Đầu tháng 2, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các ngân hàng nghiên cứu gói tín dụng ưu đãi cho người trẻ từ 35 tuổi trở xuống. Ngay sau đó, một số đơn vị đã đồng loạt giới thiệu các chương trình vay được giới thiệu là “siêu rẻ” với lãi suất quanh mức 4 – 5%.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia hay người mua nhà đều nhìn nhận các gói vay này chưa thực chất, lãi suất ưu đãi chỉ áp dụng trong thời gian ngắn từ 3 tháng đến nửa năm, ngay sau đó sẽ được thả nổi. Thủ tục vay vốn tại một số ngân hàng cũng bị đánh giá còn khó khăn.

Đến nay – sau khoảng một tháng thực hiện, các đơn vị đã bắt đầu có những điều chỉnh sách theo chiều hướng có lợi hơn cho khách hàng. Hôm 28/3, Ngân hàng Quân đội (MB) công bố mở rộng gói vay “Dream Home” nhằm giảm áp lực tài chính cho người trẻ mua nhà. MB sẽ miễn trả nợ gốc trong vòng 5 năm đầu và chỉ cần trả tối thiểu 15% nợ gốc trong 5 năm tiếp theo.

Năm ngoái, khách hàng vay gói này của MB chỉ được miễn trả nợ gốc 24 tháng. Trong một năm qua, nhà băng này đã giải ngân trên 3.000 tỷ đồng cho hơn 2.000 khách hàng trẻ vay mua nhà.

Tương tự, ông lớn Big4 – BIDV vừa quyết định ân hạn nợ gốc 5 năm cho khách hàng dưới 35 tuổi. Cùng với đó, từ nay đến 31/12, ngân hàng áp dụng lãi suất cố định 5,5% một năm trong vòng 3 năm liền.

Từ năm thứ 4, lãi suất mới được tính bằng lãi tiền gửi kỳ hạn 24 tháng cộng biên độ 3%. Mỗi khách hàng được vay tối đa 5 tỷ đồng theo chính sách ưu đãi này của BIDV trong thời gian tối đa 40 năm. Như vậy, trong trường hợp vay 2 tỷ đồng, 3 năm đầu tiên, khách hàng chỉ phải trả hơn 9 triệu đồng mỗi tháng cho ngân hàng.

Ngân hàng Quốc tế (VIB) cũng mới có gói vay chỉ yêu cầu khách hàng trả 1 triệu đồng mỗi tháng cho 1 tỷ dư nợ. Mức này tương ứng 0,1% mỗi tháng, trong khi mức phổ biến trên thị trường 0,3-0,8%. Khách vay tại ngân hàng này có thể các gói lãi suất cố định 5,9% trong 6 tháng, 6,9% trong 12 tháng hoặc 7,9% trong 24 tháng. Tổng giá trị chương trình cho vay căn hộ, nhà phố của VIB năm nay khoảng 45.000 tỷ đồng.

Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực 2 Nguyễn Đức Lệnh cho biết qua thống kê sơ bộ, các ngân hàng đã tích cực hưởng ứng yêu cầu của Thủ tướng về lập gói tín dụng hỗ trợ người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà. Theo ông Lệnh, điểm nổi bật của các gói vay này thời gian vay dài, giúp giảm áp lực trả nợ với số tiền trả mỗi kỳ thấp cùng mức lãi suất ưu đãi.

Chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang đánh giá các chính sách ưu đãi tín dụng được triển khai gần đây đã “thực tế hơn” so với tháng trước khi lãi suất cho vay cao hơn lãi suất huy động 2-3%.

Theo ông Quang, việc gia tăng thời gian ân hạn nợ gốc để thu hút người vay mua nhà cũng là điểm tích cực trong bối cảnh thị trường bất động sản đang trong giai đoạn đầu phát triển trở lại, nhu cầu thực về mua nhà để ở tăng cao. Cùng với đó, thị trường bất động sản được ra vào thời điểm nhiều chủ đầu tư từ Bắc vào Nam đang bước vào cuộc đua bán hàng, nguồn cung bất động sản tại nhiều khu vực dự kiến sắp tăng mạnh. “Động thái mới từ các ngân hàng cũng mang lại cơ hội, kích thích cho thị trường bất động sản phục hồi”, ông Quang nói.

