Giá nhà vượt xa thu nhập người dân

Diễn đàn Bất động sản Vùng Động lực phía Nam lần thứ I diễn ra chiều ngày 3/12. 

Phát biểu tham luận, ông Dương Long Thành – Nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Thắng Lợi Group – kể 15 năm trước, doanh nghiệp này bán một căn nhà ở khu vực Bến Cát (Bình Dương cũ) chỉ khoảng 300 triệu đồng. Khi đó, thu nhập bình quân của một người lao động, công nhân hay viên chức chỉ khoảng 5-7 triệu đồng/tháng. Họ chỉ cần làm việc tích lũy trong 5-6 năm là có thể mua được nhà.

Tuy nhiên hiện nay, áp lực giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập đang trở thành thách thức lớn, trong bối cảnh nhu cầu nhà ở thật luôn chiếm 70-80% tổng nhu cầu thị trường.

Ông Thành nêu suốt thập kỷ qua, giá nhà tăng 12-20%/năm nhưng thu nhập bình quân của người dân chỉ tăng khoảng 6-8%/năm. Sự chênh lệch này đã gây ra khoảng cách ngày càng lớn giữa khả năng tài chính và giá trị bất động sản.

Các thách thức khác là sản phẩm không phù hợp đại đa số nhu cầu, không còn sản phẩm vừa túi tiền với thu nhập của người dân. Chi phí pháp lý, chi phí thuế, chi phí đơn giá đất tăng mạnh, chi phí vật liệu xây dựng biến động tăng cao cùng với tác động của lãi suất vay đều ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm.

Lời giải nào cho thị trường?

Ông Dương Long Thành đề xuất nhiều giải pháp để đưa thị trường trở lại đúng với nhu cầu thực như phát triển nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền; triển khai cơ chế hỗ trợ người mua nhà lần đầu; đồng thời cải cách, rút gọn thủ tục pháp lý nhằm giảm chi phí và rủi ro cho cả doanh nghiệp lẫn người mua…

Ngoài ra, các địa phương cần quy hoạch hướng đến người dân, phát triển các đô thị nén với hạ tầng và tiện ích đầy đủ để tăng khả năng tiếp cận nhà ở; doanh nghiệp cần phát triển sản phẩm phù hợp nhu cầu thực…

Nêu kinh nghiệm phát triển nhà ở vừa túi tiền mà tối ưu công năng, diện tích sử dụng, ông Lê Như Thạch – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Bcons – nói thay vì xây dựng căn hộ diện tích lớn thì làm diện tích nhỏ sẽ giảm được giá thành. Người mua quan tâm nhiều hơn đến tổng số tiền phải chi trả thay vì “bao nhiêu tiền một m2”. 

Ông Phạm Lâm – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc DKRA Group – đánh giá TPHCM đang sở hữu nhiều dư địa, cơ hội mới để người dân tiếp cận nhà ở phù hợp.

Trong chiến lược phát triển vùng đô thị TPHCM, các đô thị vệ tinh sẽ đảm nhiệm vai trò quan trọng, người dân có thể sinh sống thuận tiện mà không nhất thiết phải ở ngay trung tâm. Để đạt được điều đó, hạ tầng giao thông liên vùng, kết nối đa phương thức và quy hoạch chức năng rõ ràng là yếu tố quan trọng.

TS. Huỳnh Thanh Điền – Giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành – cho rằng mô hình TOD sẽ tạo ra nhu cầu thực. Các tuyến đường hình thành sẽ tạo “dòng chảy” hàng hóa, dân cư, việc làm, lao động và dòng vốn đầu tư, nhiều dự án được đầu tư phát triển dọc theo các tuyến giao thông. Với tình hình đó, doanh nghiệp bất động sản nên tư duy theo hướng “kiến tạo” lối sống, kiến tạo hệ sinh thái, bám vào tuyến đường để làm dự án.

Theo dữ liệu từ Batdongsan.com.vn, chung cư tiếp tục là tâm điểm của thị trường Hà Nội trong quý III năm nay. Chu kỳ từ năm 2021 đến nay, Hà Nội dẫn đầu cả nước với mức tăng trưởng giá bất động sản lên tới 112%. So với quý I/2023, phân khúc chung cư tăng giá 95%.

Sự tăng giá này đặc biệt rõ rệt tại phân khúc cao cấp ở các quận cận trung tâm như Tây Hồ và Ba Đình – nơi giá rao bán chung cư phổ biến nằm trong khoảng 130-210 triệu đồng/m2. Sự leo thang đó đã tạo ra một rào cản lớn đối với đại bộ phận người mua nhà, đặc biệt là những người có nhu cầu ở thực.

