Chiều 26/11, với tỷ lệ 100% đại biểu có mặt tán thành, HĐND TP Hà Nội thông qua nghị quyết về bảng giá đất mới, áp dụng từ đầu năm 2026. Theo đó, giá đất tại Thủ đô được chia thành 17 khu vực sau sắp xếp đơn vị hành chính, thay vì theo các quận, huyện như trước.

Khu vực 1 (các phường trong vành đai 1) có giá cao nhất, gồm Tây Hồ, Ngọc Hà, Ba Đình, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa, Hoàn Kiếm, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Cửa Nam, Hai Bà Trưng.

Trong đó, giá đất ở khu vực này cao nhất là hơn 702 triệu đồng một m2, với thửa giáp mặt đường (vị trí 1) tại loạt tuyến đường như Bà Triệu (đoạn từ Hàng Khay đến Trần Hưng Đạo), Đinh Tiên Hoàng, Hai Bà Trưng (đoạn từ Lê Thánh Tông đến Quán Sứ).

Mức này cũng được áp dụng cho các tuyến đường Hàng Đào, Hàng Khay, Hàng Ngang, Lê Thái Tổ, Lý Thường Kiệt, Nhà Thờ và Trần Hưng Đạo (đoạn Trần Thánh Tông đến Lê Duẩn). So với bảng giá hiện hành, giá đất ở cao nhất tại Hà Nội tăng thêm 2%.

Ngưỡng 2% cũng là mức tăng chung tại các khu vực 2 (phường trong vành đai 2), khu vực 3 (từ vành đai 2 đến vành đai 3), khu vực 4 và 5 (ngoài vành đai 3 bên hữu sông Hồng, trừ Chương Mỹ, Sơn Tây, Tùng Thiện), khu vực 6 (phường trong ranh giới sông Hồng – sông Đuống – vành đai 3).

Theo nghị quyết, trong các trường hợp đặc biệt, thửa đất có ít nhất 4 mặt tiếp giáp với đường có tên trong bảng giá, thì được nhân hệ số điều chỉnh (hệ số K) bằng 1,3 nơi có giá đất cao nhất. Còn các thửa có từ 1 đến 3 mặt tiếp giáp với đường sẽ có hệ số K dao động 1,1-1,25.

Giá đất ở tại bảng giá mới chủ yếu biến động mạnh tại một số xã ngoại thành. Trong đó, giá một số thửa đất giáp mặt đường tại khu vực 9 (gồm 7 xã Liên Minh, Ô Diên, Đan Phượng, Hoài Đức, Dương Hòa, Đông Sơn, An Khánh) tăng cao nhất với 26%. Bình quân giá đất tại đây khoảng 30,4 triệu đồng một m2, trong khi theo bảng giá hiện tại là 26,8 triệu.

Giá mới cao nhất trong nhóm này là tại quốc lộ 32 đoạn từ giáp phường Xuân Phương đến ngã ba đường vào khu đô thị Kim Chung Di Trạch với 64,7 triệu đồng một m2.

Tiếp đó là khu vực 7 (gồm 9 xã Tiến Thắng, Yên Lãng, Quang Minh, Mê Linh, Phúc Thịnh, Thư Lâm, Đông Anh, Vĩnh Thanh, Thiên Lộc) và khu vực 10 (gồm 12 xã Đại Thanh, Thanh Trì, Ngọc Hồi, Nam Phù, Bình Minh, Tam Hưng, Thường Tín, Hồng Vân, Thanh Oai, Dân Hòa, Thượng Phúc, Chương Dương) cùng có mức tăng 25%.

Với đất nông nghiệp, mức cao nhất 290.000 đồng một m2 được giữ nguyên như bảng giá cũ tại các phường ở khu trung tâm và lân cận vành đai 3 (khu vực 1-6).

Các xã ở phía bắc của Thủ đô (gồm Tiến Thắng, Yên Lãng, Quang Minh, Mê Linh) và phía tây nam như Thường Tín, Hồng Vân, Thanh Oai, Dân Hòa, Thượng Phúc… có mức tăng 24%. Cụ thể, mỗi m2 đất trồng lúa, cây hàng năm và nuôi trồng thủy sản khoảng 192.000 đồng, còn đất trồng cây lâu năm 262.000 đồng. Đây cũng là ngưỡng giá áp dụng cho các xã ngoại thành phía tây Hà Nội, như Đan Phượng, Hoài Đức, An Khánh, Phú Xuyên…

Phần còn lại của khu vực này thuộc huyện Hoài Đức, Đan Phượng, Đông Anh, Gia Lâm, Thanh Trì cũ, giá đất nông nghiệp tương đương mức trước sáp nhập đơn vị hành chính. Theo đó, mỗi m2 đất trồng cây lâu năm là 270.000 đồng và đất trồng lúa, cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản 231.000 đồng.

