Ngay đầu năm, giá đất nhiều địa phương đã có dấu hiệu nóng cục bộ. Tại những tỉnh, thành có thông tin sáp nhập, khu vực được dự đoán là trung tâm mới ghi nhận giá nhà đất tăng đột biến.

Theo ghi nhận của VnExpress, giá bán đất nền tại nhiều nơi như TP Hưng Yên, huyện Văn Giang (Hưng Yên), TP Việt Trì, TP Ninh Bình, TP Bắc Giang … đã rục rịch tăng 5-15% so với cuối năm ngoái. Thậm chí nhiều chủ đất còn rao giá tăng hơn 20% để hưởng lợi từ “sóng” sáp nhập.

Tại khu vực phía Nam, mức độ quan tâm và giá bán của các khu vực như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu hay Nhơn Trạch (Đồng Nai) cũng có xu hướng tăng nhanh. Dữ liệu của kênh Batdongsan cho thấy giá bán một số khu vực có dấu hiệu “nóng” khi leo thang 20-30% so với cuối năm ngoái.

Giá đất biến động nhanh ngay đầu năm tiềm ẩn không ít rủi ro, nhất là với nhà đầu tư F0 (lần đầu tham gia thị trường). Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc kênh Batdongsan khu vực miền Nam, cho hay nhóm F0 tham gia thị trường chủ yếu mua nhanh bán nhanh nhằm kiếm lời. Một nghiên cứu của kênh này chỉ ra hơn 86% người mua bất động sản hiện nay nhằm đầu tư “lướt sóng” kiếm lời. Thời gian từ lúc họ mua đến khi sang tay chỉ trong một năm. Chỉ 14% người mua giữ tài sản lâu hơn một năm.

Nếu kế hoạch sáp nhập các địa phương diễn ra chậm hơn dự kiến hoặc quy hoạch thay đổi, kế hoạch “lướt sóng” của nhóm này dễ dàng thất bại. Bởi không phải vị trí nào cũng tăng giá nếu thiếu các động lực phát triển.

Trường hợp mua trúng lô đất dính quy hoạch, nhà đầu tư sẽ rơi vào thế mắc cạn vì nguy cơ mất thanh khoản cao. Ông Tuấn nói, rủi ro này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý, làm mất thời gian, công sức của người mua.

Xuống tiền theo “sóng” tin đồn cũng khiến nhà đầu tư dễ rơi vào cảnh mua cao bán thấp, đầu tư thua lỗ. Ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty EZ Property cho biết giá đất tại nhiều địa phương đã từng tăng nóng 30-50% theo cơn “sốt đất” giai đoạn 2020-2021. Nếu không biết vùng giá thực tế, nhà đầu tư đi mua đất tỉnh dễ rơi vào cảnh mua, bán hớ hoặc khi cần bán thì không giao dịch được vì mất thanh khoản.

Nhớ lại thời điểm 17 năm, tình trạng giá đất “nhảy nhót”, nhà nhà đổ xô đi mua đất từng càn quét thị trường Thủ đô và các tỉnh ven một thời. Trước khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội được Quốc hội bấm nút, mọi phân khúc bất động sản ở khu vực này từ Hà Đông, Hoài Đức đến Mê Linh nhảy giá mạnh trước đó cả năm. Ông Phạm Đức Toản cho hay từ đất thổ cư, đất nền đến đất dịch vụ, đất vườn… đều bị đẩy cao gấp 2-3 lần sau nửa năm.

Tuy nhiên khi thông tin sáp nhập chính thức có hiệu lực, tâm lý mua bán theo kỳ vọng cũng xuống rất nhanh. Ông Toản cho hay những khu vực từng được dự đoán là nơi “đón sóng” mạnh nhất có thời điểm phải giảm giá sâu để thanh khoản được. Không ít nhà đầu tư mạo hiểm dùng đòn bẩy để lao vào cơn sốt đất, sau đó chật vật “cắt lỗ” để nhanh chóng rút tiền về, không thì mất tài sản.

