Nhận định trên được bà Dương Thùy Dung, Giám đốc cấp cao CBRE Việt Nam nêu tại sự kiện báo cáo thị trường bất động sản quý II, sáng 8/7. Bà Dung cho rằng từ 1/7, sự hợp nhất ba địa phương không chỉ đa dạng hóa sản phẩm, tăng nguồn cung mà còn giúp hạ nhiệt phần nào giá bất động sản nhờ kéo giãn mức trung bình.

Theo báo cáo của CBRE, trong quý II, giá căn hộ tại khu lõi TP HCM (phần địa giới cũ) đạt trung bình 82 triệu đồng mỗi m2, tăng 7% so với quý trước và 29% so với cùng kỳ năm ngoái. Các dự án mở bán mới ghi nhận mức giá tăng trung bình 10-13% so với giai đoạn trước.

Trong khi đó, Bình Dương, địa phương vừa sáp nhập, lại có nguồn cung dồi dào. Sáu tháng đầu năm, thị trường này có gần 8.300 căn hộ mới, cao gấp 6 lần TP HCM. Giá sơ cấp chung cư Bình Dương chỉ khoảng 38 triệu đồng mỗi m2, bằng một nửa đến một phần ba so với TP HCM (cũ).

Từ nay đến cuối năm, dự kiến TP HCM sẽ có thêm 6.000-8.000 sản phẩm nhà ở, trong đó khoảng 70% đến từ các khu vực mới sáp nhập là Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

Chuyên gia CBRE nhận định, với giá nhà ngoại thành thấp hơn trung tâm từ 50-80% và nguồn cung dồi dào, thị trường vùng ven sẽ góp phần kéo dãn và kìm hãm tốc độ tăng giá bất động sản thành phố.

Bên cạnh đó, hai địa phương mới sáp nhập vào thành phố cũng đang phát triển loạt dự án quy mô lớn, dưới dạng đô thị đa chức năng, nằm cách vùng lõi trung tâm khoảng 20-30 km. Dự kiến sau khi hoàn thành các tiện ích đô thị, hạ tầng kết nối, các đô thị này sẽ thúc đẩy nhu cầu dãn dân, hạ nhiệt nguồn cung và giá cho thị trường thành phố.

Đồng quan điểm, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Consulting, cho biết trong 5 tháng đầu năm, Bình Dương chiếm 48-55% tổng nguồn cung căn hộ sơ cấp toàn vùng phía Nam. Giá bán trung bình căn hộ Bình Dương hiện từ 38-40 triệu đồng mỗi m2, thấp hơn 50-70% so với TP HCM. Việc góp mặt bằng giá của các địa phương lân cận vào TP HCM sẽ giúp làm mềm giá nhà trung bình của toàn đô thị.

Theo ông Thắng, khi mở rộng địa giới hành chính cũng đồng nghĩa với TP HCM mở rộng quỹ đất phát triển, tạo động lực giãn dân khỏi vùng lõi và giải bài toán khan hiếm nguồn cung. “Một khi cơn khát nhà ở tại TP HCM được giải quyết, đà tăng giá cũng sẽ được kìm lại theo quy luật cung – cầu”, ông Thắng nói.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, các chuyên gia cũng cảnh báo nhiều khả năng mặt bằng giá tại các khu vực vừa sáp nhập có thể tăng nhanh trong những năm tới nhờ danh tiếng của “siêu đô thị”. Ông Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa, nhận định việc “chung một nhà” với TP HCM đang cải thiện rõ rệt tâm lý người mua tại Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Các khu vực như Dĩ An, Thuận An, nơi giáp ranh TP HCM có thể đón làn sóng tăng giá do vị trí thuận lợi và còn nhiều dư địa phát triển.

Ông Quang cho rằng hai khu vực này có mật độ dân cư cao, nhiều khu công nghiệp và nhu cầu ở thực lớn khi sóng dãn dân từ vùng lõi đổ về. Dù vậy, tốc độ tăng sẽ vào khoảng trên dưới 15%, khó có sự bức tốc trong ngắn hạn do Bình Dương vẫn là trung tâm của phân khúc căn hộ trung cấp, nhu cầu ở tại đây phục vụ nhóm ở thực và lao động trẻ.

