Dòng tiền dịch chuyển sôi động

Thời gian gần đây, thị trường căn hộ tại khu vực quận 9 cũ (nay là phường Long Bình, TPHCM) bất ngờ nhộn nhịp. Lượng giao dịch tăng nhanh, giá bán nhiều dự án có xu hướng leo thang trong thời gian ngắn. Theo ghi nhận từ một số môi giới, giá căn hộ 2 phòng ngủ tại khu vực này đã tăng từ mức 3-3,2 tỷ đồng/căn lên khoảng 3,8-3,9 tỷ đồng/căn, thanh khoản cải thiện rõ rệt.

Một số môi giới cho biết tình hình sôi động nhờ sự tham gia của các nhà đầu tư phía Bắc. Tuy nhiên, các giao dịch chủ yếu là mua sỉ, mỗi đợt từ 10 căn trở lên trực tiếp từ chủ đầu tư, thay vì mua bán trên thị trường thứ cấp.

Không chỉ ở các dự án đơn lẻ, làn sóng “Nam tiến” còn thể hiện rõ qua việc nhiều chủ đầu tư lớn có trụ sở phía Bắc đẩy mạnh hiện diện tại thị trường miền Nam. Song song đó, các doanh nghiệp môi giới phía Bắc cũng nhanh chóng mở rộng hệ thống chi nhánh, mang theo tệp khách hàng và hệ sinh thái dịch vụ đi kèm.

Dữ liệu từ Batdongsan.com.vn cho thấy, tỷ lệ người Hà Nội tìm kiếm bất động sản tại thủ đô đã giảm mạnh từ 81% trong quý đầu năm 2023 xuống còn 59% vào quý IV/2025. Ngược lại, mức độ quan tâm đối với bất động sản TPHCM tăng đáng kể, từ 6% lên 20% cùng thời gian trên.

Đại diện Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) nêu thống kê sơ bộ từ một số chủ đầu tư, cho thấy trong nửa đầu năm, khách hàng miền Bắc chiếm khoảng 20% tổng giao dịch tại thị trường phía Nam, gấp đôi cùng kỳ năm trước. Đến cuối quý III, tỷ lệ này đã tăng lên khoảng 30%, tiệm cận giai đoạn sôi động 2016-2020.

Bà Lê Thị Hằng, Tổng giám đốc Bất động sản Indochine, cho rằng thị trường bất động sản xuất hiện những chuyển động đáng chú ý về tâm lý của nhà đầu tư cả trong nước và ngoài nước. Với thị trường miền Bắc, bà ghi nhận nhịp phục hồi tích cực hơn so với các thị trường còn lại nhờ vào tâm lý và khẩu vị đầu tư.

Nhà đầu tư phía Bắc không chấp nhận để “tiền ngủ” và rất nhạy với các cơ hội thị trường. Lực cầu tại miền Bắc duy trì ổn định, tăng mạnh cục bộ tại một số khu vực hoặc dự án, với động lực tăng trưởng mạnh từ hạ tầng, đô thị hóa, các đô thị vệ tinh.

Vị này cũng chia sẻ có sự dịch chuyển dòng tiền đầu tư bất động sản từ Bắc vào Nam, khi chỉ trong 6 tháng cuối năm, riêng doanh nghiệp của bà đã tư vấn thành công cho khoảng 500 khách hàng miền Bắc vào miền Nam mua bất động sản.

Giá nhà Hà Nội lập đỉnh, dòng vốn tìm cơ hội mới

Theo VARS, giá căn hộ chung cư tại Hà Nội đã thiết lập mặt bằng mới, trung bình khoảng 95 triệu đồng/m2, cao hơn TPHCM. Đáng chú ý, hơn 43% nguồn cung mới trong quý III có mức giá trên 120 triệu đồng/m2. Giá nhà neo cao khiến biên độ tăng giá thu hẹp, làm giảm sức hấp dẫn đầu tư, đồng thời vượt xa khả năng tài chính của nhiều nhà đầu tư cá nhân.

Trong bối cảnh đó, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các thị trường có mặt bằng giá hợp lý hơn và dư địa tăng trưởng dài hạn tốt hơn. Khu vực phía Nam, đặc biệt là TPHCM và các địa phương vùng ven sau sáp nhập, được hưởng lợi khi giá bất động sản duy trì trạng thái tích lũy suốt 3 năm qua.

