Ngày 24/5, Thường trực Chính phủ có cuộc họp về thị trường bất động sản. Cùng dự có lãnh đạo Chính phủ, các bộ ngành, hiệp hội, ngân hàng, doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản và lĩnh vực liên quan.

Theo báo cáo tại hội nghị, quản lý hoạt động kinh doanh, môi giới bất động sản còn hạn chế, có hiện tượng tạo giá ảo, đầu cơ. Do đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ ngành, địa phương phải quyết liệt xử lý các hành vi tạo giá ảo, đầu cơ, thao túng trục lợi trong đấu giá đất, lũng đoạn thị trường bất động sản, không để người dân bị lừa đảo.

Bộ Tài chính được giao chỉ đạo Uỷ ban nhân dân các tỉnh thành đánh giá, ban hành bảng giá đất, nâng mức đặt cọc trong đấu giá đất, xử nghiêm các hành vi lợi dụng đấu giá để gây nhiễu loạn thị trường. Bộ Công an phải vào cuộc xử lý ngay những phần tử thao túng, lũng đoạn thị trường.

Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải xây dựng quy định về đấu giá, đủ sức răn đe, phòng ngừa tình trạng này. Ngân hàng Nhà nước thanh tra, tập trung quản lý rủi ro, không được để các ngân hàng tiếp tay cho vi phạm thao túng để tạo mặt bằng giá mới, giá ảo.

Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy quý đầu năm, cả nước có thêm 14 dự án nhà ở thương mại hoàn thành xây dựng, với quy mô hơn 3.800 căn, tăng 40%, 994 dự án đang triển khai xây dựng, với quy mô gần 400.000 căn. Lượng giao dịch bất động sản căn hộ chung cư, nhà ở riêng lẻ, đất nền đều tăng 16-32% so với quý trước, trong khi giá các loại hình bất động sản tiếp tục có xu hướng tăng.

Về phát triển nhà ở xã hội, hiện cả nước có 679 dự án được triển khai với quy mô hơn 623.000 căn, trong đó 108 dự án hoàn thành (73.000 căn) và 155 dự án đã khởi công xây dựng (hơn 132.000 căn).

Ngoài tình trạng đầu cơ, giá ảo, các đại biểu cho rằng nguồn cung còn hạn chế, lệch pha. Doanh nghiệp còn khó khăn về vốn, kết quả triển khai nhà ở xã hội còn chậm, nhiều dự án bất động sản gặp vướng liên quan đến thủ tục pháp lý về đất đai, đầu tư, đấu thầu, đấu giá, xây dựng, tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất ở một số địa phương còn hạn chế.

Các dự án có vướng mắc đang được tích cực xử lý, nhưng vẫn còn những vấn đề chưa giải quyết, chủ yếu thuộc thẩm quyền của các địa phương.

Các đại biểu đề xuất nhà điều hành tháo gỡ các vướng mắc cho thị trường bất động sản, giảm các chi phí ảnh hưởng tới giá bất động sản. Cơ quan quản lý cũng cần có kế hoạch, chỉ tiêu, điều tiết các phân khúc bất động sản hợp lý.

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ ngành nghiên cứu, gỡ vướng để giảm chi phí, giá bất động sản, tăng nguồn cung để tăng khả năng tiếp cận nhà ở của người dân. Các bộ ngành, địa phương phải tăng phân cấp, phân quyền, giảm thủ tục hành chính, loại bỏ quy định rườm rà, không cần thiết, xây dựng chính sách thiết thực cho người mua nhà.

Ông giao các địa phương rà soát các dự án vướng pháp lý, đề xuất cơ chế tháo gỡ. Các địa phương quy hoạch phát triển bất động sản phù hợp, trong đó những vị trí đẹp, thuận lợi dành cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phát triển lâu dài. Đồng thời, họ cũng phải phát triển hạ tầng, tạo quỹ đất để phát triển nhà ở ở những khu vực kém thuận lợi hơn.

Bộ Xây dựng phải nghiên cứu tích hợp quy định về các thủ tục đầu tư thành một nghị định, sớm xây dựng cơ sở dữ liệu về nhà ở kết nối cơ sở dữ liệu về dân cư. Cơ quan này được giao nghiên cứu mô hình trung tâm giao dịch bất động sản và giao dịch đất do Nhà nước quản lý. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Tài chính rà soát các quy định về đất đai, thủ tục định giá đất, sửa các quy định hiện hành.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính sớm nghiên cứu ban hành chính sách đánh thuế bất động sản với đất, nhà ở không sử dụng, phần chênh lệnh giá đất với giá bán, có cơ chế xử lý các giao dịch không trong sáng. Ngành ngân hàng cho vay nhà ở, góp phần tăng trưởng tín dụng, giảm thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn.