Kết quả khảo sát của đơn vị này đã minh chứng rõ ràng cho áp lực này: 56% người được hỏi đánh giá chung cư hiện tại là “khó tiếp cận”. Điều này cho thấy dù thị trường bất động sản bán đang nhanh chóng phục hồi và chung cư đóng vai trò dẫn dắt về mức độ quan tâm nhưng khả năng chi trả của người dân đang bị thách thức.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan.com.vn, nhận định rằng tại thị trường Hà Nội, giá bán tiếp tục tăng lên nhưng nhu cầu có sự hạ nhiệt. Dòng tiền đầu tư vẫn tập trung nhiều ở phân khúc cao cấp cận trung tâm và chung cư tiếp tục dẫn dắt thị trường.

Phân khúc phổ thông, trung cấp có mức giá dưới 55 triệu đồng/m2 có hiệu suất tăng giá vượt trội với mức tăng 57-71% so với quý I/2024. Trong khi đó, nhu cầu với phân khúc này rất lớn. 

Nghịch lý giá cao và nhu cầu lớn tại phân khúc phổ thông đã tạo ra xu hướng dịch chuyển rõ rệt. Theo đơn vị trên, dòng tiền và nhu cầu đang dịch chuyển ra khỏi trung tâm, hướng về các khu vực vùng ven.

Cụ thể, dù lượng quan tâm bất động sản tại Hà Nội giảm 22% so với cùng kỳ năm 2024 nhưng xu hướng dịch chuyển nguồn cung và nhu cầu sang các khu vực vệ tinh như Đông Anh, Gia Lâm, và Long Biên ngày càng rõ rệt.

Các khu vực này có lợi thế về quỹ đất, giá cả còn cạnh tranh và hưởng lợi trực tiếp từ hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm đang được triển khai quyết liệt, như cầu Ngọc Hồi kết nối Hà Nội với Hưng Yên, và cao tốc Bắc – Nam.

Sự dịch chuyển đó không chỉ xảy ra với chung cư mà còn cả các loại hình khác như đất nền, nhà riêng. Giá đất nền tại các khu vực cận trung tâm tăng 95% và vùng ven tăng 75%, giá nhà riêng tăng 63% so với quý I/2023. 

Một đơn vị nghiên cứu bất động sản cũng có báo cáo mới đây cho thấy tính đến hết tháng 6, giá chung cư tại Hà Nội tăng 33% so với cùng kỳ năm 2024. Về nguồn cung, tổng nguồn cung chung cư tại Hà Nội mở bán mới trong cả năm dự kiến đạt khoảng 31.000 căn, tương đương mức của năm 2024.

Còn theo dữ liệu khác, nửa đầu năm, tổng nguồn cung mới tại Hà Nội đạt khoảng 14.900 căn, cao hơn 121% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá bán sơ cấp trung bình vẫn ở mức cao, đạt 91 triệu đồng/m2, tăng 40% theo năm. Đáng chú ý, các căn hộ có giá trên 4 tỷ đồng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, trong khi nguồn cung sơ cấp dưới 2 tỷ đồng gần như vắng bóng.

Về triển vọng nguồn cung, tính đến cuối năm nay, dự kiến thị trường Hà Nội sẽ có khoảng 11.500 căn hộ được chào bán. Tuy nhiên, chủ yếu nguồn cung vẫn tập trung ở phân khúc cao cấp và trung cấp.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) – nói, nguồn cung chung cư đã tăng trong thời gian qua nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của người dân.

Theo ông, với mức chi phí đầu tư cao như hiện nay, mặt bằng giá chung cư sơ cấp vẫn tiếp tục đi lên. Trong ngắn hạn từ nay tới cuối năm, giá căn hộ tại Hà Nội sẽ tiếp tục tăng do chi phí đầu vào tăng cao và kỳ vọng sinh lời của nhà đầu tư vẫn ở mức cao.

Nhiều địa phương gần đây rục rịch chuẩn bị cho công tác hoàn tất dữ liệu hoặc lấy ý kiến về dự thảo bảng giá đất lần đầu, áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Tại Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã công bố dự thảo tờ trình về xây dựng bảng giá đất lần đầu. Theo dự thảo, giá đất sẽ được chia thành 17 khu vực, thay cho cách xác định theo ranh giới quận, huyện như trước đây.

