Sở Du lịch TP HCM đang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý cho hoạt động lưu trú ngắn ngày trong chung cư (Airbnb, thuê theo ngày, giờ…). Động thái này được xem như tín hiệu “bật đèn xanh” cho hoạt động từng bị yêu cầu dừng từ cuối năm 2024. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư không nên kỳ vọng mô hình này tiếp tục “hái ra tiền” như giai đoạn trước.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên phân tích, trước đây Airbnb phát triển nhanh nhờ chi phí đầu vào thấp và ít ràng buộc pháp lý. Nhưng khi được đưa vào khuôn khổ chính thức, chủ căn hộ sẽ phải chịu thêm các khoản thuế, phí quản lý, bảo trì, yêu cầu về an toàn, phòng cháy chữa cháy… khiến chi phí vận hành tăng và buộc phải điều chỉnh giá thuê. Điều này làm giảm tính cạnh tranh với khách sạn truyền thống.

Ngoài ra, nếu được hợp pháp hóa, nguồn cung loại hình này có thể tăng mạnh, nhưng nhu cầu chưa chắc hồi phục tương ứng. Sau dịch, khách du lịch có xu hướng ưu tiên hình thức lưu trú có thương hiệu và dịch vụ chuyên nghiệp, trong khi nhóm khách doanh nhân quay lại chọn khách sạn tiêu chuẩn vì an toàn và tiện nghi. Áp lực cạnh tranh tăng sẽ khiến biên lợi nhuận của Airbnb khó bằng trước đây.

Từ góc độ vận hành, bà Đỗ Thuý An, đại diện một đơn vị khai thác lưu trú tại TP HCM, nhận định nếu được hợp pháp hoá, Airbnb vẫn sẽ đối mặt không ít thách thức. Nhiều khả năng các chung cư sẽ có động thái siết quản lý khách ra vào, không cấp thẻ tạm trú hoặc áp mức phí cao với căn hộ cho thuê ngắn ngày. Ngay cả khi được pháp luật cho phép, việc vận hành căn hộ lưu trú ngắn ngày vẫn gặp nhiều trở ngại nếu vấp phải phản đối từ ban quản lý hoặc cư dân.

“Mô hình này đòi hỏi sự đồng thuận từ nhiều bên, không thể chỉ dựa vào ý chí của chủ căn hộ hay quy chế nội bộ”, bà An nói.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tuấn Anh, quản lý Công ty tư vấn dịch vụ Asia Life tại TP HCM, cho rằng kỳ vọng mô hình Airbnb “hái ra tiền” như giai đoạn 2017–2019 không còn thực tế. Khi đó, thị trường còn sơ khai, nhu cầu thuê cao và ít bị kiểm soát. Hiện nay, nhiều khu vực trung tâm đã bão hòa, trong khi chính sách và phản ứng từ cộng đồng ngày càng siết chặt.

Theo ông, thị trường không còn chỗ cho cách làm tự phát. Nhà đầu tư phải chuyên nghiệp hóa toàn bộ quy trình, từ đón khách, dọn dẹp đến xử lý sự cố. Mô hình này nay đòi hỏi chi phí vận hành cao hơn, không còn chuyện “đẩy” mọi chi phí cho ban quản lý hay tự ý khai thác hạ tầng. “Nhà đầu tư cần sẵn sàng trả phí cho mọi dịch vụ khách thuê sử dụng trong toà nhà”, ông Tuấn nói.

Dù vậy, việc xem xét hợp pháp hoá mô hình này vẫn mang lại tín hiệu tích cực cho giới đầu tư. Chị Xuân, một nhà đầu tư sở hữu hai căn hộ từng kinh doanh Airbnb tại TP HCM, cho biết từ khi bị yêu cầu dừng hoạt động cho thuê ngắn ngày, lợi nhuận từ khai thác căn hộ giảm sâu. Nếu trước đây, căn hộ của chị cho thuê Airbnn với doanh thu khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng, tỷ lệ lấp đầy hơn 70%. Khi chuyển sang cho thuê dài hạn, chị chỉ cho thuê được giá 17 triệu đồng mỗi tháng. “Tôi sẵn sàng đóng thuế, phí nếu được cho thuê ngắn ngày trở lại”, chị cho hay.

