Kéo giảm giá nhà ở thương mại, nhất là chung cư, xuống mức hợp lý

Sáng 13/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản chủ trì Phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng yêu cầu các cấp, ngành, nhất là người đứng đầu đề cao trách nhiệm, coi phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách.

Tinh thần được Thủ tướng quán triệt là “làm đến nơi đến chốn, không hình thức, làm việc gì dứt việc đó, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm”; không để tình trạng “việc dễ thì làm, việc khó để đấy”.

Theo lãnh đạo Chính phủ, nhà ở là nhu cầu thiết yếu, là trụ cột của chính sách an sinh xã hội. Mọi chính sách nhà ở phải hướng tới người dân, lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Lưu ý chuyển mạnh tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”, Thủ tướng nói rõ doanh nghiệp là lực lượng quan trọng trong tổ chức thực hiện, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và bảo đảm công bằng.

Lãnh đạo Chính phủ quán triệt mục tiêu thời gian tới là bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng về nhà ở của mỗi người dân. Quyền này thực hiện phù hợp điều kiện thu nhập thực tế của người dân, sự phát triển của đất nước, phù hợp quy luật của thị trường. Cùng với đó, rà soát, cắt bỏ tất cả thủ tục rườm rà không cần thiết, tạo phiền hà, sách nhiễu và tăng chi phí tuân thủ.  

Đặc biệt, Thủ tướng chỉ đạo kéo giảm giá nhà ở thương mại, nhất là chung cư, xuống mức hợp lý, phù hợp sự phát triển chung của đất nước; hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên và có chính sách quản lý rủi ro với tín dụng vào bất động sản.

Điều tra hành vi môi giới trái phép, thao túng hồ sơ mua nhà ở xã hội

Giao nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng hoàn thiện hồ sơ đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý trong tháng 1.

Bộ này cũng được giao kiểm tra, đôn đốc các địa phương, doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm nay và các năm tiếp theo.

Người đứng đầu Chính phủ lưu ý Bộ Xây dựng hướng dẫn các địa phương thực hiện đồng thời các thủ tục với các dự án nhà ở xã hội đã được Chính phủ cho phép trong thời gian chưa điều chỉnh và phê duyệt chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026-2030.

Mục tiêu là không để vì thủ tục hành chính mà gây ách tắc việc triển khai các dự án nhà ở xã hội, theo lời người đứng đầu Chính phủ.

Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho người thu nhập trung bình (trên 20 triệu đồng/tháng); tăng nguồn cung các phân khúc khác nhau.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu kỹ các chính sách thuế nhằm hạn chế đầu cơ, “thổi giá” bất động sản, hướng dòng vốn đầu tư vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng đẩy nhanh giải ngân các chương trình tín dụng cho nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo đúng đối tượng, đúng mục đích, đúng quy định.

Người đứng đầu Chính phủ giao Bộ Công an chỉ đạo điều tra, xử lý nghiêm, kịp thời các hành vi môi giới trái phép, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, thao túng hồ sơ mua nhà ở xã hội, thao túng thị trường bất động sản, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng.

Với các địa phương, Thủ tướng yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở, thị trường bất động sản đáp ứng nhu cầu của nhân dân phù hợp điều kiện, thu nhập tại các địa phương.

Thủ tướng nhấn mạnh rằng nhà ở là vấn đề an sinh xã hội lớn, là quyền cơ bản của công dân. Chậm trễ trong phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, ổn định, bền vững là có lỗi với nhân dân, đất nước.

Lãnh đạo Chính phủ đề nghị các bộ, ngành, địa phương nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện bằng quyết tâm chính trị cao nhất để người dân ai cũng có khả năng được tiếp cận nhà ở, được “an cư lạc nghiệp”, ổn định cuộc sống.

