“Sốt” đất hạ nhiệt, phân lô bán nền vẫn âm ỉ

Những ngày đầu tháng 1, sau thời kỳ “sốt” đất rầm rộ, thị trường bất động sản tại xã Toàn Lưu, Hà Tĩnh, đã có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Tuy nhiên, hoạt động phân lô bán nền vẫn diễn ra âm ỉ.

Ghi nhận của phóng viên tại nhiều thôn thuộc xã Toàn Lưu cho thấy, cảnh ô tô nối đuôi, môi giới và nhà đầu tư đổ về tìm mua đất không còn dày đặc như trước.

Nhiều khu đất từng là vườn, đất trồng cây lâu năm, được giới đầu cơ thu gom, phân lô bán nền, nay vắng bóng nhà ở mới. Hạ tầng như đường bê tông, đường nhựa nội khu, hệ thống cột điện mặt trời vẫn còn đó, nhưng khung cảnh lại đìu hiu.

Tại thôn Nam Sơn, một mảnh đất rộng hàng trăm mét vuông đang được nhóm công nhân thi công đường nhựa và kênh mương thoát nước sơ sài. Theo nhóm công nhân, mảnh đất này vốn là đất vườn của người dân địa phương, sau đó được một người ở Nghệ An mua lại, chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất ở rồi phân lô để bán.

Dọc tuyến đường, một số người đi xe biển kiểm soát Nghệ An dừng lại xem xét rồi rời đi. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại một số khu đất khác trong xã.

Người dân địa phương cho biết, từ cuối năm 2025 đến nay, nhiều nhà đầu tư từ tỉnh khác đã mua đất, mở đường, xây kênh thoát nước và phân lô.

Trên mạng xã hội, các lô đất này đang được quảng cáo với mức giá 300-500 triệu đồng/lô, với lời chào mời “đắc địa”, cách trung tâm thành phố Hà Tĩnh (cũ) khoảng 7km, cách nút giao cao tốc 2,5km, gần khu công nghiệp thu hút vốn FDI.

Nhiều lời quảng cáo khẳng định “đất rẻ, đẹp, tiềm năng sinh lời cao”, có thể tăng giá gấp 2-3 lần trong vài năm.

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo UBND xã Toàn Lưu cho biết, tình trạng “sốt” đất hiện nay chủ yếu diễn ra tại một số địa phương của tỉnh Nghệ An, còn trên địa bàn xã đã cơ bản lắng xuống.

Chính quyền địa phương khuyến cáo người dân và nhà đầu tư khi giao dịch đất đai cần ký kết hợp đồng rõ ràng, thực hiện công chứng hợp pháp để tránh rủi ro.

Trước đó, Công an xã Toàn Lưu cũng đã phát đi thông báo cảnh báo người dân đề phòng chiêu trò của “cò đất”, khi nhóm này mua đất của người dân rồi chia lô, lôi kéo người khác tham gia mua bán nhằm đẩy giá lên cao, gây ra hậu quả là giá đất bị đẩy vượt xa giá trị thực, người mua chịu nhiều rủi ro, trong khi ngân sách và quy hoạch địa phương bị ảnh hưởng.

Doanh nghiệp từng bị xử phạt hơn nửa tỷ đồng

Hồi tháng 9/2025, sau khi quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh cũ (nay thuộc xã Toàn Lưu) được công bố, cơn “sốt” đất nhanh chóng bùng phát.

Dọc tuyến tỉnh lộ 550 và nhiều ngõ nhỏ, ô tô đỗ kín, người dân và nhà đầu tư nườm nượp kéo về.

Thời điểm đó, một lô đất 160m2 cạnh nhà ở thôn Nam Sơn được bán đầu năm 2025 với giá 700 triệu đồng, nhưng chỉ trong thời gian ngắn đã liên tục được chuyển nhượng, tăng lên 1 tỷ đồng, rồi 1,2 tỷ đồng và tiếp tục được rao bán với giá hơn 1,6 tỷ đồng.

Gần đó, một lô đất rộng 200m2 cũng được chào bán 2,2 tỷ đồng dù nằm trong ngõ nhỏ, xung quanh chủ yếu là rừng cây và cánh đồng bỏ hoang.

