Nhiều địa phương gần đây rục rịch chuẩn bị cho công tác hoàn tất dữ liệu hoặc lấy ý kiến về dự thảo bảng giá đất lần đầu, áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Tại Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã công bố dự thảo tờ trình về xây dựng bảng giá đất lần đầu. Theo dự thảo, giá đất sẽ được chia thành 17 khu vực, thay cho cách xác định theo ranh giới quận, huyện như trước đây.

Giá đất cao nhất được đề xuất tại khu vực 1, bao gồm các phường nằm trong vành đai 1, với mức tối đa hơn 702 triệu đồng/m2, tăng khoảng 2% so với bảng giá hiện hành. Ở khu vực ngoại thành, một số vị trí dự kiến tăng mạnh 25-26%, như khu vực 9, nơi giá đất vị trí 1 trên Quốc lộ 32 có thể đạt khoảng 65 triệu đồng/m2.

Tại TPHCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị xây dựng bảng giá đất lần đầu áp dụng từ ngày 1/1/2026 theo trình tự, thủ tục rút gọn. Đồng thời, đơn vị này đề nghị 168 xã, phường, đặc khu, thuế thành phố và các thuế cơ sở, Văn phòng đăng ký đất đai thành phố, các chi nhánh cùng các cơ quan liên quan khẩn trương cung cấp dữ liệu giá đất các tuyến đường, tuyến đường dự kiến, gửi trước ngày 5/11.

Các địa phương khác như Tây Ninh, Đồng Nai, Đà Nẵng… cũng lấy ý kiến về bảng giá đất lần đầu áp dụng từ đầu năm sau.

Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng việc ban hành bảng giá đất mới là bước tiến tất yếu trong quản lý nhà nước, góp phần minh bạch hóa thị trường. Tuy nhiên, mức tăng “sốc” tại nhiều khu vực đang tạo ra những rủi ro đáng lưu ý cho doanh nghiệp, người dân và cả hoạt động tín dụng của ngân hàng.

Đơn vị này đánh giá bảng giá đất mới sẽ tác động đến 5 nhóm đối tượng: Cá nhân, doanh nghiệp bất động sản, ngân hàng, thị trường chung và chính quyền địa phương.

Đối với doanh nghiệp, mức tăng khiến chi phí bồi thường, tiền sử dụng đất – chi phí chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu chi phí phát triển dự án và tổng mức đầu tư dự án tăng mạnh.

Đối với những dự án đang triển khai, chi phí tiền sử dụng đất tăng mạnh có thể khiến tổng mức đầu tư vượt xa khả năng tài chính. Ngược lại, với các dự án chưa triển khai, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc lập kế hoạch ngân sách và phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, việc thị trường có chấp nhận mức giá bán buộc phải điều chỉnh tăng hay không vẫn là một ẩn số.

Đối với thị trường, chi phí sử dụng đất, tiền thuê đất và chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng tăng mạnh, khiến giá thành phát triển dự án đội cao. Giá bán dự kiến tăng theo chi phí đầu vào, gây áp lực lên khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Trên cơ sở đó, VARS IRE cho rằng bảng giá đất chỉ có ý nghĩa khi được áp dụng cho một mục đích cụ thể như bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nếu dùng chung cho các mục đích khác như tính tiền sử dụng đất, đấu giá hay tính thuế, bảng giá sẽ mất tính thực tiễn và cần được điều chỉnh linh hoạt để đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp:

Đơn vị này kiến nghị xác định đúng vai trò của bảng giá đất: Bảng giá là công cụ quản lý và thu thuế của Nhà nước, không phải là công cụ điều tiết cung, cầu thị trường. Việc ổn định chính sách giá đất cần hướng tới mục tiêu dài hạn về minh bạch, công bằng và bền vững.

Đồng thời, giá đất cũng cần được linh hoạt trong điều hành, cho phép địa phương ban hành hệ số điều chỉnh linh hoạt theo từng khu vực, thời điểm, loại hình sử dụng đất và mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.

