Trong bối cảnh dân số Hà Nội không ngừng tăng trong khi hạ tầng giao thông, xã hội, giáo dục, y tế chưa kịp đáp ứng, việc giảm tải cho trung tâm Thủ đô ngày càng cần thiết. Với lợi thế tiếp giáp Hà Nội, là cửa ngõ phía Nam Thủ đô, Hà Nam đang trở thành điểm đến cho các dự án giáo dục và y tế lớn cùng các dự án hạ tầng đồng bộ.

Trong đó, khu đại học Nam Cao tại Phủ Lý đã thu hút một số trường từ Hà Nội về mở cơ sở 2. Vừa qua, trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã cử đoàn công tác tới khảo sát và làm việc với tỉnh. Trường ĐH Xây dựng Hà Nội và Học viện Ngân hàng cũng đã đề xuất Hà Nam hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng và tạo điều kiện chỗ ở cho cán bộ, giảng viên cơ sở 2 tại khu đại học Nam Cao, TP Phủ Lý. Dự kiến quy mô mỗi trường từ 4.000 – 5.000 sinh viên.

Đây không chỉ là tín hiệu tích cực cho nền giáo dục mà còn là đòn bẩy để Hà Nam phát triển mô hình đô thị đại học, từ đó tạo động lực cho toàn vùng.

Việc đưa khu đại học Nam Cao trở thành một trong những trung tâm đại học lớn nhất nước, sẽ thúc đẩy mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của vùng đồng bằng sông Hồng.

Thời gian qua, địa phương này cũng đẩy mạnh triển khai các dự án trong lĩnh vực nhà ở, giao thông, y tế, giáo dục, tập trung tại thành phố Phủ Lý, nơi khu đại học Nam Cao, khu đô thị Sun Urban City cùng các công trình y tế, hạ tầng giao thông trọng điểm đang dần định hình.

Đơn cử dự án Sun Urban City với các cảnh quan và tiện ích như công viên Sun World, trục đại lộ, show nhạc nước, khu phố thương mại… được đầu tư đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, vui chơi giải trí. Khu đô thị cũng dành vị trí cho các công trình nhà ở xã hội.

“Đây là minh chứng cho cam kết của Sun Group trong việc kiến tạo những khu đô thị hiện đại, đa dạng phân khúc, loại hình nhà ở, phục vụ đội ngũ cán bộ, chuyên gia, giảng viên, người lao động”, ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group cho biết.

Song song với giáo dục, hạ tầng y tế cũng là một trong những trọng tâm chiến lược đầu tư hạ tầng của Hà Nam. Cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức sẽ thành “cửa ngõ” tiếp nhận và phục vụ người dân từ khu vực Hà Tĩnh trở ra, góp phần giảm tải cho cơ sở 1.

BSCK II Nguyễn Bá Cường, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nguồn nhân lực cho Bạch Mai 2 cần được chú trọng. Việc xây dựng một trường đại học y dược tại Hà Nam, vừa đào tạo vừa cung cấp nhân sự cho bệnh viện sẽ là giải pháp, đi kèm điều kiện về chỗ ở ổn định để đội ngũ y tế yên tâm gắn bó.

Theo đó, việc xây dựng trường Đại học Y dược Bạch Mai trong Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 tại Hà Nam sẽ đặt ra yêu cầu cấp thiết về nhà ở cho sinh viên, giảng viên, cán bộ, cũng như bài toán cho những người học tập, làm việc tại các cơ sở đào tạo chất lượng cao thuộc khu đại học Nam Cao tại Phủ Lý, Hà Nam.

Lấy khu đại học Nam Cao làm hạt nhân, cùng sự phát triển đồng bộ của khu đô thị Sun Urban City do Sun Group đầu tư, Hà Nam trong tương lai là nơi hội tụ các yếu tố học tập, nghiên cứu, sinh sống và làm việc.

Sự phát triển đồng bộ của hạ tầng y tế, giáo dục và đô thị tại Hà Nam được kỳ vọng sẽ giảm tải áp lực cho đô thị trung tâm Hà Nội. Theo đại diện Sun Group, khi khu đại học Nam Cao trở thành “thung lũng tri thức” mới và các bệnh viện trung ương cơ sở 2 đi vào hoạt, Hà Nam sẽ khẳng định vị thế một trung tâm y tế và giáo dục, góp phần vào sự phát triển bền vững của khu vực đồng bằng sông Hồng.

Song Anh

Báo cáo diễn biến thị trường bất động sản nhà ở được hãng tư vấn Cushman & Wakefield công bố mới đây cho thấy quý I, phân khúc căn hộ tại TP HCM tiếp tục thiết lập mặt bằng giá mới, đạt 4.691 USD (gần 120 triệu đồng) mỗi m2, tăng 28% so với quý trước và tăng 47% so với cùng kỳ 2024. Đây là mức giá bình quân căn hộ cao nhất được ghi nhận từ trước đến nay.

