Thị trường bất động sản thời gian qua ghi nhận loạt thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) sôi động từ các doanh nghiệp trong nước, điển hình như Nam Long, Phát Đạt, Thaco, Vinaconex…

Tập đoàn Geleximco chuyển nhượng một phần dự án Ngôi sao An Bình 2 (An Bình City) cho Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco Group). Phần dự án chuyển nhượng nằm trên ô đất VP1 thuộc khu đô thị Thành phố Giao lưu (phường Phú Diễn, Hà Nội), giáp trụ sở Bộ Công an. Tổng mức đầu tư phần dự án chuyển nhượng khoảng 2.850 tỷ đồng.

Công ty Nam Long ký hợp đồng chuyển nhượng 15% vốn tại dự án Izumi City (Đồng Nai), lợi nhuận có thể sẽ được ghi nhận trong quý cuối năm. Tập đoàn DIC thông báo hoàn tất chuyển nhượng dự án Khu nhà ở Lam Hạ Center Point tại tỉnh Ninh Bình, giá chuyển nhượng hơn 1.327 tỷ đồng.

Công ty Bất động sản Phát Đạt chuyển nhượng bất động sản tại dự án Bắc Hà Thanh (Gia Lai) và Kỳ Đồng (TPHCM), ghi nhận doanh thu tăng trưởng trong quý III.

Một doanh nghiệp khác là Công ty cổ phần Phát triển Nhà Bà Rịa – Vũng Tàu (Hodeco) bán cổ phần Công ty Đầu tư Xây dựng Giải trí Đại Dương Vũng Tàu, giúp ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh. Doanh nghiệp này là chủ đầu tư dự án khu du lịch Đại Dương (tên thương mại Antares) tại Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).

Thương vụ đáng chú ý nữa là Tổng Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ 51% vốn tại Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex (Vinaconex ITC) vào ngày 1/8. Vinaconex ITC là chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina có tổng diện tích hơn 172ha và tổng mức đầu tư gần 11.000 tỷ đồng tại Cát Bà, TP Hải Phòng.

Không chỉ trong nước, các nhà đầu tư nước ngoài cũng tham gia vào quá trình mua bán dự án, quỹ đất tại Việt Nam. Nhà phát triển bất động sản SkyWorld Malaysia đã ký thỏa thuận mua quỹ đất tại phường Lái Thiêu, TPHCM với giá 136 triệu RM (864 tỷ đồng) từ Công ty TNHH MTV Vina An Thuận Phát. Khu đất rộng hơn 9.400m2, dự kiến xây dựng một tòa tháp căn hộ cao 40 tầng.

Một ông lớn khác của Malaysia là Tập đoàn UOA Group chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất ‘vàng’ tại phường Tân Định, TP HCM. Theo kế hoạch, UOA sẽ phát triển dự án văn phòng hạng A tại đây.

Tuy nhiên, không phải thương vụ mua bán bất động sản nào cũng thành công. Hồi tháng 8, Công ty Cổ phần Dịch vụ Ôtô Hàng Xanh (Haxaco) thông báo đấu giá không thành công lô đất hơn 6.280m2 tại mặt tiền đường Võ Văn Kiệt, phường An Lạc, TPHCM do không có nhà đầu tư tham gia. Lô đất được chào giá khởi điểm hơn 1.130 tỷ đồng, tương đương khoảng 180 triệu đồng mỗi m2.

Nói về các giao dịch của khối nhà đầu tư trong nước, ông Võ Hồng Thắng – Phó tổng giám đốc DKRA Group – nhận định thị trường M&A dự án gia tăng về số lượng từ đầu năm đến nay, chưa kể các thương vụ âm thầm diễn ra.

“Khẩu vị” đầu tư tập trung vào các dự án đã hoàn tất hoặc gần hoàn tất pháp lý, có thể triển khai ngay sau khi nhận chuyển nhượng. Lợi thế của những dự án này là doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian triển khai.