Giá đất cao nhất được đề xuất tại khu vực 1, bao gồm các phường nằm trong vành đai 1, với mức tối đa hơn 702 triệu đồng/m2, tăng khoảng 2% so với bảng giá hiện hành. Ở khu vực ngoại thành, một số vị trí dự kiến tăng mạnh 25-26%, như khu vực 9, nơi giá đất vị trí 1 trên Quốc lộ 32 có thể đạt khoảng 65 triệu đồng/m2.

Tại TPHCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị xây dựng bảng giá đất lần đầu áp dụng từ ngày 1/1/2026 theo trình tự, thủ tục rút gọn. Đồng thời, đơn vị này đề nghị 168 xã, phường, đặc khu, thuế thành phố và các thuế cơ sở, Văn phòng đăng ký đất đai thành phố, các chi nhánh cùng các cơ quan liên quan khẩn trương cung cấp dữ liệu giá đất các tuyến đường, tuyến đường dự kiến, gửi trước ngày 5/11.

Các địa phương khác như Tây Ninh, Đồng Nai, Đà Nẵng… cũng lấy ý kiến về bảng giá đất lần đầu áp dụng từ đầu năm sau.

Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng việc ban hành bảng giá đất mới là bước tiến tất yếu trong quản lý nhà nước, góp phần minh bạch hóa thị trường. Tuy nhiên, mức tăng “sốc” tại nhiều khu vực đang tạo ra những rủi ro đáng lưu ý cho doanh nghiệp, người dân và cả hoạt động tín dụng của ngân hàng.

Đơn vị này đánh giá bảng giá đất mới sẽ tác động đến 5 nhóm đối tượng: Cá nhân, doanh nghiệp bất động sản, ngân hàng, thị trường chung và chính quyền địa phương.

Đối với doanh nghiệp, mức tăng khiến chi phí bồi thường, tiền sử dụng đất – chi phí chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu chi phí phát triển dự án và tổng mức đầu tư dự án tăng mạnh.

Đối với những dự án đang triển khai, chi phí tiền sử dụng đất tăng mạnh có thể khiến tổng mức đầu tư vượt xa khả năng tài chính. Ngược lại, với các dự án chưa triển khai, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc lập kế hoạch ngân sách và phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, việc thị trường có chấp nhận mức giá bán buộc phải điều chỉnh tăng hay không vẫn là một ẩn số.

Đối với thị trường, chi phí sử dụng đất, tiền thuê đất và chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng tăng mạnh, khiến giá thành phát triển dự án đội cao. Giá bán dự kiến tăng theo chi phí đầu vào, gây áp lực lên khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Trên cơ sở đó, VARS IRE cho rằng bảng giá đất chỉ có ý nghĩa khi được áp dụng cho một mục đích cụ thể như bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nếu dùng chung cho các mục đích khác như tính tiền sử dụng đất, đấu giá hay tính thuế, bảng giá sẽ mất tính thực tiễn và cần được điều chỉnh linh hoạt để đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp:

Đơn vị này kiến nghị xác định đúng vai trò của bảng giá đất: Bảng giá là công cụ quản lý và thu thuế của Nhà nước, không phải là công cụ điều tiết cung, cầu thị trường. Việc ổn định chính sách giá đất cần hướng tới mục tiêu dài hạn về minh bạch, công bằng và bền vững.

Đồng thời, giá đất cũng cần được linh hoạt trong điều hành, cho phép địa phương ban hành hệ số điều chỉnh linh hoạt theo từng khu vực, thời điểm, loại hình sử dụng đất và mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.

VARS IRE nhấn mạnh cần xây dựng lộ trình điều chỉnh phù hợp, tránh gây “sốc” cho thị trường và tác động đột ngột đến doanh nghiệp, người dân, nhất là trong bối cảnh nhiều địa phương vẫn đang hoàn thiện mô hình chính quyền đô thị 2 cấp.

Đồng quan điểm, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cũng cho rằng việc xác định giá đất cần nhằm mục tiêu tăng cường cơ hội tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh, kiểm soát biến động giá đất, đặc biệt là giá đất sản xuất kinh doanh, phi nông nghiệp.

Đất đai còn là nguồn lực phát triển quan trọng, có vai trò dẫn dắt nhiều ngành kinh tế. Trong đó, riêng khu vực bất động sản và các ngành liên quan đã đóng góp khoảng 10% GDP, giữ vai trò then chốt trong tăng trưởng, tạo việc làm cho hàng triệu lao động và nguồn thu lớn cho ngân sách.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số từ năm 2026, việc điều chỉnh bảng giá đất cần cân nhắc. Nếu tăng sẽ làm tăng chi phí sản xuất, đầu tư, gây ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Hệ quả dây chuyền từ giá đất tăng còn có thể khiến thị trường bất động sản chững lại, tác động tiêu cực đến các lĩnh vực liên quan như xây dựng, vật liệu, tài chính, ngân hàng…, qua đó ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô. 