Bộ Công an rà soát các dự án có dấu hiệu vi phạm, trước mắt cho khắc phục bằng các biện pháp kinh tế, sau đó xem xét các biện pháp khác. Thủ tướng lưu ý không để tình trạng người dân bị lừa đảo liên quan đất đai, kiểm soát phòng cháy, chữa cháy, giảm chi phí cho người dân.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các doanh nghiệp chủ động rà soát, tái cấu trúc danh mục dự án đầu tư, phù hợp nhu cầu của xã hội. Các doanh nghiệp cũng cần giảm giá, tiết kiệm chi phí để hạ giá nhà ở, tập trung nguồn lực để giải quyết các khó khăn, hoàn thiện thủ tục pháp lý sớm triển khai các dự án, tăng nguồn cung cho thị trường.

Phương Dung

Báo cáo từ Cushman & Wakefield cho thấy ba tháng đầu năm, tổng diện tích hấp thụ ròng đất khu công nghiệp đạt khoảng 80 ha, tăng 25% so với quý trước và gần 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, Long An có mức tăng mạnh và chiếm 60% tổng tỷ lệ hấp thụ ròng của thị trường. Tỷ lệ lấp đầy khả quan đã thúc đẩy giá chào thuê đất khu công nghiệp phía Nam tăng 3,5% trong quý vừa qua, trung bình đạt 177 USD mỗi m2 trên thời hạn thuê.

Diễn biến tương tự cũng được ghi nhận bởi Công ty tư vấn thị trường CBRE Việt Nam. Theo đó, ba tháng đầu năm, các khu công nghiệp phía Nam duy trì tỷ lệ lấp đầy ở mức gần 90%, riêng TP HCM tiếp tục tỷ lệ lấp đầy 100% và các chủ đầu tư đã không còn đất công nghiệp để chào thuê mới. Cùng với đó, giá thuê đất công nghiệp trung bình tại các thị trường miền Nam (Long An, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, trừ TP HCM) đạt 170 USD mỗi m2 trên kỳ hạn thuê, tăng 2% so với quý trước và 4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Bà Thanh Phạm, Trưởng bộ phận Nghiên cứu và tư vấn của CBRE tại TP HCM, cho biết các giao dịch thuê đất công nghiệp, kho xưởng xây sẵn phía Nam ba năm qua chủ yếu đến từ các doanh nghiệp trong nước với đa dạng các ngành nghề như vận tải, logistics, sản xuất vật liệu xây dựng, linh kiện điện tử, thực phẩm, sản xuất đồ gỗ, ecommerce và bán lẻ. Nhóm khách thuê nội địa chiếm 30% nhu cầu thuê phát sinh trong quý vừa qua và vẫn có xu hướng gia tăng trong các quý tới.

Dù diễn biến tích cực trong các tháng đầu năm, giới chuyên gia cho rằng bất động sản công nghiệp đang đứng trước nhiều thách thức, nhất là áp lực từ thuế đối ứng 46% Mỹ áp dụng lên một số mặt hàng xuất khẩu từ Việt Nam (thuế này tạm hoãn trong 90 ngày).

Ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam, nhận định thị
trường đã có một năm khởi đầu tương đối thuận lợi. Tuy nhiên, việc Mỹ bất ngờ công bố mức thuế đối ứng 46% lên một số mặt hàng xuất khẩu từ Việt Nam phần nào gây tâm lý lo ngại trong ngắn hạn. Thuế đối ứng sẽ ảnh hưởng đến dòng vốn FDI đổ vào bất động sản công nghiệp cũng như liên đới khó khăn các lĩnh vực khác.

Đồng quan điểm, các chuyên gia của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars) đánh giá nếu mức thuế đối ứng như đã công bố được áp dụng, chắc chắn thị trường bất động sản công nghiệp sẽ bị ảnh hưởng.

Dù vậy Việt Nam vẫn đang chờ đợi một kết quả đàm phán hài hòa lợi ích giữa hai bên. Đây sẽ là kịch bản tốt nhất, giúp bình ổn mọi vấn đề, tránh gây “sốc nhiệt” tạm thời với nền kinh tế Việt Nam. Nhưng nếu kịch bản xấu nhất diễn ra, Chính phủ cũng đã có sự chủ động ứng biến, theo Vars.

Ông David Jackson cũng tin rằng, bất động sản công nghiệp nếu chịu ảnh hưởng bởi thuế đối ứng, Việt Nam vẫn giữ vững vị thế là điểm đến đầu tư hấp dẫn trong khu vực nhờ nhiều lợi thế về lực lượng lao động, chi phí sản xuất hợp lý, vị trí địa lý chiến lược và chính sách thu hút FDI hiệu quả. Điều này củng cố nền tảng phục hồi cho ngành bất động sản thời gian tới.

“Chính phủ đã hoạch định chiến lược phát triển rõ ràng và với kinh nghiệm trong đàm phán quốc tế, Việt Nam sẽ đạt kết quả tích cực trước những dịch chuyển thương mại toàn cầu”, ông nói.

Theo Cushman & Wakefield Việt Nam, từ nay tới năm 2028, tổng nguồn cung mà thị trường miền Nam sẽ đón nhận khoảng 7.274 ha đất khu công nghiệp. Phân khúc này đang ghi nhận hàng loạt dự án mới được phê duyệt và khởi công trên cả nước. Động thái này cho thấy Chính phủ và các địa phương nỗ lực thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho năm mới.

Phương Uyên