Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), nguồn cung nhà ở mới trong năm nay ghi nhận tăng khoảng 50% so với 2024. Loạt dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý, tái khởi động hoặc phê duyệt mới tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Tây Ninh. Riêng 5 địa phương này đã có tới 1.759 dự án được “cởi trói”.

Báo cáo của Bộ Xây dựng cũng cho thấy trên cả nước hiện có 3.297 dự án nhà ở với quy mô khoảng 5,9 triệu căn, tổng vốn đầu tư hơn 7,42 triệu tỷ đồng. Trong đó, nhà ở thương mại và khu đô thị chiếm tỷ trọng áp đảo với hơn 5,2 triệu căn. Phân khúc nhà ở xã hội cũng ghi nhận những con số tích cực, với 698 dự án hơn 657.000 căn, tăng 13% so với cuối năm ngoái. Riêng năm nay, số lượng nhà ở xã hội hoàn thành vượt kế hoạch hơn 102%.

Cung tăng nhưng giá nhà vẫn không có xu hướng hạ nhiệt. Theo thống kê của VARS IRE, năm nay, giá căn hộ tại Hà Nội tăng tới 96%, TP HCM tăng gần 57%, Đà Nẵng tăng hơn 72% so với năm 2019. Các phân khúc nhà ở khác như đất nền, biệt thự, liền kề, nhà ở riêng lẻ,… cũng ghi nhận mức giá tăng cao, tới 30% trong năm. Quý IV, giá nhà có dấu hiệu chững lại và đi ngang tại một số thị trường nhưng thực tế chưa ghi nhận dấu hiệu giảm.

Còn theo CBRE Việt Nam, năm nay giá chung cư Hà Nội và TP HCM ghi nhận mức trung bình 91-95 triệu đồng mỗi m2, tăng 21-23% so với cùng kỳ năm ngoái. Các địa phương lân cận hai thành phố lớn cũng ghi nhận mức giá nhà tăng 15-30% so với năm ngoái dù nguồn cung nhà ở cải thiện rõ rệt.

Lý giải việc nguồn cung cải thiện nhưng giá nhà chưa hạ nhiệt, giới chuyên môn cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ sự mất cân đối cơ cấu sản phẩm và chi phí phát triển dự án ngày càng tăng.

Bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, cho biết năm nay TP HCM và các tỉnh vệ tinh có gần 30.000 sản phẩm nhà ở được triển khai. Tuy nhiên, tại TP HCM, phân khúc cao cấp chiếm tới 90% rổ hàng, còn với Bình Dương cũ và Tây Ninh là gần một nửa. Trong khi đó, nguồn cung nhà ở vừa túi tiền cho nhóm thu nhập trung bình tiếp tục thiếu hụt, khiến nguồn cung tăng nhưng không giải quyết được áp lực giá.

Cùng quan điểm, ông Trần Minh Tiến, Giám đốc One Mount Group, cho rằng tình trạng lệch pha cung – cầu đã kéo dài nhiều năm và ngày càng nghiêm trọng khi phần lớn dự án mở bán mới năm nay thuộc phân khúc hạng sang, siêu sang và cao cấp. Các dự án giá trị vừa phải gần như vắng bóng, khiến thị trường thiếu nền tảng cầu ở thực.

Nhà ở xã hội, phân khúc được kỳ vọng đóng vai trò “van xả áp” cũng chưa phát triển đúng kỳ vọng. VARS IRE cho biết loại hình này hiện chỉ chiếm khoảng 5-6% tổng số dự án. Dù cả nước đang triển khai khoảng 657.000 căn, con số này vẫn quá nhỏ so với nhu cầu nhà ở của hàng triệu lao động đô thị.

Theo chuyên gia, sự lệch pha nguồn cung không chỉ do chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp mà còn xuất phát từ cấu trúc chi phí. Tiền sử dụng đất, chi phí vật liệu, chi phí tài chính và pháp lý đều tăng mạnh, khiến giá thành dự án bị đội lên và làm thu hẹp dư địa phát triển nhà giá thấp.