Hạ tầng dẫn đường, xu hướng dịch chuyển ra vùng vệ tinh

Giá căn hộ tại các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM tăng phi mã trong thời gian qua, làm dấy lên nhiều lo ngại về vấn đề an cư. Theo chuyên gia, tại Hà Nội, giá trung bình của nhà chung cư dao động 70-80 triệu đồng/m2, nhiều dự án cao cấp, hàng hiệu có mức trên 100 triệu đồng/m2.

Còn tại TPHCM, nhiều dự án mới ra mắt thời gian qua có giá được neo cao, ở mức 100-200 triệu đồng/m2, thậm chí tiệm cận nhà phố. Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) – thống kê từ 2020 đến nay, tốc độ tăng giá nhà của TPHCM có thời điểm lên đến 15-20% mỗi năm.

Theo Savills, nguồn cung nhà ở tại TPHCM vẫn bị bó hẹp bởi các vướng mắc pháp lý, trong khi nhu cầu ở thực vẫn duy trì cao. Sự lệch pha giữa cung – cầu khiến giá bán tiếp tục neo ở mức cao, dù thị trường không còn biến động mạnh. Trong bối cảnh đó, đầu tư hạ tầng và giãn dân được xem là giải pháp căn cơ giúp giảm áp lực lên khu trung tâm.

Tuyến metro số 1 vận hành trong tháng 3 đã rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TPHCM đến Bình Dương (cũ) xuống còn 20-30 phút, mở ra khả năng hình thành các cực dân cư – thương mại mới ngoài khu lõi trung tâm.

Bà Cao Thị Thanh Hương – Quản lý cấp cao Bộ phận Nghiên cứu tại Savills Việt Nam – nhận định muốn giãn dân thành công thì phải bắt đầu từ hạ tầng và đô thị hóa. Khi quy hoạch kinh tế – xã hội gắn với hạ tầng, việc bố trí quỹ đất ở dọc các trục giao thông sẽ giúp cả nhà ở thương mại và xã hội được triển khai nhanh hơn, đa dạng hóa nguồn cung cho người mua.

Cùng với hạ tầng, các chính sách hỗ trợ tài chính cũng là trụ cột quan trọng để mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở. Theo chỉ đạo của Chính phủ, đề án thành lập Quỹ Nhà ở Quốc gia đang được nghiên cứu và dự kiến triển khai trong thời gian tới.

Bà Hương cho rằng, đây là mô hình đã chứng minh hiệu quả ở Singapore và Hàn Quốc, khi người dân được vay với lãi suất thấp, thời gian dài, còn doanh nghiệp tham gia quỹ được hưởng ưu đãi đầu tư và tiếp cận quỹ đất quy hoạch. Người mua được hỗ trợ tài chính hợp lý, còn doanh nghiệp có động lực tham gia phát triển nhà ở vừa túi tiền. Khi hai phía cùng hưởng lợi, thị trường sẽ tiến tới trạng thái cân bằng và bền vững hơn.

Đại diện Savills đánh giá, khi hạ tầng, quy hoạch và cơ chế tài chính được triển khai đồng bộ, TPHCM sẽ có điều kiện để giải quyết bài toán giãn dân, cân bằng cung – cầu và ổn định giá nhà ở dài hạn. Việc mở rộng không gian đô thị theo hướng kết nối vùng không chỉ giúp phân bổ lại mật độ dân cư, mà còn tạo dư địa phát triển cho các phân khúc phù hợp với người mua ở thực.

Hạ tầng là yếu tố dẫn đường cho động lực mới của thị trường bất động sản mùa cuối năm cũng được các chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế – Tài chính – Bất Động Sản Dat Xanh Services (Dat Xanh Services – FERI) nêu quan điểm.

Theo đó, hạ tầng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của toàn thị trường. Hàng loạt công trình chiến lược như cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2, sân bay Long Thành, vành đai 3 TPHCM… đồng loạt tăng tốc tiến độ, tạo nên làn sóng lan tỏa mạnh mẽ đến các khu vực vùng ven và vệ tinh đô thị.