Chung nhận định, bà Dương Thùy Dung đánh giá quỹ đất mở rộng sẽ thúc đẩy phát triển đô thị vệ tinh, giúp TP HCM mới xây dựng các khu đô thị hiện đại. Một khi làn sóng dãn dân từ trung tâm đổ về, yêu cầu chất lượng nhà ở sẽ bị đẩy cao hơn, kéo theo các thị trường Bình Dương mở rộng phát triển nhiều hơn những dự án xây dựng có dịch vụ tiện ích và tiêu chuẩn sống cao hơn. Điều này đồng nghĩa giá bán các khu vực này có thể tăng theo sự thay đổi mặt bằng sản phẩm.

Ngoài ra, một khi sáp nhập vào TP HCM, hạ tầng giao thông, từ đường bộ đến đường thủy, cảng biển sẽ được đồng bộ, nâng cao khả năng liên kết vùng và hiệu quả kinh tế, thương mại. Đây là các yếu tố hỗ trợ thị trường bất động sản vùng ven tăng trưởng.

Dự báo về giá nhà của thị trường TP HCM sau sáp nhập trong 3 năm tới, bà Dung cho rằng giá sẽ tiếp tục tăng, nhưng ở mức hợp lý hơn, khoảng 9-11% với căn hộ và 6-12% với nhà liền thổ. Mức tăng này được nhận định là phù hợp trong bối cảnh chi phí phát triển dự án leo thang và tiền sử dụng đất nhiều khả năng sẽ còn tăng theo bảng giá đất mới điều chỉnh hàng năm.

Phương Uyên

Vài tháng qua, thị trường bất động sản liên tục ghi nhận các thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) dự án. Tại phía bắc, Sun Group trở lại thị trường nhà ở Thủ đô với dự án Feliza Suites, gần 1.700 căn hộ tại vị trí đắc địa ở phường Cầu Giấy, tiếp giáp ba mặt đường Xuân Thủy, Phạm Hùng và Trần Quốc Vượng. Hồi cuối tháng 5, HĐQT CTX Holdings đã thông qua việc chuyển nhượng toàn bộ dự án trên “khu đất vàng” này.

Sunshine Group gần đây cũng liên tục đón thêm các dự án về tay. Cuối tháng 6, họ công bố một công ty con trong hệ sinh thái nhận chuyển nhượng cổ phần tại doanh nghiệp là chủ đầu tư khu đô thị nhà vườn sinh thái ở Văn Giang, Hưng Yên để phát triển một phần đại dự án. Sau đó, tập đoàn này cho biết phát triển thêm một tổ hợp 8.000 căn hộ chung cư cũng nằm ở Hưng Yên. Trước đó hồi tháng 2, một chủ đầu tư trong nước khác đã tổ chức khởi công dự án tại vị trí này.

Sau nhiều năm tìm kiếm đối tác để chuyển nhượng khu đô thị du lịch Cái Giá (tên thương mại Cát Bà Amatina), Công ty cổ phần Vinaconex ITC đón thêm sự hiện diện của các cổ đông lớn, gồm hai doanh nghiệp liên quan MIK Group.

Ông lớn bất động sản Singapore – Capitaland trong tháng 6 đã khởi công dự án nhà ở thấp tầng đầu tiên tại miền Bắc với tổng vốn đầu tư 800 triệu USD nằm trong đại đô thị Ocean Park 3, sau hợp tác chiến lược cùng Vinhomes. Lãnh đạo Capitaland cho biết công ty kỳ vọng tăng gấp đôi vốn đầu tư tại Việt Nam 5 năm tới thông qua cái bắt tay chủ đầu tư lớn nhất thị trường hiện nay.

