UBND TP HCM hôm 28/5 đã giao trách nhiệm cho chính quyền các quận, huyện, TP Thủ Đức rà soát công trình cao ốc văn phòng, khách sạn, bệnh viện, trường học, chung cư, trung tâm thương mại… có dấu hiệu bị ảnh hưởng sau dư chấn động đất tại Myanma.

Dựa trên số liệu thu thập, các địa phương này sẽ hướng dẫn chủ đầu tư, ban quản trị và đơn vị vận hành công trình tổ chức khảo sát, kiểm định, đánh giá mức độ hư hỏng để có biện pháp khắc phục, đảm bảo an toàn khi sử dụng.

Trong trường hợp công tác rà soát chưa hoàn tất trước khi có quyết định sắp xếp lại tổ chức, bộ máy hành chính, UBND TP Thủ Đức và các quận, huyện phải chuyển giao nội dung công việc cho đơn vị tiếp nhận chức năng tương ứng để tiếp tục thực hiện, đảm bảo hoàn thành trong năm 2025.

Trước đó, Sở Xây dựng TP HCM cũng đã đề nghị các quận, huyện rà soát và báo cáo ảnh hưởng của dư chấn động đất với các công trình tập trung đông người. Động thái này nhằm kịp thời nắm bắt hiện trạng, phòng ngừa sự cố về kết cấu và đảm bảo an toàn công trình.

Đến nay, Sở Xây dựng mới nhận được báo cáo từ 8 trong số 22 địa phương. Trong đó, UBND quận 8 ghi nhận 342 trường hợp công trình bị ảnh hưởng như nứt tường, nứt kính cửa sổ. Tuy nhiên, không có sự cố sập đổ hay thiệt hại về người.

Lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết việc rà soát này nhằm chủ động phát hiện các dấu hiệu bất thường về kết cấu công trình sau tác động từ dư chấn, để kịp thời xử lý và phòng ngừa sự cố gây mất an toàn cho người dân.

Trận động đất mạnh 7,7 độ richter xảy ra tại Myanmar rạng sáng 28/3 được ghi nhận là một trong những cơn địa chấn mạnh nhất khu vực Đông Nam Á trong năm nay. Dù tâm chấn nằm xa Việt Nam, nhiều người dân sinh sống tại các tòa nhà cao tầng ở TP HCM vẫn cảm nhận rõ sự rung lắc kéo dài từ vài giây đến gần một phút, đặc biệt tại các quận trung tâm như 1, 3, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình…

Việc chủ động đánh giá lại mức độ an toàn sau mỗi đợt rung chấn được xem là cần thiết, bởi TP HCM hiện có hàng chục nghìn công trình dân dụng, thương mại và hàng trăm cao ốc từ 10 tầng trở lên, tập trung đông dân cư.

Trong bối cảnh tần suất động đất tại khu vực Đông Nam Á ngày càng dày hơn, giới chuyên môn cho rằng việc rà soát, đánh giá sau mỗi lần xảy ra dư chấn là động thái phòng ngừa rủi ro đúng đắn và cần được duy trì định kỳ.

Phương Uyên

Quỹ nhà ở quốc gia là một trong những điểm mới trong Nghị quyết 201 thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Đây là quỹ tài chính ngoài ngân sách, hoạt động với mục đích phi lợi nhuận, gồm hai cấp tại trung ương và địa phương. Đại diện Bộ Xây dựng cho biết mục đích của quỹ chủ yếu là đầu tư xây dựng, tạo lập nhà ở xã hội để cho thuê.

Tại Hội nghị triển khai Nghị quyết 201 ngày 2/6, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Xây dựng nghiên cứu, trình Chính phủ thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, hoàn thành trong tháng 6.

Ông giao Bộ Tài chính rà soát, bố trí, cân đối nguồn vốn cấp cho Quỹ nhà ở, đề xuất nguồn vốn để thực hiện các chính sách phát triển nhà ở xã hội. Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát chính sách về đất đai, môi trường có liên quan.

Việc hình thành Quỹ nhà ở quốc gia cũng được nêu cụ thể tại Kế hoạch thực hiện Nghị quyết 201 ngày 1/6. Theo đó, Chính phủ giao Bộ Xây dựng, Tài chính và các bộ ngành liên quan xây dựng và ban hành quy chế hoạt động của Quỹ, bố trí kinh phí cho Quỹ nhà ở trung ương. Các cơ quan này hướng dẫn địa phương thành lập, bố trí kinh phí và vận hành Quỹ nhà ở địa phương.