VARS IRE nhấn mạnh cần xây dựng lộ trình điều chỉnh phù hợp, tránh gây “sốc” cho thị trường và tác động đột ngột đến doanh nghiệp, người dân, nhất là trong bối cảnh nhiều địa phương vẫn đang hoàn thiện mô hình chính quyền đô thị 2 cấp.

Đồng quan điểm, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cũng cho rằng việc xác định giá đất cần nhằm mục tiêu tăng cường cơ hội tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh, kiểm soát biến động giá đất, đặc biệt là giá đất sản xuất kinh doanh, phi nông nghiệp.

Đất đai còn là nguồn lực phát triển quan trọng, có vai trò dẫn dắt nhiều ngành kinh tế. Trong đó, riêng khu vực bất động sản và các ngành liên quan đã đóng góp khoảng 10% GDP, giữ vai trò then chốt trong tăng trưởng, tạo việc làm cho hàng triệu lao động và nguồn thu lớn cho ngân sách.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số từ năm 2026, việc điều chỉnh bảng giá đất cần cân nhắc. Nếu tăng sẽ làm tăng chi phí sản xuất, đầu tư, gây ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Hệ quả dây chuyền từ giá đất tăng còn có thể khiến thị trường bất động sản chững lại, tác động tiêu cực đến các lĩnh vực liên quan như xây dựng, vật liệu, tài chính, ngân hàng…, qua đó ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô. 

Viện này cũng đề nghị các địa phương xem xét trong quá trình điều chỉnh giá đất trong bảng giá đất cần nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Nhiều dự án chung cư có giá trên 100 triệu đồng/m2

Trong cuộc họp chiều 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính đưa ra nhiều chỉ đạo quan trọng liên quan đến thị trường bất động sản. Trong đó, Thủ tướng đặt vấn đề về việc bao nhiêu người cần nhà nhưng vì giá nhà cao quá không thể mua được; nhà ở chung cư mà cứ trên 70 triệu, hơn 100 triệu đồng/m2, ai có tiền mà mua. 

Thủ tướng yêu cầu thực hiện các giải pháp kéo giảm giá bất động sản, tăng nguồn cung để đáp ứng cung cầu.

Giá chung cư tăng cao luôn là vấn đề nóng trong thời gian qua, nhiều đơn vị, chuyên gia cũng đã đưa ra cảnh báo.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong 9 tháng đầu năm, cả nước đang triển khai hơn 1.810 dự án nhà ở và khu đô thị mới. Trong số này, có 1.071 dự án nhà ở thương mại với quy mô khoảng 398.123 căn hộ; 478 dự án đầu tư xây dựng hạ tầng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở; cùng 312 dự án nhà ở xã hội, cung cấp khoảng 245.469 căn.

Cũng trong thời gian trên, tổng số giao dịch bất động sản trên cả nước đạt khoảng 430.769, tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng thị trường chung cư tại Hà Nội và TP.HCM ghi nhận mức giá bán bình quân 70–80 triệu đồng/m2, cao hơn 5,6% so với đầu năm. Đáng chú ý, một số dự án hạng sang đã vượt mốc 150 triệu đồng/m2.

Còn báo cáo mới nhất của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) chỉ ra, giá bán trung bình chung cư tại Hà Nội trong quý vừa qua đạt mức trung bình 75,5 triệu đồng/m2, tăng khoảng 7,7% so với quý trước. Đà tăng giá chủ yếu đến từ việc các chủ đầu tư tiếp tục chào bán hàng tồn kho với mức giá cao. Bên cạnh đó, lượng dự án chung cư dự kiến mở bán có giá trên 100 triệu đồng/m2 cũng tăng trưởng đột biến, dù thanh khoản không có nhiều cải thiện. 

Tại TPHCM, giá trung bình chung cư đạt mức 77,1 triệu đồng/m2, tăng nhẹ so với quý trước đó.

Ở phân khúc cao cấp, người mua chủ yếu là nhà giàu và đầu cơ

Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, ông Lê Đình Chung – chuyên gia bất động sản – nói, thời gian qua nguồn cung chung cư chủ yếu đều thuộc phân khúc cao cấp. Giá chung cư trung bình hiện khoảng 80 triệu đồng/m2. Nhiều dự án mới đây được mở bán với giá trên 100 triệu đồng/m2.

