Bà Trần Thị Mai, chủ căn nhà trong hẻm đường Lê Đức Thọ (phường Gò Vấp), cho biết từ đầu năm đã rao bán căn nhà diện tích 4 m x 14 m, xây một trệt hai lầu, với giá 6,2 tỷ đồng, nhưng đến nay không có khách chốt mua. Theo bà Mai, phần lớn khách đến xem đều e ngại hẻm nhỏ, khó quay đầu ôtô và thường xuyên kẹt xe vào giờ cao điểm.

Tại phường Bình Thạnh, ông Phạm Văn Tuấn cũng đang rao bán căn nhà hẻm cách mặt tiền khoảng 500 m, diện tích 3,8 m x 12 m, kết cấu một trệt một lầu với giá 5,4 tỷ đồng. Dù đã rao bán nhiều tháng nay, căn nhà vẫn chưa tìm được người mua khi phần lớn khách chỉ hỏi thăm dò.

Thậm chí ngay cả nhà hẻm ôtô cũng khó bán giai đoạn này. Ông Nguyễn Quốc Khánh, chủ căn nhà trong hẻm đường Cách Mạng Tháng Tám (phường Tân Bình), cho hay căn nhà hẻm ôtô tránh nhau, diện tích 4,5 m x 16 m, một trệt hai lầu, được ông chào bán từ 4 tháng trước với giá gần 11 tỷ đồng, đến nay vẫn chưa có khách mua. “Nhiều người cân nhắc khi so sánh với các dự án căn hộ mới có tiện ích đồng bộ hơn trong cùng tầm giá”, ông nói.

Cuối năm thường là giai đoạn cao điểm của thị trường bất động sản, song năm nay phân khúc nhà riêng tại TP HCM tiếp tục rơi vào trạng thái trầm lắng. Không chỉ nhà trong hẻm, ngay cả nhà riêng nằm trên các tuyến đường kinh doanh cũng khó tìm người mua, phản ánh rõ sự suy yếu về thanh khoản trong bối cảnh giá bán vẫn neo cao và khả năng khai thác thương mại giảm sút.

Báo cáo của Bộ Xây dựng cũng chỉ ra lượng giao dịch nhà riêng lẻ quý III giảm hơn 16%, trong khi hàng tồn kho phân khúc này lại tăng 37% so với quý trước đó.

Dữ liệu thị trường cho thấy sự lệch pha rõ rệt giữa giá bán và nhu cầu. Báo cáo của Batdongsan ghi nhận giá chào bán nhà riêng tại TP HCM năm nay vẫn tăng 5-12%, phổ biến 132-230 triệu đồng mỗi m2, trong khi nhu cầu tìm mua giảm 12-14% so với cùng kỳ năm ngoái. Còn theo Nhà Tốt, nhu cầu tìm mua nhà riêng tại TP HCM đã giảm 6-11% so với quý trước và gần 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù vậy, giá bán vẫn tăng thêm khoảng 3%.

Đánh giá chung của các đơn vị nghiên cứu là cung – cầu chưa thể gặp nhau. Trong khi phần lớn người mua đang tập trung tìm kiếm ở phân khúc giá 3-5 tỷ đồng, nguồn cung rao bán trên thị trường hiện nay lại chủ yếu vượt mức 5 tỷ đồng mỗi căn.

Bà Phạm Ngọc Huyền, lãnh đạo một sàn môi giới nhà riêng tại TP HCM, cho biết giá bán loại hình này hiện vẫn cao so với thu nhập bình quân, trong khi hiệu quả khai thác cho thuê liên tục suy giảm. Thời gian qua, nhà riêng âm thầm tăng giá “ăn theo” sự đi lên của căn hộ, khiến mặt bằng giá ngày càng vượt tầm với của người mua. Cùng với đó, lãi suất vay mua nhà tăng thêm 1-2% so với đầu năm và tín dụng bị kiểm soát chặt hơn tiếp tục làm chậm dòng tiền vào thị trường.

Theo bà Huyền, lợi thế vừa ở vừa kinh doanh của nhà riêng cũng suy yếu rõ rệt. Nhiều tuyến đường từng sôi động xuất hiện mặt bằng trống kéo dài, giá thuê giảm 20-30% so với trước nhưng vẫn khó tìm khách. Với mức giá mua từ vài tỷ đến hàng chục tỷ đồng, tỷ suất sinh lời từ cho thuê hiện chỉ quanh 2-3% mỗi năm, thấp hơn gửi tiết kiệm, trong khi chi phí bảo trì, thuế và rủi ro bỏ trống mặt bằng ngày càng lớn.

