Hệ thống hạ tầng liên kết vùng tại khu Đông đang bước vào giai đoạn vận hành khi nhiều công trình trọng điểm lần lượt hoàn thiện. Trong đó, đường Liên Phường thông xe hai chiều được xem là một trong những mảnh ghép quan trọng, tác động trực tiếp đến tổ chức giao thông khu vực.

Tuyến đường dài 6,7 km mở ra hành lang kết nối thông suốt từ cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, qua các trục Võ Chí Công – Đỗ Xuân Hợp – Võ Nguyên Giáp – nút giao Cát Lái. Dòng xe tải nặng và container vốn tập trung tại một số điểm như nút An Phú được phân bổ lại theo mạng lưới mới, góp phần giảm áp lực cục bộ và cải thiện khả năng lưu thông.

Với mặt cắt 6 làn xe, Liên Phường đóng vai trò trục trung gian, bổ sung cho các tuyến chính hiện hữu. Cách tổ chức này từng bước thay thế tình trạng phụ thuộc vào số ít tuyến huyết mạch, vốn dễ quá tải khi lưu lượng tăng cao.

Ở hướng Mai Chí Thọ, hầm chui kết nối cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây dự kiến thông xe cuối tháng 1, tạo dòng di chuyển liền mạch từ cửa ngõ phía Đông vào trung tâm. Nhánh cầu vượt rẽ phải từ cao tốc xuống Mai Chí Thọ theo hướng Võ Nguyên Giáp đã khai thác, rút ngắn quãng di chuyển về khu vực Liên Phường.

Tại trục Nguyễn Thị Định, cầu Bà Dạt và cầu Giồng Ông Tố đã hoàn thành xây dựng, chờ kết nối đồng bộ. Khi thông xe, các công trình này dự kiến phân phối lưu lượng từ khu cảng, khu dân cư và khu công nghiệp về trục Liên Phường, củng cố vai trò trung chuyển của tuyến đường trong mạng lưới khu Đông.

Trong dài hạn, sân bay quốc tế Long Thành dự kiến khai thác giai đoạn một từ năm 2026. Sự kiện này được đánh giá sẽ thúc đẩy nhu cầu vận tải, logistics và dịch chuyển dân cư trong vùng. Nhiều tuyến giao thông tại khu Đông được lên kế hoạch hoàn thiện sớm, góp phần chuyển vai trò khu vực từ điểm thường xuyên ùn tắc sang đầu mối kết nối của trục đô thị – công nghiệp phía Nam.

Khi hạ tầng thay đổi, sự di chuyển của cư dân cũng được điều chỉnh. Thời gian tiếp cận các khu chức năng, thương mại và dịch vụ trong nội khu Đông rút ngắn so với trước, thay vì tập trung về khu trung tâm cũ.

Dọc trục Liên Phường, khu đô thị quốc tế The Global City là dự án nằm trên tuyến đường này. Dự án đã đưa vào vận hành một phần tiện ích như kênh đào nhạc nước lớn nhất Đông Nam Á, cầu Ánh Trăng, vịnh Tình Yêu và các không gian dạo bộ ven nước, tạo điểm đến tham quan và sinh hoạt ngoài trời cho cư dân.

Tiếp đó, tổ hợp thể thao, giải trí City Park, bổ sung các hoạt động vận động với đường đua go-kart, khu trò chơi tương tác trong nhà, khu bắn cung, sân tập golf, pickleball cùng nhiều khu vui chơi ngoài trời, phục vụ đa dạng nhóm độ tuổi.

Ngoài ra, khu nhà phố thương mại SOHO đã đi vào hoạt động với các dịch vụ ẩm thực, mua sắm và giải trí. Một số tuyến phố chuyên đề và cụm nhà hàng, quán cà phê được đưa vào khai thác, góp phần hình thành không gian thương mại, dịch vụ trong nội khu.

Theo quy hoạch, khi hoàn thiện toàn bộ phân khu cùng các tiện ích như công viên, trường học, cơ sở y tế và trung tâm thương mại 123.00 m2, khu đô thị này dự kiến phục vụ khoảng 150.000 người. Quy mô dân cư lớn được kỳ vọng tạo thêm nhu cầu dịch vụ và giao thương tại chỗ, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào khu vực trung tâm.

