Thông tin về quy hoạch khu trung tâm hành chính tập trung mới của tỉnh Nghệ An đã thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận, đặc biệt là người dân khu vực phía Đông thành phố Vinh cũ và giới đầu tư bất động sản. Tuy nhiên, ghi nhận thực tế cho thấy thị trường đất quanh khu vực dự kiến triển khai dự án hiện khá trầm lắng.

Ông Nguyễn Huy Hoàng, Chủ tịch UBND phường Vinh Lộc, cho biết khu trung tâm hành chính tập trung mới của tỉnh đang trong giai đoạn nghiên cứu, lập quy hoạch chi tiết, với quy mô dự kiến khoảng 45ha.

Khu đất được xác định chủ yếu tại khối 1, khối 4 (Nghi Phong) và Tiên Động (Nghi Xuân cũ), nay thuộc phường Vinh Lộc, giáp ranh phường Vinh Phú và một phần xã Đông Lộc (huyện Nghi Lộc cũ).

Theo ông Hoàng, khu vực này có quỹ đất tương đối tập trung, địa hình thuận lợi cho việc bố trí các công trình hành chính quy mô lớn, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu tổ chức lại không gian làm việc của các cơ quan nhà nước trong dài hạn.

Chiều 22/1, trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Đặng Thanh Tùng, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Nghệ An, cho biết đến thời điểm này địa phương chưa ban hành thông tin chính thức và sẽ sớm công bố theo quy định.

Ghi nhận của phóng viên, khu vực xung quanh vị trí dự kiến xây dựng trung tâm hành chính tập trung hiện khá yên ắng. Dọc các tuyến đường liên thôn, liên xã thuộc Nghi Phong, Lập Thạch, Đông Lộc không xuất hiện cảnh tụ tập của môi giới bất động sản, cũng không ghi nhận hoạt động mua bán đất sôi động như giai đoạn rộ tin quy hoạch.

Anh Nguyễn Văn Hải, một người chuyên tìm hiểu đất tại khu vực Lập Thạch, xã Đông Lộc cho biết thời điểm xuất hiện thông tin về khu trung tâm hành chính tập trung mới, người từ nhiều nơi đổ về hỏi mua đất khá đông, giá tại một số vị trí giáp Nghi Phong bị đẩy lên nhanh theo tin đồn.

“Có thời điểm đất vườn, nông nghiệp được chào bán tăng thêm vài trăm nghìn, thậm chí cả chục triệu đồng mỗi m2 chỉ trong thời gian ngắn”, anh Hải nói.

Theo anh Hải, kể từ khi tỉnh công bố thông tin quy hoạch, thị trường gần như chững lại, các giao dịch phát sinh rất ít. Ngoài việc khu vực Nghi Phong đang tạm thời bị hạn chế giao dịch, một nguyên nhân quan trọng khác là quỹ đất ở sát khu trung tâm hành chính không còn nhiều, không có dư địa để phân lô, tách thửa hay đầu cơ.

Đại diện UBND phường Vinh Lộc cho biết các thủ tục tách thửa, chuyển nhượng hiện nay đều phải thực hiện tại cơ quan chuyên môn theo đúng quy định, người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin pháp lý, tránh mua bán bằng giấy viết tay hoặc giao dịch trao tay tiềm ẩn rủi ro.

“Thông tin quy hoạch đã được công khai, minh bạch. Người dân không nên chạy theo tin đồn, không tiếp tay cho đầu cơ, thổi giá đất”, lãnh đạo địa phương nhấn mạnh.

Thời gian tới, các địa phương liên quan sẽ tiếp tục rà soát hiện trạng sử dụng đất, giải quyết các tồn tại, tranh chấp phát sinh, tạo sự đồng thuận trong nhân dân trước khi triển khai các bước tiếp theo của dự án.

Chung cư chủ yếu ở phân khúc giá cao

Trong báo cáo 9 tháng đầu năm về nhà ở và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho biết giá bán nhiều phân khúc vẫn duy trì ở mức cao và tiếp tục có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước.

Tại Hà Nội, giá bán sơ cấp từ chủ đầu tư hiện dao động trung bình 70–80 triệu đồng/m², tăng gần 6% so với quý I và khoảng 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Một số dự án hạng sang còn được chào bán ở mức 150–300 triệu đồng/m².

Báo cáo mới đây của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng cho thấy giá chung cư Hà Nội quý vừa qua đạt bình quân 75,5 triệu đồng/m², tăng 7,7% so với quý trước. Nguyên nhân chính đến từ việc các chủ đầu tư tiếp tục đưa hàng tồn kho ra thị trường với mức giá cao, trong khi nguồn cung mới dự kiến chào bán trên 100 triệu đồng/m² lại tăng mạnh, dù thanh khoản vẫn trầm lắng.