Với giá nhà như hiện nay, ông Chung cho rằng, những người đi làm thông thường, dù mức lương 30 triệu đồng/tháng, gần như không có cơ hội để sở hữu nhà. Những người có thể mua được với mức giá 70-100 triệu đồng/m2 chủ yếu là nhà đầu tư, đầu cơ và một bộ phận có điều kiện, thu nhập cực cao như chủ doanh nghiệp.

Theo ông, trong bối cảnh giá chung cư cao như hiện nay những nhà đầu tư, đầu cơ cũng đang thấy dè chừng. “Những người làm trong ngành như tôi đôi khi có nhiều cơ hội để mua bất động sản. Nhưng để mua một căn chung cư có diện tích trên 100m2, giá 100 triệu đồng/m2, tôi cũng thấy toát mồ hôi”, ông chung nói.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) – nói, giá chung cư hiện đang ở ngưỡng rất cao. Đến nay, thị trường Hà Nội và TPHCM gần như không có nguồn cung chung cư mới giá dưới 60 triệu đồng/m2.

Với mức giá như hiện nay, người đi làm nhận lương bình thường sẽ không dám nghĩ tới chuyện mua nhà. Những người chấp nhận mua với giá hiện nay chủ yếu là người giàu, nhà đầu tư và đầu cơ.

Ông Phạm Đức Toản – chuyên gia bất động sản – nhận định, trước năm 2022, chung cư chủ yếu phục vụ nhu cầu ở thực, khi bán lại chủ nhà thường phải chịu lỗ. Tuy nhiên, từ năm 2022, dòng vốn đầu tư và đầu cơ đổ mạnh vào phân khúc này. Giới đầu cơ thường chỉ bán ra khi có lãi, khiến giá liên tục bị đẩy lên cao.

Theo ông Toản, nhu cầu nhà ở trên thị trường vẫn rất lớn, song do giá quá cao nên nhiều người buộc phải tạm gác kế hoạch mua nhà. Để kéo giảm giá, giải pháp then chốt là tăng mạnh nguồn cung, giúp người mua có thêm lựa chọn.

Đồng quan điểm trên, ông Lê Đình Chung kiến nghị, cơ quan quản lý cần có thêm biện pháp để tháo gỡ pháp lý cho các dự án nhà ở nhằm tăng nguồn cung. Bên cạnh đó, Chính phủ cần phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông; có cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp, người mua nhà khi phát triển dự án, mua nhà tại khu vực ngoại thành. Từ đó, có thể tạo ra sự cạnh tranh về giá giữa các chủ đầu tư, kéo giảm giá nhà.

Chủ tịch VARS cũng kiến nghị, cần có cơ chế mạnh mẽ để kiểm soát đầu cơ trên thị trường bất động sản, có thể thông qua công cụ thuế. Bên cạnh đó, cần ưu tiên tháo gỡ vướng mắc cho những dự án nhà ở phù hợp với đại đa số người dân và thị trường.

Khách hàng mua trải nghiệm đính kèm từ chính sản phẩm – dịch vụ

Quy mô kinh tế trải nghiệm toàn cầu theo nghiên cứu Wise Guy Report sẽ đạt 778 tỷ USD năm 2024, dự kiến tăng lên 809 tỷ USD năm 2025 và vượt 1.200 tỷ USD vào năm 2035, với tốc độ tăng trưởng kép khoảng 4%/năm trong giai đoạn 2025-2035.

Các khảo sát cũng chỉ ra rằng khách hàng trên toàn cầu đang chi tiêu nhiều tiền hơn cho những dịch vụ mang tính trải nghiệm, vượt ra ngoài các sản phẩm vật lý. Trong ngành xa xỉ phẩm, yếu tố trải nghiệm luôn có tốc độ tăng trưởng kép cao nhất (giai đoạn 2010-2019) khi đạt 9%.

Các lĩnh vực tăng trưởng mạnh nhất gồm dịch vụ và giải trí, du lịch và lưu trú, phản ánh xu hướng người tiêu dùng toàn cầu ưu tiên chi cho trải nghiệm và cảm xúc hơn tích lũy tài sản hữu hình.

