Thị trường bất động sản chuyển sang giai đoạn mới

Chiều 8/1, diễn đàn Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 – Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới được tổ chức tại TPHCM.

Tại sự kiện, TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng thị trường đang bước vào chu kỳ phát triển mới, bao gồm cả cơ hội lẫn thách thức.

Trong đó, nhiều tín hiệu tích cực của thị trường đã được mở ra, như nguồn cung tăng mạnh khi hàng loạt dự án được tháo gỡ pháp lý; thanh khoản phục hồi; giá bất động sản có xu hướng tăng mạnh đầu năm nhưng đã chững lại vào giữa năm và đang được kiểm soát tốt hơn nhờ sự điều tiết của Nhà nước.

Cũng theo chuyên gia, các “cơn sóng” đầu cơ ngắn hạn bị đứt gãy sau khi sáp nhập tỉnh thành, tốc độ tăng giá phi mã được chặn lại, thay vào đó là xu hướng phát triển ổn định và dài hạn hơn. Tuy vậy, thách thức vẫn hiện hữu, từ cơ cấu nguồn cung thiên về phân khúc giá cao, áp lực chi phí đầu vào, đến sự phụ thuộc lớn vào tín dụng.

Về tổng thể, ông Đính cho rằng thị trường sẽ không còn chỗ cho đầu tư ăn xổi. Giai đoạn tới đòi hỏi các chủ thể phải chuyên nghiệp hơn, minh bạch hơn và tuân thủ nghiêm kỷ cương thị trường trong một hệ sinh thái được quản trị bằng dữ liệu và công nghệ số.

Cùng với đó, TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, cho rằng thị trường bất động sản Việt Nam, đặc biệt là khu vực phía Nam, đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc toàn diện. Sự tái cấu trúc này diễn ra đồng bộ trên tất cả các khía cạnh, từ chủ thể tham gia thị trường, cơ cấu sản phẩm, giá cả, dịch vụ hỗ trợ đến thể chế và phương thức quản lý Nhà nước.

Sản phẩm bất động sản sẽ ngày càng hướng mạnh hơn vào nhu cầu thực, chú trọng chất lượng, tiện ích, công năng và yếu tố thông minh. Thị trường sẽ dần chuyển từ các dự án nhỏ lẻ sang các đại dự án, siêu đô thị quy mô lớn, gắn với hệ thống hạ tầng đồng bộ, giao thông công cộng và không gian sống hiện đại.

Những dự án này đòi hỏi các chủ đầu tư có năng lực tài chính, quản trị, trách nhiệm xã hội và tầm nhìn dài hạn. Quá trình này cũng kéo theo sự sàng lọc mạnh mẽ các chủ đầu tư, loại bỏ những dự án kém chất lượng, thiếu minh bạch, qua đó nâng cao chất lượng chung của thị trường.

Quyết tâm từ Bộ Xây dựng

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhận định thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào giai đoạn phát triển ổn định, bền vững hơn nhờ hoàn thiện thể chế và tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt nhiều tồn tại, hạn chế cần được khắc phục.

Trước hết là dư thừa nguồn cung sản phẩm bất động sản, nhà ở phân khúc cao cấp và phân khúc trung cấp, thiếu sản phẩm bất động sản là nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân, đặc biệt thiếu nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp.

Ngoài ra, giá bất động sản còn cao so với thu nhập của số đông người dân và vượt quá khả năng chi trả của người dân. Việc cập nhật thông tin lên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản của các địa phương, doanh nghiệp còn chậm…

Để tạo động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới, Bộ Xây dựng xác định các giải pháp trọng tâm gồm tiếp tục hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số; thúc đẩy phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà cho thuê, thuê mua; đẩy mạnh nhà ở xã hội theo mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn giai đoạn 2021-2030, đồng thời sớm thành lập Quỹ nhà ở quốc gia.

Đồng thời, tháo gỡ vướng mắc các dự án để khơi thông nguồn lực; tăng cường theo dõi, điều tiết thị trường, thanh tra, kiểm soát tín dụng và trái phiếu bất động sản; hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Đường sắt cao tốc Bắc – Nam đổi chủ đầu tư

Bộ Xây dựng ban hành quyết định giao Ban Quản lý dự án Thăng Long làm chủ đầu tư dự án, thay cho Ban Quản lý dự án Đường sắt như trước đây.