Còn ông Troy Griffiths – Phó tổng Giám đốc Savills Việt Nam – nhận định thị trường M&A bất động sản trong quý III ghi nhận mức tăng trưởng tích cực từ phía các nhà đầu tư nước ngoài nhưng về tổng thể vẫn chậm hơn một chút so với các năm trước. Ông kỳ vọng các thương vụ sẽ tăng mạnh vào quý cuối năm.

Lý do chậm lại là trong 5 năm gần đây, Việt Nam đã chứng kiến một số khoản đầu tư lớn, lên tới 4 tỷ USD vào các dự án năng lượng, khiến số liệu có phần biến động. Nếu loại trừ các khoản đầu tư đột biến này để nhìn nhận ở mức ổn định hơn, dòng vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 vẫn đang đi đúng hướng.

Về phía các nhà đầu tư, ông Troy Griffiths cho rằng những người đã có mặt trên thị trường sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động. Phần lớn họ sẽ đầu tư theo hình thức liên doanh với các đối tác trong nước nhằm tiếp cận quỹ đất và tận dụng hiểu biết về thị trường địa phương.

Trong lĩnh vực bất động sản, Hà Nội đang dẫn đầu với tổng vốn đầu tư khoảng 3,1 tỷ USD. Dòng vốn này phân bổ vào nhiều phân khúc khác nhau, chủ yếu tập trung ở các khu đô thị mới – những dự án đa chức năng, kết hợp nhà ở, thương mại bán lẻ và công nghiệp nhẹ, phản ánh xu hướng phát triển đô thị tích hợp mà nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm.

Ông Troy Griffiths nhận định, Việt Nam có cơ hội thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài giai đoạn 2025-2026, khi Chính phủ đang thúc đẩy môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và ban hành nhiều chính sách ưu đãi cạnh tranh cho các ngành trọng điểm, củng cố niềm tin và sức hút với nhà đầu tư quốc tế.

Theo Quyết định số 10/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 56/2024 về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất do UBND TP Hà Nội ban hành, mức thưởng đối với các hộ gia đình, cá nhân có đất nông nghiệp bị thu hồi khi bàn giao mặt bằng đúng tiến độ được điều chỉnh tăng.

Cụ thể, mức thưởng được điều chỉnh tăng từ 3.000 đồng/m2 lên 10.000 đồng/m2, cao gấp hơn 3 lần so với trước. Tuy nhiên, tổng số tiền thưởng bị khống chế ở mức tối đa 10 triệu đồng cho mỗi người sử dụng đất. Trước đó, theo Quyết định 56/2024, mức thưởng chỉ áp dụng 3.000 đồng/m2 và trần thưởng là 3 triệu đồng/người.

Cùng với đó, Hà Nội cũng tăng tiền hỗ trợ cho người có đất ở bị thu hồi trong thời gian chờ bố trí tái định cư. 

Đối với các trường hợp tự lo chỗ ở tạm, thành phố hỗ trợ 2,5 triệu đồng/nhân khẩu/tháng, tăng thêm 1 triệu đồng so với quy định cũ. Tổng mức hỗ trợ tối đa được nâng lên 15 triệu đồng cho mỗi thửa đất bị thu hồi mỗi tháng, tăng 7 triệu đồng so với trước đây.

Hộ gia đình độc thân (chỉ có một nhân khẩu) cũng được tăng mức hỗ trợ từ 3 triệu lên 5 triệu đồng/tháng trong thời gian chờ tái định cư.

Các trường hợp còn lại vẫn được bố trí tạm cư tại quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước theo quy định hiện hành.

Ngoài ra, Hà Nội bổ sung quy định hỗ trợ trường hợp người sử dụng đất nông nghiệp đủ điều kiện bồi thường nhưng đã tự chuyển mục đích sử dụng sang đất ở, đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, xây dựng công trình thương mại, dịch vụ.

Cụ thể, nếu việc chuyển mục đích sử dụng đất diễn ra trước ngày 15/10/1993, mức bồi thường bằng 50% bảng giá đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. 

Trường hợp chuyển mục đích từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004 được hỗ trợ 40%, còn từ ngày 1/7/2004 đến trước ngày 1/7/2014 là 20%. Diện tích được hỗ trợ là phần xây dựng công trình thực tế, nhưng không vượt quá hạn mức giao đất ở tối đa tại địa phương.

