Giá thuê không theo kịp giá nhà

Ông T.M (phường Xuân Hòa, TPHCM) sở hữu căn nhà phố 1 trệt, 2 lầu với diện tích sử dụng 150m² trên đường Võ Chí Công (phường Phước Long). Do chuyển về sống cùng cha mẹ lớn tuổi, ông quyết định cho thuê căn nhà với giá 15 triệu đồng/tháng. Nhưng vì vị trí xa trung tâm, thiếu tiện ích như chợ hay siêu thị, mức giá này vẫn chỉ ở ngưỡng “dễ chịu” so với mặt bằng chung.

Trên thị trường, căn nhà được định giá khoảng 10 tỷ đồng. Tính ra, tỷ suất sinh lời từ cho thuê chỉ vào khoảng 1,8%/năm – con số khá khiêm tốn và thấp hơn đáng kể so với gửi tiết kiệm ngân hàng.

Ở chiều ngược lại, bà P.N (phường Long Trường) có phần “may mắn” hơn khi cho thuê căn hộ tại Thảo Điền (phường An Khánh) với giá 14 triệu đồng/tháng. Căn hộ này được định giá khoảng 5 tỷ đồng, giúp tỷ suất lợi nhuận cho thuê đạt mức 3,3%/năm – cao hơn gần gấp đôi so với trường hợp của ông T.M.

Dù vậy, áp lực tài chính vẫn chưa giảm bớt với bà P.N, bởi khoản vay mua nhà khiến tiền thu từ cho thuê mỗi tháng chỉ vừa đủ “gánh” phần lãi ngân hàng.

Không chỉ dừng lại ở hai trường hợp nêu trên, thị trường bất động sản phía Nam còn ghi nhận hàng loạt ví dụ cho thấy tỷ suất sinh lời từ cho thuê ngày càng “teo tóp” trong vài năm gần đây. Thậm chí, nhiều ý kiến cho rằng với mức giá thuê rẻ như hiện nay, thay vì vay ngân hàng mua nhà rồi gồng gánh trả lãi, việc đi thuê lại kinh tế hơn.

Ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam – cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê chung cư TPHCM đã giảm từ 2,8% năm ngoái xuống khoảng 2,2%/năm vào cuối năm nay. Nhà phố, nhà riêng cũng chỉ quanh mức 1,8%. Theo ông Tuấn, giá bán – đặc biệt căn hộ trung tâm – tăng quá nhanh, bỏ xa tốc độ tăng của giá thuê, khiến hiệu quả khai thác ngày càng thấp.

Thị trường cũng ghi nhận sự dịch chuyển nguồn cung. Nếu trước đây khu Nam tập trung đông dự án cho thuê, thì nay lượng lớn căn hộ lại đổ về phía Đông – nơi các dự án cao cấp chiếm ưu thế. Khi nguồn cung tăng mạnh ở phân khúc giá cao, giá thuê khó có cơ hội bứt lên.

Bình Dương – nơi thị trường căn hộ phía Nam sôi động thời gian qua – cũng không nằm ngoài xu hướng, khi tỷ suất cho thuê giảm từ 4,4% xuống còn khoảng 3,9%/năm.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Phát triển Nhà ở CBRE Việt Nam – cho hay giá căn hộ đã “tăng nóng” trong thời gian dài. Trung bình mỗi năm giá tăng 20-30%, có giai đoạn chạm tới 40%. Ngược lại, giá thuê sau Covid-19 phục hồi chậm, dự kiến 5 năm tới mỗi năm cũng chỉ tăng 5-10%. “Độ vênh” lớn giữa tốc độ tăng giá bán và giá thuê khiến tỷ suất cho thuê tiếp tục giảm khi tính theo giá trị mua hiện tại.

Ông Kiệt cho biết cấu trúc nguồn cung TPHCM cũng góp phần tạo áp lực. Thị trường hiện dư thừa căn hộ cao cấp, hạng sang, trong khi phân khúc tầm trung và vừa túi tiền cực kỳ khan hiếm. Giá bán các dự án cao cấp phổ biến 120-150 triệu đồng/m², thậm chí 180-200 triệu đồng/m², cao hơn nhiều so với mức bình quân 90 triệu đồng/m².