Trong báo cáo công bố tháng này, Chứng khoán MB (MBS) cũng dự báo các ngân hàng sẽ tiếp tục duy trì lãi suất cho vay thấp năm 2025 để hỗ trợ khách hàng do áp lực cạnh tranh lớn trong việc thúc đẩy tín dụng. Năm ngoái, nguồn cung bất động sản hạn chế, kéo theo sự phục hồi chậm của các khoản vay mua nhà đã làm chậm lại tín dụng bán lẻ. Theo MBS, xu hướng này có thể tiếp tục trong nửa đầu năm nay, khiến lợi suất tài sản của các ngân hàng giảm thêm.

Anh Tú

Thông tin trên được ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc kênh Batdongsan khu vực miền Nam, cho biết tại buổi công bố báo cáo thị trường quý I/2025 mới đây.

Ông cho hay mức độ quan tâm, lượng đăng tin bán phân khúc đất nền tăng mạnh lần lượt 50% và 34% chỉ trong một tháng sau Tết Ất Tỵ. Trong đó lượng quan tâm tập trung ở các tỉnh phía Bắc và khu vực Hà Nội.

Dữ liệu kênh Batdongsan cho thấy lượng cầu đất nền trải dài ở nhiều tỉnh, thành phía Bắc. Nhiều khu vực có mức độ quan tâm đất nền tăng hơn 100% sau Tết gồm Ninh Bình, Phú Thọ, Bắc Giang, Thái Bình. Một số tỉnh khác như Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Thái Nguyên có lượng cầu tìm kiếm tăng hơn 64%.

Mức độ quan tâm lớn kéo theo giá bán ở nhiều tỉnh phía Bắc tăng nhiệt, dao động 44-100% so với đầu năm 2023. Thị trường đất nền Hải Dương dẫn đầu về đà tăng giá bán sau hai năm ở mức 100%, theo sau là Bắc Giang (80%), Hưng Yên (75%), Bắc Ninh (52%), Hà Nam (50%), Nam Định, Thái Bình (44%). Đây là những địa phương có thông tin sáp nhập hoặc “nóng” về đất đấu giá. Tại Hà Nội, giá bán đất nền cũng leo thang khoảng 42% sau hai năm.

Theo ghi nhận của VnExpress, giá bán đất nền tại nhiều nơi như TP Hưng Yên, huyện Văn Giang (Hưng Yên), TP Việt Trì, TP Ninh Bình, TP Bắc Giang … đã rục rịch tăng 10-20% so với cuối năm ngoái. Thậm chí nhiều chủ đất còn rao giá tăng hơn 30% để hưởng lợi từ “sóng” thông tin sáp nhập.

Trong khi đó, ở phía Nam, lượng cầu đất nền tập trung cục bộ ở khu vực lân cận TP HCM gồm Nhơn Trạch, Long Thành (Đồng Nai), Phú Mỹ (Bà Rịa – Vũng Tàu), Thuận An, Dĩ An, Bến Cát (Bình Dương)… Tuy nhiên giá bán những khu vực trên cũng chưa biến động mạnh, tăng khoảng 5-22% sau hai năm. Còn đất nền khu vực khác vẫn ổn định.

Báo cáo của đơn vị tư vấn DKRA cũng chỉ ra mức tăng đất nền sơ cấp tại TP HCM và vùng phụ cận khoảng 2-6% còn thị trường thứ cấp khoảng 20-30%, tùy khu vực. Mức tăng tập trung ở TP HCM và Bình Dương.

“Thị trường đất nền phía Bắc phân bổ giá rộng hơn và cao hơn so với miền Nam do nhà đầu tư nhạy với thông tin quy hoạch”, ông Đinh Minh Tuấn cho hay.

Ông nói, khẩu vị của nhà đầu tư phía Bắc chủ yếu là đất nền vùng ven xa trung tâm hoặc ở các tỉnh có mức giá “mềm”, nhiều dư địa tăng trưởng. Họ sẵn sàng “đánh bắt xa bờ” nên lượng cầu tăng đồng đều ở nhiều tỉnh, thành. Trong khi đó, nhà đầu tư phía Nam chuộng đất nền gần trung tâm nên chỉ khu vực giáp TP HCM được quan tâm nhiều.