Tại phía nam, theo hãng tư vấn bất động sản Savills, những thương vụ M&A nổi bật gần đây như Capitaland mua dự án tại Bình Dương (trước sáp nhập với TP HCM) từ Becamex IDC trị giá 553 triệu USD; Nishi Nippon Railroad mua 25% cổ phần dự án Paragon Đại Phước từ Nam Long hay nhóm Sumitomo Forestry, Kumagai Gumi, NTT Urban Development cùng hợp tác với Kim Oanh Group phát triển dự án The One World.

Doanh nghiệp ngoại cũng chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư trong nước như Keppel Land thoái toàn bộ 42% cổ phần tại Công ty Nam Rạch Chiếc – chủ dự án Palm City tại TP HCM. Bên mua là Công ty cổ phần Gateway Thủ Thiêm, với giá trị thương vụ trên 2.600 tỷ đồng (tương đương hơn 100 triệu USD).

Bà Nguyễn Lê Dung, Trưởng phòng Dịch vụ tư vấn đầu tư, Savills Hà Nội đánh giá thị trường M&A bất động sản tại Việt Nam có dấu hiệu phục hồi tốt từ cuối năm ngoái đến nay sau khi Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản mới có hiệu lực. Điều này giúp môi trường pháp lý được cải thiện đáng kể, từ đó góp phần tạo niềm tin và động lực để các thương vụ diễn ra thuận lợi hơn.

Tương tự, trong báo cáo mới đây, đơn vị nghiên cứu thị trường của Đất Xanh Services cũng cho biết các chủ đầu tư đang vào mùa triển khai dự án, đẩy mạnh hoạt động đầu tư, cũng như M&A quỹ đất. Nhiều chủ đầu tư đã qua thời kỳ tái cấu trúc để vào giai đoạn đầu tư trở lại theo đà phục hồi của thị trường. Đất Xanh cũng đang thông báo cần mua, M&A dự án, quỹ đất lớn trên toàn quốc. Trong đó, họ ưu tiên dự án có pháp lý rõ ràng (nhất là quy hoạch 1/500), đã nộp thuế đất, có giấy phép xây dựng hay đủ điện kiện bán hàng, khởi công.

Theo các chuyên gia, nhà đầu tư có xu hướng chọn dự án để thâu tóm kỹ lưỡng hơn trước. Khẩu vị của họ dịch chuyển rõ rệt sang các dự án có pháp lý minh bạch, đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính, vị trí tốt, có khả năng triển khai hoặc khai thác dòng tiền trong ngắn hạn. Ví dụ, An Gia cho biết họ chọn tập trung vào M&A để tiếp cận quỹ đất có thể làm dự án nhanh. Năm nay, công ty đặt mục tiêu mua lại các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư ven TP HCM.

Hay Nam Long cũng chọn M&A dự án cùng với tham gia đấu giá đất sạch và tìm mua đất thô, đất nông nghiệp chuyển mục đích sử dụng. Tuy nhiên, nguồn cung sản phẩm đấu giá hạn chế đã đẩy mức trúng lên cao, kéo theo việc định giá đất cho các dự án cũng tăng, gây áp lực lớn về chi phí đầu vào và có thể làm chậm quá trình triển khai dự án. Còn việc phát triển quỹ đất nông nghiệp cần nhiều thời gian, cùng với chi phí chuyển đổi cũng có thể lên cao với việc áp dụng bảng giá đất mới.

Ông Lê Trọng Hiếu, Giám đốc bộ phận Tư vấn kinh doanh văn phòng và bất động sản công nghiệp hãng tư vấn CBRE cũng cho rằng nhà đầu tư trong và ngoài nước đều đang tích cực theo đuổi các cơ hội M&A dự án bất động sản. “Điều này xuất phát từ việc quỹ đất sạch về pháp lý và sẵn sàng để phát triển ngày càng khan hiếm”, ông nói.

Tuy nhiên, hoạt động M&A dự án địa ốc vẫn còn tồn tại một số lực cản. Theo ông Hiếu, giá đất tại Việt Nam không còn rẻ như trước. Việc sáp nhập đơn vị hành chính cũng khiến một số nhà đầu tư chờ đợi xem bảng giá đất sẽ được điều chỉnh thế nào, ảnh hưởng đến chi phí mua dự án, mục tiêu phân khúc bất động sản sẽ phát triển.