Không chỉ vậy, việc siết hoạt động cho thuê ngắn ngày (như Airbnb) 1-2 năm gần đây cũng khiến một kênh cho thuê vốn đem lại tỷ suất cao bị thu hẹp. TPHCM đang thí điểm lại loại hình này, kỳ vọng có thể mở thêm dư địa cải thiện lợi nhuận cho nhà đầu tư trong thời gian tới.

Hành vi đầu tư liệu có thay đổi?

Không khó để nhận thấy phần lớn nhà đầu tư hiện nay mua bất động sản chủ yếu để chờ tăng giá, thay vì trông chờ vào dòng tiền cho thuê. Những dự án cũ – nơi giá mua ban đầu thấp hơn – vẫn cho tỷ suất thuê tốt hơn, trong khi nhiều dự án mới có giá bán cao nhưng chưa thể khai thác cho thuê hiệu quả.

Đại diện CBRE Việt Nam cho biết nhà đầu tư ngày càng thận trọng, không còn mua “ồ ạt” như trước. Việc mua để cho thuê hiện không còn hấp dẫn, phần lớn giao dịch xuất phát từ kỳ vọng tăng giá vốn.

Cùng quan điểm, ông Đinh Minh Tuấn cho rằng suốt 5 năm qua giá thuê gần như đi ngang, trong khi lãi suất ngân hàng tăng, khiến mô hình mua – cho thuê kém hiệu quả. Vì vậy, nhà đầu tư ưu tiên các sản phẩm có tiềm năng tăng giá, như căn hộ tại các khu vực mới hoặc đô thị vệ tinh.

Nói tại một sự kiện gần đây, TS Đinh Thế Hiển – chuyên gia kinh tế – cho rằng thị trường bất động sản trong suốt 30 năm qua có nhiều giai đoạn siêu lợi nhuận, mức sinh lời có thể tới 25%/năm, vượt xa chứng khoán và lãi suất gửi tiết kiệm. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, bất động sản sẽ dần dịch chuyển trở thành kênh đầu tư phát triển bền vững chứ không còn là kênh siêu lợi nhuận như trước.

Theo chuyên gia, một căn nhà được xem là hợp lý khi việc chi trả (kể cả phần vốn vay) phải phù hợp với khả năng tài chính của người mua. Và giá trị một bất động sản (dù là 5 tỷ đồng hay 50 tỷ đồng) sẽ được đánh giá qua hiệu quả khai thác của nó. Tức, một bất động sản tốt là khi có thể tạo ra tỷ suất sinh lời từ việc khai thác (cho thuê, vận hành) đạt khoảng 3% đến 3,5%/năm trên tổng vốn đầu tư bỏ ra.

Dự kiến, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM sẽ được khai trương vào ngày 19/12 tới đây. 

Lộ trình 3 giai đoạn và lợi thế cạnh tranh về chi phí

Theo kế hoạch vừa được công bố, lộ trình hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) tại TPHCM sẽ được chia làm 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 và 2 sẽ tận dụng hạ tầng sẵn có tại vùng lõi trung tâm hiện hữu, cụ thể là các tòa nhà tại địa chỉ 123 Trương Định và số 8 Nguyễn Huệ. Bước sang giai đoạn 3, TPHCM sẽ tập trung nguồn lực để kiến tạo một trung tâm tài chính quy mô lớn, hiện đại tại khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Nói tại sự kiện gần đây, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân – Thành viên Tổ Tham mưu Thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM – cho biết, với quy mô quy hoạch lên tới gần 900ha cùng cơ chế pháp lý đặc thù và nhiều ưu đãi chính sách, TPHCM đang sở hữu nền tảng vững chắc để vận hành IFC. Ông cũng chỉ ra lợi thế về nguồn nhân lực và chi phí sinh hoạt của TPHCM, khi nhiều nơi khác như Singapore hay Dubai đều đắt đỏ gấp nhiều lần.

