Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060, vừa được Thủ tướng phê duyệt, đặt mục tiêu phát triển mạnh mẽ quỹ nhà ở xã hội, nhà giá rẻ gắn với các khu công nghiệp, trung tâm đào tạo và các vùng phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD).

Theo đồ án, TP HCM sẽ bố trí khoảng 1.400 ha đất để xây nhà ở xã hội, nhà cho công nhân, sinh viên và người lao động, tập trung tại các khu chế xuất, khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ và trường đại học. Các dự án sẽ được quy hoạch đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và mạng lưới giao thông công cộng, nhằm rút ngắn quãng đường di chuyển và giảm áp lực lên hệ thống đô thị.

Cùng với đó, thành phố cũng ưu tiên phát triển nhà ở giá rẻ, nhà ở cho thuê, đặc biệt tại các khu vực tiếp giáp tuyến metro, các trạm trung chuyển lớn, nơi hình thành các vùng đô thị TOD. Đây là mô hình phát triển tập trung quanh các điểm kết nối giao thông công cộng, nhằm khuyến khích người dân giảm lệ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Một số khu vực được định hướng trở thành vùng TOD gồm TP Thủ Đức, quận 2, quận 7, quận 12 và các nhà ga metro như Bến Thành, Tân Kiên, Linh Trung, Long Bình. Tại đây, nhà ở xã hội sẽ kết hợp với các công trình công cộng, tiện ích, hình thành cộng đồng dân cư hiện đại.

Ngoài ra, địa phương cũng phát triển thêm quỹ nhà lưu trú, căn hộ giá thấp cho công nhân tại các khu công nghiệp hiện hữu như Linh Trung I, II, Tân Tạo, Hiệp Phước và các cụm công nghiệp ở Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh. Việc rà soát đất công, đất trống và chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại một số vị trí thuận lợi đang được đẩy mạnh để phục vụ các dự án này.

Bên cạnh nhà ở xã hội và nhà ở công nhân, quy hoạch mới xác định phát triển 33 khu công nghiệp, 3 khu chế xuất và 7 cụm công nghiệp, tổng diện tích khoảng 9.200-10.200 ha, tập trung dọc Vành đai 3, tuyến tránh Quốc lộ 22, cảng Hiệp Phước và các khu vực ở Bình Chánh, Củ Chi, Bắc Cần Giờ.

TP HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 có diện tích nhà ở bình quân đạt 27-30 m2 mỗi người, tăng lên 30-32 m2 vào năm 2040. Chung cư sẽ chiếm tỷ trọng lớn trong các dự án nhà ở mới, phát triển theo mô hình đô thị nén, gắn với khu công nghiệp, trung tâm đào tạo, dịch vụ nhằm phục vụ người lao động.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, địa phương này sẽ đẩy mạnh cải cách thủ tục đầu tư nhà ở xã hội, phân nhóm dự án theo quy mô và mức độ sẵn sàng triển khai. Các dự án trên 1.000 căn hộ hoặc có tỷ lệ lớn nhà cho thuê sẽ được ưu tiên xử lý, rút ngắn thời gian thẩm định xuống khoảng 6 tháng. Cơ chế hỗ trợ lãi suất, ưu đãi thuế cũng đang được xây dựng để thu hút doanh nghiệp tham gia.

Theo UBND TP HCM, trong giai đoạn tới, cần phát triển hàng trăm nghìn căn hộ giá hợp lý để đáp ứng nhu cầu của người lao động, sinh viên và người thu nhập thấp. Việc kết hợp phát triển nhà ở với mạng lưới giao thông công cộng, trung tâm sản xuất, đào tạo được kỳ vọng giúp cân bằng không gian đô thị và nâng cao chất lượng sống.

Việc lồng ghép chiến lược phát triển nhà ở xã hội vào quy hoạch chung cũng được xem là bước đi quan trọng, thể hiện định hướng phát triển bao trùm, lấy con người làm trung tâm trong chiến lược đô thị bền vững.

Ngoài lĩnh vực nhà ở, quy hoạch mới của TP HCM còn định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ và đô thị tại Củ Chi, Nhà Bè, Cần Giờ và Bình Chánh, kết hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm nông nghiệp, hướng đến vùng sản xuất bền vững gắn với bảo tồn sinh thái.

