Động thái này nhằm cập nhật kế hoạch phát triển nhà ở TP HCM giai đoạn 2021-2025, đồng thời chuẩn bị cơ sở dữ liệu phục vụ định hướng phát triển trong giai đoạn tiếp theo.

Cụ thể, thành phố đang xem xét 565 vị trí đất phục vụ phát triển nhà ở thương mại, trong đó gồm 120 vị trí do nhà đầu tư đề xuất, 445 khu đất nằm trong danh sách thí điểm do Sở Nông nghiệp và Môi trường cung cấp.

Với phân khúc nhà ở xã hội, Sở Xây dựng đã tổng hợp được 53 khu đất đưa vào danh mục phát triển giai đoạn 2021-2025; trong đó gồm 47 vị trí do sở ghi nhận và 6 do các quận, huyện đề xuất bổ sung.

Cơ quan này yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát tính pháp lý, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật, xã hội, cũng như sự phù hợp với quy hoạch chung, nhằm đảm bảo cơ sở trình UBND TP HCM phê duyệt, đồng thời hạn chế phát sinh điều chỉnh sau này.

Ngoài các vị trí đã nêu, Sở Xây dựng đề nghị 21 quận, huyện và TP Thủ Đức tiếp tục rà soát, đề xuất thêm các khu đất đủ điều kiện phát triển nhà ở trong cả hai giai đoạn 2021-2025 và 2026-2030. Danh sách cần bao gồm cả các dự án chưa có quyết định chủ trương đầu tư, đang hoàn thiện pháp lý hoặc đã khởi công xây dựng.

Cơ quan này nhấn mạnh đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu chỗ ở tăng cao và thị trường đang thiếu nguồn cung phù hợp.

Theo kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2025, TP HCM đặt mục tiêu đạt 23,5 m2 mỗi người về diện tích nhà ở bình quân. Trong giai đoạn này, TP HCM dự kiến tăng thêm 50 triệu m2 sàn nhà ở, tương đương khoảng 367.000 căn. Thành phố cũng đặt mục tiêu xây dựng 100.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Theo Sở Xây dựng, công tác phát triển nhà ở của TP HCM những năm qua gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, năm 2024, thành phố chỉ có 8 dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện để huy động vốn sản phẩm nhà ở hình thành trong tương lai, tương đương 3.845 căn, hầu hết đều thuộc phân khúc cao cấp.

Tính từ năm 2021 đến nay, tổng diện tích xây dựng mới tại TP HCM chỉ đạt khoảng 29 triệu m2, hoàn thành 72,3% mục tiêu kế hoạch giai đoạn 2021-2025, với 40 triệu m2.

Phương Uyên

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM cho biết đã trình UBND TP HCM dự thảo quy định điều kiện tách thửa, hợp thửa đất trên địa bàn thành phố sau sáp nhập, nhằm thay thế các quy định riêng lẻ đang áp dụng tại TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây.

Theo đó, với đất ở, cơ quan soạn thảo đưa ra hai phương án phân chia khu vực áp dụng, với diện tích tối thiểu được phép tách thửa dao động từ 36 m2 đến 100 m2.

Cụ thể, ở phương án một, các khu vực đô thị trung tâm và khu dân cư hiện hữu có mật độ cao được áp dụng mức thấp nhất, cho phép tách thửa từ 36 m2, với chiều rộng mặt tiền và chiều sâu thửa đất không nhỏ hơn 3m. Một số khu vực ven đô áp dụng mức 50-60 m2, trong khi các khu vực ngoại thành và nông thôn yêu cầu diện tích tối thiểu từ 80 m2 đến 100 m2, với mặt tiền và chiều sâu thửa đất không nhỏ hơn 5m.

Phương án hai, địa bàn thành phố được chia thành năm khu vực, nhưng vẫn giữ nguyên các ngưỡng diện tích tối thiểu tương ứng. Theo đó, khu vực trung tâm được phép tách thửa từ 36 m2; các khu vực giáp ranh và đô thị phát triển sau áp dụng mức 50-60 m2; khu vực ngoại thành và nông thôn áp dụng mức 80 m2; riêng một số khu vực có mật độ dân cư thấp áp dụng diện tích tối thiểu 100 m2.

Ngoài ra, dự thảo cũng quy định việc tách thửa đất ở, ngoài yêu cầu về diện tích còn phải đáp ứng điều kiện về hình dạng thửa đất, bảo đảm mặt tiền và chiều sâu tối thiểu, nhằm hạn chế tình trạng chia nhỏ đất quá mức, gây áp lực lên hạ tầng đô thị.