Tại hội thảo “Kinh tế Lifestyle – Động lực tăng trưởng mới của TPHCM” do báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Sở Công thương TPHCM vừa tổ chức, bà Thi Anh Đào, Giám đốc Khối Marketing Masterise Group nhận định kinh tế trải nghiệm không phải thuật ngữ hàn lâm mà là một giai đoạn phát triển của nền kinh tế. Ở đó, trải nghiệm của khách hàng trở thành sản phẩm độc lập, được doanh nghiệp thiết kế có chủ đích.

Bà cho rằng trong nền kinh tế trải nghiệm, người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm – dịch vụ, mà mua trải nghiệm từ chính sản phẩm – dịch vụ đó.

Vì thế, một sản phẩm thành công không chỉ ở số lượng bán ra, mà ở chất lượng hành trình trải nghiệm của khách hàng, từ lúc tiếp cận, sử dụng, đến cảm giác thuộc về cộng đồng và phong cách sống phù hợp với chính họ.

Đón sóng kinh tế trải nghiệm bằng không gian sống hàng hiệu

Theo Giám đốc Khối Marketing Masterise Group, với tầng lớp trung lưu trở lên, nhà không còn là nơi chỉ để ở, mà là không gian thể hiện phong cách sống. Người mua nhà hiện không chỉ xem xét phần cứng, diện tích, nội thất, vật liệu, mà đặt câu hỏi: “Cộng đồng sống ở đây là ai?”, “Hệ sinh thái dịch vụ có phù hợp với phong cách sống của tôi?”, “Dự án có mang lại trải nghiệm sống mỗi ngày như thế nào?”.

Trước đây, tiêu chí nhà cao cấp chủ yếu xoay quanh vị trí, quy mô căn hộ hoặc mức độ hoàn thiện. Về sau, khái niệm đó chuyển sang chuẩn cư dân và tiện ích nội khu. Còn ngày nay, khách hàng tìm kiếm một hệ sinh thái đồng bộ, từ cảnh quan, tiện ích, dịch vụ đến cộng đồng “đồng màu, đồng chất”.

Sự thay đổi này buộc các chủ đầu tư sẽ phải dịch chuyển từ tập trung vào “phần cứng” sang đầu tư nhiều hơn vào phong cách sống, không gian xanh, sức khỏe, trải nghiệm và gắn kết cộng đồng.

“Kinh tế trải nghiệm không mới, nhưng chưa được nhìn dưới lăng kính chiến lược. Khi xem trải nghiệm là sản phẩm, doanh nghiệp sẽ thay đổi cách thức vận hành”, bà Đào nhận định.

Kinh tế trải nghiệm đang tạo nên dòng dịch chuyển xu hướng trong ngành bất động sản. Tuy nhiên ghi nhận thực tế từ thị trường đang cho thấy không ít nhà phát triển bất động sản vẫn đang loay hoay nhập cuộc.

Bà Thi Anh Đào khẳng định tại Masterise Homes, doanh nghiệp định vị mô hình “branded living” – không gian sống hàng hiệu như cách đón đầu làn sóng Lifestyle Economy. Với Masterise Homes, “branded” không chỉ là “hàng có hiệu” mà là chất lượng hàng hiệu trong từng phân khúc.

Danh mục sản phẩm khi đó cũng được Masterise Homes thiết kế theo nhu cầu trải nghiệm của từng nhóm khách hàng. Như Masteri Collection cho nhóm Mass Affluent, tập trung không gian sống tiện ích và chuẩn quốc tế, trải nghiệm mang tính gắn kết cho thế hệ công dân toàn cầu.

Còn Lumière Series cho nhóm HENRYs (High Earners Not Rich Yet) gây ấn tượng bởi thiết kế tinh tế, cân bằng, đề cao sức khỏe và phong cách sống tinh anh…

Khi tầng lớp trung lưu mở rộng, nhu cầu sống theo phong cách ngày càng rõ rệt, kinh tế trải nghiệm không chỉ là một khái niệm thời thượng mà là động lực tái định hình chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam.

Và khi sản phẩm trở nên giống nhau, chính trải nghiệm, cảm xúc, cộng đồng, lối sống sẽ tạo ra khác biệt và quyết định sự trung thành của khách hàng.