Quyết định 10/2026 có hiệu lực thi hành từ ngày 18/1. 

Liên quan đến việc triển khai quỹ đất 20% nhà ở xã hội trong các dự án thương mại, Sở Xây dựng TPHCM vừa có văn bản trả lời chính thức về cách thức hoán đổi, nộp tiền hoặc các chế tài xử lý khi chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ.

Ra văn bản “chốt” nghĩa vụ nhà ở xã hội của doanh nghiệp

Theo quy định hiện hành, việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị thì có 2 hình thức bằng tiền hoặc bằng đất. Đối với việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng đất thì có 2 hình thức: Bằng đất tại dự án nhà ở thương mại, khu đô thị hoặc tại vị trí khác ngoài phạm vi dự án đó.

Tùy theo từng thời kỳ, việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội tại dự án nhà ở thương mại, khu đô thị đều thực hiện đúng quy định của pháp luật. Chủ trương đầu tư dự án ban hành vào thời kỳ nào thì đã áp dụng quy định của pháp luật vào thời điểm ban hành. Trường hợp, chủ đầu tư xin điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án (quy mô, tiến độ, mục tiêu, …) thì căn cứ quy định của pháp luật hiện hành để thực hiện.

Cơ quan tham mưu có tham mưu cho UBND TP quyết định việc chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại thực hiện nhà ở xã hội tại dự án theo các hình thức: dành một phần diện tích đất ở trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội hoặc bố trí quỹ đất nhà ở xã hội ở vị trí khác hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội, khi chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở thương mại.

Về cơ chế hoán đổi quỹ đất, trường hợp quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được đề xuất phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác trong cùng khu vực phát triển nhà ở xã hội thì phải bảo đảm điều kiện có diện tích đất là đất ở tương đương hoặc lớn hơn diện tích đất ở có dành để làm nhà ở xã hội của dự án thương mại.

Trường hợp quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được đề xuất phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác không cùng khu vực phát triển nhà ở xã hội thì phải bảo đảm điều kiện có diện tích đất theo quy hoạch là đất ở và có giá trị tương đương hoặc lớn hơn giá trị quỹ đất nhà ở xã hội của dự án thương mại.

Đồng thời, nhà ở, công trình xây dựng tại quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội ở vị trí cũ chỉ được đưa vào kinh doanh sau khi nhà ở, công trình xây dựng tại quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác được đưa vào kinh doanh.

Về cách thức xác định số tiền chủ đầu tư phải nộp tương đương giá trị quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội đã được quy định cụ thể tại Nghị định số 261/2025 của Chính phủ. Số tiền chủ đầu tư nộp được nộp vào ngân sách địa phương và quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về Quỹ nhà ở quốc gia.

Sở Xây dựng có quan điểm không thống nhất?

Quan điểm này của Sở Xây dựng đưa ra tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế – xã hội tại TPHCM chiều ngày 29/1. Các nội dung chia sẻ gần như khác biệt, trái ngược hoàn toàn so với các thông tin được một lãnh đạo Sở Xây dựng phát biểu ở sự kiện gần đây.

Trong sự kiện này, vị lãnh đạo cho biết sẽ tham mưu cho thành phố áp dụng các chế tài mạnh trong giai đoạn tới đối với các chủ đầu tư đã bán nhà thương mại nhưng chây ỳ xây dựng nhà ở xã hội.

Cụ thể là kiến nghị không cho phép bán nhà ở hình thành trong tương lai đối với các giai đoạn tiếp theo của dự án; Kiên quyết không xem xét gia hạn tiến độ thực hiện dự án; Xem xét giao lại quỹ đất này cho các đơn vị như Bộ Công an hoặc Liên đoàn Lao động để triển khai.

Đối với các dự án đã quá hạn, kiến nghị không cho phép chủ đầu tư chuyển đổi nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền. Không xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án mới đối với những chủ đầu tư vi phạm nghĩa vụ này.