Vị chuyên gia này cho rằng IFC sẽ mở ra cơ hội lớn cho thị trường bất động sản. Tuy nhiên, khác với các cơn sốt đất trong quá khứ, thị trường lần này sẽ phát triển dựa trên nhu cầu thực về văn phòng, lưu trú cao cấp phục vụ chuyên gia tài chính, thay vì mang tính đầu cơ ngắn hạn.

Bài học từ Seoul và Thượng Hải

Còn ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc PropertyGuru, cho rằng khi quỹ đất tại trung tâm cũ (như Quận 1, Quận 3) trở nên cạn kiệt và quá tải, việc thiết lập một IFC là công cụ hiệu quả nhất để kiến tạo một trung tâm mới.

Ông Quốc Anh chia sẻ câu chuyện tại Seoul (Hàn Quốc), trước năm 2000, khu vực trung tâm truyền thống là Jung-gu – nơi đối mặt với tình trạng quá tải hạ tầng và thiếu quỹ đất. Năm 2003, Chính phủ Hàn Quốc phê duyệt phát triển IFC mới tại khu vực phía Nam, cách trung tâm cũ khoảng 6km. Quá trình từ ý tưởng đến khi hoàn thiện cấu trúc đô thị cơ bản kéo dài khoảng 10 năm (2003-2013).

Kết quả là khu vực này đã thu hút hơn 1.000 tổ chức và định chế tài chính quốc tế, tạo ra khoảng 100.000-120.000 việc làm mới. Theo tiêu chí của OECD, một trung tâm đô thị mới được hình thành nhờ chính sách ưu đãi mạnh mẽ, trong đó có hỗ trợ tới 70% chi phí thuê văn phòng cho doanh nghiệp.

Câu chuyện cũng tương tự với Thượng Hải (Trung Quốc). Điểm chung ở cả hai mô hình là vai trò quyết định của chính sách đặc thù về ưu đãi thuế, trợ cấp…

Cũng theo ông Quốc Anh, bất động sản tại khu vực trung tâm tài chính mới có mức tăng giá vượt trội so với khu vực ngoài trung tâm.

Tại Seoul, trong giai đoạn xây dựng (2007-2013), giá bất động sản tại khu vực IFC chỉ tăng nhẹ khoảng 6%, thấp hơn mức tăng 9% của khu vực ngoài trung tâm. Tuy nhiên, sau khi trung tâm mới hoàn thiện và đi vào vận hành, từ 2013 đến 2025, giá tại khu vực trung tâm mới tăng khoảng 2,2 lần, cao hơn khu vực ngoài trung tâm, tạo ra mức chênh lệch giá khoảng 13-15%.

Tại Thượng Hải, mức chênh lệch còn rõ rệt hơn. Tính từ thời điểm hình thành Lục Gia Chủy đến năm 2022, giá bất động sản tại khu trung tâm mới cao hơn khu vực ngoài trung tâm khoảng 25%. Điểm đáng chú ý là ở cả hai đô thị, quá trình hình thành IFC kéo dài khoảng 10 năm, và sự chênh lệch giá bất động sản chỉ thực sự rõ nét sau khi trung tâm đi vào vận hành ổn định.

Chuyên gia chỉ ra nguyên nhân cốt lõi đến từ sự khan hiếm nguồn cung. Trong khi GDP và số lượng hộ gia đình tiếp tục tăng, nguồn cung nhà ở tại các khu vực trung tâm lại có xu hướng giảm, tạo áp lực tăng giá bền vững trong dài hạn.

Từ những dữ liệu trên, giới chuyên gia nhận định việc hình thành IFC hoàn toàn có khả năng tái định vị mặt bằng giá bất động sản tại Thủ Thiêm. Tuy nhiên, yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở quy hoạch hạ tầng mà phụ thuộc lớn vào cơ chế chính sách đặc thù (thuế, trợ cấp, môi trường kinh doanh…) để thực sự lôi kéo được dòng vốn và nhân lực chất lượng cao về hội tụ.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng vừa ký ban hành Công văn 5744 ngày 24/10 về việc không thu thành phần hồ sơ giấy đối với 25 dịch vụ công trực tuyến thiết yếu.