Từng là “điểm nóng” thu hút giới đầu tư bất động sản sau thông tin sáp nhập Gia Lai – Bình Định và đề xuất xây dựng Trung tâm chính trị – hành chính tỉnh Gia Lai mới, khu vực Nhơn Phước, phường Quy Nhơn Đông đã qua giai đoạn “sốt giá”.

Ghi nhận của phóng viên vào những ngày đầu tháng 1 cho thấy, cảnh môi giới tấp nập, chào mời mua bán nhộn nhịp đã không còn. Giá đất gần như “giậm chân tại chỗ”, giao dịch thưa thớt, thậm chí nhiều nhà đầu tư trước đó chấp nhận bỏ cọc.

Đáng chú ý, ngay cả khi 3 vị trí được đề xuất xây dựng Trung tâm hành chính tỉnh mới tại Khu kinh tế Nhơn Hội (phường Quy Nhơn Đông) đã được công bố, thị trường bất động sản khu vực này vẫn không có nhiều biến động tích cực.

Bà Dương Thị Tám (50 tuổi, trú khu phố Hội Thành, phường Quy Nhơn Đông) chia sẻ: “Trước đây môi giới về nườm nượp, có khi ban đêm cũng chốt giao dịch. Giờ đất đứng giá, lâu lâu mới thấy vài người đến hỏi mua đất, nhà ở đây”.

Bà Tám cũng cho biết có trường hợp đặt cọc 150 triệu đồng nhưng không sang nhượng được nên đành chấp nhận mất cọc.

Người dân địa phương cho hay, trong giai đoạn “sốt” đất, nhiều người đổ xô mua với kỳ vọng sinh lời. Khi thị trường chững lại, những người không vay ngân hàng thì giữ đất chờ thời, trong khi một số khác buộc phải bán hòa vốn, thậm chí lỗ 100-200 triệu đồng.

Ông Nguyễn Văn Chỉnh (74 tuổi, trú khu phố Nhơn Phước) kể lại: “Trước thời điểm sáp nhập tỉnh Gia Lai và Bình Định, người môi giới đất hoạt động rầm rộ, chủ yếu dẫn khách từ Gia Lai cũ xuống mua”.

Liên quan đến vị trí xây dựng Trung tâm hành chính tỉnh mới, qua nghiên cứu khu vực bán đảo Phương Mai (phường Quy Nhơn Đông), liên ngành gồm Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đã đề xuất UBND tỉnh 3 phương án.

Phương án 1: Khu đất ven đầm Thị Nại, rộng khoảng 50ha. Ưu điểm là giao thông thuận lợi, gần trung tâm Quy Nhơn. Tuy nhiên, khu này hẹp, địa hình thấp, nền địa chất yếu, tiếp giáp khu công nghiệp nên không phù hợp và chi phí xây dựng cao.

Phương án 2: Khu đô thị C, Khu kinh tế Nhơn Hội, quy mô khoảng 50ha. Khu đất có vị trí trung tâm, cao độ thuận lợi, hạ tầng và giao thông kết nối tốt, gần sân bay Phù Cát, cao tốc Quy Nhơn – Pleiku và trục Bắc – Nam. Dù đã được giao cho chủ đầu tư hạ tầng trước đây, phương án này được đánh giá phù hợp nhất.

Phương án 3: Khu đô thị A, Khu kinh tế Nhơn Hội, cũng rộng khoảng 50ha, đã san nền, chi phí đầu tư thấp. Tuy nhiên, phương án này nằm giữa các khu sản xuất, hạn chế không gian mở và ảnh hưởng cảnh quan.

Sau khi xem xét, liên ngành thống nhất đề xuất lựa chọn phương án 2 để xây dựng Khu Trung tâm hành chính tỉnh Gia Lai.

Tuy nhiên, lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai khuyến cáo đây mới chỉ là bước đề xuất, tỉnh đang tiếp tục họp bàn, xem xét các phương án. Người dân được khuyến cáo không nên vội vàng mua đất “đón đầu” tại các khu vực được đề xuất quy hoạch, nhằm tránh rủi ro và thiệt hại không đáng có.