Tương tự, anh Phương Nam, chủ hai căn hộ tại khu đô thị ở TP Thủ Đức, cho biết trước đây, anh cho đơn vị vận hành thuê lại với giá 35 triệu đồng mỗi tháng. Khi tự cho thuê dài hạn (theo tháng), anh buộc hạ giá còn 22 triệu đồng nhưng vẫn không bù đắp được chi phí. “Tôi hy vọng mô hình này sẽ sớm có khung pháp lý rõ ràng, không bị cản trở như hiện nay”, anh Nam nói.

Ông Trung Đỗ, lãnh đạo đơn vị quản lý gần một trăm căn hộ lưu trú ngắn ngày tại TP HCM, cho hay mức sinh lời từ cho thuê dài hạn thấp, khó tìm khách thuê ổn định. Do đó, ông không thể tiếp tục trả tiền thuê cho chủ hộ nên đành hủy hợp đồng với hàng chục căn hộ đang kinh doanh Airbnb. Nhiều chủ hộ từng vay vốn mua nhà trước đó, khi lấy lại căn hộ cũng không thể khai thác cho thuê như kỳ vọng và phải sang tay.

“Nếu có quy định rõ ràng, dù chịu thuế và phí quản lý cao hơn, khả năng sinh lời từ Airbnb vẫn tốt hơn cho thuê truyền thống,” ông nói.

Nguồn dữ liệu từ nền tảng AirDNA cho thấy, năm 2024, TP HCM có gần 14.000 căn hộ kinh doanh Airbnb, doanh thu trung bình mỗi căn khoảng 40-78 triệu đồng mỗi tháng, giá thuê bình quân 58 USD một đêm, với tỷ lệ lấp đầy khoảng 50%. Trong khi đó, theo chuyên trang Batdongsan, giá cho thuê dài hạn tại TP HCM chỉ phổ biến ở mức 14-25 triệu đồng mỗi tháng. Mức lợi nhuận từ đầu tư cho thuê Airbnb rơi vào khoảng 6-7%, trong khi với hình thức thuê truyền thống, lợi suất đầu tư chỉ dao động khoảng 3%.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực phía Nam, cho biết nhờ tính linh hoạt và khả năng điều chỉnh giá theo thị trường, mô hình cho thuê ngắn ngày có thể mang về mức lợi nhuận cao hơn cho thuê dài hạn từ 30-50%. Đây cũng là lý do hoạt động này vẫn phát triển mạnh dù vấp phải nhiều phản đối. Ông Tuấn cũng cảnh báo, nhà đầu tư với trường vốn dài hạn có thể cân nhắc duy trì mô hình này, những ai sử dụng đòn bẩy tài chính cần tính toán thận trọng vì khả năng, việc hợp thức hoá cho thuê ngắn ngày sẽ mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên khuyến nghị nhà đầu tư không nên vội quay lại mô hình này chỉ vì kỳ vọng nới lỏng chính sách. Theo lộ trình của TP HCM, mô hình này cần ít nhất hai năm nữa để được cấp phép chính thức, đồng nghĩa từ nay đến 2027, việc cho thuê ngắn hạn vẫn tiếp tục bị tạm dừng.

“Kể cả khi được cấp phép, khả năng sinh lời cũng không còn cao như trước. Nhà đầu tư cần đánh giá kỹ yếu tố chi phí – lợi nhuận – vận hành, cũng như mức độ phù hợp của từng vị trí căn hộ. Bài toán đầu tư hiện không còn dễ dàng như thời kỳ Airbnb bùng nổ”, ông nói.

Phương Uyên

Báo cáo thị trường bất động sản TP HCM và vùng phụ cận (Bình Dương, Đồng Nai, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh) của DKRA Group cho thấy trong 2 tháng đầu năm, thanh khoản căn hộ phía Nam chưa có dấu hiệu khởi sắc, nhất là các thị trường tỉnh.

Cụ thể, trong tháng 1 và 2 vừa qua, các tỉnh phía Nam có 113 dự án căn hộ chào bán với tổng nguồn cung sơ cấp (gồm mở bán mới và tồn kho) hơn 12.000 căn. Phần lớn nguồn cung tập trung tại TP HCM và Bình Dương. Trong đó Bình Dương chiếm gần 40% với khoảng 4.800 căn, TP HCM là 6.600 căn, chiếm 55%.

