Theo dữ liệu từ Batdongsan.com.vn, chung cư tiếp tục là tâm điểm của thị trường Hà Nội trong quý III năm nay. Chu kỳ từ năm 2021 đến nay, Hà Nội dẫn đầu cả nước với mức tăng trưởng giá bất động sản lên tới 112%. So với quý I/2023, phân khúc chung cư tăng giá 95%.

Sự tăng giá này đặc biệt rõ rệt tại phân khúc cao cấp ở các quận cận trung tâm như Tây Hồ và Ba Đình – nơi giá rao bán chung cư phổ biến nằm trong khoảng 130-210 triệu đồng/m2. Sự leo thang đó đã tạo ra một rào cản lớn đối với đại bộ phận người mua nhà, đặc biệt là những người có nhu cầu ở thực.

Kết quả khảo sát của đơn vị này đã minh chứng rõ ràng cho áp lực này: 56% người được hỏi đánh giá chung cư hiện tại là “khó tiếp cận”. Điều này cho thấy dù thị trường bất động sản bán đang nhanh chóng phục hồi và chung cư đóng vai trò dẫn dắt về mức độ quan tâm nhưng khả năng chi trả của người dân đang bị thách thức.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan.com.vn, nhận định rằng tại thị trường Hà Nội, giá bán tiếp tục tăng lên nhưng nhu cầu có sự hạ nhiệt. Dòng tiền đầu tư vẫn tập trung nhiều ở phân khúc cao cấp cận trung tâm và chung cư tiếp tục dẫn dắt thị trường.

Phân khúc phổ thông, trung cấp có mức giá dưới 55 triệu đồng/m2 có hiệu suất tăng giá vượt trội với mức tăng 57-71% so với quý I/2024. Trong khi đó, nhu cầu với phân khúc này rất lớn. 

Nghịch lý giá cao và nhu cầu lớn tại phân khúc phổ thông đã tạo ra xu hướng dịch chuyển rõ rệt. Theo đơn vị trên, dòng tiền và nhu cầu đang dịch chuyển ra khỏi trung tâm, hướng về các khu vực vùng ven.

Cụ thể, dù lượng quan tâm bất động sản tại Hà Nội giảm 22% so với cùng kỳ năm 2024 nhưng xu hướng dịch chuyển nguồn cung và nhu cầu sang các khu vực vệ tinh như Đông Anh, Gia Lâm, và Long Biên ngày càng rõ rệt.

Các khu vực này có lợi thế về quỹ đất, giá cả còn cạnh tranh và hưởng lợi trực tiếp từ hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm đang được triển khai quyết liệt, như cầu Ngọc Hồi kết nối Hà Nội với Hưng Yên, và cao tốc Bắc – Nam.

Sự dịch chuyển đó không chỉ xảy ra với chung cư mà còn cả các loại hình khác như đất nền, nhà riêng. Giá đất nền tại các khu vực cận trung tâm tăng 95% và vùng ven tăng 75%, giá nhà riêng tăng 63% so với quý I/2023. 

Một đơn vị nghiên cứu bất động sản cũng có báo cáo mới đây cho thấy tính đến hết tháng 6, giá chung cư tại Hà Nội tăng 33% so với cùng kỳ năm 2024. Về nguồn cung, tổng nguồn cung chung cư tại Hà Nội mở bán mới trong cả năm dự kiến đạt khoảng 31.000 căn, tương đương mức của năm 2024.

Còn theo dữ liệu khác, nửa đầu năm, tổng nguồn cung mới tại Hà Nội đạt khoảng 14.900 căn, cao hơn 121% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá bán sơ cấp trung bình vẫn ở mức cao, đạt 91 triệu đồng/m2, tăng 40% theo năm. Đáng chú ý, các căn hộ có giá trên 4 tỷ đồng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, trong khi nguồn cung sơ cấp dưới 2 tỷ đồng gần như vắng bóng.

Về triển vọng nguồn cung, tính đến cuối năm nay, dự kiến thị trường Hà Nội sẽ có khoảng 11.500 căn hộ được chào bán. Tuy nhiên, chủ yếu nguồn cung vẫn tập trung ở phân khúc cao cấp và trung cấp.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) – nói, nguồn cung chung cư đã tăng trong thời gian qua nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của người dân.

