Theo quy hoạch 1/500 được UBND TP Hà Nội phê duyệt, khu chức năng đô thị Thượng Cát nằm tại các phường Thượng Cát, Tây Tựu và xã Ô Diên. Vị trí này giáp đường quy hoạch rộng 50 m và khu đô thị Tân Lập, gần khu vực sẽ xây dựng cầu Thượng Cát. Đây là một trong 10 cầu bắc qua sông Hồng, thực hiện trong giai đoạn 2015-2030. Cây cầu này có chiều dài 820 m, rộng 33 m, thiết kế 8 làn xe, nối quận Bắc Từ Liêm với huyện Đông Anh (trước sắp xếp đơn vị hành chính).

Khu chức năng đô thị Thượng Cát có tổng diện tích hơn 143 ha. Trong đó, khoảng 11 ha dành cho nhà ở thấp tầng và 5,3 ha phát triển nhà chung cư.

Dự án được chia thành ba khu, trong đó khu I gồm nhà biệt thự, liền kề, nhà ở xã hội cùng một số hạng mục như công trình công cộng, hỗn hợp thương mại dịch vụ, cây xanh, trường học, bãi đỗ xe.

Khu II bố trí nhà ở liền kề, biệt thự cùng khu đất hỗn hợp, trường học. Khu III có đất hỗn hợp thương mại – dịch vụ, nhà ở xã hội và đất đào tạo nghiên cứu.

Dự án sẽ phát triển không gian theo trục Đông – Tây, đưa cây xanh, mặt nước vào trung tâm theo mô hình đô thị sinh thái bền vững. Các khu nhà ở sẽ bố trí xen kẽ với cây xanh, đường dạo và không gian công cộng, khuyến khích sử dụng vật liệu thân thiện môi trường.

Sở Quy hoạch – Kiến trúc được giao kiểm tra, xác nhận hồ sơ, bản vẽ đồ án quy hoạch và công khai nội dung đồ án chi tiết.

Trước đó, thành phố cũng thu hồi 6 ha đất tại ô CQ1.1 phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm (nay là phường Từ Liêm) để xây dựng nhà ở thấp tầng. Khu đất này do Đài Tiếng nói Việt Nam đang quản lý, sử dụng.

Thời gian qua, nguồn cung biệt thự liền kề liên tục được bổ sung nhưng chủ yếu ở vùng ven như Đan Phượng, Đông Anh với giá bán leo thang. Hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết giá bán sơ cấp nhà thấp tầng tại Thủ đô đạt trung bình 230 triệu đồng mỗi m2 trong quý II, tăng gần 14% so cùng kỳ năm ngoái.

Ngọc Diễm

Theo tờ trình vừa gửi HĐND TP HCM, UBND thành phố cho rằng bảng giá đất được áp dụng trên phạm vi rộng, tác động đến nhiều nhóm. Nếu giảm giá đất nông nghiệp, người trực tiếp sản xuất có lợi vì đỡ chi phí tài chính, song công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, thành phố kiến nghị giữ nguyên mức giá đất nông nghiệp theo phương án đã công bố tháng 11 để bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người sử dụng đất, đồng thời góp phần ổn định đời sống người dân tại các phường, xã, đặc khu sau sáp nhập.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM trước đó trình hai phương án giá đất nông nghiệp. Trong đó, phương án đã được lấy ý kiến người dân cuối tháng 11, quy định giá đất trồng cây hàng năm dao động từ 300.000 đồng đến 1,2 triệu đồng mỗi m2; đất trồng cây lâu năm từ 370.000 đồng đến 1,44 triệu đồng mỗi m2. Mức giá này được xây dựng theo hướng cao hơn khoảng 78-85% so với bảng giá đất hiện hành và không ghi nhận ý kiến phản hồi trái chiều từ người dân.

Sau khi xem xét dự thảo trên, Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND TP HCM đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát lại mức điều chỉnh tăng, giảm giá đất nông nghiệp tại từng khu vực, làm rõ nguyên nhân điều chỉnh và đánh giá tác động đối với người dân, doanh nghiệp cũng như công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã rà soát lại phương án giá đất nông nghiệp theo phương pháp thu nhập, căn cứ vào thu nhập thực tế từ sản xuất nông nghiệp tại từng địa bàn, bao gồm năng suất cây trồng, vật nuôi, điều kiện hạ tầng, giao thông và khả năng tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, kết quả tính toán theo phương pháp này, giá đất nông nghiệp thấp hơn đáng kể so với bảng giá đất đang áp dụng tại TP HCM và các địa phương trước khi sáp nhập như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, với mức cao nhất khoảng 625.000 đồng mỗi m2 và thấp nhất chỉ 165.000 đồng mỗi m2.

Dù giá đất nông nghiệp thấp giúp người dân trực tiếp sản xuất giảm nghĩa vụ tài chính, UBND TP HCM cho rằng nếu áp dụng mức giá này sẽ phát sinh bất lợi trong công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Tại buổi thẩm tra ngày 23/12, Ban Kinh tế – Ngân sách cũng góp ý cần làm rõ thêm phương án mới khiến bảng giá đất nông nghiệp đa phần giảm so với giá đất cũ, dễ làm người dân băn khoăn, trong bối cảnh bảng giá đất ở tăng mạnh, tạo chênh lệch lớn.