Tuy nhiên, đầu tư đất theo ‘sóng’ thông tin sáp nhập tỉnhtiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là với nhà đầu tư F0 (lần đầu tham gia thị trường). Ông Đinh Minh Tuấn cho hay nhóm F0 tham gia thị trường chủ yếu mua nhanh bán nhanh nhằm kiếm lời. Nếu kế hoạch sáp nhập các địa phương diễn ra chậm hơn dự kiến hoặc quy hoạch thay đổi, kế hoạch “lướt sóng” của nhóm này dễ dàng thất bại.

Trường hợp mua trúng lô đất dính quy hoạch, nhà đầu tư sẽ rơi vào thế mắc cạn vì nguy cơ mất thanh khoản cao. Ông Tuấn nói, rủi ro này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý, làm mất thời gian, công sức của người mua.

Xuống tiền theo “sóng” tin đồn cũng khiến nhà đầu tư dễ rơi vào cảnh mua cao bán thấp, đầu tư thua lỗ. Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc kênh Batdongsan cho biết giá đất tại nhiều địa phương đã từng tăng nóng 30-50% theo cơn “sốt đất” giai đoạn 2020-2021. Nếu không biết vùng giá thực tế, nhà đầu tư “đánh bắt xa bờ” dễ rơi vào cảnh mua, bán hớ hoặc khi cần bán thì không giao dịch được vì mất thanh khoản.

Nhìn lại thời điểm 17 năm trước, trước khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội được Quốc hội bấm nút, tình trạng giá đất “nhảy nhót” cũng càn quét thị trường khu vực này một thời. Đến nay, hệ lụy từ cơn “sốt đất” vẫn tồn tại, tập trung ở những dự án, khu đô thị bỏ hoang, chậm tiến độ kéo dài ở Mê Linh và Hà Tây cũ, theo ông Quốc Anh.

Các chuyên gia cho rằng bất động sản tăng trưởng bền vững cần ba yếu tố quan trọng gồm kinh tế địa phương, đầu tư công và xuất nhập cư. Ông Nguyễn Quốc Anh khuyến nghị người mua cần nghiên cứu và đánh giá kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất nền như vị trí, hạ tầng, quy hoạch, nhu cầu việc làm, nhập cư và nền kinh tế của địa phương. Những yếu tố này không chỉ đảm bảo suất đầu tư an toàn trong dài hạn mà còn có khả năng khai thác kinh doanh, tránh tình trạng bỏ hoang đất.

“Đà tăng giá đất nền hiện nay chủ yếu xuất phát từ kỳ vọng của người bán. Từ bài học trong quá khứ, nhà đầu tư cần lưu ý không phải lô đất nào sau khi sáp nhập cũng tăng giá nếu thiếu các động lực phát triển”, ông Quốc Anh cho hay.

Ngọc Diễm

Chia sẻ tại buổi báo cáo thị trường quý I mới đây, bà Giang Huỳnh – Giám đốc Bộ phận nghiên cứu S22M Savills TP HCM – cho biết 3 tháng đầu năm, thành phố có 800 căn hộ mở bán mới (bán lần đầu), cộng thêm hơn 4.200 căn tồn kho từ các đợt trước, nâng tổng nguồn cung sơ cấp (chủ đầu tư rao bán) lên 5.000 căn, tăng 2% so với cùng kỳ 2024.

Theo bà Giang, do nhiều yếu tố mà lượng giao dịch căn hộ trong quý vừa qua chỉ đạt 1.400 căn, tương đương hấp thụ được 28% trên tổng nguồn cung. Trong đó hàng tồn kho tiếp tục “ế” với tỷ lệ hấp thụ chỉ khoảng 23%, các sản phẩm mở bán mới ghi nhận mức hấp thụ trên 61%.

Xu hướng trên cũng xảy ra với phân khúc nhà liền thổ. Theo Savills, quý vừa qua thành phố có 698 căn mở bán sơ cấp, trong đó nguồn cung mới có 89 căn, chiếm khoảng 13%, còn lại 87% là hàng tồn kho. Tỷ lệ hấp thụ ghi nhận trong quý chỉ đạt 10%, tương đương 69 căn nhà liền thổ được giao dịch, phần lớn là sản phẩm mới, còn hàng tồn kho ít được quan tâm.