Chính sách thúc đẩy giải ngân đầu tư công đạt tiến độ cao nhất trong nhiều năm trở lại đây đã góp phần tạo “cú hích kép” cho thị trường: vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa nâng sức bật cho bất động sản khu vực hưởng lợi từ hạ tầng. 

Khu đô thị vệ tinh cần đảm bảo điều gì?

Nói tại một sự kiện gần đây, TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn – Chuyên gia quy hoạch kiến trúc – nói vị trí chỉ là một phần nhỏ quyết định sự thành công khu đô thị vệ tinh. Kinh nghiệm từ khu đô thị Nam Sài Gòn, cũng như được xem qua các quy hoạch thành công ở Thượng Hải hay Mỹ, cho thấy một khu đô thị muốn phát triển bền vững cần hội tụ 3 yếu tố ngay từ đầu.

Trước hết là quy hoạch bài bản với định hướng rõ ràng và có sự tham gia của các chuyên gia. Kế đến là hạ tầng đi trước, bao gồm trường học, đường xá, bệnh viện để tạo nền tảng thu hút cư dân. Yếu tố cuối cùng là kế hoạch triển khai hợp lý, xác định rõ thứ tự ưu tiên để từng bước đưa quy hoạch vào thực tế.

Tuy vậy, ông Sơn chỉ ra vẫn còn những điểm yếu cần lưu ý để triển khai khu đô thị vệ tinh hiệu quả. Thứ nhất là cơ chế và khung pháp lý cần phải thực sự đồng bộ. Thứ 2 là chú trọng đến vấn đề môi trường trong quá trình phát triển dự án. Cuối cùng là vấn đề bản sắc, đòi hỏi quy hoạch phải bảo đảm tính trật tự và hài hòa.

Còn ông Nguyễn Khánh Duy – Giám đốc Bộ phận Kinh doanh nhà ở Savills Việt Nam – cho rằng một khu đô thị vệ tinh được coi là thành công trước hết phải có cư dân sinh sống. Nếu chỉ xây dựng hạ tầng hiện đại, nhiều tiện ích và mảng xanh nhưng vắng bóng người ở thì đó chỉ là “đô thị ma”.

Vì vậy, các khu đô thị vệ tinh muốn thu hút người dân sinh sống cần quan tâm yếu tố đầu tiên là nằm cách trung tâm khoảng 30-40km. Đồng thời, hệ thống giao thông công cộng phải thuận tiện để rút ngắn thời gian di chuyển vào trung tâm, chẳng hạn thông qua metro hoặc tàu cao tốc.

Bên cạnh đó, giá bất động sản tại những khu vực này phải thấp hơn khu vực trung tâm khoảng 40-50%, từ đó mới đủ sức hấp dẫn để cư dân thực sự chọn nơi đây làm chốn an cư.

Ngày 2/10, UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với nhà đầu tư tổ chức lễ khởi động 3 dự án khu đô thị hỗn hợp ven biển Nhật Lệ, khu đô thị hỗn hợp trung tâm Đồng Hới và khu đô thị hỗn hợp phía Tây sông Lệ Kỳ.

Các dự án nêu trên có tổng quy mô gần 780ha, tổng mức đầu tư trên 38.000 tỷ đồng, thực hiện tại các phường Đồng Hới, Đồng Thuận và xã Nam Trạch (Quảng Trị).

Theo quy hoạch, các khu đô thị nêu trên nằm ở vị trí chiến lược, tiếp giáp biển, sông. Từ các dự án, chỉ mất ít phút để kết nối tới sân bay Đồng Hới, ga đường sắt và các trục giao thông huyết mạch, tạo điều kiện thuận tiện cho du khách trong và ngoài nước tiếp cận.

Khu đô thị hỗn hợp ven biển Nhật Lệ có diện tích 276ha, vốn đầu tư hơn 12.500 tỷ đồng, nằm trên địa phận xã Nam Trạch và phường Đồng Thuận.