Ở góc độ nhu cầu, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan, cho rằng tệp khách mua nhà riêng, đặc biệt là nhóm người trẻ, đang thu hẹp do hành vi sở hữu tài sản thay đổi. Người mua trẻ có xu hướng ưu tiên căn hộ chung cư nhờ mức giá dễ tiếp cận hơn, pháp lý minh bạch và hệ tiện ích đồng bộ. Trong khi đó, nhà riêng chủ yếu phù hợp với nhóm có nhu cầu an cư dài hạn hoặc sở hữu sẵn dòng tiền lớn, khiến lực cầu bị giới hạn.

Ngoài ra, trong cuộc cạnh tranh về chất lượng sống, nhà riêng ngày càng kén khách khi nhiều khu dân cư cũ đối mặt tình trạng ngập nước, kẹt xe, thiếu chỗ đỗ ôtô. Ngược lại, người mua ngày càng ưu tiên không gian sống xanh, an ninh và hạ tầng đồng bộ tại các khu đô thị mới, thể hiện qua xu hướng dịch chuyển ra vùng ven tăng khoảng 3% từ đầu năm đến nay.

Trong bối cảnh giá bán còn cao, hiệu quả khai thác giảm và chi phí tài chính tăng, nhà riêng tại TP HCM tiếp tục khó cải thiện thanh khoản, ngay cả ở thời điểm cuối năm. Theo các chuyên gia, phân khúc này chỉ có thể phục hồi khi mặt bằng giá tiệm cận giá trị sử dụng thực và phù hợp hơn với khả năng chi trả của người mua.

Phương Uyên

Câu chuyện kiểm soát giá bất động sản tăng nóng tại các đô thị lớn, theo ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh, CEO Nam Long, đây không chỉ là thách thức riêng của Việt Nam. Singapore và Trung Quốc từng áp dụng biện pháp hành chính để ghìm giá, nhưng nhiều thời điểm giá vẫn leo thang do nguồn cung không đáp ứng đủ cầu. “Càng cố ghìm bằng biện pháp hành chính, thị trường càng phản ứng mạnh”, ông nhận xét.

Tại Việt Nam, áp lực tăng giá xuất phát từ ba yếu tố: chi phí đất đai tăng, các vấn đề pháp lý kéo dài và kỳ vọng lợi nhuận của chủ đất ngày một cao hơn. Quỹ đất sạch nội đô khan hiếm khiến phát triển nhà vừa túi tiền gặp trở ngại, trong khi nguồn cung mới chưa tăng tương ứng. Ông nhấn mạnh, giá bất động sản vận hành theo nguyên lý thị trường, chi phối trực tiếp bởi cung – cầu, chi phí đất và kỳ vọng lợi nhuận của chủ đất lẫn nhà phát triển dự án. Khi nguồn cung vẫn hạn chế và nhu cầu duy trì ở mức cao, các biện pháp can thiệp trực tiếp khó đạt hiệu quả, thậm chí có thể khiến thị trường vận hành không ổn định.

“Vì vậy giải pháp căn bản nhất là mở rộng nguồn cung,” CEO Nam Long nói tại sự kiện NLG-Day.

Ông cũng khẳng định vai trò và tầm quan trọng của Nhà nước cần thể hiện rõ nhất trong việc bình ổn thị trường, thông qua tháo gỡ pháp lý, thúc đẩy phát triển quỹ nhà ở, nhất là phân khúc giá phù hợp. Theo ông, nếu Việt Nam làm tốt công tác điều phối, đà tăng giá nhà có thể hạ nhiệt, nhưng để giá giảm sâu là rất khó khi chi phí phát triển tăng và đất ngày càng hiếm.

Ở góc nhìn độc lập, bà Cao Thị Thanh Hương, Quản lý cấp cao Bộ phận Nghiên cứu Savills Việt Nam, cũng đồng quan điểm về tính thị trường của giá nhà. Bà cho rằng giá bất động sản không thể điều chỉnh bằng một mệnh lệnh hành chính, mà phải xuất phát từ nền tảng quy hoạch, pháp lý và tài chính.

“Thị trường nhà ở TP HCM vẫn duy trì tăng trưởng nhờ nhu cầu ở thực và hạ tầng phát triển, nhưng những yếu tố như quy hoạch, thủ tục pháp lý và cơ chế tài chính mới là chìa khóa giúp cân bằng cung – cầu và kiểm soát giá nhà trong dài hạn,” bà Hương nói.