Diễn biến tương tự cũng được hãng tư vấn bất động sản Knight Frank Việt Nam ghi nhận. Cụ thể, 3 tháng đầu năm, TP HCM có 619 căn hộ mở bán mới và hơn 3.600 sản phẩm tồn kho từ các đợt trước, tổng nguồn cung sơ cấp vào khoảng 4.200 căn hộ. Giao dịch ghi nhận được là 689 căn và 80% sức mua rơi vào các dự án mở bán mới, trong khi rổ hàng tồn không tiêu thụ được.

Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, tính đến quý IV/2024, lượng tồn kho bất động sản trong các dự án vẫn còn khá lớn, với khoảng 17.058 sản phẩm (bao gồm chung cư, nhà ở riêng lẻ và đất nền). Còn số liệu thống kê từ VietstockFinance với 103 doanh nghiệp bất động sản niêm yết cho thấy, tổng giá trị hàng tồn kho bất động sản tính đến cuối năm 2024 là hơn 491.000 tỷ đồng. Đây là mức tồn kho cao kỷ lục trong hơn 2 thập niên qua. Tồn kho được tính từ thời điểm sau một năm kể từ ngày bất động sản đó đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, nhưng không bán hoặc chưa bán được.

Lý giải nguyên nhân khiến thanh khoản hàng tồn kho kém, bà Giang Huỳnh cho biết bên cạnh yếu tố mùa vụ, các sản phẩm cũ hiện có mức giá bán cao, phần nhiều là các căn diện tích lớn, vị trí không đẹp nên khó tiếp cận cả người ở thực lẫn nhà đầu tư.

Đồng quan điểm, ông Sơn Hoàng, Phó giám đốc định giá và tư vấn Knight Frank Việt Nam, cho hay hơn 90% rổ hàng tồn kho chào bán sơ cấp trong quý thuộc loại trung cao cấp, giá bán bình quân khoảng 3.648 USD mỗi m2 (hơn 91 triệu đồng), vượt tài chính số đông người mua. Rổ hàng tồn kho phân khúc bình dân (dưới 55 triệu đồng mỗi m2) hiện chỉ chiếm 10% và chủ yếu là loại hình 3 phòng ngủ, diện tích lớn kéo tổng giá bán căn hộ tăng lên hơn 3 tỷ đồng.

“Người mua nhà có xu hướng tìm kiếm các lựa chọn hợp túi tiền hơn trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động. Điều này khiến hàng tồn kho có giá cao càng khó bán”, ông Sơn Hoàng nói.

Một khảo sát về tâm lý người mua nhà của chuyên trang Batdongsan cũng chỉ ra, gần 80% người mua có xu hướng lựa chọn các dự án mở bán mới của chủ đầu tư. Bởi các sản phẩm mới có sự đa dạng về diện tích, vị trí và tiềm năng tăng giá tốt hơn hàng tồn.

Dự báo về thị trường các quý còn lại, bà Giang Huỳnh cho biết nguồn cung mới vẫn hạn chế, ước tính gần 7.000 căn. Trong đó 90% sẽ đến từ giai đoạn tiếp theo của bảy dự án hiện hữu và chỉ có bốn dự án mới sẽ mở bán, chiếm tỷ trọng khiêm tốn là 10%. Nguồn cung mới khan hiếm và hàng tồn kho giá cao tiếp tục tăng dẫn đến sự mất cân bằng cung – cầu.

Đánh giá về tồn kho bất động sản, giới chuyên gia cho rằng có hai dạng là sản phẩm đang triển khai và sản phẩm đã hoàn thiện. Nếu sản phẩm chưa hoàn thiện không đáng lo thì loại hình đã hoàn thiện, đưa ra thị trường nhưng không được giao dịch lại đặc biệt lo ngại. Tồn kho dạng này gây mất tính thanh khoản, trở thành cục nợ cho doanh nghiệp. Mức giá bán cao, dự án pháp lý mập mờ hay rổ hàng có vị trí xấu là những nguyên nhân khiến lượng hàng tồn không mấy được lòng người mua và bị xếp vào kho.

Sự gia tăng tồn kho bất động sản lên mức cao kỷ lục phản ánh tình hình khó khăn của ngành. Điều này đặt ra thách thức cho các doanh nghiệp bất động sản cần tái cấu trúc và điều chỉnh chiến lược phát triển sản phẩm hướng đến nhu cầu số đông và phù hợp với sức hấp thụ thực tế của thị trường.

Phương Uyên