Bộ Tài chính có văn bản trả lời đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội liên quan tới kiến nghị của cử tri về nộp thuế nhà đất.

Cử tri phản ánh hiện nay, phần mềm nộp thuế nhà đất còn tồn tại một số hạn chế như giao diện khó sử dụng, thao tác phức tạp, thường xuyên bị nghẽn mạng hoặc lỗi khi truy cập vào giờ cao điểm. Thông tin cập nhật chậm, nhiều trường hợp người dân đã nộp nhưng hệ thống chưa ghi nhận kịp thời, gây phiền hà trong xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế; sai thông tin về số tiền nộp thuế, nội dung nộp thuế, người nộp thuế.

Cử tri đã kiến nghị nhiều lần trực tiếp với cơ quan thuế nhưng không được xử lý, giải quyết triệt để. Do đó, cử tri TP Hà Nội đề nghị Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan thuế xem xét, sớm nâng cấp hệ thống phần mềm, cải thiện tốc độ truy cập, bổ sung hướng dẫn trực tuyến dễ hiểu, tăng cường hỗ trợ kỹ thuật để tạo thuận lợi cho người dân trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Trả lời nội dung này, Bộ Tài chính cho biết, trong giai đoạn đầu triển khai chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, hệ thống công nghệ thông tin của cơ quan thuế phải thực hiện nâng cấp nhiều chức năng, đồng thời nên đã phát sinh một số vướng mắc kỹ thuật như phản ánh của cử tri.

Bộ này nêu đã chỉ đạo cơ quan thuế các cấp nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, tối ưu giao diện và quy trình thao tác trên ứng dụng eTax Mobile, phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước liên quan xây dựng, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu về nhà đất. Hệ thống đường dây nóng hỗ trợ người nộp thuế đã được thiết lập để tiếp nhận, hướng dẫn, xử lý các vướng mắc phát sinh.

Đến nay, hệ thống đã hoạt động ổn định, tốc độ truy cập được cải thiện rõ rệt và các phản ánh về lỗi kỹ thuật giảm đáng kể. Cơ quan thuế các tỉnh, thành phố, trong đó có Thuế TP Hà Nội đã và đang tích cực có các giải pháp hỗ trợ người nộp thuế sử dụng các hình thức nộp thuế điện tử. 

Bộ Tài chính nhấn mạnh, thời gian tới sẽ chỉ đạo cơ quan thuế tiếp tục hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin nói chung và chức năng nộp thuế điện tử nói riêng theo hướng hiện đại, thuận tiện, dễ sử dụng, qua đó tạo điều kiện tốt nhất cho người nộp thuế.

Nghị quyết 254/2025 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai có hiệu lực từ 1/1 đã bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Thứ nhất là thu hồi đất để thực hiện dự án khu thương mại tự do hay trong trung tâm tài chính quốc tế.

Hai là trường hợp sử dụng đất để thực hiện dự án thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất đã hết thời hạn mà thỏa thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số lượng người sử dụng đất thì HĐND cấp tỉnh xem xét, thông qua việc thu hồi phần diện tích đất còn lại để giao đất, cho thuê đất cho chủ đầu tư.

Ba là tạo quỹ đất để thanh toán dự án theo Hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao (Hợp đồng BT), để cho thuê đất tiếp tục sản xuất, kinh doanh đối với trường hợp tổ chức đang sử dụng đất mà Nhà nước thu hồi đất.

Theo quy định, có 32 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội, được chia theo 3 nhóm chính. Trước khi thu hồi, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo cho người có đất bị thu hồi tối thiểu trước 60 ngày với đất nông nghiệp và 120 ngày với đất phi nông nghiệp (thương mại, dịch vụ).

Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải được niêm yết công khai trong 10 ngày tại trụ sở UBND cấp xã. Trường hợp vẫn còn ý kiến không đồng thuận, nhà quản lý phải tổ chức đối thoại trong thời hạn 30 ngày từ khi lấy ý kiến người dân.

Liên quan hệ số điều chỉnh giá đất, nghị quyết nêu rõ UBND cấp tỉnh quyết định ban hành hệ số điều chỉnh giá đất áp dụng từ ngày 1/1 hàng năm. Trường hợp cần thiết, UBND cấp tỉnh quyết định sửa đổi, bổ sung hệ số điều chỉnh giá đất trong năm hoặc cho từng khu vực, vị trí để áp dụng. Còn HĐND cấp tỉnh sẽ quyết định bảng giá đất, công bố và áp dụng từ 1/1 và sửa đổi, bổ sung bảng giá đất khi cần thiết.

Quy định về đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất

Theo quy định trong Nghị quyết 254, trường hợp chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản theo quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp mà người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đã được cấp một trong các loại Giấy chứng nhận quy định tại khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai 2024 thì thực hiện đăng ký biến động.

Trường hợp đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất quy định tại Điểm p Khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai 2024 thì được cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai mà không phải xác nhận trên giấy chứng nhận đã cấp.

Trường hợp Luật Nhà ở 2023, Luật Kinh doanh bất động sản 2023 có quy định về thời hạn nộp hồ sơ đề nghị cấp sổ đỏ cho bên mua tài sản khác với thời hạn đăng ký biến động theo quy định Luật Đất đai 2024 thì thực hiện theo quy định Luật Nhà ở 2023, Luật Kinh doanh bất động sản 2023.