Trong báo cáo đánh giá tác động trước đó, Bộ Xây dựng cho rằng quỹ nhà ở quốc gia sẽ giúp tăng nguồn lực cho phát triển nhà ở xã hội, thu hút hơn nữa các doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng, tăng nguồn cung nhà ở. Qua đó, nó sẽ đảm bảo người thu nhập thấp tiếp cận được với nhà ở xã hội có mức giá phù hợp.

Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030. Riêng năm 2025, nhà điều hành phải phấn đấu hoàn thành 100.000 căn.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, 2 năm qua, cả nước có 686 dự án nhà ở xã hội triển khai với quy mô 627.651 căn. Trong đó, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, xây dựng đạt 49% chỉ tiêu đặt ra tới năm 2025. Riêng 5 tháng đầu năm 2025, cả nước khởi công, đang triển khai đầu tư xây dựng 159 dự án (135.563 căn), trong đó 22.649 căn hộ đã hoàn thành.

Tuy nhiên, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng việc triển khai dự án nhà ở xã hội so với yêu cầu còn chậm. Nguyên nhân do có lãnh đạo địa phương chưa quan tâm đúng mức, hiểu các chính sách chưa sâu nên tổ chức thực hiện còn lúng túng. Các quy định về điều kiện, vay vốn với người đầu tư và mua nhà còn bất cập. Việc phối hợp giữa các bộ ngành, địa phương khi có vướng mắc chưa chặt chẽ, hiệu quả.

Nghị quyết số 201 của Quốc hội đã tháo gỡ được các điểm nghẽn thể chế để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Để chính sách đi vào cuộc sống, Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ ngành, địa phương. Theo đó, ngoài việc lập Quỹ nhà ở quốc gia, Bộ Xây dựng cùng các bộ, ngành liên quan sớm trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành trong tháng 6.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh sớm quy định chi tiết về các đối tượng hưởng chính sách, trong đó có trường hợp người sở hữu nhà ở nhưng cách xa nơi làm việc. Ngân hàng Nhà nước được giao hướng dẫn điều kiện vay vốn theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận, đặc biệt là triển khai gói tín dụng cho người trẻ tuổi. Nhân dịp này, Thủ tướng kêu gọi ngân hàng tiết kiệm chi phí để giảm lãi suất cho vay.

Lãnh đạo Chính phủ lưu ý chính sách nhà ở xã hội dành cho công nhân khu công nghiệp và cả người thu nhập thấp, nghèo, khó khăn, người mới ra trường, giáo viên cắm bản, lực lượng vũ trang, bộ đội biên phòng nơi biên giới, người bị tác động bởi sắp xếp địa giới hành chính các địa phương…. Tức là, những người thu nhập thấp, khó khăn về nhà ở nói chung đều là nhóm hưởng chính sách mua nhà ở xã hội.

Ông yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, đặc biệt là người đứng đầu, các bộ ngành, địa phương phải chỉ đạo đúng mức, đúng tầm. Các chủ thể có liên quan phải nắm chắc chủ trương, chính sách và tổ chức thực hiện kịp thời, linh hoạt, sáng tạo.

“Các cơ quan rà soát lại chính sách liên quan tiếp cận vốn, mua, xây dựng nhà ở xã hội, cắt bỏ thủ tục hành chính rườm rà, bảo đảm thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp và các chủ thể liên quan”, ông nói. Thủ tướng cũng lưu ý thêm các cơ quan phải quan tâm đặc biệt việc chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí khi chính sách thông thoáng.

Phương Dung

Chỉ đạo của Thủ tướng được nêu trong Công điện ngày 29/5, nhằm thúc đẩy cải cách hành chính thực chất, tiết kiệm chi phí, thời gian cho người dân và doanh nghiệp.

Theo đó, Bộ Xây dựng được yêu cầu khẩn trương rà soát, đơn giản hóa 361 thủ tục hành chính và 447 điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực quản lý. Mục tiêu là cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết, chi phí tuân thủ và điều kiện kinh doanh trong năm 2025.

Bộ này cũng phải rút gọn thủ tục cấp phép xây dựng với dự án đã có quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc nằm trong khu vực có thiết kế đô thị. Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành sẽ được rà soát toàn diện để bỏ những quy định lỗi thời, gây cản trở đầu tư. Các tiêu chuẩn quan trọng, nhất là trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng, phải được bổ sung kịp thời để giảm áp lực cho nhà đầu tư.