Phương Uyên

UBND TP Hà Nội vừa có quyết định cho phép Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển Ngôi sao Châu Á chuyển mục đích sử dụng gần 5.000 m2 đất tại xã Tân Lập, huyện Đan Phượng.

Khu này vốn là đất cơ sở sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, nay được chuyển sang đất ở, đất giao thông để làm Khu nhà ở xã hội Tân Lập. Nhà nước sẽ giao đất không qua đấu giá, đấu thầu.

Trong đó, khoảng 4.900 m2 đất được miễn tiền sử dụng đất để xây nhà xã hội cao tầng, thời hạn sử dụng đến hết ngày 15/8/2074. Chủ sở hữu căn hộ được sử dụng lâu dài. Còn lại gần 23 m2 đất nằm trong phạm vi mở đường quy hoạch.

Công ty Ngôi sao Châu Á được yêu cầu xây dựng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và bàn giao cho địa phương. UBND huyện Đan Phượng phải đôn đốc tiếp nhận gần 23 m2 đất mở đường quy hoạch.

Theo Kế hoạch sử dụng đất năm 2025 huyện Đan Phượng, khu nhà xã hội Tân Lập có tổng diện tích gần 5.000 m2, cao 21 tầng và một tum. Vị trí dự án gần Khu đô thị chức năng Green City (tên thương mại: Vinhomes Wonder City) với tổng vốn đầu tư khoảng 18.400 tỷ đồng. Khu nhà xã hội dự kiến hoàn thành trong quý IV/2027.

Được thành lập vào tháng 1/2010, Công ty Ngôi sao Châu Á hoạt động chính trong lĩnh vực lắp đặt hệ thống điện, xây dựng công trình. Trụ sở chính của công ty ở thôn Đan Hội, xã Tân Lập.

Theo đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội tới 2030, Hà Nội có mục tiêu phát triển nhà xã hội cao hàng đầu cả nước với 56.200 căn. Tuy nhiên, 4 năm qua, thành phố hoàn thành chưa đến 21% chỉ tiêu đề ra. Năm ngoái, cả Thủ đô chỉ có một dự án nhà ở xã hội cho thuê được cấp phép xây dựng.

Năm nay, Thủ tướng giao Hà Nội hoàn thành 4.670 căn nhà xã hội. Tuy nhiên, ông lưu ý việc phát triển nhà xã hội tại Thủ đô không chỉ tập trung ở “nơi còn nhiều đất” như Đông Anh, trong khi nơi không còn nhiều quỹ đất như quận Nam Từ Liêm thì không làm.

Từ đầu năm đến nay, nguồn cung nhà xã hội ở Thủ đô có cải thiện tích cực. Thành phố liên tục khởi công ba dự án, cung cấp hơn 2.000 căn tập trung tại huyện Đông Anh, Thanh Trì.

Đình Trí

Bộ Tài chính vừa đề xuất áp dụng phương thức đánh thuế 20% trên giá trị chênh lệch giữa giá mua và bán bất động sản theo từng lần chuyển nhượng. Nếu không xác định được giá mua và chi phí liên quan, thuế tính theo giá bán và thời gian sở hữu, với thuế suất từ 2–10% (dưới 2 năm: 10%, 2-5 năm: 6%, 5-10 năm: 4%, từ 10 năm trở lên 2%).

Việc áp thuế trên lãi chuyển nhượng bất động sản thể hiện rõ định hướng điều tiết hoạt động đầu cơ, “lướt sóng” – nguyên nhân góp phần đẩy giá nhà đất tăng nóng thời gian qua.

Điểm đáng chú ý của hồ sơ dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế) là phương án tính thuế lũy tiến theo thời gian nắm giữ nhà đất, nếu không áp dụng được tính thuế theo từng lần chuyển nhượng. Theo luật sư Phạm Thanh Tuấn, chuyên gia pháp lý bất động sản, tư duy chính sách thuế đang dịch chuyển, “từ đánh đồng tất cả giao dịch với thuế khoán 2% trên giá chuyển nhượng sang phân loại, đánh trúng vào hành vi cần điều chỉnh là đầu cơ, lướt sóng”.

Ông nói, thuế đánh càng cao nếu bán ra sớm khiến nhiều nhà đầu tư sẽ phải cân nhắc lại mục tiêu “lướt sóng” nhà đất. Bởi những giao dịch “ăn chênh” trong thời gian ngắn chủ yếu dựa vào kỳ vọng hoặc thông tin quy hoạch chưa chính thức nên họ thường sử dụng đòn bẩy tài chính, tạo áp lực về dòng tiền. Việc buộc phải nắm giữ dài hạn khiến việc đầu cơ giảm sức hấp dẫn, từ đó, hạ nhiệt thị trường đồng thời tăng tính ổn định và bền vững.