Cùng quan điểm, ông Phan Xuân Cần, Chủ tịch HĐQT Sohovietnam – công ty có hơn chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn M&A dự án – nói rằng nhà đầu tư cũng chờ đợi kết quả từ việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp tỉnh, quy hoạch mới của các tỉnh, thành phố hậu sáp nhập.

Ngoài bảng giá đất tăng, ông Phan Xuân Cần, Chủ tịch HĐQT Sohovietnam – công ty có hơn chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn M&A dự án – cho biết một số doanh nghiệp sở hữu dự án cũng đưa ra mức định giá bán quá cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư.

Dù vậy, các chuyên gia vẫn kỳ vọng thị trường M&A từ nay đến cuối năm sẽ tăng trưởng tốt. Theo bà Nguyễn Lê Dung nhà đầu tư trong nước chiếm ưu thế trên thị trường M&A về số lượng giao dịch nhờ khả năng quyết định nhanh và am hiểu thị trường. Còn xét về các thương vụ lớn, nhất là phân khúc nhà ở cao cấp, khu đô thị và bất động sản khu công nghiệp, nhà đầu tư ngoại vẫn đóng vai trò chủ đạo.

Ngoài ra, bà Dung nhận xét các khu vực ven Hà Nội như Hưng Yên, Bắc Ninh hay thị trường Hải Phòng với hạ tầng ngày càng hoàn thiện đang chứng kiến sự gia tăng về nhu cầu khảo sát, chuyển nhượng và hợp tác đầu tư. Tại khu vực phía nam là TP HCM, Long An.

“Việc mở rộng các đô thị trung tâm cùng với sự nâng cấp hệ thống giao thông liên vùng đang thúc đẩy những địa phương này trở thành điểm đến tiềm năng cho hoạt động M&A giai đoạn tới”, chuyên gia tại Savills chia sẻ.

M&A dự án tăng nhiệt cũng là một tín hiệu tốt với thị trường, có thể giúp nguồn cung tăng mạnh. Đơn vị tư vấn bất động sản BHS Group dự báo nửa cuối năm cả nước sẽ có thêm hơn 78.600 sản phẩm nhà ở cao tầng và khoảng 82.800 căn thấp tầng. Tuy nguồn cung dồi dào, giá nhà vẫn neo ở mức cao tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng. Một trong những khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp khi muốn phát triển nhà ở vừa túi tiền là các chi phí đầu vào tăng cao, trong đó giá đất và chi phí sử dụng đất chiếm phần lớn.

Anh Tú – Ngọc Diễm

Cuối năm 2024, chị Minh Thư (phường Phước Long, TP HCM) mua căn hộ 67 m2 tại một dự án đã bàn giao 3 năm ở phường Thủ Đức với giá 4,3 tỷ đồng. Môi giới khẳng định đây là “căn duy nhất giá tốt còn sót lại” khi các căn tương tự đều được rao từ 4,5-4,7 tỷ đồng.

Tuy nhiên, sau khi vào ở và tham gia nhóm cư dân, chị mới biết nhiều căn tương tự đang được rao bán quanh mức 4-4,2 tỷ đồng, thậm chí có thể thương lượng xuống dưới 4 tỷ nếu thanh toán nhanh. Chị Thư nhận ra mình đã mua phải căn bị đẩy giá, trong khi mặt bằng thực tế thấp hơn đáng kể và thanh khoản không như kỳ vọng. Khi chị muốn rao bán lại, môi giới nhận hàng cũng thẳng thắn cho biết khả năng chốt chỉ khoảng 4,2 tỷ đồng do thị trường vừa qua sóng.

“Lúc mua tôi bị thuyết phục bởi thông tin giá đã giảm, cộng thêm lời môi giới rằng chủ cần tiền bán gấp, giờ nhìn lại có cảm giác như mình đã mua phải giá ảo”, chị Thư nói.