Theo ông, với mức chi phí đầu tư cao như hiện nay, mặt bằng giá chung cư sơ cấp vẫn tiếp tục đi lên. Trong ngắn hạn từ nay tới cuối năm, giá căn hộ tại Hà Nội sẽ tiếp tục tăng do chi phí đầu vào tăng cao và kỳ vọng sinh lời của nhà đầu tư vẫn ở mức cao.

Kỳ vọng minh bạch, hạn chế “thổi giá”

Trong dự thảo mới đây của Bộ Xây dựng trình Chính phủ, Trung tâm giao dịch bất động sản được đề xuất thành lập nhằm công khai và minh bạch hóa các giao dịch trên thị trường. Đầu mối này sẽ sử dụng dữ liệu do Nhà nước quản lý, bảo đảm mọi hoạt động mua bán, chuyển nhượng, cho thuê mua bất động sản đều được giám sát và xác thực.

Theo dự thảo, việc thành lập, tổ chức và vận hành trung tâm sẽ do Chính phủ quy định chi tiết, đồng bộ với quá trình chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai và bất động sản. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống minh bạch, thống nhất, hạn chế tình trạng đầu cơ, “thổi giá”, đồng thời tạo niềm tin cho nhà đầu tư và người dân khi tham gia thị trường.

Theo kế hoạch, mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất sẽ được triển khai thí điểm trong giai đoạn 2026-2027, trên phạm vi toàn quốc. Các loại bất động sản được đưa vào giao dịch tại trung tâm bao gồm nhà ở có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án, cũng như quyền sử dụng đất ở được mã hóa, định danh.

Việc thí điểm thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản được nhiều người đặt kỳ vọng. Bởi thời gian qua, các hoạt động giao dịch bất động sản đang thực hiện trên tinh thần hoạt động qua sàn của doanh nghiệp quản lý, chủ yếu các hoạt động giới thiệu của các bất động sản, cũng như thực hiện một số giao dịch sơ cấp.

TS Phạm Thế Anh – Trưởng Khoa Kinh tế học, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân – cho rằng việc thành lập sàn này có ý nghĩa tích cực trong việc minh bạch hóa thông tin thị trường, giúp làm giảm tình trạng “giá ảo” và “giao dịch ảo” hiện nay.

Nếu vận hành hiệu quả, trung tâm này có thể giúp kiểm soát giá giao dịch thực tế, hạn chế tình trạng “thổi giá ảo” cũng như kê khai thấp giá để trốn thuế, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu thống nhất phục vụ hoạch định chính sách.

Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) nêu, nếu Trung tâm được thành lập và đi vào hoạt động, đảm bảo đúng các tiêu chí đề ra, chắc chắn sẽ mang đến một cuộc cách mạng cho ngành bất động sản Việt Nam.

Theo đó, trước khi bất động sản được đưa vào giao dịch, tất cả dữ liệu liên quan sẽ được tích hợp và định danh tại Trung tâm. Điều này đảm bảo tính pháp lý minh bạch, giúp người dân giao dịch thuận tiện hơn, đồng thời Nhà nước kiểm soát được toàn bộ biến động trên thị trường bất động sản, từ giá cả, lịch sử giao dịch đến các yếu tố pháp lý.

Hiện tại, các thủ tục liên quan đến giao dịch bất động sản còn rườm rà, mất nhiều thời gian và chi phí. Người dân phải thực hiện nhiều bước như công chứng, nộp thuế, đăng ký biến động… với thời gian trung bình 45-60 ngày. Khi Trung tâm giao dịch được triển khai, các thủ tục này sẽ được thực hiện nhanh chóng, chỉ trong 1-3 ngày, thậm chí tính bằng giờ, giúp giảm thiểu thời gian và chi phí.

Cũng theo đơn vị trên, Trung tâm này không thay thế chức năng của các cơ quan khác mà chỉ đóng vai trò kết nối, xử lý dữ liệu trên nền tảng số. Mô hình này đã được triển khai thành công ở nhiều quốc gia phát triển.

Đặc biệt, trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số, định hướng này không chỉ phù hợp với xu thế phát triển mà còn là điều kiện tất yếu, mang tính bắt buộc để nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và tính minh bạch của thị trường.

Cần hoàn thiện pháp lý và hạ tầng thông tin

Tại hội thảo gần đây, ông Nguyễn Văn Đính – Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam – đề xuất nhiều giải pháp trọng điểm phát triển thị trường lành mạnh, trong đó có khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về bất động sản. Bởi đây là một trong những nguyên nhân khiến công tác điều tiết thị trường hiện nay còn kém hiệu quả.