Khảo sát thực tế của phóng viên Dân trí cho thấy, nhiều dự án mở bán gần đây đều nằm ở phân khúc cao cấp. Tại phường Đại Mỗ, giá căn hộ mở bán khoảng 80–120 triệu đồng/m². Một dự án ở đường Lê Quang Đạo (quận Nam Từ Liêm) niêm yết khoảng 130 triệu đồng/m², chưa bao gồm VAT và phí bảo trì.

Ở phường Việt Hưng, có dự án dự kiến giá vượt 120 triệu đồng/m²; tại khu vực Cầu Giấy, một dự án khác được đưa ra với giá từ 150 triệu đồng/m²; trong khi tại phường Xuân Đỉnh, một dự án mới cũng mở bán ở mức 100 triệu đồng/m².

Không chỉ thị trường sơ cấp, giá chung cư thứ cấp cũng leo thang vượt 100 triệu đồng/m². Chẳng hạn, dự án nằm trên trục đường Lê Quang Đạo từng được bán với giá 49–60 triệu đồng/m² vào năm 2020, nay đã được rao bán lại ở mức 100–120 triệu đồng/m².

Hay một dự án chung cư ở mặt đường Lê Văn Lương, thời điểm 2017, chủ đầu tư bàn giao căn hộ với giá từ 35 triệu đồng/m2, thì nay các căn hộ tại đây đều được rao bán trên 100 triệu đồng/m2.

Vì sao giá nhà leo thang?

Lý giải nguyên nhân giá chung cư tăng cao, bà Đỗ Thu Hằng – Giám đốc cao cấp Savills Hà Nội – cho biết thành phố đang đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và thí điểm nhiều dự án nhà ở. Một số dự án mới dự kiến triển khai tại khu vực ngoài vành đai 3, khi hoàn tất thủ tục và đưa sản phẩm ra thị trường, sẽ góp phần điều chỉnh mặt bằng giá.

Theo bà Hằng, yếu tố then chốt vẫn là chi phí sử dụng đất, hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành căn hộ. Nếu được tính toán hợp lý, hài hòa lợi ích Nhà nước và doanh nghiệp, giá nhà có thể giảm về mức phù hợp hơn với khả năng chi trả. Đồng thời, chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho phân khúc vừa túi tiền cũng rất cần thiết để phát triển dòng sản phẩm này.

Ở góc nhìn khác, chuyên gia bất động sản Lê Đình Chung nhận định có nhiều nguyên nhân đẩy giá nhà tăng. Thứ nhất, quỹ đất nội thành khan hiếm, các chủ đầu tư có đất thường chọn phân khúc cao cấp. Thứ hai, chi phí nhân công, vật liệu, vốn đều leo thang, cộng thêm thủ tục pháp lý kéo dài làm chi phí vốn bị đội lên. Trong đó, tiền sử dụng đất là gánh nặng lớn nhất, trực tiếp đẩy giá nhà tăng vọt.

Ông Nguyễn Xuân Bình – Phó Tổng giám đốc Cienco 5 Land (Tập đoàn Mường Thanh) – cho rằng từ đầu 2023 đến nay, Hà Nội và TPHCM chứng kiến đợt tăng giá đột biến do thiếu nguồn cung nhà thương mại trong 4–5 năm qua. Quy định hiện hành chỉ cho phép làm dự án thương mại khi có quyền sử dụng đất ở đã khiến nhiều dự án bị đình trệ, dù chủ đầu tư có quỹ đất nhưng chưa đủ điều kiện pháp lý.

Ngoài ra, Luật Đất đai 2024 quy định xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường làm chi phí đất tăng mạnh. Thủ tục hành chính kéo dài, có dự án mất 5–10 năm mới hoàn tất giao đất và định giá, khiến chi phí tài chính và lạm phát tích tụ, đẩy giá thành sản phẩm lên cao.

Ông Bình nhấn mạnh, doanh nghiệp không muốn bán nhà giá cao bởi phân khúc cao cấp kén khách và rủi ro lớn. Tuy nhiên, với chi phí đầu vào ngày càng đội lên, đặc biệt là tiền sử dụng đất, các chủ đầu tư ngại đầu tư phân khúc nhà ở giá rẻ.

Giá nhà thương mại phải phù hợp bản chất thị trường, nền kinh tế và thu nhập người dân

Chiều 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì hội nghị công bố quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo và phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định chủ trương rất rõ của Đảng, Nhà nước là dứt khoát không hy sinh công bằng, tiến bộ và an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng đơn thuần; bảo đảm quyền có chỗ ở của công dân với tinh thần “an cư lạc nghiệp”.

Người đứng đầu Chính phủ nêu rõ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết tâm xây dựng, phát triển thị trường bất động sản ổn định, an toàn, lành mạnh, công khai, minh bạch. Thủ tướng nhấn mạnh rằng phải chỉ rõ vướng cái gì, vướng ở đâu, vướng đến đâu, trách nhiệm của ai, cấp nào.

