Ồ ạt nhà giá cao, thiếu dự án bình dân

2025 là năm thứ hai liên tiếp thị trường chung cư khu vực Hà Nội bước vào giai đoạn tăng trưởng với nguồn cung đạt khoảng 36.000 căn. Thị trường ghi nhận 32 dự án lần đầu mở bán, tăng gần 80% so với 2024. Tại TP HCM nguồn cung mới đạt hơn 8.000 căn, tăng gần 30% theo năm.

Tuy nhiên, giá bán tiếp tục leo thang và lệch pha phân khúc rõ rệt. Báo cáo của hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết tỷ trọng phân khúc 120-300 triệu đồng một m2 tăng mạnh ở cả Hà Nội và TP HCM, đạt lần lượt 11% và 28%, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE TP HCM, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn ba năm qua.

Khảo sát của VnExpress thực hiện từ cuối tháng 12/2025, với gần 4.000 độc giả cho thấy nhu cầu mua nhà dưới 3 tỷ đồng chiếm hơn 60%. Tuy nhiên, giá cao khiến nhiều kế hoạch mua nhà trong năm nay phải tạm hoãn. Khoảng 20% độc giả phản hồi cho biết tiếp tục thuê nhà, tích lũy tài chính và 14% chọn phương án hoãn mua để chờ nhịp giảm.

Ông Kiệt nhận định việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Khi các chi phí đầu vào có xu hướng tăng cao (tiền sử dụng đất, nguyên vật liệu, nhân công, chi phí tài chính), doanh nghiệp sẽ phải nâng giá sản phẩm để đảm bảo mục tiêu lợi nhuận.

Tuy nhiên, chuyên gia CBRE cảnh báo với mặt bằng giá hiện nay, người mua ở thực “gần như không còn cơ hội tiếp cận thị trường”. Thay vào đó, phần lớn giao dịch đến từ nhóm nhà đầu tư, đầu cơ.

“Khi người mua ở thực không thể tham gia, dòng tiền chỉ quay vòng giữa các nhà đầu tư với nhau, dễ hình thành bong bóng giá nhất là khi lãi suất vay ngày càng tăng”, ông lưu ý.

Đến cuối tháng 2, lãi suất cho vay bất động sản tại các ngân hàng quốc doanh duy trì mức cao, vượt xa mặt bằng lãi cho vay tiêu dùng, sản xuất kinh doanh. Trong đó, lãi suất cố định 12 tháng đạt 9-10%, còn 18-24 tháng quanh11-14% một năm.

Tương tự, lãi suất cho vay bất động sản của các ngân hàng thương mại cổ phần lên mức 7,95-8,3% một năm cho khoản vay ưu đãi 12-24 tháng, điều chỉnh 1-2% so với trước. Mức lãi sau thời gian ưu đãi cộng thêm biên độ 1,5-3,5% một năm.

Giá bán leo thang, tỷ suất cho thuê chạm đáy

Năm 2025 tiếp tục đánh dấu đà giảm tỷ suất lợi nhuận cho thuê của nhiều loại hình bất động sản. Với chung cư, kênh rao tin trực tuyến Batdongsan cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê tại Hà Nội đạt khoảng 3%, trong khi đầu năm 2023 ở ngưỡng 4,9-5%. Tại TP HCM, con số này tiếp tục giảm từ 3,1% quý I/2025 xuống còn 2,2% vào cuối năm, mức thấp kỷ lục.

Tương tự với loại hình nhà mặt phố, nhiều mặt bằng ở trung tâm Hà Nội và TP HCM xuất hiện tình trạng giảm giá 20-40% để giữ chân khách thuê trong bối cảnh kinh doanh gặp khó. Kênh Batdongsan chỉ ra tỷ suất cho thuê nhà phố hiện chỉ đạt 1,7-2,1%, mức thấp nhất trong nhiều năm.

Trong khi đó, giá chào bán các tài sản trên chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, giá căn hộ chung cư tăng 20-30% trong năm ngoái, một số khu vực đắt thêm hơn 40%, chủ yếu ở phân khúc trung và cao cấp. Loại hình nhà riêng lẻ, biệt thự, liền kề cũng tăng 10-20%, còn phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng khoảng 5-11% theo năm.