Nguồn cung dồi dào nhưng sức mua ghi nhận thấp, với tỷ lệ hấp thụ chỉ đạt 10%, tương đương 1.188 căn được tiêu thụ. Trong đó Bình Dương bán được 460 căn, TP HCM là 452 căn, Long An khoảng 220 căn, Đồng Nai được 7 căn và Bà Rịa – Vũng Tàu là 13 căn. Nếu so sánh với cùng kỳ giai đoạn 2021-2022, lượng tiêu thụ bất động sản từ năm 2023 đến nay đã liên tục giảm.

Động thái tương tự cũng được ghi nhận bởi Viện nghiên cứu Đatxanh Serviecs. Theo số liệu từ đơn vị này, trong 2 tháng đầu năm nay, cả nước có khoảng 3.200 căn hộ chào bán mới (chủ đầu tư mở bán lần đầu). Khu vực phía Bắc chiếm hơn 2.000 căn (khoảng 63% nguồn cung), các tỉnh phía Nam chỉ có khoảng 780 căn hộ (tương đương 28% nguồn cung) chào bán, tập trung phần lớn tại TP HCM.

Xét về tỷ lệ hấp thụ, các tỉnh phía Nam ghi nhận được 390 căn hộ bán ra thành công, tỷ lệ hấp thụ trên nguồn cung mới đạt 58%, tăng so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên nếu tính trên tổng nguồn cung sơ cấp (gồm mở bán mới và rổ hàng tồn kho) tỷ lệ hấp thụ trung bình của thị trường phía Nam vẫn dao động trong khoảng 30-35%. Phần lớn sức mua được ghi nhận ở các dự án cũ, đang triển khai tại TP HCM.

Lý giải yếu tố khiến thanh khoản căn hộ phía Nam chưa có bứt phá, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết có hai yếu tố chính gồm ảnh hưởng từ kỳ nghỉ Tết Nguyên đán và sản phẩm kém đa dạng, giá bán cao.

Ông Thắng nhìn nhận, hơn 76% nguồn cung sơ cấp mở bán mới trong 2 tháng qua là phân khúc căn hộ cao cấp, giá trên 75 triệu đồng mỗi m2 tại TP HCM và trên 40 triệu đồng mỗi m2 tại Bình Dương. Trong khi phân khúc trung cấp, bình dân (dưới 35 triệu đồng mỗi m2) vẫn khá hiếm hoi với một vài dự án tại Long An.

Rổ hàng cũng kém đa dạng khi phần lớn là dự án cũ mở bán giai đoạn tiếp theo với giá điều chỉnh tăng 5-10%. Các chính sách chiết khấu thanh toán nhanh, kéo giãn kỳ hạn thanh toán, quà tặng mở bán… được các chủ đầu tư áp dụng nhằm kéo giảm giá bán và kích cầu thị trường, nhưng không phát huy được hiệu quả.

Ông Lưu Quang Tiến, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Đatxanh Services, cũng cho biết trung bình giá căn hộ mở bán mới tại các tỉnh phía Nam vào khoảng 30-80 triệu đồng mỗi m2, biệt thự từ 60-350 triệu đồng còn đất nền từ 20-60 triệu đồng mỗi m2. Đây là mức giá khá cao trong bối cảnh tình hình kinh tế chung vẫn còn nhiều khó khăn, người mua nhà chưa mạnh dạn xuống tiền với tài sản giá trị lớn.

Theo ông Tiến, mặc dù các ngân hàng đang đưa ra các gói vay có lãi suất ưu đãi cho người mua nhà, nhất là nhóm người trẻ mua lần đầu với tổng giá trị các gói lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng. Nhưng động thái này được đánh giá là chưa giúp cho thanh khoản của thị trường có sự cải thiện.

Thực tế các mức lãi suất xung quanh 3-5% chỉ áp dụng trong ngắn hạn, khoảng từ 3-6 tháng. Sau khi hết ưu đãi, lãi suất thả nổi thực tế ở mức cao hơn (dao động từ 11-14%). Nếu so với mặt bằng giá chung cư như hiện nay, người mua nhà đều phải chi trả số tiền cho ngân hàng trung bình khoảng từ 27-30 triệu đồng mỗi tháng. Đây là con số không hề nhỏ đối với mỗi người lao động, vì vậy đòn bẩy tài chính vẫn chưa thực sự hỗ trợ cho thanh khoản bất động sản phục hồi.

