Tại báo cáo mới nhất, Viện Nghiên cứu và đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam (Vars Ire) cho biết từ cuối quý IV, giá bất động sản đã bắt đầu có dấu hiệu chững lại tại một số khu vực. Tuy nhiên, thực tế chưa ghi nhận dấu hiệu giảm.

Giao dịch “cắt lỗ” chỉ ghi nhận ở các sản phẩm mua chênh cao hoặc giao dịch theo tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ) trong các đợt tăng “nóng” ngắn hạn trước đó. Nhóm nhà đầu tư này sử dụng đòn bẩy tài chính lớn, kỳ vọng lướt sóng nhanh và buộc phải thu hồi vốn sớm khi thị trường có dấu hiệu đi ngang. 

Còn với bối cảnh phần lớn nhà đầu tư chưa chịu áp lực tài chính đáng kể, đồng thời tâm lý thị trường được củng cố bởi nhiều giải pháp được đề ra để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là việc khởi công đồng loạt nhiều dự án, mặt bằng giá bất động sản khó có khả năng giảm sâu trên diện rộng.

Trong khi các giao dịch “cắt lỗ” chỉ xuất hiện ở một nhóm nhà đầu tư nhất định, bức tranh tổng thể của thị trường căn hộ vẫn cho thấy nhiều yếu tố nền tảng đang giữ nhịp thị trường.

Thị trường bất động sản năm qua ghi nhận mức tăng trưởng rõ nét, với nguồn cung mới tăng khoảng 50% so với năm 2024 và tiến gần mốc “đỉnh” năm 2018. Hàng loạt dự án được phê duyệt mới và tái khởi động, đặc biệt là 1.759 dự án nhà đất được tháo gỡ tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Tây Ninh.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trên cả nước có 3.297 dự án bất động sản với quy mô khoảng 5,9 triệu căn, tổng mức đầu tư lên tới 7,42 triệu tỷ đồng. Trong đó, nhà ở thương mại và khu đô thị đóng vai trò chủ đạo với 2.358 dự án, tương đương 5,2 triệu căn, tổng vốn đầu tư 6,74 triệu tỷ đồng.

Nguồn cung tăng mạnh nhưng các dự án nhà ở vẫn được hấp thụ tốt. Tỷ lệ hấp thụ của các dự án mới đạt trên 60%, thậm chí nhiều dự án “cháy hàng” trong thời gian ngắn nhờ nhu cầu ở thực và nhu cầu đầu tư trung, dài hạn vẫn duy trì ở mức cao.

Song song với sự phục hồi của giao dịch, mặt bằng giá bất động sản cũng tiếp tục xu hướng tăng. Trong đó, căn hộ chung cư tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt thị trường, và ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong 3 năm trở lại đây.

Về tồn kho, báo cáo của Bộ Xây dựng tổng hợp từ 22/34 địa phương cho thấy, tồn kho bất động sản trong quý III ở mức khoảng 26.717 căn/nền. Đáng chú ý, tồn kho chung cư và nhà ở riêng lẻ tăng mạnh, bằng 137% so với quý II, trong khi tồn kho đất nền giảm gần 69% so với năm 2024.

Tuy nhiên, Vars Ire cho rằng lượng tồn kho tăng hiện nay mang ý nghĩa tích cực, phản ánh kỳ vọng phục hồi của doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều dự án được tháo gỡ pháp lý và thị trường xuất hiện các tín hiệu tích cực, tạo tiền đề bổ sung nguồn cung và cải thiện thanh khoản.

Khác với các giai đoạn trước, khi tồn kho chủ yếu là sản phẩm đã hoàn thành nhưng khó tiêu thụ, hiện nay phần lớn là các sản phẩm đang trong quá trình xây dựng, bao gồm nhiều dự án hình thành trong tương lai đã đủ điều kiện mở bán và ghi nhận giao dịch khả quan.

Thực trạng này cũng phản ánh sát diễn biến thị trường, trong bối cảnh nguồn cung đất nền dự án sụt giảm rõ rệt.