Ông Tuấn đánh giá thay đổi này không đơn thuần là tăng thu ngân sách, mà là phép thử cho tiến trình tái cấu trúc thị trường. Đây là bước chuyển rõ ràng trong tư duy điều tiết: “bất động sản không còn là sân chơi dễ dãi cho đầu cơ”, mà là lĩnh vực cần đầu tư dài hạn, nghiêm túc và có trách nhiệm.

Theo kết quả một nghiên cứu của kênh Batdongsan, hơn 86% người mua bất động sản hiện nay nhằm mục đích đầu tư “lướt sóng” kiếm lời. Thời gian từ lúc họ mua đến khi sang tay tối đa trong một năm. Trong đó, tỷ lệ nhà đầu tư giữ bất động sản dưới 6 tháng chiếm đến 50% và từ 6-12 tháng tầm 36%. Chỉ 14% giữ tài sản lâu hơn một năm.

Chuyên gia tư vấn bất động sản cá nhân Lê Quốc Kiên cũng nhìn nhận phương pháp tính thuế 20% lãi chuyển nhượng bất động sản sẽ có lợi hơn so với cách tính hiện nay (thuế khoán 2% trên giá chuyển nhượng), nếu người bán chứng minh được các chi phí phát sinh. Ví dụ, nếu chủ nhà mua một căn hộ với giá 4 tỷ đồng, chi phí liên quan là 800 triệu đồng, sau đó bán lại với giá 5 tỷ đồng, thuế thu nhập theo phương pháp mới là 40 triệu đồng (20% trên lợi nhuận 200 triệu đồng). Trong khi tính theo cách cũ, mức thuế phải đóng sẽ là 100 triệu (2% của 5 tỷ đồng). Theo cách tính này, những người bán lỗ nhà đất sẽ không phải đóng thuế.

Theo ông, cách tính này không chỉ mang lại sự công bằng và minh bạch hơn cho thị trường mà còn giúp tăng thu thuế đúng chỗ, đúng người, làm giảm các hoạt động đầu cơ ngắn. Người bán chọn cách tính thuế mới và chứng minh được chi phí phát sinh liên quan, mức đóng thuế sẽ thấp hơn. Điều này khuyến khích nhà đầu tư tập trung vào chiến lược dài hơi, hạn chế tình trạng đẩy giá nhà đất, giúp thị trường vận hành tích cực hơn.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cho biết hiện hệ thống pháp luật chưa có chế tài kiểm soát, ngăn chặn hoạt động đầu cơ, găm đất nhằm đẩy giá. Trong khi tình trạng mua bán, sang tay không được kiểm soát là nguyên nhân chính dẫn đến “sốt nhà đất” tại nhiều địa phương.

Dữ liệu của đơn vị này chỉ ra Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng giá bán chung cư, lên đến 87% sau 6 năm, trung bình mỗi năm tăng gần 15%. Hết quý II, giá căn hộ trung bình ở Thủ đô đạt gần 76 triệu đồng một m2. Theo sau là TP Đà Nẵng và TP HCM với đà tăng giá bán lên đến 70% và 48%.

Tại nhiều khu đô thị, dự án đất nền, tình trạng nhà đầu cơ mua đất rồi bỏ hoang chờ tăng giá hoặc tạo khan hiếm giả diễn ra phổ biến, mục đích đều là đẩy giá kiếm lời. “Việc nghiên cứu áp thuế bất động sản là cấp bách để điều tiết thị trường. Không vì thấy khó ban hành mà bỏ qua chính sách này”, ông Đính nói.

Mặt khác, một số chuyên gia bày tỏ lo ngại việc áp thuế 20% trên lãi chuyển nhượng nhà đất có thể gây nghẽn thanh khoản cục bộ, làm chậm dòng chảy vốn trong nền kinh tế.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho rằng việc tính thuế theo giá bán và thời gian sở hữu, cao nhất 10% với thời gian nắm giữ dưới 2 năm (cao gấp 5 lần hiện hành) có thể khiến giao dịch sụt giảm, thị trường thứ cấp rơi vào trạng thái tạm thời đóng băng. Bởi tâm lý “lướt sóng” đã ăn sâu trong tư duy đầu tư của rất nhiều người Việt, trải dài ở nhiều phân khúc từ đất nền, chung cư đến thấp tầng. Họ thường có xu hướng “bán khi được giá” nên linh hoạt dịch chuyển dòng vốn sang các tài sản khác có lợi hơn trong từng thời điểm.