The Global City còn nằm gần khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc, được xem là yếu tố hỗ trợ về hạ tầng công cộng và không gian chức năng cho toàn khu vực. Các phân khu cao tầng và thấp tầng tại khu vực này cũng tiếp tục được triển khai xây dựng, như Lumière Midtown, Sola – bán đảo villa compound giáp 3 mặt sông. Ngoài ra, phân khu cao tầng Masteri Grand View đã tiến hành cất nóc vào ngày 29/1, phân khu Masteri Cosmo Central thuộc Masteri Collection cũng đã ra mắt.

Theo các chuyên gia, thị trường bất động sản gắn liền với các dự án hạ tầng đã hiện hữu ngày càng chiếm lợi thế. Trong bối cảnh Liên Phường và các tuyến liên quan đi vào vận hành, khu Đông TP HCM được xem là điểm giao thoa mới của dòng di chuyển và hoạt động kinh tế, tạo nền tảng cho các khu đô thị nằm dọc trục này.

Song Anh

Chị Lan Phương (41 tuổi), chủ căn nhà phố tại phường Đức Nhuận, từng xem đây là tài sản sinh lời an toàn, nay gần như không còn tạo lợi nhuận. Mặt bằng hiện cho thuê hơn 40 triệu đồng mỗi tháng, chỉ đủ trả một phần lãi vay. Sau khi trừ thuế, bảo trì và khấu hao, dòng tiền gần như bằng không.

Trước năm 2022, căn nhà mua hơn 18 tỷ đồng từng cho thuê ổn định 75 triệu đồng mỗi tháng. Sau dịch, giá thuê giảm dần còn 50 triệu đồng rồi thấp hơn nhưng vẫn khó giữ khách. Hợp đồng ngắn hạn, khách liên tục trả mặt bằng vì kinh doanh thua lỗ khiến thời gian nhà trống kéo dài, chi phí sửa chữa, môi giới phát sinh. Từ chỗ tạo thu nhập đều đặn, tài sản này trở thành gánh nặng buộc chủ nhà bù lỗ để giữ.

Không riêng nhà phố, shophouse cũng chung cảnh ngộ. Anh Hoàng Nam (46 tuổi) mua căn shophouse khối đế chung cư khu Đông năm 2019 với giá gần 10 tỷ đồng. Ban đầu chào thuê 40 triệu đồng mỗi tháng không có khách, sau phải hạ còn 32-35 triệu đồng rồi dưới 30 triệu đồng mỗi tháng và chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn. Trong khi đó, mỗi tháng anh vẫn gánh gần 50 triệu đồng tiền lãi vay, phí quản lý, bảo trì và thuế. Sau bốn năm khai thác kém hiệu quả, anh rao bán ngang giá mua nhưng thị trường hầu như không phản hồi.

Với nhiều chủ nhà, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là tìm khách thuê mà là giữ khách. Bà Lê Thị Duyên (phường An Đông, TP HCM) cho biết trong hai năm qua đã bốn lần phải treo biển cho thuê lại nhà phố mặt tiền vì khách trả nhà chỉ sau vài tháng hoạt động. Có trường hợp chấp nhận thuê với giá đã giảm gần 40% so với trước dịch nhưng chưa đầy nửa năm vẫn đóng cửa do doanh thu không đủ bù chi phí. “Giá thuê không còn là rào cản lớn nhất, khó nhất là khách vào rồi nhưng không trụ nổi”, bà nói.

Năm 2025 tiếp tục là giai đoạn thử thách với nhà phố cho thuê khi nhiều chủ sở hữu rơi vào vòng luẩn quẩn: giá mua cao, kỳ vọng dòng tiền lớn nhưng hiệu quả khai thác kéo dài kém khả quan, áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Khi buộc phải bán ra, mức giá thị trường chấp nhận thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến phân khúc này rơi vào trạng thái thanh khoản yếu.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu thuê nhà mặt phố sụt giảm. Giai đoạn 2023-2025, lượng tìm thuê giảm trung bình 20-30% mỗi năm, trong khi giá chào thuê đã hạ 15-20%, thậm chí 25-30% tại nhiều tuyến đường nội thành. Từ vị thế được xem là loại hình “hái ra tiền”, nhà phố dần trở thành phân khúc có biên lợi nhuận mỏng.