Theo quyết định của Bộ Xây dựng, Ban Quản lý dự án Thăng Long có nhiệm vụ tiếp theo là lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam; chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và giá thành; chủ động làm việc với các cơ quan, tổ chức liên quan để tiếp nhận toàn bộ kết quả nghiên cứu đã thực hiện trước đó, tận dụng tối đa trong quá trình nghiên cứu và lập báo cáo.

Đối với Ban Quản lý dự án Đường sắt, sau khi bàn giao nhiệm vụ cho Ban Thăng Long, có trách nhiệm hoàn thành các thủ tục cần thiết và ký kết hợp đồng đối với nhà thầu gói thầu VT – 01 (Tư vấn quản lý dự án giai đoạn chuẩn bị của tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam).

Sau khi hoàn thành, toàn bộ nội dung liên quan sẽ được bàn giao cho Ban Quản lý dự án Thăng Long tiếp tục thực hiện.

Bộ Xây dựng yêu cầu hai ban chuyển giao phải bảo đảm liên tục, không làm gián đoạn công tác chuẩn bị đầu tư dự án.

Ban Quản lý dự án Thăng Long là đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng, đang được giao quản lý dự án nâng cấp, mở rộng sân bay Nội Bài. Thời gian qua, đơn vị này được giao làm chủ đầu tư nhiều dự án hạ tầng giao thông quan trọng.

Hà Nội lên lịch nhắc tiến độ siêu dự án Olympic của Vingroup

UBND TP Hà Nội mới đây có thông báo kết luận chỉ đạo của Phó Chủ tịch Thường trực thành phố Dương Đức Tuấn tại cuộc họp rà soát các công trình, dự án ảnh hưởng và đôn đốc, kiểm tra tiến độ các dự án đầu tư lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Trước đó, ngày 30/12/2025, ông Dương Đức Tuấn chủ trì cuộc họp rà soát, đôn đốc tiến độ các dự án lớn, quan trọng của thành phố, trong đó trọng tâm là dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị thể thao Olympic và Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Đối với Khu đô thị thể thao Olympic, dự án có quy mô 9.171ha. Lãnh đạo thành phố thống nhất chủ trương đồng loạt tổ chức thi công xây dựng dự án từ tháng 2. Trọng tâm trước mắt là phân khu B – khu đô thị thể thao rộng khoảng 411ha, đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.

Công trình điểm nhấn của dự án là sân vận động Trống Đồng với sức chứa khoảng 135.000 chỗ ngồi, được yêu cầu phấn đấu hoàn thành vào tháng 8/2028. Toàn bộ dự án hướng tới mục tiêu hoàn thành đồng bộ, hoàn chỉnh vào tháng 2/2030, nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Để bảo đảm tiến độ, lãnh đạo UBND TP giao Sở Quy hoạch – Kiến trúc chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện, thẩm định và trình phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 đối với các phân khu còn lại (A, C, D và phần còn lại của phân khu B), tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai thi công.

Giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ then chốt. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải phóng mặt bằng toàn bộ các phân khu A, B, C, D vào tháng 6. Riêng phân khu B phải hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 2.

Thủ tướng chỉ đạo kéo giảm giá nhà ở, chung cư xuống mức hợp lý

Sáng 13/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản chủ trì Phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng chỉ đạo kéo giảm giá nhà ở thương mại, nhất là chung cư, xuống mức hợp lý, phù hợp sự phát triển chung của đất nước; hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên và có chính sách quản lý rủi ro với tín dụng vào bất động sản.

Giao nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng hoàn thiện hồ sơ đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý trong tháng 1.

Bộ này cũng được giao kiểm tra, đôn đốc các địa phương, doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm nay và các năm tiếp theo.

Người đứng đầu Chính phủ lưu ý Bộ Xây dựng hướng dẫn các địa phương thực hiện đồng thời các thủ tục với các dự án nhà ở xã hội đã được Chính phủ cho phép trong thời gian chưa điều chỉnh và phê duyệt chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026-2030.

Mục tiêu là không để vì thủ tục hành chính mà gây ách tắc việc triển khai các dự án nhà ở xã hội, theo lời người đứng đầu Chính phủ.

Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho người thu nhập trung bình (trên 20 triệu đồng/tháng); tăng nguồn cung các phân khúc khác nhau.