Ông Phạm Đức Toản, CEO EZ Property, nhìn nhận giá trị tài sản leo thang còn giá thuê lao dốc làm phân hóa thị trường đầu tư mạnh mẽ. Ông nói nhu cầu thuê bất động sản nhất là mặt bằng kinh doanh giảm sút do tác động của việc kinh doanh ảm đạm, khả năng chi trả bị suy yếu. Trong khi đó, giá tài sản vẫn tăng theo diễn biến chung của thị trường trong thời kỳ “dòng tiền rẻ”, bên nắm giữ tài sản chưa bước vào giai đoạn khủng hoảng đến mức buộc phải giảm giá.

Tỷ suất lợi nhuận cho thuê tài sản được dự báo tiếp tục biến động trong 2 năm tới. Nguồn cung mới ồ ạt bàn giao cùng sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng sẽ gia tăng áp lực cạnh tranh cho phân khúc nhà phố và chung cư.

Bà Mai Võ, Trưởng bộ phận bán lẻ CBRE Việt Nam, dự báo nhà đầu tư sử dụng vốn vay càng chịu áp lực lớn khi lãi suất nhích lên. Điều này thay đổi khẩu vị thị trường: thay vì mua để cho thuê, nhiều người chuyển sang đầu tư trung và dài hạn, với kỳ vọng lợi nhuận từ tăng giá tài sản hơn là dòng tiền cho thuê hàng tháng.

“Nghịch lý này thực chất là quá trình thị trường tự cân bằng lại, phản ánh đúng hơn sức mua, khả năng chi trả của người dân và hiệu suất khai thác thực tế tài sản cho thuê”, bà Mai cho hay.

Giá nhà xã hội leo thang dù cung cải thiện

Từ cuối 2024 đến nay, loạt dự án nhà xã hội tại Hà Nội được khởi công, nhưng giá có xu hướng tăng. Ba năm trước, giá mở bán mỗi m2 tại các dự án loại nhà ở này đều dưới 20 triệu đồng, đến nay liên tục xuất hiện mức 25-29,4 triệu.

Mức cao nhất hiện thuộc về dự án Rice City Long Châu tại phường Bồ Đề, với mỗi m2 hơn 29,4 triệu đồng (gồm VAT). Theo sau là khu nhà xã hội Tân Lập tại Đan Phượng với giá tạm tính 29 triệu một m2. Nếu gộp cả phí bảo trì, giá bán hai dự án trên xấp xỉ 30 triệu mỗi m2.

Không chỉ ở Thủ đô, giá nhà xã hội tại nhiều tỉnh thành cũng có xu hướng leo thang. Trong đó, mức 20-26 triệu đồng một m2 xuất hiện ngày càng nhiều ở một số địa phương như Hưng Yên, Hải Phòng, Thanh Hóa…

Tổng giám đốc G-Home Nguyễn Hoàng Nam cho rằng áp lực tăng giá vật liệu, chi phí nhân công cùng yêu cầu đảm bảo chất lượng như nhà ở thương mại khiến chủ đầu tư phải điều chỉnh giá bán. Điều này đồng thời gia tăng áp lực với nhóm lao động thu nhập thấp.

Cùng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho biết quy định mới yêu chủ đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất cho phần diện tích thương mại của dự án, trong khi trước đây lợi nhuận từ bán và cho thuê diện tích này được tính vào tổng chi phí để kéo giảm giá nhà. Từ 1/7/2025, chủ đầu tư cũng không còn được ưu đãi thuế giá trị gia tăng (5%) nên giá bán và thuê mua sản phẩm cũng gánh thêm khoản này.

Về giải pháp, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group (đơn vị chuyên phân phối và tư vấn đầu tư bất động sản), khuyến nghị cơ quan quản lý cần xây dựng cơ chế chặt chẽ liên quan tính giá xây dựng, tránh tình trạng chênh lệch giá quá lớn giữa các địa phương. Điều này nhằm đảm bảo minh bạch và công bằng cho các nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách.

Còn ông Nguyễn Hoàng Nam cho rằng yếu tố trực tiếp giúp hạ nhiệt giá nhà nằm ở thủ tục đầu tư. Nếu thời gian hoàn thành thủ tục được rút ngắn, đơn giản hóa, doanh nghiệp sẽ tích cực hơn trong triển khai dự án, giúp đẩy mạnh nguồn cung, tăng cạnh tranh cho thị trường.

Ngọc Diễm

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thiết lập đường dây nóng để người dân gửi phản ánh qua ba cách. Thứ nhất, gọi trực tiếp trong giờ hành chính (0243.629.0196) từ 8h-12h và 13h-17h các ngày làm việc. Thứ hai, gửi văn bản trực tiếp hoặc qua bưu điện đến trụ sở Bộ. Thứ ba, gửi thông tin qua Trục liên thông văn bản quốc gia.