Với lợi thế bờ biển Nhật Lệ và đồi cát Quang Phú hoang sơ, kỳ thú, nhà đầu tư định hướng phát triển nơi đây thành điểm đến nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí độc đáo, khai thác mô hình “tiểu sa mạc”.

Khu đô thị hỗn hợp trung tâm Đồng Hới rộng 212ha, vốn đầu tư gần 11.900 tỷ đồng. Dự án được định hướng trở thành hình mẫu đô thị sinh thái bền vững với hệ thống không gian sống hài hòa, gắn kết thiên nhiên.

Khu đô thị hỗn hợp phía Tây sông Lệ Kỳ có quy mô 291ha, vốn đầu tư 13.900 tỷ đồng, nằm bên bờ Tây sông Lệ Kỳ, phường Đồng Hới.

Với địa thế phù sa trù phú và yếu tố phong thủy thuận lợi, dự án Khu đô thị hỗn hợp phía Tây sông Lệ Kỳ được kiến tạo thành quần thể đô thị hiện đại, lấy cảm hứng từ các đô thị sông thịnh vượng trên thế giới, như Seoul, Thượng Hải, Bangkok.

Ông Trần Phong, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, cho biết, đây là những dự án trọng điểm, mang ý nghĩa chiến lược để nâng cấp hạ tầng đô thị, tác động tích cực đến đời sống, kinh tế và xã hội, tạo tiền đề phát triển du lịch địa phương.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện các thủ tục theo quy định pháp luật để triển khai các dự án nhanh nhất có thể, đúng chủ trương được phê duyệt, đảm bảo an toàn, hiệu quả, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ.

Ngày 20/1, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Đồng Nai thông tin, trong năm 2025, tỉnh đã tổ chức đấu giá thành công 6 khu đất với tổng số tiền trúng đấu giá hơn 11.200 tỷ đồng, nộp ngân sách gần 10.000 tỷ đồng. Phần còn lại, trung tâm sẽ phối hợp, đôn đốc thu nộp ngân sách trong tháng 1.

Năm nay, dự thảo kế hoạch của trung tâm này cho thấy có thể tổ chức đấu giá 72 khu, thửa đất. Trong đó, 8 khu, thửa đất được chuyển tiếp từ năm 2025; 43 khu, thửa đất cần tập trung nguồn lực để hoàn tất thủ tục tổ chức đấu giá; 21 khu, thửa đất cần thực hiện việc thu hồi, bàn giao để tổ chức đấu giá trong năm nay hoặc năm 2027.

Theo kế hoạch, ngày 11/2, tỉnh Đồng Nai sẽ tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất đối với 3 khu đất do Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản tỉnh Đồng Nai phối hợp với Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh thực hiện. Tổng giá khởi điểm của 3 lô đất đạt 14.448 tỷ đồng, hứa hẹn thu hút nhiều nhà đầu tư bất động sản.

Cụ thể, Đồng Nai sẽ tổ chức đấu giá khu đất đầu tiên hơn 50ha tại Khu Công nghiệp Biên Hòa 1 (phường Trấn Biên) với giá khởi điểm hơn 9.300 tỷ đồng, để xây dựng khu đô thị – thương mại – dịch vụ có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 23.000 tỷ đồng. 

Khu đất số 2 rộng khoảng 102ha tại xã Phước An (huyện Nhơn Trạch cũ). Trong đó diện tích đấu giá 435.883,52m2 (đất ở nông thôn, thương mại, giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục thể thao). Phần không đấu giá chủ yếu đất giao thông và cây xanh công cộng.

Khu đất số 3 rộng 8,4ha tại xã Tân An (huyện Vĩnh Cửu cũ). Trong đó diện tích đấu giá 79.068,8m2 (đất công trình xử lý chất thải – DRA). Phần còn lại (5.252,4m2) là đất giao thông không đấu giá.