Theo chuyên gia Savills, nguồn cung hiện tại của TP HCM vẫn bị hạn chế bởi pháp lý, trong khi nhu cầu mua nhà để ở duy trì mức cao, dẫn tới sự lệch pha cung – cầu kéo giá bán neo ở mức cao. Giải pháp cốt lõi không phải là hạ giá trực tiếp, mà là mở rộng không gian đô thị, phát triển khu vực vệ tinh quanh TP HCM và đầu tư mạnh vào kết nối giao thông để mở ra cơ hội hình thành cụm dân cư – thương mại mới ngoài khu lõi đô thị.

Bà Hương nhấn mạnh, câu chuyện giá nhà có giảm hay không phụ thuộc vào tốc độ mở rộng nguồn cung và cải thiện hạ tầng giao thông kết nối. Khi metro, đường vành đai, cao tốc liên tỉnh hoàn thiện, quỹ đất vùng ven có thể chuyển hóa thành nguồn cung đô thị lớn với chi phí hợp lý hơn. Lúc đó, giá nhà có thể tăng chậm lại, nhưng để giảm mạnh như kỳ vọng của phần lớn người mua là điều cần thời gian dài và cơ chế vận hành thị trường là yếu tố quyết định.

Song song đó, chính sách tài chính cũng đóng vai trò trụ cột. Việt Nam đang nghiên cứu thành lập Quỹ Nhà ở Quốc gia, mô hình tương tự Singapore hay Hàn Quốc – nơi người dân được vay mua nhà lãi suất thấp, thời hạn dài, còn chủ đầu tư được ưu đãi đầu tư và tiếp cận đất quy hoạch.

“Quỹ nhà ở tạo ra lợi ích hai chiều: người mua được hỗ trợ tài chính, còn doanh nghiệp có động lực phát triển nhà ở vừa túi tiền. Khi hai phía cùng có lợi, thị trường mới hướng đến sự cân bằng bền vững”, bà Hương phân tích.

Nói về câu chuyện thị trường đang lệch pha nguồn cung, bà Hương Nguyễn, Giám đốc Đầu tư Nam Long Group, cho rằng sự xuất hiện của nhiều dự án ở xa trung tâm nhưng có mức tiệm cận khu vực nội đô, khiến nhiều người lầm tưởng toàn thị trường đồng loạt tăng và chỉ có nhà cao cấp. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những dự án có mức giá hợp lý cho nhóm mua ở thực, chỉ là tỷ trọng nhỏ và phân bổ xa trung tâm.

Bà cho biết với doanh nghiệp, áp lực chi phí đất cao khiến biên lợi nhuận của nhà phát triển dự án bị thu hẹp, nhất là với mô hình phát triển đô thị quy mô lớn cần đầu tư hạ tầng đồng bộ. Do đó, nhiều doanh nghiệp phải tái cấu trúc sản phẩm, đa dạng hóa nhiều phân khúc cả cao cấp và bình dân để cân bằng tài chính.

Dù thị trường đối mặt nhiều biến động, Nam Long vẫn trung thành với chiến lược phát triển nhà ở cho nhu cầu thật. Doanh nghiệp cho biết đang tìm kiếm quỹ đất xây dựng sản phẩm ở mức 30-35 triệu đồng mỗi m2, hướng tới nhóm mua để ở. Bà Hương cho rằng, dù làm nhà giá hợp lý, sản phẩm chỉ hấp thụ tốt khi đáp ứng tiêu chuẩn về thiết kế, công năng và tiện ích. “Không chỉ rẻ là bán được mà phụ thuộc vào chất lượng và khả năng đáp ứng kỳ vọng người mua”, bà Hương cho hay.

Phương Uyên

Mô hình đô thị tích hợp đa chức năng ngày càng được quan tâm trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và quỹ đất tại các khu vực trung tâm dần thu hẹp. Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu mới đối với phát triển đô thị, trong đó không gian sống cần được tổ chức theo hướng tổng thể, thay vì phát triển rời rạc từng dự án đơn lẻ.

Dữ liệu của UN-Habitat và World Bank cho thấy, các khu đô thị phát triển theo mô hình nén, sử dụng đất hỗn hợp có khả năng tiết giảm chi phí đầu tư và vận hành hạ tầng trong dài hạn. Ở góc độ thị trường, theo tài liệu “Hiện thực hóa tiềm năng của các dự án bất động sản đa chức năng” năm 2024 của McKinsey & Company, các dự án bất động sản đa chức năng thu hút nhà đầu tư nhờ khả năng khai thác linh hoạt nhiều công năng, qua đó giảm thiểu rủi ro trước các biến động theo chu kỳ.