Những nội dung được tiếp nhận gồm các sai phạm trong quản lý đất đai của cơ quan nhà nước như: sai sót về hồ sơ, địa giới hành chính; lập và điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; cấp giấy chứng nhận; thực hiện nghĩa vụ tài chính và các thủ tục hành chính liên quan.

Bộ cũng tiếp nhận phản ánh hành vi vi phạm của người sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024 như lấn, chiếm đất; hủy hoại đất; sử dụng đất sai mục đích; không đăng ký đất đai; chuyển nhượng, thế chấp khi chưa đủ điều kiện; chậm đưa đất vào sử dụng và các vi phạm khác theo quy định.

Cục Quản lý đất đai được giao làm đầu mối tiếp nhận thông tin trên toàn quốc. Cơ quan này phải bố trí cán bộ đủ năng lực để xử lý phản ánh, đồng thời không được sách nhiễu, gây phiền hà hay nhận quà dưới bất kỳ hình thức nào trong quá trình giải quyết. Nếu phản ánh không thuộc thẩm quyền hoặc thiếu thông tin cần thiết, cơ quan tiếp nhận phải giải thích rõ để người dân biết. Việc xử lý sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành.

Trường hợp vụ việc thuộc thẩm quyền địa phương, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận, Cục Quản lý đất đai sẽ chuyển thông tin đến UBND tỉnh, thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường hoặc UBND cấp xã – nơi xảy ra vụ việc – để kiểm tra, xác minh và xử lý.

Định kỳ hằng quý và hằng năm, Cục Quản lý đất đai sẽ tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng tình hình tiếp nhận và giải quyết phản ánh vi phạm đất đai trên cả nước.

Trước đây, việc tiếp nhận phản ánh sai phạm đất đai được thực hiện theo phân cấp quản lý. Ở trung ương do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách; ở địa phương, người dân gửi đơn đến UBND các cấp hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi có đất vi phạm. Các vụ việc phức tạp có thể được chuyển lên Thanh tra Chính phủ xem xét. Việc lập đường dây nóng ở cấp bộ hiện nay giúp tập trung đầu mối tiếp nhận thông tin trên phạm vi cả nước, thay vì người dân phải tự xác định cơ quan có thẩm quyền như trước.

Phương Uyên

Từ cuối tháng 11, thị trường chuyển nhượng chung cư Hà Nội có dấu hiệu hạ nhiệt sau thời gian tăng nóng. Nguyễn Trường, một môi giới chuyên căn hộ chuyển nhượng phía đông, cho hay tháng cuối năm chỉ ghi nhận 1-2 giao dịch trong khi những tháng cao điểm trước đó từng bán được hơn chục căn một tháng. “Lượng khách hỏi mua căn hộ giảm mạnh dù nhiều chủ nhà chấp nhận thương lượng, giảm mức kỳ vọng vài trăm triệu đồng”, Trường nói.

Tương tự, đại diện một sàn giao dịch chuyên bán căn hộ khu vực Hoàng Mai cho biết số căn được chủ nhà gửi bán trong tháng cuối năm tăng 20-30% so với tháng trước song giao dịch rất chậm. Nhiều khách mua đầu tư từng sẵn sàng vào tiền ngay với căn vị trí đẹp, nay cũng không còn mặn mà.

Theo một khảo sát môi giới gần đây của kênh Batdongsan, khoảng 17% người tham gia đánh giá lượng giao dịch trong quý IV giảm mạnh hơn một nửa so với quý III. Với phân khúc chung cư, 19% môi giới chia sẻ lượng giao dịch có chiều hướng suy giảm.

Diễn biến này khiến nhà đầu tư lướt sóng ở các dự án từng là “điểm nóng” cũng bắt đầu muốn thoát hàng, chấp nhận giảm tiền chênh. Tại phân khu 4 tòa trong đại đô thị phía đông Hà Nội, nhiều căn hộ đã được thanh toán 15% bắt đầu giảm giá chênh từ 400-500 triệu còn 100-200 triệu. Một số căn diện tích lớn giá 8-10 tỷ đồng thậm chí được chủ bán bằng giá hợp đồng vì áp lực thanh toán theo tiến độ, họ không thể đóng tiền cho đợt tiếp theo.

Tương tự với dự án có ba tòa cao 45 tầng trong đại đô thị phía bắc, nhà đầu tư liên tiếp hạ giá bán từ vài trăm đến nửa tỷ đồng cho một căn hộ dù mới vào tiền được đợt đầu. Tình cảnh này khác biệt với vài tháng trước khi những khách mua này phải “giành giật” để có quyền chọn mua căn hộ, chấp nhận trả chênh hàng trăm triệu cho đại lý.