So với Hà Nội, mặt bằng giá tại nhiều khu vực vùng ven TPHCM cũ, bao gồm các địa phương sáp nhập, đã thấp hơn khoảng 30-40%, trong khi hạ tầng kết nối và tốc độ đô thị hóa đang tăng nhanh. Với cùng nguồn vốn 2-4 tỷ đồng, tại Hà Nội nhà đầu tư chỉ có thể mua căn hộ 1 phòng ngủ (PN) hoặc 1PN +1, thì tại TPHCM, lựa chọn đa dạng hơn, từ căn hộ đến nhà ở riêng lẻ. Một số dự án mở bán mới tại vùng ven TPHCM hiện có giá chỉ bằng khoảng 2/3 so với các khu vực ven đô Hà Nội, giúp biên độ tăng giá trong trung và dài hạn hấp dẫn hơn.

Ngoài ra, dòng vốn từ miền Bắc vào thị trường phía Nam không chỉ nhằm “săn giá rẻ” mà còn để đa dạng hóa danh mục và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn. Thị trường bất động sản TPHCM có sự phân hóa rõ rệt về phân khúc, từ căn hộ cao cấp, căn hộ hàng hiệu đến các dự án có pháp lý hoàn chỉnh, vị trí tốt, khả năng khai thác cho thuê cao.

Những sản phẩm này phù hợp với các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính mạnh, có nhu cầu tích lũy tài sản lâu dài, khi mang lại giá trị sinh lời kép, vừa có tiềm năng tăng giá trong dài hạn, vừa khai thác cho thuê hiệu quả với tỷ suất sinh lời tốt hơn Hà Nội.

Lợi thế càng được củng cố khi TPHCM tiếp tục giữ vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, dẫn đầu về thu hút FDI, tập trung đông đảo chuyên gia nước ngoài trong các lĩnh vực công nghệ, tài chính, tạo nhu cầu lớn đối với phân khúc nhà ở chất lượng cao.

Bên cạnh đó, một số dự án của các chủ đầu tư lớn tại miền Nam vẫn đang ở vùng giá thấp hơn đáng kể so với các dự án tương tự tại miền Bắc, nơi giá đã tăng gấp đôi trong những năm qua. Nhiều dự án được “đào lại” và ghi nhận mức tăng giá ngắn hạn, có nơi tăng khoảng 5% chỉ trong một tuần.

Cùng lý do dịch chuyển liên quan đến giá bất động sản, chuyên gia Đinh Minh Tuấn cho rằng mặt bằng giá nhà, đất tại Hà Nội đã vượt ngưỡng hấp dẫn và dư địa tăng giá ngắn hạn thu hẹp, họ có xu hướng tìm đến những thị trường có mức giá “mềm” hơn, đồng thời sở hữu tiềm năng tăng trưởng cao hơn trong trung và dài hạn.

Đồng thời, hiệu ứng lan tỏa từ các chủ đầu tư lớn phía Bắc mở rộng hoạt động tại TPHCM, kéo theo nhóm khách hàng trung thành và các sàn phân phối chiến lược, qua đó thúc đẩy dòng vốn dịch chuyển một cách tự nhiên.

Hạ tầng và quy hoạch tạo lực đẩy

Một động lực khác cho “con sóng” dịch chuyển khác đến từ yếu tố hạ tầng. Các chuyên gia cho rằng chính sách phát triển hạ tầng và động lực quy hoạch vùng sau khi TPHCM mở rộng không gian đô thị đã mở ra cơ hội tăng trưởng. Nhiều dự án mới bám theo các tuyến metro, đường vành đai, trục giao thông chiến lược được đầu tư, nâng cao khả năng kết nối liên vùng và gia tăng giá trị tài sản trong trung – dài hạn.

Trong khi làn sóng “Nam tiến” của dòng tiền đầu tư bất động sản đang ngày càng rõ nét thì TPHCM và khu vực lân cận dần trở thành điểm đến mới nhờ mặt bằng giá hợp lý, hạ tầng bứt tốc và khung pháp lý được cải thiện. TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định trong dòng chảy vốn, nhà đầu tư ưu tiên các dự án nằm trong khu đô thị trung tâm, được phát triển bởi những chủ đầu tư uy tín.