UBND tỉnh Đồng Nai cũng có văn bản yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất rà soát lại thủ tục pháp lý liên quan việc đấu giá đất, cụ thể là về đầu tư, đất đai, quy hoạch, nhà ở; trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch đấu giá dựa trên quy định mới. Trung tâm Phát triển quỹ đất phải dự liệu được các khu đất đấu giá ứng với mốc thời gian từng quý, dự kiến nguồn thu có thể đạt được để trình UBND tỉnh xem xét.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 357/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc xây dựng, quản lý và khai thác hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm minh bạch hóa thị trường, xóa bỏ tình trạng “mù mờ” thông tin vốn là nguyên nhân của nhiều cơn sốt đất ảo thời gian qua.

Số hóa và quản lý tập trung từ Trung ương

Thay vì sự phân tán dữ liệu tại từng địa phương như trước đây, Nghị định 357 xác lập nguyên tắc quản lý tập trung và thống nhất. Theo đó, Bộ Xây dựng là cơ quan chịu trách nhiệm cao nhất trong việc thiết kế, xây dựng và vận hành hệ thống trên phạm vi toàn quốc.

Ở cấp độ thực thi, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đóng vai trò là đầu mối thu thập, cập nhật và khai thác dữ liệu trong phạm vi địa phương mình, đảm bảo dòng chảy thông tin được xuyên suốt.

Cơ sở dữ liệu về nhà ở được quy định rất chi tiết, không chỉ bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật mà còn đi sâu vào các chỉ số thực tế của thị trường. Cụ thể, hệ thống sẽ cập nhật các chỉ tiêu trong Chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt và kết quả thực hiện thực tế.

Các chỉ số quan trọng như diện tích đất dành cho nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư, nhà ở công vụ và cải tạo chung cư cũ sẽ được theo dõi sát sao. Bên cạnh đó, các số liệu về diện tích nhà ở bình quân đầu người, tổng diện tích sàn và số lượng nhà ở cũng được số hóa.

Phạm vi dữ liệu bao phủ toàn diện các loại hình: Từ nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp đến nhà ở lực lượng vũ trang và tài sản công. Điều này giúp cơ quan quản lý và nhà đầu tư có cái nhìn tổng thể về nguồn cung và nhu cầu thực của xã hội.

Siết chặt dữ liệu dự án và môi giới

Đối với thị trường bất động sản, cơ sở dữ liệu sẽ quản lý hồ sơ của hàng loạt loại hình dự án: Từ khu đô thị, khu dân cư nông thôn đến các tổ hợp đa năng (văn phòng, thương mại, du lịch, công nghiệp, y tế, giáo dục…). Đặc biệt, các dự án hạ tầng khu công nghiệp, khu công nghệ cao và các giao dịch chuyển nhượng dự án cũng nằm trong diện phải cập nhật dữ liệu.

Đáng chú ý, Nghị định mới đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ đối với các “chân rết” của thị trường là hệ thống môi giới và sàn giao dịch. Thông tin về các sàn giao dịch, tổ chức kinh doanh dịch vụ môi giới, tư vấn và quản lý bất động sản sẽ được công khai.

Đối với cá nhân hành nghề môi giới, hệ thống sẽ lưu trữ chi tiết số định danh cá nhân và mã số định danh điện tử của chứng chỉ hành nghề. Quy định này được kỳ vọng sẽ thanh lọc thị trường, loại bỏ nạn “cò đất” hoạt động trái phép.

Khai thác chuyên sâu phải trả tiền

Về phương thức tiếp cận, Nghị định mở ra các kênh khai thác đa dạng: Trực tiếp qua Cổng thông tin, kết nối dữ liệu trực tuyến hoặc gửi văn bản yêu cầu. Việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước được thực hiện miễn phí để phục vụ công tác quản lý.

Đối với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác dữ liệu chuyên sâu, chi tiết để phục vụ kinh doanh hoặc nghiên cứu, họ có thể gửi phiếu yêu cầu tới Bộ Xây dựng (qua Cổng dịch vụ công Quốc gia, bưu chính hoặc trực tiếp). Nhóm đối tượng này sẽ phải chi trả chi phí khai thác theo quy định của pháp luật về giá.