Công văn nhằm thực hiện Chỉ thị 24 của Thủ tướng về thúc đẩy ứng dụng công nghệ gắn với dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, trong đó có nội dung “yêu cầu không thu thành phần hồ sơ giấy đối với 25 dịch vụ công trực tuyến thiết yếu đã cung cấp toàn trình, thay thế bằng việc khai thác dữ liệu”.

UBND Thành phố Hà Nội chỉ đạo cán bộ, công chức, viên chức, nhân viên được giao nhiệm vụ hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính tại trung tâm phục vụ hành chính công/chi nhánh.

Các điểm phục vụ hành chính công và tại cơ quan có thẩm quyền giải quyết không thu thành phần hồ sơ giấy đối với 25 dịch vụ công trực tuyến thiết yếu như xác nhận số CMND khi đã được cấp thẻ CCCD; cấp lại, đổi thẻ căn cước công dân; đăng kí thường trú; đăng kí tạm trú; cấp đổi, cấp lại giấy phép lái xe; thu tiền nộp phạt xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ qua thiết bị ghi hình (phạt nguội);

Đăng kí khai sinh, khai tử, kết hôn; đăng kí biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất do thay đổi thông tin về người được cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ) như đổi tên hoặc giấy tờ pháp nhân, giấy tờ nhân thân, địa chỉ; đăng kí dự thi tốt nghiệp THPT quốc gia và xét tuyển đại học, cao đẳng…

Các cơ quan, đơn vị có thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết tổ chức triển khai thực hiện và chịu trách nhiệm trước UBND Thành phố về nội dung nêu trên.

Quán triệt cán bộ, công chức, viên chức, nhân viên được giao nhiệm vụ hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm hỗ trợ, hướng dẫn người dân nộp hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính đối với 25 dịch vụ công trực tuyến thiết yếu dưới hình thức trực tuyến toàn trình. Không yêu cầu người dân cung cấp thành phần hồ sơ giấy dưới bất cứ hình thức, thời điểm nào.

Các sở, ban, ngành thực hiện rà soát, xây dựng, trình phê duyệt phương án tái cấu trúc đảm bảo cơ sở pháp lý cho việc tiếp nhận, giải quyết toàn trình đối với thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực, phạm vi quản lý.

Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố; UBND các xã, phường bố trí đầy đủ phương tiện, máy móc, thiết bị và nguồn nhân lực để hướng dẫn, hỗ trợ người dân có nhu cầu thực hiện thủ tục hành chính tại các chi nhánh, điểm phục vụ hành chính công.

Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố tăng cường kiểm tra, giám sát việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính tại các cơ quan có thẩm quyền trong tiếp nhận, giải quyết đối với 25 dịch vụ công trực tuyến thiết yếu; xử lý hoặc đề xuất xử lý nếu phát hiện trường hợp không thực hiện đúng yêu cầu, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và UBND thành phố.

Chung cư thiết lập mặt bằng giá mới, chủ yếu ở phân khúc cao cấp

Thị trường căn hộ tại TPHCM trong thời gian gần đây tiếp tục tăng và neo ở vùng giá mới. Theo khảo sát của phóng viên Dân trí, một số dự án mở bán mới tại phường An Phú, TPHCM (cũ) có giá từ 120 triệu đồng/m2, thậm chí lên 200 triệu đồng/m2.

Các dự án đều được định hình ở phân khúc cao cấp, gần khu vực trung tâm, thuận tiện về mặt giao thông và tích hợp tiện ích. Tại khu vực Bình Dương (cũ), một số dự án cũng được giới thiệu ra thị trường với mức giá thấp hơn, khoảng 50-60 triệu đồng/m2.

Báo cáo quý III của nhiều đơn vị nghiên cứu cũng ghi nhận tình hình giá căn hộ mở bán mới tại TPHCM tiếp tục tăng và thiết lập vùng giá cao.