Chưa kể, tỷ lệ nhà đầu tư thắng nhờ “sóng” đất thực tế rất ít, theo ông Nguyễn Chí Thanh, Tổng giám đốc Công ty Cao ốc quốc tế Hồ Tây. Ông nói, người hưởng lợi từ những đợt “sóng” trước đây chỉ có nhóm tạo sốt, cò mồi và một số ít nhà đầu tư trường vốn lại gặp may mắn. Bởi phần lớn nhà đầu tư F0 muốn xuống tiền theo đám đông nhưng nắm thông tin chậm hơn, ít kiến thức và kinh nghiệm. Họ có thể sẵn sàng dùng đòn bẩy tài chính, thế chấp tài sản để gia nhập cuộc chơi với tâm lý mua nhanh bán nhanh, kiếm lời khủng.

“Khi cơn sốt lên đến đỉnh điểm cũng là lúc các nhà đầu cơ rút khỏi thị trường và để lại nhiều hệ lụy cho người mua sau”, ông cho hay.

Theo các chuyên gia, giá bất động sản không chỉ phụ thuộc vào thông tin sáp nhập mà còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác như vị trí, hạ tầng, quy hoạch, nhu cầu việc làm, nhập cư và nền kinh tế của địa phương. Ông Đinh Minh Tuấn cho hay người mua cần khảo sát kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất nền như vị trí, pháp lý, diện tích, tiện ích xung quanh. Những yếu tố này không chỉ đảm bảo suất đầu tư an toàn trong dài hạn mà còn có khả năng khai thác kinh doanh, tránh tình trạng bỏ hoang đất.

Để hạn chế tình trạng đầu cơ đẩy giá đất, “lướt sóng” kiếm chênh lệch, biện pháp đánh thuế bất động sản được nhiều chuyên gia đề cập lại. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho biết đã nhiều lần đề xuất biện pháp áp thuế chuyển nhượng bất động sản theo thời gian để hạ nhiệt sóng đầu cơ. Nếu giao dịch chuyển nhượng bất động sản có thời gian nắm giữ dưới 6 tháng, áp mức thuế suất 5%, 6-12 tháng là 4%, trên 1-2 năm là 3%, sau 3 năm vẫn áp dụng mức thuế hiện hành 2%.

Tại hội thảo về thuế thu nhập cá nhân gần đây, PGS.TS Phan Hữu Nghị, Phó Viện trưởng Ngân hàng – Tài chính (Đại học Kinh tế Quốc dân) đề xuất nhà điều hành áp dụng phương thức đánh thuế 20% trên giá trị chênh lệch giữa giá mua và giá bán bất động sản, tương tự thuế thu nhập doanh nghiệp. Giải pháp này, theo ông, giúp hạn chế tình trạng đẩy giá nhà đất.

Nghị định 96 quy định một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản 2023 có hiệu lực từ 1/8, nêu rõ Nhà nước sẽ thực hiện biện pháp điều tiết thị trường chỉ số giá giao dịch tăng hoặc giảm trên 20% trong ba tháng. Bộ Xây dựng có trách nhiệm đánh giá biến động thị trường dựa theo chỉ số giá, lượng giao dịch và các chỉ số về kinh tế – xã hội thuộc các lĩnh vực khác liên quan bất động sản.

Ngọc Diễm

Khu dịch vụ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí Cánh đồng Cây Siu tại huyện Dầu Tiếng có quy mô khoảng 222 ha, phạm vi nghiên cứu hơn 242 ha, trong đó khoảng 20 ha là mặt nước.

Dự án tọa lạc tại phía Nam xã Thanh Tuyền, huyện Dầu Tiếng, phía Bắc giáp đường ven sông Sài Gòn (lộ giới 32 m), phía Đông tiếp giáp khu du lịch địa đạo Củ Chi mở rộng, các phía còn lại đều giáp sông Sài Gòn. Theo quy hoạch vừa được phê duyệt, khu vực sẽ phát triển thành tổ hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí cao cấp, kết nối với hệ thống điểm đến vùng rừng Sài Gòn – Củ Chi.

Khi đi vào hoạt động, khu du lịch Cánh đồng Cây Siu sẽ cung cấp dịch vụ nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí cao cấp, đồng thời liên kết với các điểm du lịch lịch sử – sinh thái lân cận. Dự kiến nơi đây đón trung bình 4.200-4.800 lượt khách mỗi ngày thường và tối đa 5.500 lượt khách vào các dịp lễ, với lực lượng lao động khoảng 6.750 người.

UBND tỉnh Bình Dương giao huyện Dầu Tiếng tổ chức lập quy hoạch, lựa chọn tư vấn thiết kế, lấy ý kiến cộng đồng và thực hiện dự án theo đúng trình tự pháp luật.