Thủ tướng nhấn mạnh dù thời gian qua, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết thúc đẩy cải cách hành chính, nhiều phản ánh cho thấy thủ tục xây dựng vẫn còn rườm rà, kéo dài và tốn kém.

Do đó, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, giao quyền cho địa phương trong công tác thẩm định, cấp phép; đồng thời, cần rà soát toàn diện các quy trình đang áp dụng, trọng tâm là rút ngắn thời gian xử lý, loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết, nhất là với dự án đã có quy hoạch chi tiết hoặc thuộc khu vực quy hoạch rõ ràng.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là đề xuất chuyển hướng quản lý điều kiện kinh doanh theo mô hình hậu kiểm. Theo đó, thay vì bắt doanh nghiệp xin cấp chứng chỉ năng lực, cơ quan quản lý chỉ giám sát sau khi họ tự công bố đủ điều kiện. Mô hình này được kỳ vọng vừa giảm gánh nặng thủ tục, vừa khuyến khích doanh nghiệp chủ động, minh bạch hơn trong hoạt động.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố bảo đảm thực hiện hiệu quả các thủ tục hành chính được phân cấp, không để gián đoạn trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. Các địa phương cần chủ động triển khai liên thông thủ tục liên quan đến đầu tư xây dựng để giảm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Chỉ đạo lần này được xem là bước đi mạnh mẽ nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục trong lĩnh vực xây dựng – một trong những rào cản lớn với quá trình phục hồi và phát triển của thị trường bất động sản cũng như các dự án hạ tầng trên cả nước.

Theo Luật Xây dựng 2014, thời gian cấp phép xây dựng phụ thuộc vào loại hình công trình. Với nhà ở riêng lẻ, thời gian cấp phép là 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ; còn các công trình khác, thời gian cấp phép là 20 ngày làm việc. Thủ tục xin cấp phép xây dựng gồm 4 bước và thời hạn giải quyết cấp phép không quá 15 ngày.

Phương Uyên

Nội dung nêu tại dự thảo Nghị quyết gỡ vướng về quỹ đất dự kiến thanh toán cho đầu tư thực hiện dự án BT của Chính phủ đang được Bộ Tài chính gửi Bộ Tư pháp thẩm định.

Tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất cho phép tỉnh An Giang được thí điểm sử dụng khu vực biển tại đặc khu Phú Quốc làm quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư dự án BT Trung tâm hội nghị APEC. Các khu vực biển này có định hướng nghiên cứu phát triển xây dựng trên biển trong Quy hoạch chung Phú Quốc.

Giá trị dự kiến của quỹ đất được xác định căn cứ bảng giá đất của khu vực đất liền kề và hệ số điều chỉnh được UBND tỉnh An Giang ban hành.

Về lý do xây dựng Nghị quyết, theo Bộ Tài chính, UBND tỉnh An Giang đề xuất sử dụng khu đất lấn biển, hiện trạng là mặt biển đã được quy hoạch, để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT.

Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có quy định về việc sử dụng khu vực biển để hình thành quỹ đất thanh toán, cũng như cơ sở xác định giá trị quỹ đất này. Do đó, việc thanh toán bằng quỹ đất lấn biển chưa đủ căn cứ pháp lý. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh An Giang đã kiến nghị Chính phủ ban hành một nghị quyết nhằm tháo gỡ.

“Nghị quyết nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, đẩy nhanh tiến độ thực hiện một số dự án trọng điểm, trong đó có các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027, góp phần phát triển kinh tế”, Bộ Tài chính nêu.

Dự án Trung tâm hội nghị APEC được HĐND tỉnh An Giang thông qua quyết định chủ trương đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) vào tháng 11/2025. Công trình rộng 16 ha, gồm trung tâm hội nghị và triển lãm, nhà hát đa năng, công viên sẽ là nơi diễn ra các hoạt động chính hội nghị APEC 2027 tổ chức tại Phú Quốc.

Theo thiết kế tổng thể, trung tâm hội nghị và triển lãm có 3 tầng nổi, một tầng hầm, đáp ứng tối thiểu 6.500 chỗ. Nhà hát đa năng với 6 tầng nổi và một tầng hầm, khoảng 4.000 chỗ. Bên cạnh đó là công viên APEC cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông, năng lượng, quản lý chất thải…

Phương Dung