Như vậy, so với quy định hiện hành của TP HCM trước sáp nhập, mức đề xuất 36 m2 diện tích tối thiểu không thay đổi; riêng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, mức này giảm đi 24 m2.

Với đất nông nghiệp, diện tích tối thiểu được phép tách thửa theo đề xuất là 500 m2 áp dụng cho đất trồng cây hàng năm và các loại đất nông nghiệp khác; 1.000 m2 với đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối và đất chăn nuôi tập trung (mức này cũng giữ nguyên so với quy định hiện hành của thành phố).

Việc tách, hợp thửa đất phải tuân thủ quy định pháp luật về đất đai. Trường hợp bố trí lối đi ra đường giao thông công cộng, lối đi do các bên thỏa thuận và phải được chính quyền địa phương xem xét bảo đảm yêu cầu thoát hiểm, phòng cháy chữa cháy và điều kiện cấp phép xây dựng trước khi chấp thuận.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, thành phố hiện tồn tại ba quy định khác nhau về tách thửa, hợp thửa đất. Việc áp dụng song song các văn bản này gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai và giải quyết thủ tục cho người dân. Nếu không sớm ban hành một quy định chung, thống nhất cho toàn thành phố, việc triển khai sẽ thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất khi thực hiện các thủ tục tách thửa, hợp thửa.

Theo kế hoạch, quy định về điều kiện tách thửa và hợp thửa đất trên địa bàn TP HCM dự kiến ban hành trước ngày 28/2.

Phương Uyên

Tại kỳ họp chiều 26/12, HĐND TP HCM thông qua nghị quyết Ban hành bảng giá đất lần đầu áp dụng từ ngày 1/1/2026 trên toàn địa bàn thành phố, sau khi hợp nhất TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Bảng giá này được xây dựng theo Luật Đất đai 2024, điều chỉnh theo nguyên tắc thị trường, thay thế các bảng giá cũ vốn áp dụng đến hết năm 2025.

Tổng thể, giá đất ở tăng tại hầu hết khu vực so với bảng giá hiện hành của các địa phương trước sáp nhập, song biên độ tăng không đều. Các khu vực trung tâm cũ của TP HCM tăng nhẹ, trong khi các đô thị đang phát triển nhanh ở Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu tăng mạnh hơn.

Tại khu vực TP HCM cũ,giá đất ở điều chỉnh với hệ số từ 1 đến 1,65 lần so với bảng giá ban hành năm 2024. Mức cao nhất khoảng 687 triệu đồng mỗi m2 tại các tuyến đường trung tâm như Đồng Khởi, Nguyễn Huệ, Lê Lợi, gần như không đổi so với bảng giá đang áp dụng. Mức giá thấp nhất khoảng 2,3 triệu đồng mỗi m2 tại khu dân cư Thiềng Liềng.

Theo bảng giá đất mới, ngoại trừ một số tuyến đường cá biệt tăng tối đa 1,65 lần, bức tranh chung là đi ngang hoặc tăng không đáng kể (khoảng 2%), có nơi giảm giá đất sản xuất để khuyến khích đầu tư.

Theo UBND TP HCM, mức tăng ở khu vực này không lớn do bảng giá đất những năm gần đây đã được điều chỉnh sát hơn với thị trường. Việc giữ biên độ tăng vừa phải nhằm hạn chế tác động đến chi phí sinh hoạt, nghĩa vụ tài chính của người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh tại khu vực lõi đô thị.

Trái ngược với TP HCM cũ, khu vực Bình Dương cũghi nhận mức tăng giá đất cao nhất trong ba địa phương trước sáp nhập. Hệ số tăng giá đất ở tại đây từ 1 đến 8,077 lần so với bảng giá ban hành năm 2024 .

Trường hợp tăng cao nhất là tuyến đường ĐH.505, đoạn từ cầu Lễ Trang đến ĐH.507. Giá đất ở tại đây tăng từ 780.000 đồng lên 6,3 triệu đồng mỗi m2, tức gấp hơn 8 lần. Đất thương mại, dịch vụ trên cùng tuyến tăng khoảng 4 lần, còn đất sản xuất kinh doanh tăng gần 3,8 lần.

Mức giá tuyệt đối cao nhất tại Bình Dương cũ sau điều chỉnh đạt khoảng 89,6 triệu đồng mỗi m2 (giá hiện hành là 52,16 triệu), tập trung ở các tuyến đường trung tâm như Bác sĩ Yersin, Bạch Đằng. Dù vẫn thấp hơn nhiều so với khu trung tâm TP HCM cũ, con số này phản ánh bước điều chỉnh lớn so với bảng giá trước đây.