Một chủ đầu tư tại khu Đông TP HCM cho biết doanh nghiệp đang triển khai dự án trên tuyến quốc lộ 13, với tiền sử dụng đất khoảng 68 triệu đồng mỗi m2, trong khi chi phí giải phóng mặt bằng theo cơ chế thị trường đã lên gần 100 triệu đồng mỗi m2. Cùng với đó, họ phải vay vốn ngân hàng trong suốt quá trình triển khai, còn chi phí vật liệu xây dựng tăng mạnh. Riêng giá cát xây dựng đã tăng từ mức 300.000-400.000 đồng mỗi khối lên gần 1 triệu đồng. “Chi phí cao khiến giá nhà khó có khả năng giảm”, ông này nói.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, Phó tổng giám đốc Phú Đông Group, cho rằng việc phát triển nhà ở “giá mềm” không hề dễ. Tiền đất thường chiếm khoảng 40% tổng giá thành dự án, thậm chí cao hơn nếu mua lại quỹ đất từ thị trường thứ cấp. Khoản chi này phải thanh toán ngay từ đầu bằng vốn tự có và vốn vay, khiến doanh nghiệp chịu áp lực lãi suất ngay cả khi dự án chưa khởi động. Ngoài ra, chi phí xây dựng và hạ tầng chiếm khoảng 25-30%, phần còn lại là marketing, bán hàng, pháp lý và quản lý dự án.

Đáng chú ý, theo bà Thảo tiến độ triển khai đóng vai trò quyết định hiệu quả kinh doanh: nếu dự án hoàn thành đúng hạn, chi phí được kiểm soát; nhưng chỉ cần chậm một vài năm, lãi vay, marketing hay quản lý xây dựng có thể phát sinh thêm hàng chục tỷ đồng, khiến lợi nhuận bị bào mòn.

Trước thực tế nguồn cung cải thiện nhưng giá bán chưa có dấu hiệu giảm, Bộ Xây dựng đã đề xuất nhiều nhóm giải pháp như hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nghiên cứu thành lập trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý, đồng thời tăng cường kiểm soát tín dụng và thị trường trái phiếu.

Ở góc độ thị trường, TS Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, kiến nghị chính phủ cần tạo điều kiện để đẩy mạnh phát triển các dự án có giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân, đồng thời tháo gỡ các “nút thắt” pháp lý và tiền sử dụng đất. Chỉ khi chi phí đầu vào được kiểm soát và thời gian triển khai dự án rút ngắn, thị trường mới có dư địa điều chỉnh giá theo hướng bền vững hơn.

Phương Uyên

Theo báo cáo toàn cảnh thị trường bất động sản quý III/2025 chủ đề “Dẫn nhịp”, mức độ quan tâm bất động sản đang nghiêng về các khu vực vệ tinh. Tại miền Bắc, Hải Phòng, Hưng Yên, Phú Thọ (Hòa Bình cũ) và Bắc Ninh chiếm khoảng 80% tổng lượt quan tâm. Ở miền Nam, TP HCM (Bình Dương cũ) ghi nhận mức tăng 165% so với đầu năm, Đồng Nai tăng 89% và Bà Rịa – Vũng Tàu tăng 98%.

Điểm chung của các địa phương là nền tảng hạ tầng được đầu tư đồng bộ, giúp cải thiện khả năng kết nối cũng như định hướng phát triển của đô thị. Nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn đang được đẩy nhanh tiến độ ở cả hai miền như sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai), sân bay quốc tế Gia Bình (Bắc Ninh), cùng các tuyến cao tốc kết nối trực tiếp sân bay về trung tâm TP HCM và Hà Nội. Song song đó, các tuyến metro tại hai thành phố lớn nhất cả nước cũng đang được đẩy nhanh, tạo nền tảng cho mô hình phát triển đô thị theo giao thông công cộng (TOD).