Các số liệu cũng cho thấy giao dịch chuyển nhượng sụt giảm. One Mount Group trong tháng 11ghi nhận tổng 6.100 giao dịch chuyển nhượng bất động sản, giảm 18% so với tháng trước. Đà giảm mạnh nhất ở phân khúc chung cư với khoảng 3.100 giao dịch thứ cấp, sụt 22% theo tháng. Hai đại đô thị ở phía tây và phía đông ghi nhận mức sụt giảm thanh khoản lên đến 40%, với lần lượt 880 và 310 giao dịch. Một số dự án khác ở khu vực trung tâm ghi nhận đà giảm nhẹ hơn, khoảng 4%. Còn loại hình thổ cư và thấp tầng giảm nhẹ hơn, khoảng 10%.

Ông Trần Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu thị trường & Am hiểu khách hàng One Mount Group, nhìn nhận thị trường đang bước vào “quá trình thanh lọc” sau giai đoạn dòng tiền đầu cơ tăng mạnh từ giữa năm. Áp lực lãi suất gia tăng từ tháng 10 cùng đà chững lại của giá chuyển nhượng đã tác động trực tiếp đến tâm lý người mua.

Trong tháng 11, nhiều ngân hàng thương mại đã tăng lãi suất tiền gửi thêm 0,8-1,2 điểm %, đưa mức bình quân lên khoảng 5,64% một năm. Tính đến ngày 21/11, dư nợ tín dụng tăng 16%, trong khi tiền gửi chỉ tăng 12% so với cuối năm 2024. Cùng thời điểm, nhiều khoản vay mua nhà giải ngân cuối năm 2023 – đầu năm 2024 bắt đầu bước vào giai đoạn đáo hạn ân hạn nợ gốc, khiến nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi tăng đột biến.

Trong khi đó, giá nhiều dự án có xu hướng chững lại. Ông dẫn chững giá chào chung cư tại hai khu đô thị phía tây và phía đông chỉ tăng nhẹ 0,8% so với tháng trước và có xu hướng đi ngang. Điều này cho thấy thị trường đã chạm vùng kháng cự ngắn hạn, cần thêm thời gian để hấp thụ mặt bằng giá mới.

“Trước áp lực chi phí vốn gia tăng, một bộ phận nhà đầu tư ‘lướt sóng’ buộc phải cơ cấu lại dòng tiền, giảm giá chào bán nhưng vẫn khó tìm được người mua. Thị trường chung cư chứng kiến làn sóng rút lui của nhóm này”, ông Tiến nói và nhìn nhận đây là nhịp điều chỉnh cần thiết. Bởi thị trường năm 2024 cũng từng có nhịp điều chỉnh vào cuối năm, kéo dài đến hết quý I/2025.

Tương tự, ông Nguyễn Chí Thanh, Tổng giám đốc Công ty Cao ốc quốc tế Hồ Tây, cho rằng cuối năm là thời điểm nhiều nhà đầu tư bất động sản chốt lời và cơ cấu lại danh mục. Với phân khúc chung cư, phần lớn giao dịch thời gian qua đến từ nhóm đầu tư, đầu cơ. Do đó, khi tâm lý thị trường đi xuống, áp lực lãi suất gia tăng khiến nhóm này muốn nhanh “thoát hàng” để không phải giảm thêm lợi nhuận từ việc lướt sóng.

Trong bối cảnh dự án mới lại liên tục ra hàng, ông Thanh dự báo nhóm nhà đầu tư “lướt sóng” có thể gặp áp lực thanh khoản lớn. Bởi khi thị trường có nhiều lựa chọn với đa dạng phân khúc sản phẩm, tâm lý FOMO vì cung khan hiếm không còn khiến nhóm này khó tìm được khách hàng mới để sang tay.

Theo hãng dịch vụ bất động sản CBRE, Hà Nội có thể đón 11.100 căn hộ mới trong quý IV, nâng tổng số căn mở bán trong năm nay vượt 32.300 căn, cao hơn mức đỉnh năm ngoái. Trong giai đoạn 2026-2027, thị trường có thể tiếp tục đón hơn 33.000 căn hộ mới mỗi năm. Nguồn cung mới đa dạng hơn về vị trí giúp phân khúc giá 50-60 triệu đồng một m2 dần quay trở lại.

Ngọc Diễm