Trước tình trạng này, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã gửi văn bản đến các sở, ngành liên quan, đề nghị tăng cường quản lý thị trường bất động sản. Cơ quan này nhận định, một số hội nhóm, cá nhân lợi dụng tâm lý đầu tư theo đám đông, thiếu hiểu biết của người dân để “tạo giá ảo”, “thổi giá”, làm nhiễu loạn thông tin thị trường và trục lợi.

Ngày 3/10/2025, Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH MTV Đông Quân Land (trụ sở tại phường Trường Vinh, Nghệ An) số tiền 505 triệu đồng vì vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản.

Cụ thể, ngày 20/9, công ty này tổ chức mở bán lô đất nền tại thôn Trung Tâm, xã Toàn Lưu, gắn tên “dự án đất nền ven sông”. Sự kiện quảng bá rầm rộ, có xe đưa đón khách, bàn ghế phục vụ tham quan, giao dịch, diễn ra đúng thời điểm “cơn sốt” đất bùng phát ở khu vực sau khi có thông tin về khu công nghiệp nói trên.

Theo cơ quan chức năng, Công ty TNHH MTV Đông Quân Land có nhiều hành vi vi phạm như cung cấp không trung thực hồ sơ, thông tin về bất động sản; phát hành thư mời, vẽ sơ đồ phân lô; đặt tên “dự án đất nền ven sông” không đúng thực tế, không có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản.

Trong cuộc họp với Thủ tướng về chính sách phát triển nhà ở xã hội, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), kiến nghị cần bổ sung thêm nguồn cung cho phân khúc nhà ở giá cả phù hợp với người có thu nhập trên 20 triệu đồng/tháng, bởi họ không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội nhưng cũng không đủ khả năng để mua nhà thương mại giá cao.

Quan điểm này được ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) đồng tình. Ông Đính cho rằng bên cạnh nhà ở xã hội cần  phát triển thêm phân khúc nhà ở giá cả phù hợp với mức thu nhập của đại đa số người dân hiện nay. Việc này sẽ giúp tái cơ cấu lại nguồn cung, đáp ứng nhu cầu thực của đại đa số người dân.

Mặt khác, ông Đính nêu quan điểm hiện nay Việt Nam đang thiếu thị trường cho thuê chuyên nghiệp, trong khi chính sách nhà ở xã hội vẫn đang tập trung vào mục tiêu sở hữu. Việc thiếu sản phẩm cho thuê đã làm gia tăng áp lực sở hữu nhà, gián tiếp đẩy nhu cầu và giá cả lên cao, tạo điều kiện cho hoạt động đầu cơ.

Vì vậy, Phó Chủ tịch VNREA kiến nghị cần khẩn trương xây dựng và phát triển thị trường nhà ở cho thuê, bắt đầu từ việc thúc đẩy các dự án nhà ở công nhân, với các chính sách phù hợp về thiết kế và giá cả để giảm áp lực sở hữu cho người dân, từ đó giúp thị trường ổn định hơn.

Ngoài vấn đề về nguồn cung, ông Lê Hoàng Châu cũng đề xuất mức lãi suất vay mua nhà ở xã hội hiện nay 5,9%/năm vẫn còn khá cao đối với mức thu nhập của người có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Do đó, ông kiến nghị giảm lãi suất vay mua nhà ở xã hội xuống 4,8%/năm để có thêm người dân được mua nhà ở xã hội.

Một vấn đề nữa được ông Lê Hoàng Châu đưa ra đó là việc Luật Nhà ở đã cho phép người sở hữu nhà ở xã hội được bán lại cho chủ đầu tư hoặc cho người thuộc diện được mua nhà ở xã hội khác trong thời hạn 5 năm.

Tuy nhiên, cơ chế hiện nay chưa cho phép người đã bán nhà ở xã hội (do luân chuyển công tác, dịch chuyển lao động địa phương) được quyền mua nhà ở xã hội tại địa phương mới. Ông Châu cho rằng cần ủng hộ vấn đề này để tạo điều kiện cho người dân thu nhập thấp có nhà an cư lạc nghiệp.

Kết thúc cuộc họp, Thủ tướng giao nhiều nhiệm vụ khác nhau với các bộ, ngành, trong đó có yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho người thu nhập trung bình (trên 20 triệu đồng/tháng); tăng nguồn cung các phân khúc khác nhau.