Theo ông, cần triển khai các Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý để tăng tính minh bạch và niềm tin trong các hoạt động giao dịch.

Đồng thuận với việc hình thành sàn giao dịch bất động sản, hướng tới xây dựng thị trường minh bạch, hiệu quả nhưng ông Nguyễn Khánh Duy – Giám đốc bộ phận kinh doanh căn hộ Savills – e ngại khi thực hiện sẽ gặp một số thách thức.

Thách thức nằm ở sự đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, việc liên thông dữ liệu, chuẩn hóa quy trình đòi hỏi sự phối hợp từ nhiều bên. Hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực cũng là yếu tố đáng lưu ý, để có thể vận hành, giám sát và quản lý thông tin chặt chẽ.

Để giải quyết bài toán, ông Duy đề xuất cần hoàn thiện hành lang pháp lý cho giao dịch điện tử, công nhận giá trị pháp lý của hợp đồng, chữ ký số và chứng nhận điện tử, đảm bảo quy trình giao dịch trực tuyến có tính ràng buộc như giao dịch truyền thống. Để làm được, cơ sở dữ liệu quốc gia kết nối thông tin đất đai, nhà ở, thuế, dân cư và ngân hàng cũng phải được chuẩn hóa và liên thông.

Cuối cùng, mô hình hợp tác công – tư cần được phát huy triệt để, Nhà nước giữ vai trò hoạch định, còn doanh nghiệp cung cấp công nghệ, nền tảng vận hành và các dịch vụ hỗ trợ như định giá, tài chính, bảo hiểm, tư vấn pháp lý.

Tập đoàn Hoa Sen (mã chứng khoán: HSG) vừa thông qua chủ trương giảm tỷ lệ sở hữu tại Công ty cổ phần Hoa Sen Sài Gòn từ 40% xuống còn 10%, tương đương 1 triệu cổ phần phổ thông.

Hội đồng quản trị chỉ định ông Trần Quốc Phẩm, sinh năm 1973, là người đại diện theo ủy quyền cho toàn bộ số cổ phần của Hoa Sen tại Công ty Hoa Sen Sài Gòn. Ông Phẩm có trách nhiệm thay mặt và đại diện Hoa Sen thực hiện các quyền và nghĩa vụ liên quan đến số lượng cổ phần mà công ty sở hữu, đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật.

Động thái này gây bất ngờ, bởi Công ty Hoa Sen Sài Gòn mới được tập đoàn thành lập cuối năm 2023. Thời điểm này, doanh nghiệp có vốn điều lệ 100 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, có trụ sở tại Khu đô thị Sala (TPHCM).

Theo định hướng, công ty này thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm bất động sản trị giá 1.000-3.000 tỷ đồng để phát triển dự án văn phòng – trung tâm thương mại – nhà ở; bố trí văn phòng làm việc cho tập đoàn, cho thuê hoặc xem xét chuyển nhượng nếu điều kiện phù hợp.

Trong quyết định thành lập thời điểm đó, tập đoàn do ông Lê Phước Vũ làm Chủ tịch (còn gọi là “đại gia đi tu”) có nêu quan điểm nếu diễn biến thị trường thay đổi hoặc tập đoàn có nhu cầu thu hồi vốn đầu tư thì sẽ chuyển nhượng lại phần vốn góp của mình cho các cổ đông hiện hữu của Công ty Hoa Sen Sài Gòn. Giá trị chuyển nhượng bằng giá trị ban đầu cộng với khoản lãi tính theo lãi suất bình quân liên ngân hàng tại thời điểm chuyển nhượng.

Việc Hoa Sen rút vốn công ty bất động sản diễn ra trong bối cảnh tình hình kinh doanh quý I niên độ mới không quá khởi sắc. Trước đây, doanh nghiệp cũng từng nhiều lần rót vốn rồi rút vốn khỏi công ty ngành bất động sản.

Gần đây, ông Vũ xuất hiện, doanh nghiệp này cũng trao biên bản ký kết với Liên đoàn Lao động TPHCM về việc cam kết hoàn thành triển khai ít nhất 20.000 nhà ở xã hội cho công nhân, người lao động, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển 200.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030 của thành phố.