Bảng giá đất điều chỉnh được dùng làm căn cứ để tính tiền bồi thường, xác định giá đất cho người tái định cư với người được bồi thường về đất ở; tính thuế sử dụng đất, thuế thu nhập cá nhân từ việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Bảng giá cũng được dùng điều chỉnh các khoản phí và lệ phí liên quan đến sử dụng, chuyển nhượng đất hoặc khi làm các thủ tục hành chính về đất đai.

Với người dân, trong các giao dịch đất đai nếu thỏa thuận giá đất thấp hơn bảng giá được công bố, cơ quan quản lý đất đai có thể yêu cầu xem xét lại tính hợp pháp của giao dịch. Dù giao dịch hợp pháp, người dân vẫn phải nộp thuế và phí dựa trên mức giá tối thiểu của bảng giá đất.

Anh Tú – Võ Hải

Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ 1/8/2024, nhưng sau một năm đã bộc lộ bất cập cần sửa.

Từ 1/7, cả nước bỏ cấp huyện và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gồm cấp tỉnh và phường/xã. Trong khi đó, luật hiện hành vẫn tồn tại quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, tỉnh và huyện hàng năm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng việc tồn tại quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo cả 3 cấp này là vướng mắc, chưa phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Chưa kể, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch ngành, lĩnh vực có sử dụng đất cũng chưa thống nhất, đồng bộ. Cùng với đó, các dự án đầu tư công hay dự án quan trọng có tính chất cấp bách, đặc thù để phục vụ những nhiệm vụ chính trị, đối ngoại chưa có hoặc chưa phù hợp quy hoạch. Trước đó, các dự án nhóm này đã có ý kiến về chủ trương đầu tư từ cơ quan quản lý.

Các dự án quan trọng kể trên cũng chưa có quy định về thu hồi đất, ví dụ như những công trình phục vụ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) hay dự án trong khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế… Luật hiện hành cũng khuyết quy định về thu hồi đất khi nhà đầu tư không thỏa thuận được phần diện tích còn lại (quy mô nhỏ), khiến dự án “treo”, gây lãng phí nguồn lực và chậm tiến độ đầu tư.

Để khắc phục những hạn chế này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hai phương án, gồm thay thế quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện bằng cấp xã hoặc bỏ quy định này.

Cùng với đó, cơ quan soạn thỏa cũng bổ sung hai trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội. Số này gồm các dự án xây dựng cấp bách cho nhiệm vụ chính trị, đối ngoại; dự án trong khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, logistic hoặc khu đô thị, du lịch dịch vụ thương mại, văn hóa, thể thao… do HĐND cấp tỉnh quyết định. Trường hợp dự án thực hiện qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, chủ đầu tư đàm phán được trên 75% diện tích hoặc người sử dụng, Nhà nước sẽ thu hồi phần còn lại để giao cho họ.

Luật hiện hành quy định giao, cho thuê đất phải qua đấu thầu, đấu giá quyền sử dụng đất. Thực tế qua một năm thực hiện, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhìn nhận việc này cần nhiều thời gian chuẩn bị và dự án khó chọn được nhà đầu tư có năng lực, dẫn tới chậm đưa đất vào sử dụng, ảnh hưởng khả năng thu hút đầu tư. Chẳng hạn, việc bắt buộc đấu giá quyền sử dụng với quỹ đất trụ sở, cơ sở làm việc dôi dư, thu hồi từ cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước cũng làm kéo dài thời gian, thủ tục, tăng chi phí tuân thủ, đặc biệt cho các dự án ưu đãi đầu tư.

Ngoài ra, quy định cho thuê đất trả tiền hàng năm theo luật hiện hành cũng gây khó khăn cho nhà đầu tư trong hạch toán kinh doanh, thế chấp quyền sử dụng, huy động vốn, đặc biệt với các dự án y tế, giáo dục, văn hóa, xã hội và kinh doanh dịch vụ lưu trú.

Bởi vậy, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa nội dung này theo hướng cho phép nhà đầu tư chọn hình thức thuê đất trả tiền một lần hoặc hàng năm. Riêng đơn vị sự nghiệp công lập không được chuyển nhượng hoặc thế chấp quyền sử dụng đất.

Bộ cũng bổ sung trường hợp giao đất thông qua đấu thầu với dự án có sử dụng đất thuộc trường hợp Nhà nước cho thuê thu tiền hàng năm, đối với quỹ đất do cơ quan, tổ chức được giao quản lý.

Quy định tài chính về đất đai cũng là một trong những vướng mắc cần thay đổi khi sửa luật lần này. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất việc định giá đất không còn theo “nguyên tắc thị trường”, phải bảo đảm vai trò đại diện chủ sở hữu và quyền quyết định của Nhà nước về giá đất.

Theo lý giải của cơ quan này, việc định giá đất của Nhà nước tại thị trường sơ cấp phụ thuộc vào giá trên thị trường thứ cấp và kết quả từ đơn vị tư vấn. Ngoài ra, việc xác định giá cụ thể gặp khó khăn do phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thông tin dữ liệu đầu vào chưa đầy đủ, trình độ năng lực chuyên môn, đạo đức của người định giá, biến động thị trường… Những yếu tố này không phản ánh đúng bản chất giá đất và chưa phát huy vai trò quyết định, điều tiết của Nhà nước.