Giá nhà thương mại phải phù hợp bản chất thị trường, nền kinh tế và thu nhập người dân

Chiều 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì hội nghị công bố quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo và phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định chủ trương rất rõ của Đảng, Nhà nước là dứt khoát không hy sinh công bằng, tiến bộ và an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng đơn thuần; bảo đảm quyền có chỗ ở của công dân với tinh thần “an cư lạc nghiệp”.

Người đứng đầu Chính phủ nêu rõ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết tâm xây dựng, phát triển thị trường bất động sản ổn định, an toàn, lành mạnh, công khai, minh bạch. Thủ tướng nhấn mạnh rằng phải chỉ rõ vướng cái gì, vướng ở đâu, vướng đến đâu, trách nhiệm của ai, cấp nào.

Theo Thủ tướng, thực hiện tốt các chính sách nhà ở và phát triển thị trường bất động sản sẽ góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững; góp phần phát triển đô thị và nông thôn văn minh, hiện đại.

Lãnh đạo Chính phủ cho biết, để góp phần tháo gỡ khó khăn, phát triển thị trường bất động sản, các đột phá về thể chế và hạ tầng đã, đang và sẽ được đẩy mạnh.

Thủ tướng cho biết, tinh thần là sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để tiếp tục ban hành văn bản phù hợp để tháo gỡ; đồng thời đã và đang sửa đổi các luật liên quan. Song song với đó là đẩy mạnh phát triển hạ tầng chiến lược để góp phần giảm chi phí đầu vào cho lĩnh vực bất động sản, giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh, tăng khả năng tiếp cận của người dân với nhà ở.

Thủ tướng cho biết những nỗ lực nói trên đã đạt những kết quả tích cực. Thị trường bất động sản đang phục hồi tích cực; góp phần hỗ trợ ngân hàng thoát nợ xấu, các dự án được tháo gỡ đã phục hồi, tăng trưởng trở lại; nhà ở xã hội chuyển biến rất tích cực. Đáng lưu ý là bất động sản công nghiệp, logistics phát triển tốt.

Việc tích cực tháo gỡ khó khăn về thể chế, cơ chế, chính sách giúp thị trường này phát triển lành mạnh, an toàn, đột phá nhưng bình đẳng, hiệu quả, góp phần cải thiện chỗ ở cho người dân.

Thủ tướng nhấn mạnh, chúng ta phải phấn đấu để giá nhà thương mại ở mức hợp lý, phù hợp bản chất thị trường, phù hợp với nền kinh tế Việt Nam, phù hợp thu nhập của người dân.

Mục tiêu là người dân có điều kiện về nhà ở thuận lợi, phù hợp, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Cũng theo Thủ tướng, gói tín dụng 145.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội chưa giải ngân được nhiều.

Lãnh đạo Chính phủ nêu rõ quan điểm phải có nhiều giải pháp tổng thể, toàn diện và bao trùm, thông thoáng, hiệu quả; đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, Nhà nước và doanh nghiệp, người dân, giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách khác.

Đưa giá bất động sản về mức phù hợp

Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục tháo gỡ khó khăn về thể chế, cơ chế, chính sách cho thông thoáng, thuận tiện. Đơn cử, Thủ tướng đề nghị, bên cạnh quy định dành tối thiểu 20% diện tích dự án nhà ở thương mại cho nhà ở xã hội, nghiên cứu dành áp dụng dành 20% diện tích dự án nhà ở xã hội cho nhà ở thương mại.

Bên cạnh đó, rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền có liên quan thị trường bất động sản và nhà ở xã hội của các cơ quan có thẩm quyền, để giảm chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Thủ tướng chỉ đạo thực hiện các giải pháp kéo giảm giá bất động sản, tăng nguồn cung để đáp ứng cung cầu. Điều này được thực hiện thông qua việc giải quyết các dự án tồn đọng, thúc đẩy nhà ở xã hội, giảm giá đất, giảm chi phí, giải quyết vấn đề hạ tầng về giao thông, điện nước, viễn thông…

Về giá đất, người đứng đầu chính phủ yêu cầu tăng cường vai trò quản lý, điều tiết của nhà nước; sử dụng đất có hiệu quả; thủ tục đơn giản, thông thoáng, giảm tiền kiểm, tập trung hậu kiểm. Ngoài ra, nghiên cứu quy định mới về ngưỡng thu nhập được mua nhà ở xã hội, đồng thời giao các địa phương linh hoạt điều chỉnh.