Cùng với cả nước, một số địa phương khu vực phía Nam cũng đồng loạt công bố thông tin mở bán, nộp hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội.

Tại TPHCM, Sở Xây dựng công bố thông tin dự án khu nhà ở xã hội cao tầng Phúc Đạt Tân Uyên thuộc Khu nhà ở thương mại Phúc Đạt tại phường Tân Hiệp. Dự án có 936 căn hộ để bán với diện tích từ 32m2 đến 62m2.

Giá bán tạm tính là 22 triệu đồng/m2, đã bao gồm 5% VAT và chưa bao gồm kinh phí bảo trì. Như vậy, giá bán thấp nhất cho mỗi căn nhà ở xã hội là 704 triệu đồng, cao nhất gần 1,3 tỷ đồng.

Thời gian bắt đầu nhận đơn đăng ký từ ngày 27/11 đến ngày 7/12. Khu nhà ở xã hội cao tầng này gồm 3 khối chung cư cao 18 tầng, tiến độ thực hiện đến tháng 6/2027. 

Tại Đồng Nai, Sở Xây dựng công bố giá bán nhà ở xã hội thuộc dự án Khu dân cư theo quy hoạch tại xã Long Thành. Giá bán tại tòa E gần 21,7 triệu đồng/m2; giá bán ở tòa F gần 21 triệu đồng/m2. Giá bán này đã bao gồm VAT, chưa bao gồm chi phí bảo trì, chi phí quản lý và vận hành nhà chung cư.

Nhà ở xã hội thuộc dự án Khu dân cư theo quy hoạch tại xã Long Thành. Dự án có 4 khối nhà ở xã hội với số lượng 628 căn hộ, diện tích từ 48m2 đến 77m2. Doanh nghiệp công bố gia hạn thời gian tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua đợt 1 từ ngày 14/10 đến 15/12, số lượng 314 căn hộ.

Trước đó vào đầu tháng 11, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tại dự án Khu nhà ở xã hội phường Bảo Vinh, Đồng Nai cũng đã tổ chức buổi lễ bốc thăm mua.

Cụ thể, khách hàng bốc thăm quyền mua 168 căn nhà ở xã hội – đều là nhà ở liên kế đều đã hoàn thành xây dựng, giá bán hơn 9,2 triệu đồng/m2 (đã bao gồm thuế 5%, chưa bao gồm phí bảo trì). Dự án này có quy mô hơn 1.000 căn nhà xã hội. Chủ đầu tư đã xây dựng xong 592 căn nhà liên kế, đang thi công 456 căn nhà ở xã hội dạng chung cư.

Tại dự thảo Nghị quyết về việc ban hành một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc về nhà ở xã hội của Bộ Xây dựng, TPHCM được giao xây nhà ở xã hội nhiều nhất cả nước, hơn 194.000 căn giai đoạn 2025-2030. Lý do chính TPHCM được giao nhiều, tăng mạnh là thành phố đã sáp nhập 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Trước đó, trước hợp nhất, con số TPHCM được giao là 69.700 căn.

Cùng thời gian này, Đồng Nai cũng được giao chỉ tiêu gần 64.700 căn, xếp sau Bắc Ninh, Hà Nội, Tây Ninh; nhiều hơn Phú Thọ, Hải Phòng.

Một công dân gửi câu hỏi tới Cổng thông tin điện tử Chính phủ, cho biết muốn chuyển mục đích sử dụng đất từ đất trồng cây lâu năm sang đất ở để xây nhà. Trong quá trình thực hiện, cơ quan đo đạc và bộ phận một cửa phát hiện diện tích đất thực tế nhỏ hơn diện tích ghi trong Giấy chứng nhận.

Người này đã thực hiện theo hướng dẫn của UBND xã và đơn vị đo đạc để tiến hành đo đạc lại, hòa giải, điều chỉnh diện tích theo số liệu thực tế. Tuy nhiên, hồ sơ sau đó bị kéo dài thời gian giải quyết, không có giấy hẹn trả kết quả, khiến người dân không biết khi nào thủ tục được hoàn tất.