Tương tự, việc sử dụng phương pháp thặng dư để định giá phụ thuộc vào khả năng thu thập thông tin, giá chuyển nhượng, thuê, loại hình kinh doanh. Phương pháp này cũng không phản ánh đúng giá trị tăng thêm của đất trong tương lai, làm cho giá do Nhà nước quyết định bị phụ thuộc, chạy theo sự biến động của thị trường.

Bởi vậy, việc Nhà nước áp dụng giá đất cụ thể khi trao quyền sử dụng cho doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư còn bị cho là tận thu từ đất, cũng như kéo dài thời gian, tăng chi phí, giảm năng lực cạnh tranh.

Tại dự thảo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hai phương án sửa đổi. Một là Chính phủ ban hành bảng giá đất 5 năm một lần, thay vì hàng năm như hiện hành. Bảng giá này được xây dựng theo khu vực, vị trí. Hai là, bỏ giá đất cụ thể và áp dụng lại hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). UBND cấp tỉnh sẽ ban hành hệ số K từ năm tiếp theo của kỳ 5 năm áp dụng bảng giá đất.

Cuối cùng, việc sửa Luật Đất đai 2024 nhằm đảm bảo tính đồng bộ của pháp luật trong bối cảnh hệ thống vẫn tiếp tục điều chỉnh ở nhiều lĩnh vực như đấu giá tài sản, đấu thầu, quy hoạch đô thị và nông thôn… Các địa phương lúng túng trong xử lý, triển khai bởi nhiều dự án phải trải qua nhiều giai đoạn pháp lý khác nhau.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định việc sửa Luật Đất đai sẽ giúp khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế – xã hội, tăng hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, cũng như đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng. Dự án luật sửa đổi này dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10, và có hiệu lực từ đầu 2026 nếu được thông qua.

Anh Tú

UBND TP Hà Nội vừa có quyết định thu hồi 6 ha đất tại ô CQ1.1 phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm (nay là phường Từ Liêm) do Đài Tiếng nói Việt Nam đang quản lý, sử dụng.

Khu đất sau thu hồi sẽ giao cho Công ty TNHH Đầu tư Địa ốc Thành phố, không qua đấu giá, đấu thầu, để triển khai xây dựng nhà ở thấp tầng cùng một số hạng mục như nhà trẻ, cây xanh, bãi đỗ xe tập trung, đường giao thông.

Dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hồi tháng 2. Vị trí, ranh giới được xác định tại bản đồ quy hoạch tổng thể mặt bằng sử dụng đất 1/500 Tòa tháp VOV kết hợp khu xử lý kỹ thuật, nhà trẻ, nhà thấp tầng lập tháng 4/2015.

Theo đó, khu đất nằm ở phía nam Đại lộ Thăng Long, một mặt giáp đường Lương Thế Vinh kéo dài. Trong 6 ha, hơn một nửa diện tích là đất xây dựng nhà ở, gồm 6.500 m2 đất dự kiến phát triển nhà xã hội. Khu đất này được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất, thời hạn 50 năm, còn người mua nhà ở sử dụng đất lâu dài.

Ngoài ra, hơn 7.000 m2 đất xây xanh kết hợp bãi đỗ xe ngầm sẽ được Nhà nước thu tiền thuê đất một lần. Còn lại gần 2.400 m2 đất xây dựng hạ tầng xã hội như nhà trẻ, nhà sinh hoạt cộng đồng sẽ được thu tiền thuê hàng năm.

Công ty Đầu tư Địa ốc Thành phố cần liên hệ với cơ quan quản lý để hướng dẫn phát triển nhà ở xã hội, xác định tiền sử dụng đất, thuê đất. Dự án thuộc khu vực cần đảm bảo quốc phòng, an ninh nên chủ đầu tư không được bán, cho thuê, thuê mua nhà ở thương mại cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Trong 12 tháng từ khi được giao đất, chủ đầu tư phải đưa đất vào sử dụng. Nếu hết thời hạn được gia hạn, dự án vẫn chưa được triển khai sẽ bị thu hồi mà không bồi thường về chi phí đầu tư, tài sản trên đất.

Đây được xem là một trong những dự án nhà ở thấp tầng mới hiếm hoi tại phường trung tâm Hà Nội. Thời gian qua, nguồn cung sơ cấp biệt thự liền kề liên tục được bổ sung nhưng chủ yếu ở vùng ven như Đan Phượng, Đông Anh với giá bán leo thang. Hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết giá bán sơ cấp nhà thấp tầng đạt trung bình 226 triệu đồng mỗi m2 (gồm chi phí xây dựng, chưa có VAT), tăng 3% theo quý và 17% theo năm.

Ngọc Diễm