Tuy nhiên, chuyên gia của VARS khuyến nghị nhà đầu tư cần chọn lọc kỹ phân khúc, cân nhắc khả năng tài chính và ưu tiên chiến lược dài hạn. Trong bối cảnh nguồn cung gia tăng nhanh, việc sử dụng đòn bẩy tài chính quá lớn có thể khiến nhà đầu tư rơi vào thế bị động nếu lãi suất tăng hoặc thanh khoản suy giảm, từ đó ảnh hưởng đến tâm lý thị trường và niềm tin.

Nhà ở xã hội “nóng” trở lại

Thời gian gần đây, nhiều địa phương rục rịch mở bán nhà ở xã hội và hàng trăm người dân phải xếp hàng từ đêm để chờ nộp hồ sơ. Một số dự án, số lượng căn hộ mở bán rất ít còn lượng người nộp hồ sơ thì gấp nhiều lần.

Ông Long (tạm trú tại phường Linh Trung, TPHCM) cũng hồ hởi dò hỏi khắp nơi thông tin về việc mở bán dự án nhà ở xã hội tại phường Hiệp Bình, mặc dù chủ đầu tư mới chỉ khởi công. Vợ chồng ông là nhân viên văn phòng, nhiều năm muốn có ngôi nhà che nắng che mưa để con cái ổn định học hành nhưng thu nhập hạn chế. Giá nhà ở thương mại ngày một tăng, vượt xa tầm tay, gia đình nhỏ chỉ trông chờ vào nhà ở xã hội.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, gia đình gặp vướng mắc về quy định thu nhập. Vợ chồng ông có thu nhập 35 triệu đồng/tháng, vượt 5 triệu đồng so với quy định nên không thể mua. Vừa mới đây, Chính phủ nới rộng lên 40 triệu đồng/tháng nhen nhóm hi vọng của gia đình nhỏ trong việc sở hữu một căn nhà ở xã hội, an cư lạc nghiệp.

Nhiều chuyên gia cho rằng sự cởi mở của chính sách trong thời gian gần đây đã “làm nóng” hơn thị trường nhà ở xã hội. Nếu như trước đây, cá nhân độc thân chỉ được mua nhà ở xã hội khi có thu nhập không quá 15 triệu đồng/tháng và hộ gia đình 2 vợ chồng không quá 30 triệu đồng/tháng, thì nay mức trần đã được nâng lên.

Cụ thể, cá nhân thu nhập được nâng lên không quá 20 triệu đồng/tháng, người độc thân nuôi con nhỏ được nâng lên 30 triệu đồng/tháng, còn hộ gia đình 2 vợ chồng có tổng thu nhập không quá 40 triệu đồng/tháng. Lãi suất vay mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội cũng được điều chỉnh giảm, từ 6,6%/năm xuống 5,4%/năm.

Luật sư Phạm Thanh Tuấn (Đoàn luật sư TP Hà Nội) đánh giá việc nâng mức thu nhập được mua nhà ở xã hội phù hợp với biến động giá cả và chi phí sinh hoạt, mở rộng cơ hội tiếp cận cho công chức, viên chức và người lao động, người thu nhập thấp tại đô thị. Cơ chế linh hoạt cho phép địa phương điều chỉnh theo thực tế và ưu tiên hộ đông con là điểm tiến bộ trong chính sách an sinh.

Ngoài ra, việc giảm lãi suất cho vay tại ngân hàng chính sách xã hội giúp người thu nhập thấp giảm đáng kể gánh nặng tài chính, tạo điều kiện dễ dàng hơn khi tiếp cận chính sách nhà ở xã hội. Quy định cho phép điều chỉnh các khoản vay cũ thể hiện tính nhân văn, công bằng và khuyến khích người dân mạnh dạn vay mua nhà ở xã hội.

Ngoài những điểm mới này, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc trong phát triển nhà ở xã hội. Theo đó, Bộ đề xuất người được bố trí tái định cư theo hình thức mua, thuê mua nhà ở xã hội; hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất hoặc thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho dự án nhà ở xã hội thì được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Cá nhân, hộ gia đình thuộc diện này cũng không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và điều kiện về thu nhập, trừ trường hợp đã được mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định.

