện và nhu cầu. Thủ tướng cũng yêu cầu xác định phát triển nhà ở xã hội cho thuê là “một nhiệm vụ quan trọng, mang tính căn cơ và lâu dài”.

Vì vậy, ông đề nghị các địa phương đề xuất chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho thuê năm 2026 và giai đoạn tới. Theo Thủ tướng, các dự án nhà ở xã hội, nhất là phân khúc cho thuê sẽ được đưa vào “luồng xanh”, ưu tiên khi làm thủ tục.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, đến nay có 17 tỉnh, thành phố đề xuất nhu cầu thuê nhà ở xã hội, với trên 67.100 căn. Tuy nhiên, các đô thị có nhu cầu nhà ở lớn nhất như Hà Nội, TP HCM chưa báo cáo.

Về giải pháp phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan đẩy nhanh tháo gỡ pháp lý, quy hoạch để tạo quỹ đất sạch, lập trung tâm giao dịch bất động sản.

Trong đó, Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất cần được Bộ Xây dựng hoàn thiện đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, thành lập trong tháng 1. Trung tâm này sẽ hoạt động với cơ chế “một cửa, liên thông”, hướng tới chuẩn hóa và số hóa giao dịch.

Đồng thời, Bộ cần ban hành dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn về phát triển nhà ở xã hội; cũng như thành lập, vận hành Quỹ nhà ở địa phương.

Bộ Tài chính có trách nhiệm bảo đảm nguồn lực tài chính để triển khai các chính sách phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê. Ngân hàng Nhà nước được giao chỉ đạo các tổ chức tín dụng đẩy nhanh giải ngân gói vay 145.000 tỷ đồng cho nhà xã hội, nhà ở cho thuê.

Anh Tú