Đánh giá về xu hướng tăng giá chung cư TP HCM, bà Trang Bùi, Tổng giám đốc Cushman & Wakefield Việt Nam, nhận định giá căn hộ ở thành phố liên tục lập đỉnh là do các dự án mới mở bán trong quý vừa qua (khoảng 2.392 căn) đều thuộc phân khúc cao cấp và hạng sang (giá trên 100 triệu đồng), dẫn dắt bởi những đơn vị chuyên phát triển dòng sản phẩm cao cấp như Masterise Homes, Vinhomes, Gamuda Land, Kepple Land… Nguồn cung mới đã kéo mặt bằng giá bình quân thị trường tăng đột biến.

Khu Đông và trung tâm, nơi đa phần đang tập trung phát triển dòng sản phẩm cao cấp tiếp tục dẫn đầu rổ hàng mới, chiếm khoảng 53% nguồn cung toàn thị trường. Trong khi khu Nam và khu Tây, nơi còn một số dự án giá trung cấp (trên dưới 60 triệu đồng) có tỷ lệ lần lượt đạt 19% và 15%.

Cũng theo Cushman &Wakefield, đà tăng giá “chóng mặt” của nguồn cung mới đã kéo lượng hấp thụ căn hộ TP HCM giảm 58% so với quý trước đó, với chỉ 1.101 căn giao dịch thành công. Thanh khoản giảm sâu phản ánh rõ nét thực trạng giá bán tăng quá cao và nhanh, đã vượt mức hấp thụ chung của thị trường. Cung – cầu bất cân xứng khiến tỷ lệ hấp thụ căn hộ TP HCM giảm sâu, bất chấp nỗ lực kích cầu từ các chủ đầu tư như trả chậm kéo dài đến 3 năm, chiết khấu từ 10-25%…

Diễn biến tương tự về thanh khoản cũng được ghi nhận bởi các đơn vị nghiên cứu khác như Knight Frank và DKRA Group. Cụ thể, theo Knight Frank quý vừa qua, giá chung cư TP HCM bình quân đạt gần 92 triệu đồng mỗi m2, tăng 12% so với cùng kỳ. Giá tăng khiến thanh khoản căn hộ quý vừa qua giảm đến 47% so với cuối năm 2024.

Số liệu từ DKRA Goup cũng cho thấy so với quý trước đó, tỷ lệ tiêu thụ căn hộ TP HCM 3 tháng đầu năm giảm đến 60%. Bên cạnh một số yếu tố thời điểm, chuyên gia DKRA cho rằng thanh khoản giảm sâu phần lớn do giá căn hộ đã vượt xa mức thu nhập của đại bộ phận người có nhu cầu mua nhà ở và cả giới đầu tư.

Dự báo thị trường trong quý II, Tổng giám đốc Cushman&Wakefield cho biết TP HCM sẽ đón nhận khoảng 9.500 căn hộ mở bán mới, đa phần vẫn là sản phẩm cao cấp với giá bán trung bình 120 triệu đồng mỗi m2. Năm 2026, nguồn cung lần lượt xấp xỉ 10.000 căn và sẽ đạt hơn 15.000 căn vào năm 2027.

Theo đánh giá từ đơn vị này, nếu đà tăng giá chung cư TP HCM tiếp tục diễn ra nhanh và mạnh, thanh khoản loại hình này trong các quý tiếp theo có thể chậm lại. Nhu cầu mua căn hộ sẽ dịch chuyển dần sang vùng ven đô thị và tỉnh thành cấp 2, cấp 3, nơi có mức giá thấp hơn.

Phương Uyên

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 103/2024 về thu tiền sử dụng và thuê đất. Theo đó, Bộ này vẫn giữ quy định về khoản thu bổ sung với thời gian chưa tính tiền sử dụng, thuê đất của dự án đã có quyết định giao, cho thuê đất. Khoản này được tính với lãi suất 5,4% mỗi năm trên số tiền chậm nộp. Thực tế đây là vướng mắc lâu nay của các chủ đầu tư dự án bất động sản.

Lãnh đạo một doanh nghiệp địa ốc tại Bình Dương cho rằng chủ đầu tư chịu “thiệt đơn, thiệt kép” khi bị truy thu tiền sử dụng đất cho giai đoạn chậm xác định giá của cơ quan quản lý.

Ông cho biết doanh nghiệp có một dự án triển khai từ năm 2022, nhưng sau 3 năm mới được xác định tiền sử dụng đất. Ban đầu, họ dự kiến số tiền phải nộp khoảng 80 tỷ đồng, sau thẩm định mức nộp tăng lên hơn 200 tỷ. Ngoài ra, họ bị tính thêm khoản phạt chậm nộp, lên đến 30 tỷ đồng, tương đương 15% chi phí đầu tư dự án.

Theo ông, nhiều năm qua doanh nghiệp không thể nộp tiền sử dụng đất vì chưa được xác định giá, dẫn đến dự án đình trệ kéo dài do không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, bàn giao đất. “Chậm tính tiền sử dụng đất khiến chúng tôi không thể bán hàng, không có doanh thu, trong khi hàng năm vẫn phải trả lãi ngân hàng, chi phí hoạt động. Giờ còn chịu thêm khoản lãi phạt chậm nộp, mà lỗi không nằm ở phía doanh nghiệp”, ông nói.