Việc phê duyệt quy hoạch sẽ là cơ sở để lập quy hoạch chi tiết 1/500, kêu gọi đầu tư và quản lý xây dựng theo quy định.

Nằm ở phía tây bắc tỉnh Bình Dương, huyện Dầu Tiếng có diện tích tự nhiên hơn 720 km2, dân số gần 123.000 người. Khu vực này sở hữu nhiều lợi thế phát triển du lịch nhờ quỹ đất rộng, địa hình và thảm thực vật đa dạng, lại nằm gần hệ thống sông, hồ. Bên cạnh khu du lịch Cánh đồng Cây Siu, địa phương cũng vừa phê duyệt quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 cho dự án khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí tại bán đảo Tha La, với quy mô gần 460 ha.

Theo Nghị quyết 60, tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ sáp nhập vào TP HCM để hình thành “siêu đô thị” mới, giữ tên gọi TP HCM. Sau sáp nhập, thành phố có diện tích khoảng 6.772,6 km² và dân số gần 13,6 triệu người, được kỳ vọng trở thành đầu tàu tăng trưởng và nâng tầm vị thế khu vực.

Phương Uyên

Chia sẻ tại diễn đàn “Cơ chế đặc thù và dòng vốn cho thị trường bất động sản” do Đài Hà Nội tổ chức ngày 9/4, Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam, cho biết Chính phủ đã có nhiều cơ chế đặc thù như Nghị quyết 170 và 171 nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án bất động sản. Các cơ chế này tạo động lực lớn cho nhà đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết các điểm nghẽn, vướng mắc pháp lý về đất đai.

Tuy nhiên theo ông, cơ chế vẫn đang “tháo không đều”, mới “cởi mở một phần”, còn nhiều vấn đề lớn chưa được giải quyết dứt điểm, gồm pháp lý, dòng vốn và nguồn cung. Trong đó vướng mắc về pháp lý là rào cản lớn nhất, khiến 1.136 dự án trên cả nước “đắp chiếu”, kéo theo gần 3,5 tỷ USD từ các dự án này nằm bất động và liên đới nhiều lĩnh vực như vật liệu, tiêu dùng, nội thất, điện tử… Gói hỗ trợ tín dụng lại chưa có những biện pháp về hành chính thủ tục cụ thể để các nguồn vốn đó được giải ngân.

Một vấn đề nhức nhối khác là giá nhà tăng phi mã vượt tầm tài chính số đông, thị trường toàn nhà cao cấp,”tuyệt chủng” nhà bình dân, còn nhà ở xã hội nguồn cung nhỏ giọt. “Sự lệch pha cung – cầu nghiêm trọng là biểu hiệu cho thấy thị trường đang phát triển thiếu lành mạnh”, ông Đính nhận xét.

Giáo sư Trần Ngọc Thơ, Giảng viên Đại học Kinh tế TP HCM, ví von thị trường bất động sản Việt Nam hiện nay như người già mắc ba thứ bệnh là cao huyết áp, đường huyết và mỡ máu.

Dẫn giải cụ thể hơn, ông cho biết “huyết áp” ở đây chính là giá nhà, “đường huyết” là dòng vốn và “mỡ máu” là hàng tồn kho. Cả 3 thứ này đều đang quá cao theo hướng không ai mong muốn. Giá nhà tính trên thu nhập người dân đã vượt xa mấy chục lần, không xử lý sẽ mất thanh khoản; dòng vốn quá lệ thuộc vào hệ thống ngân hàng, kênh huy động này “bóp lại” là thị trường rơi vào nguy cơ tắc nghẽn vốn. Cuối cùng là hàng tồn kho, nợ xấu bất động sản tích luỹ dần như những mảng xơ vữa trong hệ thống ngân hàng, âm thầm gây ra đột quỵ tài chính.

Còn theo ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP HCM, bất động sản đang quá phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Hiện tổng dư nợ cho vay bất động sản trên địa bàn TP HCM đạt hơn một triệu tỷ đồng, chiếm 27,5% tổng dư trên địa bàn. Tăng trưởng lĩnh vực này đang cao hơn tăng trưởng chung.

