Từ 1/3, mỗi bất động sản chính thức có mã định danh điện tử riêng trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, theo Nghị định 357. Cấu trúc của mã này gồm: mã định danh thửa đất – mã thông tin dự án, công trình – định danh địa điểm (nếu có) – loại sản phẩm bất động sản.

Với cơ quan quản lý, việc triển khai “số hóa” bất động sản giống gắn mã phương tiện giao thông giúp tăng cường quản lý theo mô hình kinh tế số, từng bước hình thành cơ sở để triển khai các chính sách quản lý thuế, điều tiết thị trường.

Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, nhìn nhận hệ thống dữ liệu này không chỉ có ý nghĩa quản trị hành chính mà là nền tảng kỹ thuật quan trọng để triển khai Luật Đất đai mới, nhất là trong lĩnh vực định giá đất, quản lý thuế và giám sát giao dịch. Khi mọi bất động sản được đăng ký và ghi nhận đầy đủ giao dịch, nhà quản lý có thể theo dõi sát hơn giá trị chuyển nhượng thực tế, từ đó hạn chế tình trạng kê khai giá thấp, cải thiện hiệu quả thu ngân sách.

“Trong nhiều năm qua, ngay cả các đơn vị tư vấn quốc tế cũng gặp thách thức trong việc duy trì hệ thống dữ liệu nhất quán giữa các địa phương”, ông nói và cho rằng một cơ sở dữ liệu quốc gia tập trung sẽ tạo ra nền tảng thống nhất, thu hẹp khoảng cách thông tin giữa trung ương và địa phương, hỗ trợ quản lý và theo dõi thị trường theo thời gian thực.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cũng thông tin thêm mã định danh nhà đất sẽ được sử dụng xuyên suốt trong quá trình giao dịch và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau này. Đây là công cụ quan trọng giúp quản lý thị trường thống nhất, hiệu quả khi toàn bộ thông tin về dự án và giao dịch được cập nhật thường xuyên.

“Khi hệ thống thông tin hoàn thiện, các giao dịch chuyển nhượng phải cập nhật đầy đủ, minh bạch, giúp hạn chế tình trạng hai giá, ngăn chặn tình trạng gom hàng, đẩy giá”, bà Hằng cho hay.

Ở góc độ chủ đầu tư, nhà phát triển bất động sản, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam, cho biết việc gắn mã ID nhà đất đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chuẩn hóa pháp lý từ đầu và quản trị dự án bài bản, chuyên nghiệp hơn. Điều này giúp hạn chế được dự án “ma” và tình trạng huy động vốn trái phép vốn xuất hiện nhiều giai đoạn trước nhờ khoảng trống thông tin và lỗ hổng pháp lý.

Ông nói thêm có không ít dự án được “đẩy giá” thời gian qua cũng dựa vào khoảng trống thông tin. Tuy nhiên, khi tất cả thông tin về sản phẩm, pháp lý, giao dịch được thu thập công khai, các chủ đầu tư sẽ phải nâng cao cả uy tín và chất lượng sản phẩm bằng tiến độ xây dựng, chất lượng bàn giao, tiện ích… Về dài hạn, chủ đầu tư được nâng tầm uy tín thương hiệu, tài sản có mã định danh được định giá chuẩn hơn, dễ tiếp cận vốn vay tín dụng.

Cùng quan điểm, ông Powel cho hay với các tổ chức tài chính, ngân hàng và nhà đầu tư chuyên nghiệp, một hệ thống dữ liệu xác thực, liên thông sẽ hỗ trợ quá trình thẩm định, định giá rủi ro và xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn. Khi độ tin cậy của dữ liệu được nâng cao, chi phí giao dịch có thể giảm, đồng thời củng cố niềm tin thị trường.

Với người mua ở thực và nhà đầu tư trung dài hạn, việc dự án được cập nhật công khai trên hệ thống thông tin sẽ trở thành kênh giúp họ dễ dàng tiếp cận và gia tăng mức độ tin cậy. Khi thông tin về sản phẩm được quản lý và theo dõi chặt chẽ, người mua sẽ được hưởng lợi khi hạn chế những rủi ro pháp lý.

Tuy nhiên, quy định mới có thể tác động đến tâm lý nhóm đầu tư ngắn hạn – nhómđóng góp phần lớn giao dịch nhà đất thời gian qua. Báo cáo của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) chỉ ra hơn 75% giao dịch nhà ở trong năm 2025 đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, trong đó khoảng 10% là nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn. Việc định danh nhà đất có thể tạo tâm lý e ngại, thận trọng cho nhóm nhà đầu tư này khi xuống tiền, gây ra tình trạng giảm thanh khoản cục bộ.