Tương tự, anh Đăng Khoa (phường Thạnh Mỹ Tây, TP HCM) cho biết đã chi 8 tỷ đồng mua căn hộ 70 m2 tại phường Bình Trưng Tây, sau khi được môi giới dẫn đi xem hàng loạt căn có giá rao từ 8,3-8,5 tỷ đồng. Môi giới cũng giới thiệu thêm một số căn trong cùng tòa nhà và dẫn anh khảo sát giá các dự án lân cận để củng cố tâm lý “mua được giá tốt”.

Anh Khoa kể nhiều lần lưỡng lự khiến căn mình ưng ý bị người khác mua mất nên đành chốt nhanh căn hộ có view đẹp, tầng trung, đang cho thuê ổn định. Tuy nhiên, chỉ tháng sau, anh phát hiện nhiều căn tương tự trong cùng block được rao bán thấp hơn 200-300 triệu đồng, thậm chí còn có thể thương lượng sâu nếu thanh toán nhanh. “Tôi tưởng đã trả giá tốt vì chủ nhà nói từng được người khác trả 8,5 tỷ nhưng không bán, có thể tất cả chỉ là kịch bản,” anh chia sẻ.

Ghi nhận của VnExpress cho thấy, trong vài năm qua, giá căn hộ thứ cấp tại TP HCM liên tục tăng, theo đà tăng của thị trường sơ cấp. Nhiều dự án ghi nhận mức tăng 30–50% chỉ trong 2–3 năm, từ phân khúc bình dân vươn lên trung – cao cấp, bất chấp chất lượng sản phẩm không có nhiều cải thiện.

Chẳng hạn, một chung cư trên đường Võ Chí Công, phường Phú Hữu, mở bán đầu năm 2019 với giá 33 triệu đồng mỗi m2, hiện được sang tay với giá khoảng 60 triệu đồng mỗi m2, tăng 93–115% sau 6 năm. Riêng từ năm 2023 đến nay, giá rao bán đã tăng hơn 50%. Một dự án khác trên đường Song Hành, cũng thuộc phường Phú Hữu, mở bán lần đầu năm 2017 với giá 28 triệu đồng mỗi m2, nay rao bán trung bình 58 triệu đồng mỗi m2, tăng gần 142% và được xếp vào phân khúc cao cấp.

Tốc độ tăng giá như trên không phải cá biệt. Theo CBRE, trong năm qua, giá căn hộ thứ cấp tại TP HCM tăng trung bình khoảng 15%, riêng khu Đông tăng đến 18%. Avison Young Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng bình quân 15% mỗi năm đối với căn hộ sang tay tại TP HCM.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy, trong 5 năm qua, giá căn hộ thứ cấp tại TP HCM đã tăng 46–60%. Riêng năm qua, giá rao bán chung cư tại nhiều quận nội thành như Bình Thạnh, quận 2, quận 7, quận 10… tăng 17–31% so với năm trước và tăng 22–52% so với năm 2023. Tuy nhiên, đơn vị này lưu ý, mức giá rao bán không phản ánh chính xác giá giao dịch thực tế mà chỉ có tính chất tham khảo, do được thiết lập bởi chủ nhà và môi giới.

TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định tình trạng chung cư tăng giá bất thường tại Hà Nội và TP HCM có dấu hiệu bị thổi giá. Theo ông, giá nhà bị đẩy lên cao dù thanh khoản thấp là hệ quả từ sự can thiệp của một nhóm lợi ích, trong bối cảnh kinh tế và thu nhập người dân chưa phục hồi.

Đồng quan điểm, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho rằng tốc độ tăng giá “bất thường” của căn hộ thứ cấp thời gian qua là kết quả của nhiều nhóm đối tượng cố tình đẩy giá. Trong khi nhu cầu thực chủ yếu tập trung ở phân khúc 2-4 tỷ đồng, hiện thị trường gần như không còn căn hộ dưới 3 tỷ đồng và phần lớn đã vượt mốc 4 tỷ đồng mỗi căn.