Công dân này đặt câu hỏi quy trình chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở trong trường hợp diện tích đất thực tế có sai lệch so với Giấy chứng nhận được thực hiện như thế nào? Khi người dân nộp hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính về đất đai, cơ quan tiếp nhận có bắt buộc phải cấp giấy hẹn trả kết quả hay không?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở (ONT) thuộc trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Trình tự, thủ tục cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đã được quy định tại Điều 227 Luật Đất đai năm 2024. Còn trình tự chuyển mục đích sử dụng đất được thực hiện theo Điều 44 Nghị định số 100/2024 của Chính phủ.

Theo quy định của pháp luật đất đai, trường hợp diện tích đất thực tế có chênh lệch so với diện tích ghi trên Giấy chứng nhận đã cấp thì phải thực hiện đo đạc, xác minh lại hiện trạng sử dụng đất để làm căn cứ giải quyết hồ sơ.

Việc chỉnh lý, cấp đổi Giấy chứng nhận là cơ sở pháp lý bắt buộc để tiếp tục giải quyết hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất. Cơ quan có thẩm quyền không được phép cho phép chuyển mục đích sử dụng đất khi diện tích, ranh giới thửa đất vẫn còn chưa thống nhất, chưa được cập nhật trên hồ sơ địa chính.

Đối với trường hợp của người dân đã phát sinh chênh lệch diện tích, quy trình xử lý đúng theo quy định bao gồm hai giai đoạn.

Thứ nhất là xử lý, chỉnh lý hồ sơ địa chính trước khi xét chuyển mục đích. Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận đề nghị điều chỉnh, cấp đổi Giấy chứng nhận do sai lệch diện tích; thực hiện đo đạc lại thửa đất bằng thiết bị chuyên môn; lập biên bản xác nhận hiện trạng sử dụng đất; cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính và cấp đổi Giấy chứng nhận theo diện tích thực tế.

Thứ hai, sau khi đã có Giấy chứng nhận mới hoặc được chỉnh lý, cơ quan có thẩm quyền mới tiếp tục thẩm định điều kiện chuyển mục đích theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; xác định nghĩa vụ tài chính; trình và ban hành Quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; chỉnh lý, cập nhật lại loại đất trong hồ sơ địa chính và Giấy chứng nhận.

Như vậy, việc hồ sơ chuyển mục đích của người dân bị tạm dừng trong thời gian xử lý chênh lệch diện tích là có cơ sở pháp lý. Tuy nhiên phải được thực hiện đúng trình tự, có thời hạn và có thông báo rõ ràng cho người dân.

Theo quy định về giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông, khi cơ quan tiếp nhận hồ sơ hợp lệ của người dân thì bắt buộc phải cấp giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả, trong đó ghi rõ ngày nhận hồ sơ, thành phần hồ sơ, thời gian trả kết quả và cơ quan giải quyết.

Trường hợp hồ sơ chưa đủ điều kiện tiếp nhận thì phải hướng dẫn một lần bằng văn bản cho người dân bổ sung, hoàn thiện hồ sơ. Không được để tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần, đo đạc nhiều lần nhưng không có giấy hẹn và không có văn bản giải thích chính thức về lý do chậm trễ.

Trong trường hợp không cấp giấy hẹn trả kết quả hoặc không có văn bản thông báo tình trạng hồ sơ cho người dân là chưa bảo đảm đúng quy định về cải cách thủ tục hành chính và quyền được biết thông tin của công dân.

Trường hợp hồ sơ vẫn chưa đủ điều kiện giải quyết thì phải có văn bản trả lời chính thức cho người dân, nêu rõ lý do, căn cứ pháp lý và hướng dẫn cụ thể nội dung cần thực hiện thêm, tránh kéo dài gây bức xúc, thiệt hại quyền lợi của người dân.