Theo CBRE Việt Nam, không chỉ tại TPHCM mà cả ở Hà Nội, các dự án mở bán mới có giá trên 120 triệu đồng/m2 ngày càng chiếm tỷ trọng cao, kéo thị trường nghiêng hẳn về phân khúc cao cấp, trong khi nguồn cung trung cấp thu hẹp nhanh, hạn chế lựa chọn cho người mua thực.

Đơn vị này cho biết tại TPHCM (cũ), giá bán sơ cấp căn hộ đã tăng 6,3% so với quý trước và tăng 31% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, áp lực tăng giá từ thị trường sơ cấp đã lan sang thị trường thứ cấp, đẩy giá trung bình lên 60 triệu đồng/m2, tăng 13% so với quý trước và 25% so với cùng kỳ năm trước.

Báo cáo của DKRA Consulting cũng ghi nhận mặt bằng giá bán sơ cấp trong quý III tiếp tục tăng, mức tăng trung bình từ 12% đến 18% so với cùng kỳ.  Nguồn cung mới đưa ra thị trường đạt khoảng 6.000 căn, trong đó Bình Dương (cũ) là thị trường chủ đạo khi chiếm đến 64% tổng số căn hộ được mở bán ra thị trường.

Dữ liệu của Batdongsan.com.vn còn cho thấy, ngay sau khi thông tin về việc sáp nhập đơn vị hành chính được công bố, TPHCM mới chứng kiến sức bật mạnh mẽ khi giá rao bán trung bình tăng liên tục, đạt 99 triệu đồng/m2 – mức cao nhất trong 2 năm qua. Cùng với đó, chỉ số mức độ quan tâm đến bất động sản bán cũng lập đỉnh mới, phản ánh tâm lý lạc quan và kỳ vọng vào chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường.

Xét riêng trong nội đô TPHCM theo đơn vị hành chính cũ, chung cư khu vực trung tâm tiếp tục dẫn dắt thị trường. Phân khúc hạng sang tập trung ở Quận 1 (cũ) duy trì mức giá cao nhất, khoảng 222 triệu đồng/m2, tăng 39% trong 2 năm. Tuy nhiên, điểm sáng đáng chú ý nằm ở TP Thủ Đức (cũ), nơi giá chung cư đã tăng khoảng 32-48% kể từ đầu năm 2023.

Người mua thận trọng

Báo cáo chỉ ra mặt bằng giá tăng nhanh khiến người mua có xu hướng cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định, dù nhu cầu vẫn hiện hữu, đặc biệt từ nhóm khách hàng có nhu cầu ở thực. Còn các chủ đầu tư cân nhắc tung ra chính sách bán hàng để kích cầu.

Bà Dương Thuỳ Dung – Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam – cho biết dù nguồn cung mới tại TPHCM đã có dấu hiệu cải thiện trong quý III nhưng thị trường vẫn trong tình trạng khan hiếm so với nhu cầu thực, khiến giá bán tiếp tục chịu áp lực tăng ở cả thị trường sơ cấp lẫn thứ cấp. 

Vị này kỳ vọng 86 dự án tại TPHCM (cũ) được khơi thông từ tháng 7 là động lực lớn nhất để gia tăng nguồn cung mới trong tương lai gần. Trong khi đó, khu vực TPHCM mở rộng như Bình Dương (cũ) hay Long An (cũ) đang ghi nhận nguồn cung dồi dào hơn, với mức giá sơ cấp trung bình chỉ bằng khoảng 30% đối với nhà ở thấp tầng và 50% đối với căn hộ chung cư so với TPHCM (cũ).

Còn ông Võ Hồng Thắng – Phó tổng giám đốc DKRA Group – kỳ vọng quý cuối năm, thị trường căn hộ tại TPHCM và vùng phụ cận có những khởi sắc nhất định do nhiều dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị mở bán, số lượng dao động trong khoảng 10.000-13.000 căn, chủ yếu đến từ Bình Dương (cũ).