Trong báo cáo Triển vọng thị trường bất động sản châu Á – Thái Bình Dương 2025, CBRE nhận định, dòng vốn đầu tư đang trở lại các tài sản đã hoàn thiện, có khả năng khai thác ngay tại những đô thị lớn, với dự báo tăng trưởng 5-10% và nâng lên 10-15% trong các cập nhật giữa năm. Điều này cho thấy sự quan tâm của nhà đầu tư đối với dự án có mức độ hoàn chỉnh cao, bao gồm các khu đô thị được quy hoạch đồng bộ, tích hợp nhiều chức năng tại nhiều thị trường.

Tại TP HCM, xu hướng này thể hiện rõ qua sự xuất hiện của các khu đô thị quy mô lớn, được phát triển gắn với hạ tầng đồng bộ và hệ tiện ích đa dạng. Trong bối cảnh quỹ đất khu vực trung tâm ngày càng hạn chế, những dự án được quy hoạch bài bản, có khả năng đáp ứng nhu cầu sinh hoạt trọn vẹn trong một không gian khép kín ngày càng trở nên đáng chú ý.

Với quy mô 117,4 ha, The Global City là một trong những khu đô thị lớn tại khu Đông thành phố, nơi nhiều công trình hạ tầng giao thông trọng điểm đang hoàn thiện như trục Liên Phường, nút giao An Phú và cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây. Trong tương lai, khi Trung tâm Thể dục Thể thao Quốc gia Rạch Chiếc được triển khai, khu vực The Global City – Rạch Chiếc được định hướng phát triển thành quần thể đô thị, thể thao, giải trí quy mô lớn.

Khu đô thị được phát triển theo mô hình tích hợp, trong đó không gian nhà ở được bố trí đan xen với hệ tiện ích phục vụ đời sống thường nhật như kênh đào nhạc nước, khu công viên cây xanh, tổ hợp giải trí, thể thao, trung tâm thương mại quy mô 123.000 m2 cùng hệ thống trường học và bệnh viện quốc tế.

Nằm tại khu vực trung tâm, phân khu cao tầng Masteri Cosmo Central có lợi thế tiếp cận thuận tiện toàn bộ hệ tiện ích đô thị. Từ dự án, cư dân có thể di chuyển bộ khoảng 5 phút để tiếp cận trung tâm thương mại, trường học, bệnh viện quốc tế, công viên bờ sông, kênh đào nhạc nước và khu nhà phố thương mại SOHO.

Phân khu này đồng thời hưởng lợi từ hệ thống hạ tầng kết nối của The Global City, với thời gian di chuyển ước tính khoảng 5 phút đến Thảo Điền, 10 phút đến Thủ Thiêm, 15 phút đến khu vực Bến Thành và khoảng 30 phút đến sân bay Tân Sơn Nhất hoặc sân bay quốc tế Long Thành trong tương lai.

Masteri Cosmo Central được phát triển theo định hướng hiệu năng và cộng hưởng, trong đó các hoạt động sinh hoạt, làm việc và thư giãn được tổ chức trong cùng một không gian. Thiết kế các khối nhà mở ra tầm nhìn hướng kênh đào và khu đô thị, kết hợp hệ tiện ích nội khu như hồ bơi, không gian sinh hoạt ngoài trời, đường dạo bộ, chạy bộ và khu làm việc chung, góp phần hình thành nhịp sống đa dạng cho cư dân.

Cách tổ chức tiện ích theo hướng mở giúp tăng cường sự kết nối giữa các cá nhân và cộng đồng trong khu đô thị. Từ vị trí trung tâm, Masteri Cosmo Central hình thành cộng đồng Cosmo – nhóm cư dân hướng đến lối sống trải nghiệm và đề cao bản sắc cá nhân.

Dự án do Masterise Homes phát triển, thuộc dòng sản phẩm Masteri Collection đã hiện diện tại nhiều đô thị lớn trên cả nước cùng môi trường vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế từ Masterise Property Management.

Theo đơn vị này, khi thị trường bước vào giai đoạn sàng lọc, người mua sẽ quan tâm nhiều hơn đến các khu đô thị phức hợp, được phát triển bài bản. Những dự án hội tụ lợi thế vị trí lõi, hạ tầng và tiện ích như Masteri Cosmo Central được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu ở thực của cư dân trẻ trong không gian gắn với nhịp sống hiện đại.

Song Anh