Để chữa căn bệnh của thị trường, Giáo sư Hoàng Văn Cường, Uỷ viên ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội, nói thị trường bất động sản cần có thêm các cơ chế đặc thù khác để giải quyết những tồn đọng vĩ mô hơn. Thủ tục đầu tư và nguồn lực dành cho phát triển các dự án bất động sản cũng phải được tinh gọn, khơi thông hoàn toàn. “Cơ chế phải đột phá, dám bước ra vùng an toàn”, ông Cường nói thêm.

Các chuyên gia cho rằng việc khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản là cần thiết. Tuy nhiên, chất lượng dòng vốn cần được ưu tiên cải thiện hơn. Dòng tiền bơm vào thị trường cần kiểm soát tốt, phải hướng vào các phân khúc sản phẩm phù hợp, đưa mức giá bất động sản về giá trị thực, phù hợp với khả năng chi trả của đại đa số người dân.

Ông Vương Duy Dũng, Phó cục trưởng quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, cho hay cơ quan này đang nghiên cứu các cơ chế chính sách phù hợp để thúc đẩy sự phát triển nhà ở xã hội một cách hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu thực tế của xã hội, chứ không chỉ giới hạn cho người thu nhập thấp.

Chính phủ hiện xây dựng và trình Quốc hội về các cơ chế chính sách mới để thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản. Đặc biệt với vấn đề nguồn vốn đang được đẩy nhanh tiến trình thành lập quỹ phát triển nhà ở xã hội. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính và thủ tục đầu tư cũng được nghiên cứu tinh gọn, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, hướng đến mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội như đã đề ra.

Phương Uyên

Ghi nhận từ VnExpress cho thấy, sau đợt mở bán giữa tháng 5, chủ đầu tư Lê Phong đang có kế hoạch điều chỉnh giá căn hộ The Emerald 68 (Thuận An, Bình Dương) tăng thêm 18%, từ 55 triệu đồng mỗi m2 lên khoảng 65 triệu đồng.

Cùng khu vực Quốc lộ 13, một dự án chung cư khác cũng chuẩn bị triển khai, định vị ở phân khúc cao cấp, giá dự kiến từ 68 triệu đồng mỗi m2. Hay trên khu vực TP Dĩ An, một chung cư cao cấp đã hoàn thiện công tác xây dựng, đang lên kế hoạch mở bán với mức giá dự kiến gần 75 triệu đồng mỗi m2.

Không riêng dự án mới, loạt chung cư đang triển khai trước đó tại Bình Dương như Phú Đông SkyOne, TT Avio, HT Pearl, Picity Sky Park… cũng rục rịch lập mặt bằng giá mới ở cả sơ cấp và thứ cấp, tăng trung bình 5-10% khi tỉnh này định giá lại chi phí tiền sử dụng đất.

Ở thị trường Long An, một chủ đầu tư khu đô thị quy mô lớn tại huyện Bến Lức lên kế hoạch ra mắt phân khu cao tầng quy mô hơn 1.000 căn. Theo thông tin từ sàn môi giới, giá căn hộ dự kiến từ 50 triệu đồng mỗi m2. Căn hộ 1 phòng ngủ diện tích 38 m2, giá 1,8-2 tỷ đồng (47-53 triệu đồng mỗi m2); căn hộ 2 phòng ngủ diện, tích 86 m2 có giá 3,6-5,6 tỷ đồng (42-65 triệu đồng mỗi m2).

Cùng khu vực này, chủ đầu tư Nam Long có kế hoạch phát triển loạt dự án chung cư, quy mô khoảng 6.000 căn hộ thuộc phân khúc trung – cao cấp, giá bán dự kiến từ 40 triệu đồng mỗi m2. Trong khi đó, mặt bằng giá chung cư tại Long An hiện chỉ từ 25-35 triệu đồng/m2. Mức giá dự kiến của các dự án mới có thể đẩy mặt bằng trung bình của thị trường tăng 40-50% so với hiện tại.

Tại Đồng Nai, thị trường chung cư còn khiêm tốn với khoảng 2 dự án sắp mở bán. Trong đó, một dự án tại Nhơn Trạch có giá trung bình 35 triệu đồng mỗi m2, tăng gần 8% so với cuối 2024. Một dự án khác dự kiến ra mắt với giá từ 36-40 triệu đồng mỗi m2.