Ngân hàng Nhà nước được chỉ đạo nghiên cứu cơ chế, chính sách liên quan lãi suất cho vay, thời gian cho vay phù hợp, thủ tục thuận lợi; có chính sách và chế tài phù hợp với các ngân hàng làm tốt và làm chưa tốt; các ngân hàng tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm và ứng dụng khoa học công nghệ để tiết giảm chi phí.

Các địa phương cũng cần cân đối ngân sách để đầu tư cho hạ tầng và hỗ trợ lãi suất cho vay. Các Bộ sớm hoàn thiện khung pháp lý, thủ tục để thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, hoàn thành trong tháng 9.

Bộ Xây dựng được chỉ đạo nghiên cứu để Chính phủ ban hành nghị quyết, giao một số doanh nghiệp có năng lực, có tâm, có tài triển khai một số dự án nhà ở xã hội theo nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Thủ tướng nhấn mạnh rằng cần vừa làm vừa rút kinh nghiệm, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội; cái gì đã chín, đã rõ, được thực tế chứng minh là đúng, thực hiện có hiệu quả, được đa số đồng tình thì luật hóa, những vấn đề còn đang biến động thì xây dựng quy định dưới luật để điều chỉnh.

Cụ thể, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật và chỉ tiêu pháp lệnh đột phá phát triển nhà ở xã hội.

Tại văn bản này, Bộ đề xuất người được bố trí tái định cư theo hình thức mua, thuê mua nhà ở xã hội; hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất hoặc thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho dự án nhà ở xã hội thì được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Cá nhân, hộ gia đình thuộc diện này cũng không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và điều kiện về thu nhập, trừ trường hợp đã được mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định.

Theo lý giải từ Bộ, pháp luật về đất đai đã có quy định về bồi thường nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp và đất ở. Tuy nhiên, trên thực tế, cơ chế này hầu như chưa được áp dụng rộng rãi do địa phương không có sẵn quỹ nhà để bố trí, chưa có hướng dẫn cụ thể về quy trình, tiêu chí, định giá nhà bồi thường.

Trong khi đó, tâm lý người dân muốn nhận tiền hơn là nhận nhà, còn chủ đầu tư ngại bố trí quỹ nhà vì ảnh hưởng đến cơ cấu sản phẩm.

Những bất cập này khiến tiến độ thu hồi đất và giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương bị kéo dài, đặc biệt với các dự án nhà ở xã hội và khu đô thị mới. Người dân chậm được bố trí chỗ ở ổn định, phát sinh khiếu nại; doanh nghiệp không có mặt bằng sạch để triển khai dự án, làm chậm mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội…

Pháp luật về nhà ở cũng có quy định hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở, nếu đáp ứng điều kiện chưa có nhà, hoặc diện tích nhà ở bình quân đầu người dưới mức tối thiểu thì được mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Để tạo cơ chế khuyến khích người dân nhanh chóng bàn giao đất cho Nhà nước khi thu hồi làm nhà ở xã hội, giúp sớm có quỹ đất sạch, Bộ cho rằng cần có cơ chế ưu đãi, cho phép người dân, hộ gia đình bị thu hồi đất được ưu tiên mua nhà ở xã hội tại dự án đó mà không cần đáp ứng điều kiện về nhà ở, điều kiện về thu nhập cũng như không phải thực hiện bốc thăm.

Theo quy định hiện hành của Luật Nhà ở 2023, 12 đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội gồm:

Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được hỗ trợ cải thiện nhà ở theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn.

Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.

Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị.

Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.

Công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp.

Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, công nhân công an, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ tại ngũ; người làm công tác cơ yếu, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu hưởng lương từ ngân sách Nhà nước đang công tác.

Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.

Đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định tại khoản 4 Điều 125 của Luật này, trừ trường hợp bị thu hồi nhà ở công vụ do vi phạm quy định của Luật này.

Hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.

Học sinh, sinh viên đại học, học viện, trường đại học, cao đẳng, dạy nghề, trường chuyên biệt theo quy định của pháp luật; học sinh trường dân tộc nội trú công lập.

Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp.