Tại dự thảo sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, Bộ Xây dựng đã bổ sung quy định về khu vực để xe điện, trạm sạc, trạm đổi pin trong dự án chung cư.

Với dự án xây mới, chủ đầu tư bắt buộc phải bố trí khu vực để xe điện cho cư dân, diện tích được tính vào tổng quy mô chỗ để xe của tòa nhà.

Khu để xe điện cần bố trí gần lối ra vào, đảm bảo thông gió, có camera phát hiện báo cháy sớm và vị trí thuận lợi cho việc tiếp cận của lực lượng chữa cháy khi có sự cố. Khu này phải cách xe xăng tối thiểu 2 m. Trường hợp không đủ khoảng cách, chủ đầu tư phải xây tường hoặc vách ngăn cháy cao ít nhất 2 m.

Với dự án chung cư hiện hữu, việc bố trí khu để xe điện phụ thuộc vào điều kiện về không gian, hạ tầng kỹ thuật thực tế nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật trên.

Khu vực sạc dành cho xe điện phải nằm trong diện tích dự án đã được duyệt, chỉ được đặt tại tầng hầm 1 hoặc tầng bán hầm. Nếu chủ đầu tư bố trí khu vực sạc ở hầm sâu hơn, họ phải có giải pháp kỹ thuật bổ sung và cần được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Ngoài ra, khu này phải nằm gần lối ra vào và tách biệt với các khu vực chức năng khác trong chung cư. Khu sạc ôtô điện tách riêng với nơi dành cho xe máy điện, cách nhau tối thiểu 2m.

Với ôtô điện, mỗi khu sạc không được bố trí quá 20 chỗ. Diện tích một khoang cháy (vùng ngăn cháy) dưới 1.500 m2 (trên mặt đất) hoặc 1.000 m2 (trong hầm). Các khoang phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy, khoảng trống an toàn. Với xe máy điện, khu sạc được bố trí tối đa 150 chỗ, diện tích mỗi khoang cháy ít nhất 500 m2 (trên mặt đất) hoặc 300 m2 (trong hầm).

Thiết bị sạc xe điện lắp đặt trong hầm phải đảm bảo công suất không vượt quá 22 kW.

Cũng theo dự thảo, khu vực đổi pin cho xe điện không được bố trí trong tòa chung cư, mà phải đặt ở vị trí an toàn, cách lối thoát nạn ít nhất 3 m và 1 m nếu có vách ngăn không cháy. Khu vực này phải được lắp camera, kết nối tín hiệu về phòng trực 24/24, trang bị bình chữa cháy phù hợp với đặc tính pin.

Cá nhân không được sạc xe điện tại sảnh chung cư, hành lang hoặc đường thoát nạn, không mang pin hoặc xe điện vào thang máy hay căn hộ. Họ cũng không được kéo dây điện từ nhà ra ngoài để sạc xe.

Theo Bộ Xây dựng, các đề xuất trên được nghiên cứu từ thực tế trong nước và tham khảo quy chuẩn một số quốc gia như Nga, Trung Quốc… Hiện cả nước có khoảng 6,7 triệu ôtô, trong đó 3% là ôtô điện và 70 triệu xe máy (4,3% xe điện). Phần lớn phương tiện điện tập trung tại các đô thị lớn và tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới, kéo theo nhu cầu cấp thiết về chỗ đỗ xe và hạ tầng sạc điện.

Trong khi đó, quy chuẩn hiện hành mới chỉ quy định chung về diện tích và khu vực để xe xăng, dầu. Các yêu cầu kỹ thuật riêng về chỗ đỗ, khu sạc cho xe điện, đặc biệt trong nhà chung cư, chưa được quy định cụ thể, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, nhất là nguy cơ cháy nổ.

Thời gian qua, do thiếu quy chuẩn và hướng dẫn cụ thể, nhiều tòa nhà tự đưa ra quy định riêng về vị trí đỗ và sạc xe điện. Tại TP HCM, nhiều chung cư áp dụng cách làm khác nhau: nơi cấm để xe điện dưới hầm, nơi chỉ cho gửi xe máy điện nhưng không nhận ôtô điện, nơi bố trí để xe tạm ở tầng trệt thay vì tầng hầm kín.

Bộ Xây dựng cho rằng dự thảo đưa ra quy định nhằm đáp ứng xu hướng phát triển nhanh của xe điện tại các đô thị, song cần có thêm các quy định quản lý liên quan để có thể áp dụng đồng bộ.

Ngọc Diễm

Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ 1/8/2024, nhưng sau một năm đã bộc lộ bất cập cần sửa.

Từ 1/7, cả nước bỏ cấp huyện và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gồm cấp tỉnh và phường/xã. Trong khi đó, luật hiện hành vẫn tồn tại quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, tỉnh và huyện hàng năm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng việc tồn tại quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo cả 3 cấp này là vướng mắc, chưa phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Chưa kể, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch ngành, lĩnh vực có sử dụng đất cũng chưa thống nhất, đồng bộ. Cùng với đó, các dự án đầu tư công hay dự án quan trọng có tính chất cấp bách, đặc thù để phục vụ những nhiệm vụ chính trị, đối ngoại chưa có hoặc chưa phù hợp quy hoạch. Trước đó, các dự án nhóm này đã có ý kiến về chủ trương đầu tư từ cơ quan quản lý.