DKRA Group dự báo trong năm nay, các tỉnh phía Nam ước tính có khoảng 13.000-15.000 căn hộ được mở bán, trong đó hai thị trường TP HCM và Bình Dương duy trì vị trí chủ đạo. Phân khúc căn hộ cao cấp hạng A dẫn dắt nguồn cung mới tại TP HCM. Trong khi đó căn hộ hạng B chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn cung mới tại Bình Dương và các tỉnh giáp ranh còn lại.

Sức cầu thị trường có thể hồi phục khả quan hơn trong quý II khi nhiều dự án mới lần đầu ra mắt thị trường. Tuy nhiên sẽ khó có đột phá về thanh khoản khi đa phần dự án đều thuộc loại hình cao cấp, giá bán trên 40 triệu đồng tại thị trường tỉnh và từ 75 triệu đồng mỗi m2 với TP HCM.

Phương Uyên

Sở Du lịch TP HCM đang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý cho hoạt động lưu trú ngắn ngày trong chung cư (Airbnb, thuê theo ngày, giờ…). Động thái này được xem như tín hiệu “bật đèn xanh” cho hoạt động từng bị yêu cầu dừng từ cuối năm 2024. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư không nên kỳ vọng mô hình này tiếp tục “hái ra tiền” như giai đoạn trước.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên phân tích, trước đây Airbnb phát triển nhanh nhờ chi phí đầu vào thấp và ít ràng buộc pháp lý. Nhưng khi được đưa vào khuôn khổ chính thức, chủ căn hộ sẽ phải chịu thêm các khoản thuế, phí quản lý, bảo trì, yêu cầu về an toàn, phòng cháy chữa cháy… khiến chi phí vận hành tăng và buộc phải điều chỉnh giá thuê. Điều này làm giảm tính cạnh tranh với khách sạn truyền thống.

Ngoài ra, nếu được hợp pháp hóa, nguồn cung loại hình này có thể tăng mạnh, nhưng nhu cầu chưa chắc hồi phục tương ứng. Sau dịch, khách du lịch có xu hướng ưu tiên hình thức lưu trú có thương hiệu và dịch vụ chuyên nghiệp, trong khi nhóm khách doanh nhân quay lại chọn khách sạn tiêu chuẩn vì an toàn và tiện nghi. Áp lực cạnh tranh tăng sẽ khiến biên lợi nhuận của Airbnb khó bằng trước đây.

Từ góc độ vận hành, bà Đỗ Thuý An, đại diện một đơn vị khai thác lưu trú tại TP HCM, nhận định nếu được hợp pháp hoá, Airbnb vẫn sẽ đối mặt không ít thách thức. Nhiều khả năng các chung cư sẽ có động thái siết quản lý khách ra vào, không cấp thẻ tạm trú hoặc áp mức phí cao với căn hộ cho thuê ngắn ngày. Ngay cả khi được pháp luật cho phép, việc vận hành căn hộ lưu trú ngắn ngày vẫn gặp nhiều trở ngại nếu vấp phải phản đối từ ban quản lý hoặc cư dân.

“Mô hình này đòi hỏi sự đồng thuận từ nhiều bên, không thể chỉ dựa vào ý chí của chủ căn hộ hay quy chế nội bộ”, bà An nói.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tuấn Anh, quản lý Công ty tư vấn dịch vụ Asia Life tại TP HCM, cho rằng kỳ vọng mô hình Airbnb “hái ra tiền” như giai đoạn 2017–2019 không còn thực tế. Khi đó, thị trường còn sơ khai, nhu cầu thuê cao và ít bị kiểm soát. Hiện nay, nhiều khu vực trung tâm đã bão hòa, trong khi chính sách và phản ứng từ cộng đồng ngày càng siết chặt.

Theo ông, thị trường không còn chỗ cho cách làm tự phát. Nhà đầu tư phải chuyên nghiệp hóa toàn bộ quy trình, từ đón khách, dọn dẹp đến xử lý sự cố. Mô hình này nay đòi hỏi chi phí vận hành cao hơn, không còn chuyện “đẩy” mọi chi phí cho ban quản lý hay tự ý khai thác hạ tầng. “Nhà đầu tư cần sẵn sàng trả phí cho mọi dịch vụ khách thuê sử dụng trong toà nhà”, ông Tuấn nói.

