Theo đó, hộ gia đình, cá nhân được cấp Giấy chứng nhận mà chưa nộp tiền sử dụng đất sẽ phải nộp 70% giá đất ở theo bảng giá đất với phần diện tích được cấp. Trường hợp đã nộp tiền sử dụng đất nhưng ở mức thấp hơn mức quy định, số tiền đã nộp sẽ được quy đổi ra tỷ lệ diện tích đã hoàn thành nghĩa vụ, phần còn lại nộp theo mức 70% theo giá đất hiện hành khi nộp hồ sơ cấp sổ.

Với các diện tích còn lại, nếu được công nhận thêm vào mục đích đất ở, tiền sử dụng đất phải nộp sẽ được thu 100% theo giá đất tại bảng giá đất tại thời điểm nộp hồ sơ.

Cụ thể, khi một hộ gia đình được cấp 60 m2 đất ở, với giá đất theo bảng giá đất là 20 triệu đồng mỗi m2. Nếu hộ dân chưa từng nộp tiền sử dụng đất, số tiền phải nộp theo công thức: Tiền sử dụng đất = Diện tích đất ở × Giá đất ở × 70%. Như vậy số tiền phải nộp sẽ là 840 triệu đồng.

Trường hợp trước đây hộ dân đã nộp 200 triệu đồng, trong khi theo quy định phải nộp 400 triệu đồng, phần diện tích còn lại chưa hoàn thành nghĩa vụ sẽ là 30 m2, tương đương tiền phải nộp thêm là 420 triệu đồng (30 × 20 triệu × 70%).

Ngoài ra, nếu hộ dân được công nhận thêm 20 m2 đất ở, phần diện tích này sẽ phải nộp 100% giá đất, tức 400 triệu đồng (20 × 20 triệu × 100%). Như vậy, tùy từng trường hợp, số tiền sử dụng đất mà hộ gia đình phải nộp sẽ khác nhau, nhưng quy định mới giúp rõ ràng, minh bạch và dễ tính toán hơn, hỗ trợ người dân chủ động dự trù chi phí khi làm sổ đỏ.

So với Nghị định 103, quy định mới đã đơn giản hóa cách tính tiền sử dụng đất cho các trường hợp chưa nộp tiền; bổ sung cơ chế quy đổi cho trường hợp đã nộp tiền nhưng thấp hơn mức quy định, giúp người dân không bị thiệt thòi và tránh phát sinh tranh chấp, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cấp Giấy chứng nhận, hỗ trợ người dân và cơ quan nhà nước triển khai nhanh hơn.

Bên cạnh đó, Chính phủ siết chặt quy định miễn, giảm tiền sử dụng đất. Theo nghị định mới, hộ gia đình, cá nhân chỉ được miễn, giảm một lần tiền sử dụng đất đối với diện tích đất ở trong hạn mức được Nhà nước giao. Với người dân tộc thiểu số, ưu đãi này chỉ áp dụng với những người thường trú tại nơi có đất. Các trường hợp được miễn, giảm sẽ được cơ quan thuế và quản lý đất đai xử lý theo hồ sơ, thủ tục hiện hành.

Điểm đáng chú ý là nếu sau này cơ quan chức năng phát hiện người dân không đủ điều kiện để được miễn, giảm tiền sử dụng đất, số tiền đã được miễn, giảm sẽ phải nộp lại ngân sách nhà nước. Số tiền này được tính dựa trên giá đất và chính sách tại thời điểm giao đất, cộng với tiền chậm nộp hoặc khoản thu bổ sung theo quy định về thuế. Trường hợp người dân tự nguyện nộp lại tiền khi không còn đủ điều kiện cũng áp dụng cơ chế tương tự.

Nghị định đồng thời làm rõ các trường hợp không được miễn, giảm tiền sử dụng đất, gồm đất đấu giá và đất xây dựng nhà ở thương mại. Riêng với đất tái định cư hoặc những hộ phải di dời để bảo đảm tính mạng, ưu đãi vẫn được xem xét theo luật. Các cơ quan thuế và quản lý đất đai sẽ phối hợp kiểm tra, rà soát và thu hồi số tiền nếu cần, nhằm đảm bảo công bằng và minh bạch.

Phương Uyên

Quan điểm này được ông Đỗ Đức Hồng Hà, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nêu tại phiên thảo luận tổ sáng 19/11.

Dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thi hành Luật Đất đai bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội. Trong đó, Chính phủ đề xuất thêm trường hợp là chủ đầu tư đàm phán được trên 75% diện tích và hơn 75% số người có đất, HĐND cấp tỉnh sẽ thu hồi phần còn lại để giao cho họ.

Theo đánh giá của ông Hà, 75% là tỷ lệ khó đạt trong thực tế, nhất là với các dự án lớn có nhiều hộ dân bị ảnh hưởng. Đồng thời, ông đánh giá thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ gây bức xúc, khiếu kiện cho người dân vì quyền lợi chưa được đảm bảo rõ ràng. “Việc này có thể dẫn đến tắc nghẽn, kéo dài thời gian thực hiện dự án”, ông Hà nói.

Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng có thể giảm tỷ lệ đồng thuận của người có đất xuống 50%. Cùng với đó, ông đề xuất cần điều kiện đi kèm là phải có phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến đã được lấy ý kiến công khai, trừ trường hợp Chính phủ quyết định thu hồi đất theo đề nghị của UBND cấp tỉnh.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Quảng, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao cho rằng người dân bị thu hồi đất bao giờ cũng muốn biết rõ phương án bồi thường, quyền lợi, sau đó mới đưa ra quyết định.

“Rất khó có chuyện người dân đồng ý thu hồi khi chưa biết họ được bồi thường ra sao”, ông chia sẻ, đồng thời đề nghị cân nhắc kỹ tính khả thi của tỷ lệ đồng thuận 75%.

Ông Trần Chí Cường, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho biết vẫn băn khoăn về việc áp dụng đồng thời hai điều kiện phải thỏa thuận được “trên 75% diện tích và hơn 75% chủ đất”.

Theo ông, hai yếu tố này có độ vênh khác nhau. Ông giải thích có thể 75% chủ đất đồng ý nhưng diện tích không lớn, hoặc thỏa thuận được 75% diện tích thì số người sử dụng đất lại không nhiều.

“Đây là điều cần tính toán lại để tránh vướng mắc khi triển khai. Chỉ nên sử dụng một trong hai tiêu chí”, ông Cường kiến nghị.

Một số đại biểu ủng hộ quy định tỷ lệ đồng thuận 75% nêu tại dự thảo Nghị quyết, song họ băn khoăn về mức giá bồi thường đền bù cho chủ đất. GS Hoàng Văn Cường, nguyên Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân lưu ý mức giá bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Theo ông, nếu bồi thường với 75% diện tích đạt được thỏa thuận theo một mức giá, 25% còn lại áp dụng theo bảng giá có thể dẫn đến khiếu kiện.

Ông đề nghị mức đền bù với 75% diện tích đạt thỏa thuận trước không thấp hơn giá tại bảng giá đất nhân với hệ số điều chỉnh. Theo nguyên Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân, 25% diện tích đất cưỡng chế để thu hồi cũng cần được trả giá tương đương.

Còn GS Nguyễn Anh Trí, Ủy viên kiêm nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho rằng nên có hệ số phạt với trường hợp bị cưỡng chế để thu hồi đất. Theo ông, thực tế cũng có một số trường hợp những người được đền bù sau, cao hơn người được trả tiền trước. Ông ví dụ dự án trong ngành y tế, hàng nghìn hộ dân đã đồng ý, chỉ 3 hộ kiên quyết không di dời đã làm chậm tiến độ 7-8 năm của cả công trình.

Dù vậy, ông nói đồng ý với việc giá đất phải được Nhà nước quyết định, nhưng chủ đất cũng nên được tham gia ở một chừng mực nhất định. “Đây là quyền lợi và cũng có thể là tài sản lớn với nhiều hộ dân”, ông Trí nêu quan điểm.

Ông đề xuất cần có giá tối đa, tối thiểu và chủ đất đưa ra yêu cầu bồi thường trong khung này. Theo ông, Nhà nước sẽ điều tiết thông qua việc nộp thuế khi người dân nhận tiền bồi thường.

Dự kiến Quốc hội sẽ thảo luận tại Nghị quyết này ở hội trường ngày 1/12, trước khi biểu quyết thông qua vào 11/12.

Anh Tú – Sơn Hà

Trong văn bản gửi Thủ tướng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính ngày 11/8, Viện cho rằng hiện khâu xác định tiền sử dụng đất cho dự án vẫn rườm rà, kéo dài và làm chi phí tăng cao. Đặc biệt, khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở, khoản phải nộp thường tăng mạnh, tạo gánh nặng lớn cho doanh nghiệp và ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh.

Hiện nay, Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Chính phủ phương án sửa đổi Nghị định 103/2024 về phương pháp xác định tiền sử dụng đất và Nghị định 71/2024 về xây dựng bảng giá đất. Một trong các đề xuất là áp dụng bảng giá đất 5 năm do Nhà nước ban hành, đồng thời bổ sung hệ số K hằng năm.

Trên tinh thần đó, Viện đề xuất cho phép doanh nghiệp tự tính tiền sử dụng đất dựa trên bảng giá do UBND tỉnh ban hành. Cơ quan thuế chỉ kiểm tra, quyết toán trước khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nếu nộp dư, doanh nghiệp được cấn trừ sang dự án khác; nếu thiếu thì nộp bổ sung.

Ông Phạm Viết Thuận, Viện trưởng, cho rằng cơ chế này khả thi vì doanh nghiệp hiện đã tự khai, tự nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân nên việc mở rộng sang tiền sử dụng đất là khả thi. Nếu áp dụng cho tiền sử dụng đất, thủ tục sẽ rút gọn, giảm tình trạng nợ đọng hàng nghìn tỷ đồng kéo dài nhiều năm.