Trường hợp quy định tại Khoản 4 Điều 135 Luật Đất đai 2024 thì cấp chung một sổ đỏ.

Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp từ ngày 15/10/1993 trở về sau thì được cấp sổ đỏ theo quy định tại Khoản 3 Điều 137 Luật Đất đai 2024.

Trường hợp đất được giao để quản lý quy định tại Điều 7 Luật Đất đai 2024 mà thuộc quy định tại Điều 139 Luật Đất đai 2024 thì được xem xét, cấp sổ đỏ theo quy định tại Điều 139 Luật Đất đai 2024.

Quy định về tách thửa, hợp thửa đất

Việc tách thửa đất, hợp thửa đất quy định tại Điểm d Khoản 1 Điều 220 của Luật Đất đai phải bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng.

Trường hợp người sử dụng đất dành một phần diện tích của thửa đất ở hoặc thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa đất để làm lối đi, khi thực hiện việc tách thửa đất hoặc hợp thửa đất thì không bắt buộc thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích đất để làm lối đi đó.

Trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất thì không bắt buộc thực hiện tách thửa. Việc hợp các thửa đất không bắt buộc cùng mục đích sử dụng đất, cùng hình thức trả tiền thuê đất, cùng thời hạn sử dụng đất.

Trường hợp phân chia quyền sử dụng đất theo bản án, quyết định của Tòa án mà việc phân chia không bảo đảm các điều kiện, diện tích, kích thước tách thửa theo quy định tại Điều 220 của Luật Đất đai thì không thực hiện tách thửa, trừ trường hợp bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực thi hành trước ngày 1/8/2024.

Trường hợp đã nộp đủ hồ sơ hợp lệ thực hiện thủ tục tách thửa đất, hợp thửa đất trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành mà chưa được giải quyết thì thực hiện theo quy định của Nghị quyết này.

Ngày 5/1, thông tin từ Văn phòng UBND tỉnh Nghệ An, ông Hoàng Phú Hiền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đã ký ban hành quyết định nhằm tăng cường tính minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong việc xét duyệt, mua – bán nhà ở xã hội trên địa bàn.

Tại quyết định này, UBND tỉnh yêu cầu Sở Xây dựng công khai đầy đủ thông tin về quy mô, số lượng căn hộ, giá bán tạm tính, thời gian nhận hồ sơ các dự án nhà ở xã hội ngay sau khởi công trên Cổng thông tin điện tử của đơn vị.

Sau khi hợp đồng mua bán nhà ở được ký kết giữa bên mua và bên bán, danh sách người mua cũng phải được công bố công khai để phục vụ công tác hậu kiểm, tránh tình trạng một đối tượng được hỗ trợ nhiều lần.

Cơ quan chức năng sẽ tập trung kiểm tra, đảm bảo giá bán nhà ở xã hội được tính đúng, tính đủ theo quy định, không để doanh nghiệp lợi dụng chính sách để trục lợi.

UBND tỉnh Nghệ An cũng giao Công an tỉnh chỉ đạo các lực lượng nghiệp vụ và công an các địa phương xử lý nghiêm hành vi môi giới trái phép, trục lợi trong việc làm thủ tục, hồ sơ; xử phạt các chủ đầu tư, doanh nghiệp vi phạm quy định xét duyệt đối tượng…

Theo yêu cầu của lãnh đạo UBND tỉnh Nghệ An, UBND các xã, phường nơi có dự án phải thiết lập đường dây nóng và các kênh tiếp nhận phản ánh để kịp thời xử lý các kiến nghị của người dân. Các xã, phường phải công bố công khai đầy đủ thông tin dự án nhà ở xã hội trên địa bàn.

UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các chủ đầu tư áp dụng công nghệ số vào việc hướng dẫn và tiếp nhận hồ sơ trực tuyến để giảm tải áp lực trực tiếp.

Trong trường hợp số hồ sơ đăng ký mua/thuê nhà ở xã hội nhiều hơn số căn hộ, tỉnh Nghệ An yêu cầu tổ chức bốc thăm công khai. Ngoài yêu cầu đại diện Sở Xây dựng giám sát, tỉnh Nghệ An khuyến khích mời cơ quan báo chí, truyền thông để tăng tính minh bạch cho các buổi bốc thăm này.

Chủ đầu tư các dự án nhà ở xã hội không được thu tiền đặt cọc hoặc ủy quyền cho cá nhân, sàn giao dịch thu tiền đặt cọc ngoài quy định, đồng thời chủ động phối hợp cơ quan chức năng để phát hiện, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân, sàn giao dịch, môi giới mượn danh nghĩa “hỗ trợ”, “tư vấn” để trục lợi.

Tại quyết định này, tỉnh Nghệ An quy định rõ trách nhiệm của người mua nhà ở xã hội, trong đó đặc biệt nhấn mạnh sẽ thu hồi căn hộ, xử phạt vi phạm và công khai danh sách người vi phạm nếu phát hiện có gian lận trong quá trình kê khai về đối tượng, thu nhập, nhà ở…