Các dự án quan trọng kể trên cũng chưa có quy định về thu hồi đất, ví dụ như những công trình phục vụ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) hay dự án trong khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế… Luật hiện hành cũng khuyết quy định về thu hồi đất khi nhà đầu tư không thỏa thuận được phần diện tích còn lại (quy mô nhỏ), khiến dự án “treo”, gây lãng phí nguồn lực và chậm tiến độ đầu tư.

Để khắc phục những hạn chế này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hai phương án, gồm thay thế quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện bằng cấp xã hoặc bỏ quy định này.

Cùng với đó, cơ quan soạn thỏa cũng bổ sung hai trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội. Số này gồm các dự án xây dựng cấp bách cho nhiệm vụ chính trị, đối ngoại; dự án trong khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, logistic hoặc khu đô thị, du lịch dịch vụ thương mại, văn hóa, thể thao… do HĐND cấp tỉnh quyết định. Trường hợp dự án thực hiện qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, chủ đầu tư đàm phán được trên 75% diện tích hoặc người sử dụng, Nhà nước sẽ thu hồi phần còn lại để giao cho họ.

Luật hiện hành quy định giao, cho thuê đất phải qua đấu thầu, đấu giá quyền sử dụng đất. Thực tế qua một năm thực hiện, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhìn nhận việc này cần nhiều thời gian chuẩn bị và dự án khó chọn được nhà đầu tư có năng lực, dẫn tới chậm đưa đất vào sử dụng, ảnh hưởng khả năng thu hút đầu tư. Chẳng hạn, việc bắt buộc đấu giá quyền sử dụng với quỹ đất trụ sở, cơ sở làm việc dôi dư, thu hồi từ cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước cũng làm kéo dài thời gian, thủ tục, tăng chi phí tuân thủ, đặc biệt cho các dự án ưu đãi đầu tư.

Ngoài ra, quy định cho thuê đất trả tiền hàng năm theo luật hiện hành cũng gây khó khăn cho nhà đầu tư trong hạch toán kinh doanh, thế chấp quyền sử dụng, huy động vốn, đặc biệt với các dự án y tế, giáo dục, văn hóa, xã hội và kinh doanh dịch vụ lưu trú.

Bởi vậy, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa nội dung này theo hướng cho phép nhà đầu tư chọn hình thức thuê đất trả tiền một lần hoặc hàng năm. Riêng đơn vị sự nghiệp công lập không được chuyển nhượng hoặc thế chấp quyền sử dụng đất.

Bộ cũng bổ sung trường hợp giao đất thông qua đấu thầu với dự án có sử dụng đất thuộc trường hợp Nhà nước cho thuê thu tiền hàng năm, đối với quỹ đất do cơ quan, tổ chức được giao quản lý.

Quy định tài chính về đất đai cũng là một trong những vướng mắc cần thay đổi khi sửa luật lần này. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất việc định giá đất không còn theo “nguyên tắc thị trường”, phải bảo đảm vai trò đại diện chủ sở hữu và quyền quyết định của Nhà nước về giá đất.

Theo lý giải của cơ quan này, việc định giá đất của Nhà nước tại thị trường sơ cấp phụ thuộc vào giá trên thị trường thứ cấp và kết quả từ đơn vị tư vấn. Ngoài ra, việc xác định giá cụ thể gặp khó khăn do phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thông tin dữ liệu đầu vào chưa đầy đủ, trình độ năng lực chuyên môn, đạo đức của người định giá, biến động thị trường… Những yếu tố này không phản ánh đúng bản chất giá đất và chưa phát huy vai trò quyết định, điều tiết của Nhà nước.

Tương tự, việc sử dụng phương pháp thặng dư để định giá phụ thuộc vào khả năng thu thập thông tin, giá chuyển nhượng, thuê, loại hình kinh doanh. Phương pháp này cũng không phản ánh đúng giá trị tăng thêm của đất trong tương lai, làm cho giá do Nhà nước quyết định bị phụ thuộc, chạy theo sự biến động của thị trường.

Bởi vậy, việc Nhà nước áp dụng giá đất cụ thể khi trao quyền sử dụng cho doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư còn bị cho là tận thu từ đất, cũng như kéo dài thời gian, tăng chi phí, giảm năng lực cạnh tranh.

Tại dự thảo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hai phương án sửa đổi. Một là Chính phủ ban hành bảng giá đất 5 năm một lần, thay vì hàng năm như hiện hành. Bảng giá này được xây dựng theo khu vực, vị trí. Hai là, bỏ giá đất cụ thể và áp dụng lại hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). UBND cấp tỉnh sẽ ban hành hệ số K từ năm tiếp theo của kỳ 5 năm áp dụng bảng giá đất.

Cuối cùng, việc sửa Luật Đất đai 2024 nhằm đảm bảo tính đồng bộ của pháp luật trong bối cảnh hệ thống vẫn tiếp tục điều chỉnh ở nhiều lĩnh vực như đấu giá tài sản, đấu thầu, quy hoạch đô thị và nông thôn… Các địa phương lúng túng trong xử lý, triển khai bởi nhiều dự án phải trải qua nhiều giai đoạn pháp lý khác nhau.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định việc sửa Luật Đất đai sẽ giúp khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế – xã hội, tăng hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, cũng như đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng. Dự án luật sửa đổi này dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10, và có hiệu lực từ đầu 2026 nếu được thông qua.

Anh Tú