Savills Việt Nam cũng ghi nhận mặt bằng nhà phố truyền thống chịu áp lực cạnh tranh lớn từ trung tâm thương mại. Trong khi giá thuê tại trung tâm thương mại vẫn tăng nhờ nhu cầu từ các thương hiệu lớn, tỷ lệ hấp thụ của nhà phố giảm 30-40%, kéo giá thuê đi xuống qua từng năm.

Tỷ suất lợi nhuận vì thế giảm sâu. Trước năm 2020, lợi suất cho thuê nhà phố theo ghi nhận của Biggee, Batdongsan và Nhà Tốt, phổ biến ở mức 6-8% mỗi năm, đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm. Sau dịch Covid-19, mức sinh lời thu hẹp còn 2-3% với nhà phố và 1-2% với shophouse. Đến năm 2025, lợi suất tiếp tục co lại, chỉ còn khoảng 1,5-2% với nhà phố và dưới 1% với shophouse, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu và kém cạnh tranh so với nhiều kênh đầu tư tài chính khác.

Lý giải thực trạng này, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cho rằng phân khúc nhà phố cho thuê đang chịu tác động đồng thời từ sự suy yếu của sức mua và thay đổi hành vi tiêu dùng. Nhóm khách thuê chủ lực như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục đang trong quá trình tái cơ cấu, thu hẹp mạng lưới và tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và xu hướng mua sắm tại các điểm tập trung khiến hiệu quả kinh doanh tại nhà phố suy giảm, trong khi chi phí thuê vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp.

Với loại hình nhà phố thương mại, khó khăn thường xuất phát từ việc định hướng phát triển và khai thác sai ngay từ đầu. Nhiều nhà đầu tư coi đây là tài sản nắm giữ chờ tăng giá, trong khi chủ đầu tư tập trung bán hàng mà ít chú trọng xây dựng mô hình vận hành thương mại. Khi yếu tố kinh doanh không được phát huy, giá trị shophouse thậm chí kém cạnh tranh hơn nhà phố hay biệt thự liền kề.

Bàn về khả năng phục hồi, bà Mai Võ, Trưởng bộ phận Bán lẻ CBRE Việt Nam, cho rằng yếu tố then chốt vẫn là sự phục hồi của tiêu dùng. Với nhà mặt phố, phân khúc này còn dư địa phục hồi nhưng khó quay lại giai đoạn “giá cao, dễ thuê”, mà sẽ vận động theo hướng chọn lọc, gắn chặt với hiệu quả kinh doanh thực tế. Năm 2025, câu chuyện của nhiều chủ nhà phố cho thuê tại TP HCM không còn xoay quanh lợi nhuận, mà là làm sao để giữ dòng tiền không âm.

Theo bà, mặt bằng cần được định giá lại theo sức mua và khả năng khai thác, thay vì neo theo kỳ vọng quá khứ. Lợi thế vị trí không còn đủ nếu khó tiếp cận, thiếu chỗ đậu xe hoặc không phù hợp công năng; việc giảm giá thuê đơn thuần cũng không hiệu quả nếu không đi kèm điều chỉnh mô hình khai thác như hợp đồng linh hoạt, chia sẻ doanh thu hay cho thuê từng phần. Nhà mặt phố cần ưu tiên các ngành đòi hỏi hiện diện vật lý như F&B, y tế, giáo dục, dịch vụ cá nhân hoặc showroom trải nghiệm.

Đối với nhà phố thương mại, bà Mai nhấn mạnh cần định vị đúng bản chất là bất động sản thương mại, gắn với bài toán kinh doanh thực tế từ ngành hàng, quy mô mặt bằng đến lưu lượng khách và dòng tiền. Quản lý vận hành chuyên nghiệp đóng vai trò quyết định, đòi hỏi chủ đầu tư tham gia sâu hơn vào tổ chức không gian và thu hút khách thuê, thay vì mô hình “xây xong rồi bán đứt”. Khi có chiến lược vận hành rõ ràng và giá thuê phù hợp sức mua, giá trị thương mại được khôi phục sẽ là nền tảng để giá trị tài sản tăng lên tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này.

“Một khi giá trị thương mại của nhà phố được cải thiện, giá trị tài sản mới có thể tăng tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này”, bà Mai nhấn mạnh.

Phương Uyên