Đại diện một doanh nghiệp đang triển khai dự án gần 2.000 căn hộ tại khu đông, TP HCM cũng cho biết phần lớn thời gian phát triển các dự án của họ trên 5 năm, thậm chí 7-10 năm. “Mệt mỏi nhất là việc chờ đợi xác định chính xác số tiền sử dụng đất phải nộp”, ông nêu.

Ông dẫn chứng một dự án triển khai từ năm 2017 được tạm tính tiền sử dụng đất hơn 1.200 tỷ đồng. Sau 8 năm, số này tăng gần gấp 3, lên 3.500 tỷ đồng, nhưng vẫn là tạm tính và có thể tăng tiếp theo bảng giá đất mới.

Thời gian chờ đợi kéo dài, cộng với khoản tiền lãi trả chậm hàng trăm tỷ đồng, tổng chi phí đầu tư của dự án bị đẩy lên cao, gây áp lực tài chính lớn cho doanh nghiệp. Do cần dòng tiền, chủ đầu tư này từng bán một số sản phẩm với giá dựa trên mức sử dụng đất tạm tính. Tuy nhiên, hiện khoản này tăng hơn 5 lần, khiến họ rơi vào tình thế khó xử “giữ giá cũ thì lỗ, điều chỉnh tăng lại khó bán vì không phù hợp sức mua của thị trường”.

“Chúng tôi chấp nhận mức tiền sử dụng đất cao, còn bị truy thu lãi phạt do chậm nộp trong khi không phải lỗi của mình là điều bất công”, đại diện doanh nghiệp nói.

Cách tính lãi chậm nộp hiện chưa hợp lý, nhất là thời điểm bắt đầu truy thu, theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA). Ông phân tích nghĩa vụ tài chính chỉ phát sinh sau khi có thông báo của cơ quan thuế, nên việc truy thu từ lúc giao đất nhưng chưa định giá là thiếu công bằng, đặc biệt khi nguyên nhân chậm trễ đến từ phía cơ quan quản lý.

Chủ tịch HoREA cho rằng, doanh nghiệp chỉ sai khi không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn sau khi nhận thông báo từ cơ quan quản lý. “Việc áp lãi suất 5,4% cho toàn bộ thời gian chờ định giá, trong khi lỗi không thuộc về họ, sẽ gây thêm áp lực tài chính, cản trở nguồn cung trên thị trường”, ông Châu nói.

Chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa cũng cho rằng quy định truy thu tiền sử dụng đất tạm tính là nghịch lý khi doanh nghiệp phải “gánh” trách nhiệm thay cho cơ quan quản lý.

Theo ông, doanh nghiệp tuân thủ đúng quy trình, phải chờ do chưa được nhà chức trách xác định giá đất thì không nên xem là chậm nộp để tính lãi. “Chính sách đất đai cần công bằng hai chiều. Nếu cơ quan nhà nước chậm trễ, không thể bắt doanh nghiệp chịu toàn bộ hậu quả”, ông Quang nói.

Tiền sử dụng đất thực chất là khoản tạm ứng đầu tư được tính vào giá bán, nếu doanh nghiệp bị truy thu, chi phí đó nhiều khả năng sẽ chuyển sang người tiêu dùng.

Ông Châu nói thêm việc nhiều doanh nghiệp phải nộp bổ sung số tiền không nhỏ nằm ngoài tính toán khiến họ cạn kiệt tài chính, không thể triển khai dự án. Ngoài ra, chi phí đầu vào tăng cao do các khoản bổ sung và lãi suất, khả năng hấp thụ sản phẩm sẽ giảm, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và dòng vốn đầu tư.

Trước bất cập này, HoREA kiến nghị Bộ Tài chính bỏ quy định truy thu tiền sử dụng đất cho giai đoạn chậm xác định trước ngày 1/8/2024 – thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực. Hiệp hội cũng đề xuất trừ 180 ngày – tương ứng thời hạn tối đa để UBND tỉnh ban hành quyết định giá đất theo Luật Đất đai 2024 – khỏi thời gian tính nghĩa vụ tài chính, tránh gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Chuyên gia Trần Khánh Quang cho rằng cần có cơ chế giám sát và xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình định giá. Việc thiếu ràng buộc hai chiều khiến doanh nghiệp bị động, nhưng vẫn phải gánh toàn bộ rủi ro phát sinh từ sự chậm trễ của bộ máy hành chính. “Chính sách phải công bằng. Doanh nghiệp không nên chịu thiệt vì vướng mắc từ cơ quan quản lý, người mua nhà cũng không thể gánh hệ quả đó”, ông nói thêm.

Các chuyên gia cũng đề xuất, cần quy định rõ thời hạn và chế tài phù hợp trong khâu giải quyết hồ sơ xác định giá đất. Việc truy thu chỉ nên áp dụng với trường hợp chủ đầu tư cố tình chây ỳ, trì hoãn. Còn dự án tuân thủ quy trình cần được áp dụng cơ chế linh hoạt, miễn lãi hoặc phạt chậm nộp.

Phương Uyên