Viện này cũng đề nghị các địa phương xem xét trong quá trình điều chỉnh giá đất trong bảng giá đất cần nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Nguồn cung tăng, giá vẫn leo thang

Thị trường căn hộ Hà Nội sôi động trở lại với lượng nguồn cung lớn. Theo Sở Xây dựng Hà Nội, 9 tháng đầu năm, toàn thành phố có 30.364 bất động sản được phép mở bán, trong đó hơn 80% là căn hộ chung cư  tập trung chủ yếu tại Đông Anh, Gia Lâm, Từ Liêm. Con số này tương đương gần 80% tổng lượng mở bán của cả năm 2024.

Tuy nguồn cung phục hồi nhưng giá bán không có dấu hiệu hạ nhiệt. Báo cáo mới đây của Bộ Xây dựng cho biết, trong 9 tháng đầu năm, giá bán căn hộ mới trung bình tại Hà Nội đạt 70-80 triệu đồng/m2, tăng 5,6% so với đầu năm và 33% so với cùng kỳ 2024. Nhiều dự án hạng sang ghi nhận mức giá từ 150 đến 300 triệu đồng/m2.

Theo dữ liệu của Batdongsan.com.vn, Hà Nội là địa phương dẫn đầu về tăng trưởng giá bất động sản trong giai đoạn 2021-2025, với mức tăng lên tới 112%. Giá căn hộ trung bình tại các quận trung tâm như Ba Đình, Cầu Giấy, Đống Đa lần lượt ở mức 112 triệu, 97 triệu và 80 triệu đồng/m². Mặt bằng giá bán tăng phản ánh sức cầu và mức tăng trưởng của thị trường bất động sản (BĐS) Thủ đô.

Nam Hà Nội giữ nhịp giá hợp lý, Hanoi Melody Residences gây chú ý

Trong bức tranh giá căn hộ đang leo thang, khu vực Nam và Tây Nam Hà Nội nổi lên như một vùng đệm cân bằng giá, nhất là các phường thuộc quận Hà Đông hay Hoàng Mai cũ. Đây là những khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, hạ tầng đồng bộ, nhưng mặt bằng giá vẫn thấp hơn 20-30% so với khu trung tâm. Theo thống kê của Batdongsan.com.vn, trong vài năm, giá căn hộ tại Hà Đông tăng 97%, và Hoàng Mai tăng 86%, song vẫn nằm trong ngưỡng dễ tiếp cận cho người mua ở thực và nhà đầu tư dài hạn.

Một trong những dự án nổi bật tại khu vực này là Hanoi Melody Residences  tọa lạc tại khu đô thị Tây Nam Linh Đàm, phường Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai cũ). Dự án có mức giá từ 71,9 triệu đồng/m², thấp hơn đáng kể so với mặt bằng khu trung tâm.

Với quy mô hơn 3,2ha, dự án dành nhiều không gian cho tiện ích nội khu. Hanoi Melody Residences được quy hoạch theo mô hình đủ đầy trong một bước chân với trường mầm non nội khu gần 3.000m2, bể bơi phong cách resort gần 1.000m2, khu thể thao đa năng, vườn cảnh quan, công viên trẻ em, vườn dạo bộ, 3 tầng hầm đỗ xe thông minh, chuỗi shophouse đa dạng ngành hàng…

Dự án thuộc khu đô thị đã hoàn thiện, có cộng đồng cư dân hiện hữu, hạ tầng đồng bộ và pháp lý minh bạch, khu đất xây dự án đã được cấp sổ đỏ.

Dự án đã cất nóc tòa căn hộ đầu tiên vào đầu tháng 8, hai tòa còn lại cũng đang khẩn trương thi công. Công tác xây tường, thi công cơ điện được gấp rút triển khai.

Giữa thời điểm mặt bằng giá chung cư nội đô lập đỉnh, các dự án có mức giá hợp lý như Hanoi Melody Residences đang góp phần giữ nhịp cho thị trường khu Nam Hà Nội, giúp người mua nhà có thêm lựa chọn phù hợp với tài chính gia đình.

Để biết thêm chi tiết xem tại https://hanoimelodyresidences.com.vn/.