Ngoài ra, Viện cũng đề xuất nên quy định cụ thể ngay trong Luật Đất đai mức thu tiền sử dụng đất với từng loại trường hợp. Cụ thể, nếu thuê đất thì số tiền phải trả hàng năm bằng 0,5% giá đất do địa phương công bố; nếu được giao đất thì tính theo hệ số K do địa phương xác định; còn khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở thì mức thu tối đa là 30% giá đất. Những trường hợp được miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất sẽ áp dụng theo quy định tại các nghị định hiện hành.

Theo ông Phạm Viết Thuận, việc đưa các tỷ lệ này vào luật sẽ giúp các tỉnh, thành triển khai ngay, không cần chờ kết quả thẩm định giá từ các hội đồng hay đơn vị tư vấn – vốn thường kéo dài và dễ phát sinh chênh lệch. Cách làm này được cho là sẽ minh bạch hơn, giảm thủ tục rườm rà và góp phần cải cách lĩnh vực đất đai vốn nhiều năm qua bị đánh giá là phức tạp.

Ông cho rằng, trong bối cảnh thị trường bất động sản vẫn đối mặt với nhiều dự án chậm tiến độ vì vướng thủ tục và doanh nghiệp nợ tiền sử dụng đất lớn, nếu được chấp thuận, đề xuất này không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về tài chính và tiến độ dự án, mà còn giảm áp lực xử lý hồ sơ cho cơ quan quản lý, góp phần thúc đẩy dòng chảy vốn vào thị trường bất động sản và cải thiện nguồn thu ngân sách.

Theo dự thảo sửa đổi Nghị định 103 về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất giảm mức truy thu tiền sử dụng đất bổ sung từ 5,4% xuống 3,6% mỗi năm. Với khoản thu từ chuyển đổi mục đích sử dụng, mức thu Bộ đề xuất tính tiền sử dụng đất theo cách cũ thay vì toàn bộ chênh lệch như hiện hành.

Còn tại dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai 2024 đang được lấy ý kiến, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất bỏ yếu tố thị trường trong định giá đất sơ cấp, thay vào đó, giá đất sẽ do cơ quan nhà nước ban hành, thông qua bảng giá đất 5 năm một lần hoặc được điều chỉnh hàng năm bằng hệ số K.

Phương Uyên

Thông tin trên được Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM nêu trong kế hoạch phát triển hạ tầng viễn thông, hạ tầng số phục vụ xây dựng trung tâm tài chính quốc tế.

Theo kế hoạch, trung tâm tài chính quốc tế TP HCM sẽ xây dựng tại 11 lô đất (ký hiệu từ 1-1 đến 1-11) diện tích 9,2 ha thuộc khu chức năng số 1 trong dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP Thủ Đức.

Về hiện trạng, đây đang là khu đất trống đã được quy hoạch xây dựng hạ tầng kỹ thuật giao thông, điện, nước, viễn thông, chiếu sáng… nhưng chưa có công trình xây dựng và dân cư sinh sống.

Cụ thể, Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM sẽ phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông và đơn vị liên quan triển khai hạ tầng viễn thông, số, bao gồm phủ sóng 100% mạng di động 5G, lắp đặt cáp quang băng rộng cố định trên toàn bộ các tuyến đường, đảm bảo tốc độ truy cập đáp ứng yêu cầu, phục vụ kết nối thông tin và phát triển tại khu vực xây dựng trung tâm tài chính.

Khu đô thị mới Thủ Thiêm được Thủ tướng phê duyệt quy hoạch năm 1996 với quy mô 930 ha (trong đó khu đô thị mới 770 ha, tái định cư 160 ha), tọa lạc bên bờ Đông sông Sài Gòn đối diện với quận 1. Quy mô dân số khu đô thị này khoảng 200.000 người, tái định cư 45.000 người.

Đề án phát triển trung tâm tài chính quốc tế TP HCM đã được chính phủ ấp ủ từ nhiều năm trước. Theo dự thảo đưa ra, mô hình trung tâm tài chính sẽ gồm thị trường tiền tệ và hệ thống ngân hàng, thị trường vốn, hàng hóa phái sinh. Bên cạnh TP HCM, Việt Nam cũng đang đặt mục tiêu phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng.

Theo kế hoạch của Chính phủ, trung tâm tài chính TP HCM sẽ được thành lập, vận hành từ năm 2025, phấn đấu hoàn thành trong 5 năm. Để đẩy nhanh tiến độ dự án, đầu năm nay, TP HCM vừa thành lập Ban chỉ đạo xây dựng và phát triển Trung tâm tài chính với 29 thành viên, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Văn Nên làm trưởng ban. Việc thành lập trung tâm tài chính quốc tế được đánh giá sẽ tạo nền tảng góp phần cho sự tăng trưởng của TP HCM trong tương lai. Đây cũng là cơ hội để thành phố thu hút nhà đầu tư quốc tế, tăng nguồn vốn FDI vào các lĩnh vực.

Trung tâm tài chính quốc tế là vấn đề không mới với thế giới, nhưng Việt Nam hiện chưa có mô hình này.

Phương Uyên