Theo báo cáo quý I của Nhà Tốt, các tỉnh vùng ven đã vượt TP HCM về nguồn cung lẫn thanh khoản căn hộ. Cụ thể, tỉnh Bình Dương và Long An chiếm 94% rổ hàng căn hộ mở bán mới, trong khi TP HCM chỉ đóng góp 6%. Tỷ lệ hấp thụ căn hộ (ở cả sơ cấp và thứ cấp) tại các tỉnh nói trên tăng 53-78% trong khi ở TP HCM, sức mua giảm gần 37%. Nhà Tốt cho biết quý I, giá sơ cấp chung cư Bình Dương tăng 4%, Đồng Nai tăng 7% còn Long An tăng 28%. Giá thứ cấp chung cư Bình Dương cũng tăng 3%, Long An tăng 14%, Đồng Nai tăng 1%.

Số liệu từ Viện nghiên cứu bất động sản Dat Xanh Services cũng chỉ ra trong tháng 4, giá căn hộ tại các tỉnh phía Nam tiếp tục tăng 2-5% so với tháng trước và cao hơn 20-30% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá bán căn hộ thấp nhất khoảng 29 triệu đồng mỗi m2, ghi nhận tại một dự án ở Long An; cao nhất lên đến 85 triệu đồng mỗi m2. Phần lớn nguồn cung mới trong tháng qua đều thuộc phân khúc trung – cao cấp.

Lý giải nguyên nhân giá chung cư vùng ven tăng, bà Trần Nguyễn Hoàng Uyên, Giám đốc Nhà Tốt, nhận định do loạt dự án mới ra mắt, cùng với hiệu ứng “ăn theo” các đô thị quy mô lớn chuẩn bị triển khai. Tâm lý lo ngại giá nhà tiếp tục leo thang sau khi một số địa phương cơ cấu lại địa giới hành chính cũng góp phần đẩy mặt bằng giá tăng cao.

Ngoài ra, việc nhiều dự án hạ tầng quy mô được đẩy nhanh triển khai, tăng tính liên kết vùng giữa các tỉnh với TP HCM cũng kéo theo giá nhà những khu vực lân cận thành phố nhích lên. Trong khi đó, phân khúc nhà ở vừa túi tiền, giúp điều tiết đà tăng giá lại ít được phát triển.

Ông Ngô Quang Phúc, Tổng giám đốc Phú Đông Group, phân tích giá sơ cấp tăng do chi phí đầu vào cao, cùng với việc các tỉnh áp dụng bảng giá đất mới tăng trung bình 20-30%. Điều này khiến chủ đầu tư buộc điều chỉnh giá. Bên cạnh đó, chi phí phát triển dự án đang tăng cao, các chủ đầu tư cũng phải điều chỉnh lại giá bán dự án để tránh lỗ.

Theo ông Phúc các chi phí đầu vào của một dự án nhà ở thương mại hiện bao gồm: chi phí đất đai chiếm 25-30%, thủ tục đầu tư khoảng 5-10% và có thể đội lên tới 15% nếu thủ tục kéo dài. Chi phí vốn chiếm khoảng 5-10%, ngoài ra còn có nhóm chi phí xây dựng (vật liệu, nhân công, máy móc) đang bị đẩy lên cao do vật giá leo thang và chi phí thuê lao động tăng. Bên cạnh đó, lãi suất hiện nay của ngân hàng dành cho doanh nghiệp đang khá cao cũng tác động vào giá thành sản phẩm bán ra.

Trước tình trạng giá nhà tăng cao, ông Ngô Quang Phúc cho rằng để hạ nhiệt cần các chính sách kiểm soát chi phí đầu vào phát triển dự án, bao gồm chi phí đất, vật tư, lãi suất và thủ tục hành chính.

Dẫu vậy, với diễn biến về nguồn cung hạn chế và chi phí sử dụng đất đang thay đổi, các chuyên gia dự báo thị trường sơ cấp sẽ phải tăng giá tiếp trong thời gian tới. Thị trường thứ cấp với các sản phẩm cũ cũng dần thay đổi biểu giá để bắt kịp xu hướng chung, thu hẹp cơ hội sở hữu nhà ở của phần đông người dân.

Một khảo sát về tâm lý người dùng bất động sản của Chợ Tốt cũng cho thấy, hơn 55% người tham gia khảo sát nhận định thị trường sẽ ổn định và khởi sắc trong 6 tháng tới; khoảng 50% cho rằng giá bất động sản sẽ còn tăng sau thông tin sáp nhập tỉnh, trong khi chỉ 10% cho rằng giá sẽ giảm.

Phương Uyên