Ông Tuấn đánh giá, nguyên nhân chính khiến giá chung cư cũ bị đẩy lên là người bán neo giá kỳ vọng, trong khi nguồn cung mới khan hiếm khiến người mua khó tìm được lựa chọn thay thế. Tuy nhiên, nếu xét về tiện ích, chất lượng công trình và cộng đồng cư dân, nhiều sản phẩm không tương xứng với mức giá đang được rao.

Chia sẻ về câu chuyện thổi giá chung cư, ông Nguyễn Minh Tú, nhà đầu tư với 15 năm kinh nghiệm, cho biết chiêu thổi giá căn hộ thứ cấp thường diễn ra theo kịch bản bốn bước: rao giá cao, tạo giao dịch nội bộ để xác lập mặt bằng, giảm giá có chủ đích nhằm tạo cảm giác “hời” và cuối cùng là kích hoạt tâm lý FOMO bằng các thông tin như “hết hàng”, “cho thuê tốt”, “giá sẽ còn tăng”.

Ví như một căn hộ từng giao dịch ở mức 3,6 tỷ đồng được đẩy giá rao bán lên 4,3-4,5 tỷ đồng. Sau đó, môi giới tạo giao dịch nội bộ hoặc đặt cọc tượng trưng để xác lập mặt bằng giá ảo. Khi đã có “giá tham chiếu”, họ giảm nhẹ 5–10% để tạo cảm giác mua hời. Tâm lý sợ bỏ lỡ được kích hoạt bằng các thông điệp như “hết hàng chủ đầu tư”, “cho thuê tốt”, khiến người mua dễ xuống tiền. “Nếu không khảo sát kỹ, người mua rất dễ trả tiền cho kỳ vọng, chứ không phải giá trị thực,” ông Tú nói.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên cho rằng sở dĩ chiêu “thổi giá” căn hộ hoạt động hiệu quả vì người mua thường bị neo tâm lý vào giá rao ban đầu, thay vì so sánh với giá trị thực. Nhiều người mua lần đầu cũng thiếu kỹ năng kiểm tra lịch sử giao dịch qua sổ hồng hoặc dữ liệu công chứng, dễ bị môi giới dẫn dắt.

Theo ông Kiên, rất khó xác định mức độ thổi giá vì thị trường phụ thuộc vào cung – cầu. Tuy vậy, người mua có thể nhận diện một số dấu hiệu như: tỷ suất cho thuê trên giá bán thấp, chỉ đạt 1-2% mỗi năm (mức hợp lý là 3–5%); sản phẩm bị sang nhượng nhiều lần và giá tăng quá nhanh qua mỗi lần sang tay hoặc một khu vực, phân khúc bỗng dưng xuất hiện dồn dập thông tin truyền thông kèm giá tăng đột biến. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường đang bị đẩy giá bởi nhóm đầu tư hoặc chủ dự án.

Các chuyên gia khuyến nghị, để tránh tình trạng mua trúng sản phẩm bị “thổi giá”, người mua cần chủ động kiểm tra giá giao dịch thực tế qua sổ đỏ, dữ liệu thị trường từ cổng công khai hoặc văn phòng công chứng. Đồng thời nên so sánh tiện ích, mức phí quản lý, tuổi đời công trình và khả năng khai thác cho thuê với các dự án tương đương trong khu vực.

Việc mua nhầm căn bị thổi giá không chỉ khiến người mua chịu thiệt mà còn làm méo mó thị trường, đặc biệt nguy hiểm nếu có sử dụng đòn bẩy tài chính. Trong nhiều trường hợp, người vay có thể bị từ chối giải ngân do ngân hàng định giá lại thấp hơn giá mua. “Thị trường thứ cấp là nơi người mua cần tỉnh táo nhất. Mức giá cao không đồng nghĩa tài sản có giá trị cao. Nếu mua nhầm căn bị thổi giá, người mua mất luôn cơ hội tích lũy tài chính và khả năng xoay vòng đầu tư,” ông Lê Quốc Kiên nhấn mạnh.

Phương Uyên