TPHCM tìm nhà đầu tư cho khu đô thị 50.000 tỷ đồng

UBND TPHCM thông báo công khai thông tin và tiếp nhận đăng ký đề xuất thực hiện dự án Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa. Việc lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện theo cơ chế xem xét, chấp thuận nhà đầu tư chiến lược theo các quy định cụ thể.

TPHCM sẽ xem xét, quyết định trong trường hợp chỉ có một nhà đầu tư đáp ứng đầy đủ điều kiện. Còn nếu có từ 2 nhà đầu tư trở lên cùng đề xuất, trong 7 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký đầu tư báo cáo UBND TP ban hành tiêu chí chấm điểm và thành lập Hội đồng xét duyệt theo danh mục để công khai, công bằng.

Hồ sơ đề xuất được tiếp nhận kể từ ngày thông tin được công khai trên Cổng thông tin điện tử TPHCM. Nhà đầu tư có thể nộp hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công của thành phố hoặc qua Cổng dịch vụ công Quốc gia theo quy định.

UBND TPHCM khuyến khích các nhà đầu tư có năng lực tài chính, kinh nghiệm phát triển đô thị tham gia nghiên cứu, đề xuất dự án, qua đó góp phần phát triển khu Bình Quới – Thanh Đa thành khu đô thị hiện đại, sinh thái và bền vững.

Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa nằm tại phường Bình Quới, TPHCM, trên khu đất rộng gần 406ha thuộc bán đảo Bình Quới – Thanh Đa, được bao bọc bởi sông Sài Gòn.

Dự án được quy hoạch theo mô hình đô thị tổng hợp, gồm nhà ở, khu chức năng hỗn hợp, trung tâm hành chính – dịch vụ, thương mại, du lịch, cùng hệ thống công viên, cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật – xã hội đồng bộ.

Tổng mức đầu tư dự kiến vượt ngưỡng 50.000 tỷ đồng, được xác định đủ điều kiện để xem xét áp dụng cơ chế lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, thuộc Danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược theo quy định tại Nghị quyết số 260 của Quốc hội.

Nhóm đối tượng bị tác động

Dự thảo bảng giá đất ở TPHCM dự kiến được áp dụng lần đầu từ ngày 1/1/2026. Giá đất nhiều khu vực tại TPHCM trước sáp nhập tăng 30-40% so với mức hiện hành, trong khi tại Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu trước sáp nhập cũng tăng mạnh, một số tuyến gấp 2-3 lần.

Theo quy định của Luật Đất đai hiện hành, bảng giá đất sẽ tác động đến 12 nhóm đối tượng. Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TPHCM đánh giá những đối tượng ít bị ảnh hưởng bởi bảng giá đất mới như người được bố trí tái định cư; hộ nghèo, gia đình chính sách; các đối tượng thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm; trường hợp người dân muốn chuyển quyền sử dụng đất…

Tuy nhiên, bảng giá đất mới sẽ có sự ảnh hưởng đến việc thu tiền sử dụng đất khi hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất tại tỉnh Bình Dương (cũ).

Mức độ ảnh hưởng có thể cao hơn so với địa bàn TPHCM (cũ) do tiêu chí xác định vị trí đất được thống nhất giữa các tỉnh, thành phố sau khi sáp nhập. Song, cơ quan này cho rằng mức độ ảnh hưởng không đáng kể bởi giá đất đang áp dụng đã theo hướng tiệm cận với giá thị trường.

Các đối tượng được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm cũng bị ảnh hưởng. Cụ thể, bảng giá đất dự kiến tăng lên sẽ làm tăng tiền thuê đất hàng năm tương ứng nếu không điều chỉnh tỷ lệ thuê hàng năm.

Việc tính thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân cũng bị tác động bởi bảng giá đất mới. Bởi, Luật Đất đai năm 2024 quy định áp dụng bảng giá đất để tính thuế thu nhập có tác động đến các bên tham gia chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Tuy vậy, Sở NN&MT TPHCM đánh giá tác động này tích cực, hạn chế tình trạng ghi giá chuyển nhượng thấp hơn hoặc cao hơn bất thường so với thực tế, góp phần xóa bỏ tình trạng “2 giá” trên thị trường. Đồng thời tạo ra sự công khai, minh bạch khi chuyển nhượng và sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng để phục vụ cho công tác quản lý đất đai.

Nhóm không bị ảnh hưởng bởi bảng giá đất do cơ quan này đánh giá là doanh nghiệp bất động sản do tiền sử dụng đất các dự án bất động sản được xác định bằng phương pháp thặng dư.

Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh bị ảnh hưởng do giá đất là một trong các khoản chi phí đầu vào của nền sản xuất, kinh doanh thương mại, dịch vụ. Tính thuế sử dụng đất và tính tiền thuê đất khi Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí đầu vào của nhóm doanh nghiệp này.

Mặc dù dự thảo bảng giá đất mới được đánh giá chưa tác động trực tiếp đến doanh nghiệp bất động sản nhưng nhiều chuyên gia cho rằng sẽ gây ảnh hưởng ở “pha 2”, khi doanh nghiệp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án. Người dân có tâm lý muốn bán với giá cao hơn trước đây, dẫn đến áp lực làm tăng giá nhà.

“Ẩn số” hệ số K

Cùng với việc theo dõi bảng giá đất, một số chuyên gia đặt vấn đề cần quan tâm thêm tới hệ số K trong việc tính giá đất cho doanh nghiệp. Bởi dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thi hành luật Đất đai 2024, cách tính giá đất các dự án bất động sản bằng bảng giá đất nhân với hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). Đồng thời, UBND cấp tỉnh quyết định ban hành hệ số K áp dụng từ ngày 1/1 hàng năm.

Ông Võ Hồng Thắng – Phó tổng giám đốc DKRA Group – nói đánh giá tác động cuối cùng của dự thảo bảng giá đất mới tại TPHCM, đặc biệt là chi phí sử dụng đất của doanh nghiệp, vẫn phụ thuộc vào hệ số K.

Dự kiến chi phí sử dụng đất với doanh nghiệp sẽ được tính bằng bảng giá đất nhân với hệ số K, thay cho phương pháp thặng dư vốn mất nhiều thời gian và mang tính cảm tính trong việc thu thập dữ liệu thị trường. Khi áp dụng hệ số, quy trình tính tiền sử dụng đất dự kiến minh bạch hơn, rút ngắn đáng kể thời gian thẩm định và doanh nghiệp có thể triển khai dự án nhanh chóng, thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, hệ số K cụ thể bao nhiêu vẫn là ẩn số. Vì vậy, ông Thắng cho rằng chưa thể kết luận chi phí sử dụng đất thực tế sẽ tăng hay giảm bởi còn chờ hệ số K. Nếu hệ số thấp, tiền sử dụng đất có thể còn thấp hơn cả năm trước; ngược lại, hệ số cao sẽ khiến chi phí tăng, từ đó gây ảnh hưởng tới giá bán bất động sản.

Chuyên gia cũng lưu ý rằng bảng giá đất mới chắc chắn ảnh hưởng đến doanh nghiệp trong khâu đền bù, bồi thường cho người dân khi làm dự án – đặc biệt với những doanh nghiệp chưa có sẵn quỹ đất. Giá bồi thường thỏa thuận luôn dựa trên tham chiếu bảng giá đất, nên bảng giá tăng sẽ tạo áp lực chi phí.

Trong khi đó, việc tính tiền sử dụng đất cho dự án theo phương pháp thặng dư vốn phụ thuộc vào việc thu thập mẫu so sánh (dễ phát sinh rủi ro về tính chính xác) đang được đề xuất loại bỏ. Thay vào đó, bảng giá đất và hệ số K sẽ trở thành công cụ hữu hiệu để xác định nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp.

Ở góc độ khác, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) kiến nghị áp dụng hệ số K bằng 1 lần để các địa phương không lúng túng khi triển khai.

Còn TS. Phạm Viết Thuận – Viện trưởng Viện kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM – cho rằng giá đất thị trường biến động không biên độ dễ bị tác động bởi kỳ vọng đầu cơ, không phù hợp làm bảng giá đất cố định để nhân hệ số. Do đó, lựa chọn giá đất cơ sở nhân với hệ số K là giải pháp ổn định và nhất quán nhất hiện nay.

Viện này kiến nghị nên áp dụng bảng giá đất trước khi Luật Đất đai có hiệu lực nhân với hệ số K để áp dụng cho bảng giá đất ở mới trong năm 2026 với biên độ điều chỉnh tăng/giảm từ 20% đến 300% cho một lần điều chỉnh, tùy tuyến đường, khu vực, mục đích sử dụng đất.

Cách làm này phù hợp với thị trường nhưng không làm tăng đột biến nghĩa vụ tài chính, đồng thời đảm bảo nguyên tắc dễ quản lý, dễ áp dụng, dễ kiểm tra và thị trường không tăng lạm phát.