Theo ông Tuấn, phân khúc đất nền và căn hộ cao cấp sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên. Đây là hai phân khúc nhà đầu tư thường “lướt sóng” trong vòng 6-18 tháng để tối đa hóa lợi nhuận. Khi biên lợi nhuận bị bào mòn, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ bị loại khỏi cuộc chơi, khiến thanh khoản thị trường sụt giảm.

Ông Tuấn cũng quan ngại việc áp dụng thuế mới có thể đẩy giá nhà tăng cao.Bởi bên bán thường cộng toàn bộ chi phí, gồm cả thuế vào giá bán. Khi mức thuế tăng, giá bán ra cũng sẽ tăng theo và người mua cuối cùng có thể phải gánh thêm chi phí này. Ngoài ra, lợi nhuận thực tế của nhà đầu tư chịu ảnh hưởng kéo theo kênh đầu tư bất động sản cũng trở nên kém hấp dẫn so với các kênh khác. Thị trường địa ốc Việt Nam cũng khó cạnh tranh với các nước trong khu vực nơi có mức thuế thấp hơn.

Tương tự, ông Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa, cho biết cần có 2 điều kiện để tính thuế theo phương pháp trên. Đầu tiên là cơ sở dữ liệu về lịch sử giao dịch của tài sản phải minh bạch, thứ hai là quy định rõ ràng các khoản chi phí được khấu trừ, kèm điều kiện về hóa đơn, chứng từ chứng minh.

Hiện nay, cơ quan thuế có thể tra cứu lịch sử giao dịch của thửa đất và của người nộp thuế, nhưng giá ghi trong hợp đồng chuyển nhượng vẫn chưa phản ánh đúng giá thực tế. Về chi phí đầu vào liên quan, một giao dịch bất động sản thường có các khoản phí như giá mua, phí môi giới, phí cải tạo, phí sửa chữa, phí lãi vay… Theo ông Quang, việc xác định chi phí này tương đối phức tạp, nhất là với những căn nhà niên đại sử dụng hàng chục năm…

“Nếu không xác định được các chi phí kể trên, rất khó để hiện thực hóa cách tính thuế dựa trên lợi nhuận”, ông nói.

Theo các chuyên gia, để thực hiện hiệu quả chính sách đánh thuế 20% trên lãi chuyển nhượng, yêu cầu tiên quyết là hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu đất đai. CEO Công ty Việt An Hòa cho biết nhà nước cần xây dựng hệ thống dữ liệu thị trường bất động sản minh bạch, nhất quán và triển khai liên thông thủ tục hành chính liên quan đến giá, giao dịch bất động sản (từ công chứng, thuế,…) trên nền tảng điện tử. Đồng thời, cơ quan quản lý cần có chế tài đủ mạnh để xử lý các trường hợp kê khai sai giá trị giao dịch.

Luật sư Phạm Thanh Tuấn cũng khuyến nghị mỗi bất động sản khi đưa vào giao dịch phải được “số hóa” đầy đủ gồm giá mua – giá bán, thời gian giao dịch, số lần chuyển nhượng, giá trị từng lần. Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu giá đất cũng cần được cập nhật kịp thời theo Luật Đất đai 2024 để tránh tình trạng bảng giá đất vẫn “lỗi thời” tại nhiều địa phương.

Đầu năm nay, Bộ Xây dựng đã được Thủ tướng giao nhiệm vụ nghiên cứu mô hình để giao dịch nhà đất online như chứng khoán nhằm chuyển đổi số liên thông các thủ tục đất đai. Người dân có thể giao dịch bất động sản, công chứng, thuế, đăng ký giao dịch trên môi trường điện tử.

Mới đây, Bộ này cho biết trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý có thể hình thành từ đầu năm 2026. Trung tâm này sẽ giúp kiểm soát sự minh bạch khi đưa bất động sản vào kinh doanh, hỗ trợ giải quyết liên thông các thủ tục hành chính trong quá trình giao dịch.

Ngọc Diễm – Phương Uyên