Một nội dung quan trọng khác là Bộ Xây dựng đề xuất tiêu chí ưu tiên giao chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội có năng lực tài chính, kinh nghiệm đã triển khai các dự án nhà ở; cam kết và trách nhiệm với xã hội.

Trong đó, doanh nghiệp có cam kết tiến độ hoàn thành dự án nhanh nhất và không vượt quá 3 năm kể từ ngày được nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở xã hội.

Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội có thể thực hiện

Phát triển nhà ở xã hội được xác định là nhiệm vụ quan trọng của Đảng và cả hệ thống chính trị, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần ưu tiên trong phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Mục tiêu đến năm 2030, cả nước xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp.

Bài toán nguồn cung đang từng bước được tháo gỡ, khi dự thảo thành lập Quỹ nhà ở quốc gia và các cơ chế thí điểm phát triển nhà ở xã hội đã được Bộ Xây dựng trình Chính phủ. Bộ Xây dựng kỳ vọng quỹ này sẽ góp phần cân đối cung – cầu, từ đó kéo giá thành nhà ở thương mại xuống mức hợp lý, giúp thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh, đồng thời tạo nguồn lực dài hạn, bền vững cho phát triển nhà ở xã hội.

Việc tháo gỡ nguồn cung nhà ở xã hội là cần thiết. Giữa bối cảnh nguồn cung nhà ở liên tục sụt giảm rồi dần phục hồi trong 2 năm trở lại đây nhưng cơ cấu sản phẩm lại ngày càng mất cân đối, đặc biệt là thiếu hụt nghiêm trọng phân khúc đáp ứng khả năng chi trả của đại đa số người dân.

Viện nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) nêu tỷ trọng nguồn cung nhà ở bình dân và trung cấp liên tục sụt giảm, giảm lần lượt từ mức 19% và 33% năm 2019 chỉ còn 7% và 19% vào năm 2024. Đáng chú ý, riêng tại Hà Nội và TPHCM (cũ), 2 địa phương có nhu cầu nhà ở lớn nhất thì 2 phân khúc này gần như vắng bóng hoàn toàn kể từ năm 2023. 

Tuy nhiên, chỉ trong 3  năm kể từ khi Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội đi vào triển khai, thị trường đã ghi nhận những tín hiệu tích cực. Số liệu thống kê từ Bộ Xây dựng cho thấy, lũy kế đến nay, cả nước có 692 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô hơn 633.000 căn. Số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm nay đạt gần 60% so với chỉ tiêu đã đặt ra trong Đề án này.

Đặc biệt, số lượng căn nhà ở xã hội hoàn thành bứt tốc mạnh mẽ. Riêng 7 tháng đầu năm nay, cả nước đã hoàn thành hơn 36.800 căn nhà ở xã hội. Mặc dù mới chỉ đạt 37% mục tiêu của cả năm nhưng kết quả này bằng hơn 80% kết quả của cả năm trước và gấp hơn 7 lần so với năm 2022. Đồng thời, 9/31 địa phương được giao chỉ tiêu xây dựng nhà ở xã hội trong năm nay có khả năng hoàn thành và vượt chỉ tiêu đề ra.

VARS IRE nhận định tốc độ triển khai Đề án nhanh hơn gấp nhiều lần so với giai đoạn trước nhờ hàng loạt các chính sách thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, từ sự quyết tâm từ Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự tham gia ngày càng mạnh mẽ của các địa phương, doanh nghiệp trong việc đưa phân khúc này phát triển có chiến lược.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết cơ sở pháp lý liên quan đến nhà ở xã hội đã đầy đủ, không còn vướng mắc, dự thảo Nghị định về Quỹ nhà ở quốc gia Bộ Xây dựng sẽ trình lên Chính phủ trong tháng 11. Bộ cũng đã dự thảo xong và trình lên Chính phủ Chỉ thị về việc chấn chỉnh, tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong xét duyệt mua, bán, cho thuê nhà ở xã hội.

Bộ trưởng khẳng định mục tiêu hoàn thành 100.000 căn nhà ở xã hội trong cuối năm 2025 – đầu năm 2026 cũng như việc hoàn thành 1 triệu căn nhà ở xã hội là có thể thực hiện được bởi các địa phương đang rất nỗ lực và dành nhiều tâm huyết cho việc đẩy nhanh tiến độ các dự án.