Theo Thủ tướng, thực hiện tốt các chính sách nhà ở và phát triển thị trường bất động sản sẽ góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững; góp phần phát triển đô thị và nông thôn văn minh, hiện đại.

Lãnh đạo Chính phủ cho biết, để góp phần tháo gỡ khó khăn, phát triển thị trường bất động sản, các đột phá về thể chế và hạ tầng đã, đang và sẽ được đẩy mạnh.

Thủ tướng cho biết, tinh thần là sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để tiếp tục ban hành văn bản phù hợp để tháo gỡ; đồng thời đã và đang sửa đổi các luật liên quan. Song song với đó là đẩy mạnh phát triển hạ tầng chiến lược để góp phần giảm chi phí đầu vào cho lĩnh vực bất động sản, giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh, tăng khả năng tiếp cận của người dân với nhà ở.

Thủ tướng cho biết những nỗ lực nói trên đã đạt những kết quả tích cực. Thị trường bất động sản đang phục hồi tích cực; góp phần hỗ trợ ngân hàng thoát nợ xấu, các dự án được tháo gỡ đã phục hồi, tăng trưởng trở lại; nhà ở xã hội chuyển biến rất tích cực. Đáng lưu ý là bất động sản công nghiệp, logistics phát triển tốt.

Việc tích cực tháo gỡ khó khăn về thể chế, cơ chế, chính sách giúp thị trường này phát triển lành mạnh, an toàn, đột phá nhưng bình đẳng, hiệu quả, góp phần cải thiện chỗ ở cho người dân.

Thủ tướng nhấn mạnh, chúng ta phải phấn đấu để giá nhà thương mại ở mức hợp lý, phù hợp bản chất thị trường, phù hợp với nền kinh tế Việt Nam, phù hợp thu nhập của người dân.

Mục tiêu là người dân có điều kiện về nhà ở thuận lợi, phù hợp, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Cũng theo Thủ tướng, gói tín dụng 145.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội chưa giải ngân được nhiều.

Lãnh đạo Chính phủ nêu rõ quan điểm phải có nhiều giải pháp tổng thể, toàn diện và bao trùm, thông thoáng, hiệu quả; đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, Nhà nước và doanh nghiệp, người dân, giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách khác.

Đưa giá bất động sản về mức phù hợp

Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục tháo gỡ khó khăn về thể chế, cơ chế, chính sách cho thông thoáng, thuận tiện. Đơn cử, Thủ tướng đề nghị, bên cạnh quy định dành tối thiểu 20% diện tích dự án nhà ở thương mại cho nhà ở xã hội, nghiên cứu dành áp dụng dành 20% diện tích dự án nhà ở xã hội cho nhà ở thương mại.

Bên cạnh đó, rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền có liên quan thị trường bất động sản và nhà ở xã hội của các cơ quan có thẩm quyền, để giảm chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Thủ tướng chỉ đạo thực hiện các giải pháp kéo giảm giá bất động sản, tăng nguồn cung để đáp ứng cung cầu. Điều này được thực hiện thông qua việc giải quyết các dự án tồn đọng, thúc đẩy nhà ở xã hội, giảm giá đất, giảm chi phí, giải quyết vấn đề hạ tầng về giao thông, điện nước, viễn thông…

Về giá đất, người đứng đầu chính phủ yêu cầu tăng cường vai trò quản lý, điều tiết của nhà nước; sử dụng đất có hiệu quả; thủ tục đơn giản, thông thoáng, giảm tiền kiểm, tập trung hậu kiểm. Ngoài ra, nghiên cứu quy định mới về ngưỡng thu nhập được mua nhà ở xã hội, đồng thời giao các địa phương linh hoạt điều chỉnh.

Ngân hàng Nhà nước được chỉ đạo nghiên cứu cơ chế, chính sách liên quan lãi suất cho vay, thời gian cho vay phù hợp, thủ tục thuận lợi; có chính sách và chế tài phù hợp với các ngân hàng làm tốt và làm chưa tốt; các ngân hàng tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm và ứng dụng khoa học công nghệ để tiết giảm chi phí.

Các địa phương cũng cần cân đối ngân sách để đầu tư cho hạ tầng và hỗ trợ lãi suất cho vay. Các Bộ sớm hoàn thiện khung pháp lý, thủ tục để thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, hoàn thành trong tháng 9.

Bộ Xây dựng được chỉ đạo nghiên cứu để Chính phủ ban hành nghị quyết, giao một số doanh nghiệp có năng lực, có tâm, có tài triển khai một số dự án nhà ở xã hội theo nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Thủ tướng nhấn mạnh rằng cần vừa làm vừa rút kinh nghiệm, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội; cái gì đã chín, đã rõ, được thực tế chứng minh là đúng, thực hiện có hiệu quả, được đa số đồng tình thì luật hóa, những vấn đề còn đang biến động thì xây dựng quy định dưới luật để điều chỉnh.