Theo UBND TP HCM, nguyên nhân chính là bảng giá đất hiện hành của Bình Dương trước sáp nhập vẫn còn khoảng cách rất lớn so với giá thị trường. Kết quả khảo sát cho thấy có nơi giá giao dịch thực tế cao gấp hơn 13 lần bảng giá cũ, khiến việc bồi thường, tính nghĩa vụ tài chính gặp nhiều vướng mắc.

Trong khi đó, TP HCM cũ đã nhiều lần điều chỉnh bảng giá trong các năm gần đây, nên dư địa tăng không còn nhiều.

Với khuvực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ (khu vực III trong bảng giá mới), giá đất ở cũng được điều chỉnh tăng mạnh so với bảng giá hiện hành, với hệ số từ khoảng 1,7 đến hơn 4 lần, song mức tăng thấp hơn Bình Dương cũ.

Theo bảng giá được thông qua, giá đất ở cao nhất tại khu vực này đạt 149,48 triệu đồng mỗi m2, áp dụng cho các tuyến đường ven biển trung tâm TP Vũng Tàu, trong đó nổi bật là đường Thùy Vân. Đây là trục du lịch – dịch vụ trọng điểm, tập trung dày đặc khách sạn, khu nghỉ dưỡng và hoạt động kinh doanh thương mại.

Giá đất ở thấp nhất tại khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ dao động ở mức vài triệu đồng mỗi m2, chủ yếu thuộc các xã vùng xa, khu vực nông thôn hoặc các tuyến đường có hạ tầng kỹ thuật chưa hoàn chỉnh. Mức giá này thấp hơn đáng kể so với trung tâm Vũng Tàu và cũng thấp hơn nhiều khu vực đô thị của Bình Dương cũ.

UBND TP HCM đánh giá, việc điều chỉnh giá đất tại khu vực Vũng Tàu nhằm thu hẹp khoảng cách giữa bảng giá Nhà nước và giá giao dịch thực tế, đặc biệt tại các khu vực ven biển có giá thị trường tăng nhanh trong những năm gần đây. Tuy nhiên, do mặt bằng giá đất trước sáp nhập của địa phương này đã ở mức trung bình – cao, nên biên độ điều chỉnh không “đột biến” như tại Bình Dương cũ.

Đáng chú ý trong bảng giá đất lần đầu này là việc điều chỉnh lại giá đất nông nghiệp. Theo dự thảo ban đầu, giá đất nông nghiệp được tính theo phương pháp thu nhập, dựa trên lợi nhuận canh tác, cho kết quả rất thấp, thậm chí giảm mạnh so với bảng giá cũ.

Sau khi thẩm tra, UBND TP HCM đã trình phương án bổ sung, điều chỉnh tăng giá đất nông nghiệp để bảo đảm quyền lợi người dân, nhất là trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, giá đất trồng cây hàng năm tại khu vực TP HCM cũ là 1,2 triệu đồng mỗi m2, khu vực Bình Dương cũ 1 triệu đồng mỗi m2; đất trồng cây lâu năm lần lượt là 1,44 triệu và 1,2 triệu đồng mỗi m2 .

Bảng giá đất mới sẽ tác động trực tiếp đến nhiều nhóm. Với người dân, quyền lợi lớn nhất là mức bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất được nâng lên, tiệm cận giá thị trường hơn. Ngược lại, nghĩa vụ tài chính khi làm sổ đỏ lần đầu, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc nộp thuế, phí liên quan đến đất đai sẽ tăng.

Doanh nghiệp bất động sản ít chịu tác động trực tiếp trong các dự án lớn, do tiền sử dụng đất thường được xác định theo phương pháp thặng dư. Tuy nhiên, doanh nghiệp sản xuất, thương mại dịch vụ thuê đất trả tiền hàng năm có thể chịu chi phí cao hơn tại những khu vực giá đất tăng mạnh.

Với ngân sách Nhà nước, bảng giá mới giúp tăng thu từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các loại thuế liên quan, song đồng thời làm tăng chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư công.

UBND TP HCM cho biết trong các năm tiếp theo, bảng giá đất sẽ được rà soát, điều chỉnh hằng năm theo quy định, để tiếp tục bám sát biến động của thị trường.

Lê Tuyết – Trường Hà