Theo một số chuyên gia, việc giá đất nông nghiệp giảm trong khi giá đất ở tăng mạnh có thể làm gia tăng khoảng chênh lệch giữa hai loại, kéo theo nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất tăng cao, đồng thời ảnh hưởng đến chính sách bồi thường. Nhiều đại biểu cũng cho rằng việc điều chỉnh giá đất nông nghiệp cần được xem xét trong tổng thể cải cách chính sách đất đai, bảo đảm bảng giá đất phản ánh đúng giá trị sử dụng của từng loại đất và tránh tạo ra các hệ lụy ngoài mong muốn cho thị trường.

Bảng giá đất lần đầu của TP HCM sẽ được trình HĐND thành phố xem xét, thông qua tại kỳ họp chuyên đề ngày 26/12. Khi được ban hành, bảng giá đất mới sẽ là căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các loại thuế, lệ phí liên quan và giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất, tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản.

Phương Uyên

Yêu cầu này được đề cập trong kết luận của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp về tình hình thị trường bất động sản mới đây. Cơ quan này đánh giá thị trường bất động sản hiện chưa phát triển tương xứng với tiềm lực do còn nhiều tồn tại, vướng mắc kéo dài.

Cụ thể, nguồn cung vẫn hạn chế, không đáp ứng nhu cầu của thị trường, trong khi cơ cấu sản phẩm chưa cân đối, thiếu nhà ở phù hợp cho người lao động, người trẻ, nhưng lại dư thừa biệt thự, nhà thấp tầng. Giá nhà đất hiện cũng chưa phù hợp với khả năng chi trả của người có nhu cầu thực. Tình trạng đầu cơ, thổi giá, lũng đoạn thị trường vẫn diễn ra tại nhiều khu vực, gây mất ổn định thị trường.

Trước thực trạng này, Thường trực Chính phủ yêu cầu các bộ ngành và địa phương khẩn trương làm rõ các yếu tố khiến giá bất động sản bị đẩy lên cao, gồm giá đất, nguyên vật liệu, lãi vay… Từ đó, các cơ quan liên quan cần xây dựng phương án cụ thể để giảm các thành tố làm tăng giá, mở rộng nguồn cung và nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân.

Chính phủ cũng nhấn mạnh việc xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân lợi dụng đấu giá để đẩy giá đất, gây ách tắc cho hoạt động phát triển dự án. Công tác quy hoạch được yêu cầu gắn với nhu cầu thực tế, bố trí đất sản xuất, kinh doanh hợp lý, tránh tình trạng quy hoạch treo hoặc không khả thi về hạ tầng.

Yêu cầu trên được đưa ra trong bối cảnh giá nhà đất tăng mạnh thời gian qua. Theo Bộ Xây dựng, quý I, giá nhà ở riêng lẻ và đất nền tại nhiều địa phương tăng mạnh, một số khu vực ghi nhận giá tăng 20-40%. Giá nhà tăng do nhiều nguyên nhân cộng hưởng, gồm chi phí đầu vào như vật liệu, nhân công, lãi vay neo cao; nguồn cung mới hạn chế vì vướng pháp lý; và tâm lý đầu tư đón đầu quy hoạch, hạ tầng.

Tại một số địa phương, giá đất tăng cao chỉ sau vài tháng, nhất là nơi có thông tin sáp nhập đơn vị hành chính hoặc nâng cấp đô thị…

Về lâu dài, Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng đề án mô hình “Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý”. Mô hình này sẽ tích hợp toàn bộ quy trình giao dịch bất động sản – từ công chứng, thuế đến đăng ký giao dịch đất đai – lên môi trường điện tử, tương tự sàn chứng khoán. Mục tiêu nhằm minh bạch hóa thông tin tài sản, giá mua bán, hạn chế thất thu thuế và tăng hiệu quả quản lý, trình Thủ tướng trong tháng 6.

Bên cạnh câu chuyện giá nhà, Chính phủ yêu cầu cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà, không cần thiết; loại bỏ các yêu cầu giấy tờ, hồ sơ phức tạp. Mục tiêu là giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết thủ tục và chi phí tuân thủ với các dự án bất động sản.

Các quy định liên quan đến chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng, kiểm tra nghiệm thu cũng được đề nghị nghiên cứu cắt giảm để rút ngắn quy trình, tăng tính minh bạch, giảm chi phí tiền kiểm, đồng thời siết chặt hậu kiểm. Những quy chuẩn, tiêu chuẩn gây phát sinh chi phí như chỗ đỗ xe, phòng cháy chữa cháy… nếu không còn phù hợp cũng sẽ được rà soát, sửa đổi hoặc bãi bỏ.

Ngoài ra, Thường trực Chính phủ yêu cầu nghiên cứu các chính sách hỗ trợ người có nhu cầu mua nhà ở thực, người trẻ tuổi, giúp họ tiếp cận nhà ở dễ dàng hơn, bảo đảm quyền có chỗ ở theo quy định của Hiến pháp.

Các địa phương cũng được giao nghiên cứu mô hình phát triển các khu nhà ở đa dạng phân khúc, bố trí hạ tầng kỹ thuật và xã hội đầy đủ tại các khu chức năng để người dân có thêm lựa chọn phù hợp với khả năng tài chính.

Phương Uyên