Để chính sách mới được triển khai hiệu quả, các chuyên gia khuyến nghị cơ quan quản lý cần có hướng dẫn chi tiết với người dân về thủ tục gắn mã định danh và trách nhiệm cung cấp thông tin. Ông Nguyễn Quốc Hiệp cho rằng việc gắn mã định danh nhà đất cần phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, cơ quan thuế, công chứng và đăng ký đất đai để dữ liệu được kết nối liên thông, tránh tình trạng phân mảnh, chồng chéo hoặc trùng lặp, gây phiền hà cho người dân và tốn kém cho Nhà nước.

“Đây sẽ là công cụ để Nhà nước hoạch định chính sách, điều tiết cung – cầu hợp lý, hướng tới thị trường minh bạch và chuyên nghiệp”, ông Hiệp nhận xét.

Ngọc Diễm

Trong báo cáo thị trường mới đây, Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết năm 2025 ghi nhận đà tăng mạnh nguồn cung nhà ở nhất là chung cư đắt tiền. Cả nước có hơn 128.000 sản phẩm chào bán mới, tăng tới 88% so với 2024. Đây là mức tăng cao nhất trong 6 năm trở lại đây. Phần lớn nguồn cung đến từ loại hình chung cư với hơn 80.000 sản phẩm mới, gấp đôi năm 2024.

Về tỷ lệ hấp thụ, ông Lê Đình Chung, đại diện Hội đồng nghiên cứu và đánh giá thị trường bất động sản VARS, cho biết tỷ lệ này đạt khoảng 68%, tương đương gần 88.000 giao dịch trong năm 2025. Ba quý đầu năm, nhiều dự án giá cao vẫn đạt tỷ lệ hấp thụ tích cực bởi nhu cầu đầu tư và ở thực gia tăng. Từ quý IV, tỷ lệ này có xu hướng sụt giảm do giỏ hàng mới tăng mạnh, lãi suất nhích lên khiến nhóm đầu tư thận trọng hơn.

“Hơn 75% giao dịch nhà ở đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, trong đó khoảng 10% là nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn”, báo cáo của VARS nêu.

Trong bối cảnh tâm lý thị trường chững lại, ông Chung nhìn nhận thị trường đã xuất hiện tình trạng rao bán “cắt lỗ” của một bộ nhóm nhà đầu tư mua theo tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ) trong giai đoạn tăng nóng. Hiện tượng này tập trung ở những khu vực có dự án tăng giá quá nhanh. Điều này cho thấy thị trường chung cư đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ khi nhóm đầu tư “lướt sóng” phải cơ cấu lại danh mục.

Diễn biến trên cũng được nhiều đơn vị nghiên cứu ghi nhận. One Mount Group cho biết trong tháng 11/2025, thị trường Hà Nội có khoảng 6.100 giao dịch chuyển nhượng bất động sản, giảm 18% so với tháng trước. Đà giảm mạnh nhất ở phân khúc chung cư với khoảng 3.100 giao dịch thứ cấp, sụt 22% theo tháng.

Theo đơn vị này, nhiều khoản vay mua nhà giải ngân cuối năm 2023 – đầu năm 2024 bắt đầu bước vào giai đoạn đáo hạn ân hạn nợ gốc, khiến nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi tăng đột biến. Áp lực lãi suất gia tăng từ tháng 10 cùng đà chững lại của giá chuyển nhượng đã tác động trực tiếp đến tâm lý nhà đầu tư.

“Một bộ phận nhà đầu tư ‘lướt sóng’ buộc phải cơ cấu lại dòng tiền, giảm giá chào bán nhưng vẫn khó tìm được người mua. Thị trường chung cư chứng kiến làn sóng rút lui của nhóm này”, One Mount Group cho hay.

Dù vậy, cơ hội mua nhà dành cho nhóm mua ở thực vẫn thách thức bởi mặt bằng giá mới đắt đỏ.Hội Môi giới cho biết chung cư giá trên 100 triệu đồng một m2 chiếm 25% cơ cấu nguồn cung mới, gấp gần 10 lần so với 2024. Tại Hà Nội, giá chung cư mới đạt trung bình 100 triệu một m2, tăng 40%, còn khu vực TP HCM cũ đạt khoảng 110 triệu một m2, tăng 23%.

Dự án mới giá đắt cũng kéo giỏ hàng chuyển nhượng leo thang. VARS cho biết một số dự án ở giai đoạn nóng tăng giá hàng trăm đến cả tỷ đồng một căn. Đây cũng là khu vực ghi nhận tình trạng giảm giá rao bán từ cuối năm ngoái.

Trong bối cảnh đó, nhà ở xã hội được kỳ vọng là “cửa sáng” của thị trường, có thể hỗ trợ giấc mơ an cư của nhóm thu nhập trung bình thấp. Bộ Xây dựng cho biết cả nước đã đạt hơn 60% mục tiêu của đề án xây ít nhất 1 triệu căn đến 2030. Năm nay, khoảng 160.000 căn có thể ra mắt, góp phần điều tiết thị trường và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Ngọc Diễm