Sự phát triển của hạ tầng kéo theo thay đổi trong xu hướng lựa chọn nơi ở. Thời gian di chuyển và khả năng kết nối dần thay thế khoảng cách địa lý trong quyết định an cư. Các tuyến đường cùng các trục cao tốc liên vùng đã mở rộng bán kính sinh sống, giúp nhiều khu vực vùng ven gắn chặt hơn với đô thị trung tâm.

Tại khu Đông TP HCM, cao tốc Long Thành – Dầu Giây hoàn thiện tạo lực đẩy cho quá trình đô thị hóa khu vực. Ở Hà Nội, Nam Từ Liêm trong giai đoạn xây dựng vành đai 3, hay vùng Cổ Loa với các dự án cầu và trục giao thông chiến lược cũng cho thấy hạ tầng thường đi trước, tạo tiền đề cho phát triển đô thị.

Cùng với hạ tầng, động lực tăng trưởng của thị trường bất động sản vùng ven cũng có sự thay đổi. Giai đoạn 2015-2025, TP HCM ghi nhận dòng cư dân dịch chuyển từ trung tâm ra dọc theo các tuyến vành đai 3, vành đai 4 và các trục cao tốc, quốc lộ lớn. Theo CBRE, giá nhà ở quanh các tuyến hạ tầng trọng điểm tăng trung bình 15-18%, bám sát tiến độ triển khai công trình, phản ánh giá trị sử dụng thực thay vì biến động ngắn hạn.

Ngoài ra, Báo cáo tâm lý người tiêu dùng quý IV/2024 của Batdongsan cho thấy, 86% người được hỏi quan tâm đến nhà ở xanh và 88% sẵn sàng chi thêm để cải thiện chất lượng môi trường sống. Trong nhóm này, 49% chấp nhận trả thêm tối đa 5% và 39% sẵn sàng trả thêm tới 10% cho các sản phẩm có không gian xanh và quy hoạch bền vững.

Tại miền Bắc, quá trình mở rộng không gian đô thị ngày càng rõ nét tại các khu vực vùng ven Hà Nội như Bắc Ninh, Hưng Yên. Những địa phương này có lợi thế về quỹ đất, hạ tầng liên vùng và khả năng tiếp nhận dòng dân cư dịch chuyển từ trung tâm.

Tại Bắc Ninh, khu đô thị VSIP được quy hoạch theo mô hình tích hợp công nghiệp – đô thị – dịch vụ, gắn với các trục giao thông liên vùng như đại lộ Hà Nội – Gia Bình. Trong đó, dự án Centa Riverside được phát triển trên nền tảng hạ tầng đang hoàn thiện, hướng tới nhóm cư dân có nhu cầu ở thực. Dự án có quy hoạch đồng bộ, ưu tiên không gian xanh và pháp lý minh bạch.

Centa Riverside nằm gần nút giao Ninh Hiệp, tiếp giáp các trục giao thông quan trọng gồm cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, vành đai 3, quốc lộ 1A và quốc lộ 18. Khi các dự án vành đai 4 Thủ đô và Đại lộ Hà Nội – Gia Bình hoàn thiện, khả năng kết nối của khu vực này dự kiến tiếp tục được cải thiện, củng cố vai trò trong mạng lưới hạ tầng Đông Bắc Hà Nội.

Theo các chuyên gia, việc hạ tầng được đầu tư đồng bộ góp phần làm thay đổi cách tổ chức không gian đô thị, trong đó các khu vực vệ tinh ngày càng gắn kết với đô thị trung tâm. Thị trường bất động sản vùng ven theo đó có thể phát triển dựa nhiều hơn vào giá trị sử dụng, nhu cầu an cư và yếu tố quy hoạch.

Song Anh