Dù vậy, việc xem xét hợp pháp hoá mô hình này vẫn mang lại tín hiệu tích cực cho giới đầu tư. Chị Xuân, một nhà đầu tư sở hữu hai căn hộ từng kinh doanh Airbnb tại TP HCM, cho biết từ khi bị yêu cầu dừng hoạt động cho thuê ngắn ngày, lợi nhuận từ khai thác căn hộ giảm sâu. Nếu trước đây, căn hộ của chị cho thuê Airbnn với doanh thu khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng, tỷ lệ lấp đầy hơn 70%. Khi chuyển sang cho thuê dài hạn, chị chỉ cho thuê được giá 17 triệu đồng mỗi tháng. “Tôi sẵn sàng đóng thuế, phí nếu được cho thuê ngắn ngày trở lại”, chị cho hay.

Tương tự, anh Phương Nam, chủ hai căn hộ tại khu đô thị ở TP Thủ Đức, cho biết trước đây, anh cho đơn vị vận hành thuê lại với giá 35 triệu đồng mỗi tháng. Khi tự cho thuê dài hạn (theo tháng), anh buộc hạ giá còn 22 triệu đồng nhưng vẫn không bù đắp được chi phí. “Tôi hy vọng mô hình này sẽ sớm có khung pháp lý rõ ràng, không bị cản trở như hiện nay”, anh Nam nói.

Ông Trung Đỗ, lãnh đạo đơn vị quản lý gần một trăm căn hộ lưu trú ngắn ngày tại TP HCM, cho hay mức sinh lời từ cho thuê dài hạn thấp, khó tìm khách thuê ổn định. Do đó, ông không thể tiếp tục trả tiền thuê cho chủ hộ nên đành hủy hợp đồng với hàng chục căn hộ đang kinh doanh Airbnb. Nhiều chủ hộ từng vay vốn mua nhà trước đó, khi lấy lại căn hộ cũng không thể khai thác cho thuê như kỳ vọng và phải sang tay.

“Nếu có quy định rõ ràng, dù chịu thuế và phí quản lý cao hơn, khả năng sinh lời từ Airbnb vẫn tốt hơn cho thuê truyền thống,” ông nói.

Nguồn dữ liệu từ nền tảng AirDNA cho thấy, năm 2024, TP HCM có gần 14.000 căn hộ kinh doanh Airbnb, doanh thu trung bình mỗi căn khoảng 40-78 triệu đồng mỗi tháng, giá thuê bình quân 58 USD một đêm, với tỷ lệ lấp đầy khoảng 50%. Trong khi đó, theo chuyên trang Batdongsan, giá cho thuê dài hạn tại TP HCM chỉ phổ biến ở mức 14-25 triệu đồng mỗi tháng. Mức lợi nhuận từ đầu tư cho thuê Airbnb rơi vào khoảng 6-7%, trong khi với hình thức thuê truyền thống, lợi suất đầu tư chỉ dao động khoảng 3%.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực phía Nam, cho biết nhờ tính linh hoạt và khả năng điều chỉnh giá theo thị trường, mô hình cho thuê ngắn ngày có thể mang về mức lợi nhuận cao hơn cho thuê dài hạn từ 30-50%. Đây cũng là lý do hoạt động này vẫn phát triển mạnh dù vấp phải nhiều phản đối. Ông Tuấn cũng cảnh báo, nhà đầu tư với trường vốn dài hạn có thể cân nhắc duy trì mô hình này, những ai sử dụng đòn bẩy tài chính cần tính toán thận trọng vì khả năng, việc hợp thức hoá cho thuê ngắn ngày sẽ mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên khuyến nghị nhà đầu tư không nên vội quay lại mô hình này chỉ vì kỳ vọng nới lỏng chính sách. Theo lộ trình của TP HCM, mô hình này cần ít nhất hai năm nữa để được cấp phép chính thức, đồng nghĩa từ nay đến 2027, việc cho thuê ngắn hạn vẫn tiếp tục bị tạm dừng.

“Kể cả khi được cấp phép, khả năng sinh lời cũng không còn cao như trước. Nhà đầu tư cần đánh giá kỹ yếu tố chi phí – lợi nhuận – vận hành, cũng như mức độ phù hợp của từng vị trí căn hộ. Bài toán đầu tư hiện không còn dễ dàng như thời kỳ Airbnb bùng nổ”, ông nói.

Phương Uyên