Giá thuê không theo kịp giá nhà

Ông T.M (phường Xuân Hòa, TPHCM) sở hữu căn nhà phố 1 trệt, 2 lầu với diện tích sử dụng 150m² trên đường Võ Chí Công (phường Phước Long). Do chuyển về sống cùng cha mẹ lớn tuổi, ông quyết định cho thuê căn nhà với giá 15 triệu đồng/tháng. Nhưng vì vị trí xa trung tâm, thiếu tiện ích như chợ hay siêu thị, mức giá này vẫn chỉ ở ngưỡng “dễ chịu” so với mặt bằng chung.

Trên thị trường, căn nhà được định giá khoảng 10 tỷ đồng. Tính ra, tỷ suất sinh lời từ cho thuê chỉ vào khoảng 1,8%/năm – con số khá khiêm tốn và thấp hơn đáng kể so với gửi tiết kiệm ngân hàng.

Ở chiều ngược lại, bà P.N (phường Long Trường) có phần “may mắn” hơn khi cho thuê căn hộ tại Thảo Điền (phường An Khánh) với giá 14 triệu đồng/tháng. Căn hộ này được định giá khoảng 5 tỷ đồng, giúp tỷ suất lợi nhuận cho thuê đạt mức 3,3%/năm – cao hơn gần gấp đôi so với trường hợp của ông T.M.

Dù vậy, áp lực tài chính vẫn chưa giảm bớt với bà P.N, bởi khoản vay mua nhà khiến tiền thu từ cho thuê mỗi tháng chỉ vừa đủ “gánh” phần lãi ngân hàng.

Không chỉ dừng lại ở hai trường hợp nêu trên, thị trường bất động sản phía Nam còn ghi nhận hàng loạt ví dụ cho thấy tỷ suất sinh lời từ cho thuê ngày càng “teo tóp” trong vài năm gần đây. Thậm chí, nhiều ý kiến cho rằng với mức giá thuê rẻ như hiện nay, thay vì vay ngân hàng mua nhà rồi gồng gánh trả lãi, việc đi thuê lại kinh tế hơn.

Ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam – cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê chung cư TPHCM đã giảm từ 2,8% năm ngoái xuống khoảng 2,2%/năm vào cuối năm nay. Nhà phố, nhà riêng cũng chỉ quanh mức 1,8%. Theo ông Tuấn, giá bán – đặc biệt căn hộ trung tâm – tăng quá nhanh, bỏ xa tốc độ tăng của giá thuê, khiến hiệu quả khai thác ngày càng thấp.

Thị trường cũng ghi nhận sự dịch chuyển nguồn cung. Nếu trước đây khu Nam tập trung đông dự án cho thuê, thì nay lượng lớn căn hộ lại đổ về phía Đông – nơi các dự án cao cấp chiếm ưu thế. Khi nguồn cung tăng mạnh ở phân khúc giá cao, giá thuê khó có cơ hội bứt lên.

Bình Dương – nơi thị trường căn hộ phía Nam sôi động thời gian qua – cũng không nằm ngoài xu hướng, khi tỷ suất cho thuê giảm từ 4,4% xuống còn khoảng 3,9%/năm.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Phát triển Nhà ở CBRE Việt Nam – cho hay giá căn hộ đã “tăng nóng” trong thời gian dài. Trung bình mỗi năm giá tăng 20-30%, có giai đoạn chạm tới 40%. Ngược lại, giá thuê sau Covid-19 phục hồi chậm, dự kiến 5 năm tới mỗi năm cũng chỉ tăng 5-10%. “Độ vênh” lớn giữa tốc độ tăng giá bán và giá thuê khiến tỷ suất cho thuê tiếp tục giảm khi tính theo giá trị mua hiện tại.

Ông Kiệt cho biết cấu trúc nguồn cung TPHCM cũng góp phần tạo áp lực. Thị trường hiện dư thừa căn hộ cao cấp, hạng sang, trong khi phân khúc tầm trung và vừa túi tiền cực kỳ khan hiếm. Giá bán các dự án cao cấp phổ biến 120-150 triệu đồng/m², thậm chí 180-200 triệu đồng/m², cao hơn nhiều so với mức bình quân 90 triệu đồng/m².

Không chỉ vậy, việc siết hoạt động cho thuê ngắn ngày (như Airbnb) 1-2 năm gần đây cũng khiến một kênh cho thuê vốn đem lại tỷ suất cao bị thu hẹp. TPHCM đang thí điểm lại loại hình này, kỳ vọng có thể mở thêm dư địa cải thiện lợi nhuận cho nhà đầu tư trong thời gian tới.

Hành vi đầu tư liệu có thay đổi?

Không khó để nhận thấy phần lớn nhà đầu tư hiện nay mua bất động sản chủ yếu để chờ tăng giá, thay vì trông chờ vào dòng tiền cho thuê. Những dự án cũ – nơi giá mua ban đầu thấp hơn – vẫn cho tỷ suất thuê tốt hơn, trong khi nhiều dự án mới có giá bán cao nhưng chưa thể khai thác cho thuê hiệu quả.

Đại diện CBRE Việt Nam cho biết nhà đầu tư ngày càng thận trọng, không còn mua “ồ ạt” như trước. Việc mua để cho thuê hiện không còn hấp dẫn, phần lớn giao dịch xuất phát từ kỳ vọng tăng giá vốn.

Cùng quan điểm, ông Đinh Minh Tuấn cho rằng suốt 5 năm qua giá thuê gần như đi ngang, trong khi lãi suất ngân hàng tăng, khiến mô hình mua – cho thuê kém hiệu quả. Vì vậy, nhà đầu tư ưu tiên các sản phẩm có tiềm năng tăng giá, như căn hộ tại các khu vực mới hoặc đô thị vệ tinh.

Nói tại một sự kiện gần đây, TS Đinh Thế Hiển – chuyên gia kinh tế – cho rằng thị trường bất động sản trong suốt 30 năm qua có nhiều giai đoạn siêu lợi nhuận, mức sinh lời có thể tới 25%/năm, vượt xa chứng khoán và lãi suất gửi tiết kiệm. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, bất động sản sẽ dần dịch chuyển trở thành kênh đầu tư phát triển bền vững chứ không còn là kênh siêu lợi nhuận như trước.

Theo chuyên gia, một căn nhà được xem là hợp lý khi việc chi trả (kể cả phần vốn vay) phải phù hợp với khả năng tài chính của người mua. Và giá trị một bất động sản (dù là 5 tỷ đồng hay 50 tỷ đồng) sẽ được đánh giá qua hiệu quả khai thác của nó. Tức, một bất động sản tốt là khi có thể tạo ra tỷ suất sinh lời từ việc khai thác (cho thuê, vận hành) đạt khoảng 3% đến 3,5%/năm trên tổng vốn đầu tư bỏ ra.

Đêm 16/11, phóng viên Dân trí có mặt tại xã Thiên Lộc (Đông Anh, Hà Nội) để ghi nhận tình trạng người dân xếp hàng chờ nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội (NOXH).

Theo ghi nhận, mặc dù dự án CT3 khu đô thị Kim Chung mở nhận hồ sơ đợt 1 bắt đầu từ ngày 17/11 thì từ chiều ngày 16/11, nhiều người đã có mặt tại Trung tâm Văn hóa – Thông tin – Thể thao xã Thiên Lộc để giữ chỗ.

Hai mẹ con chị N. (nhà ở quận Long Biên cũ), có mặt tại điểm tiếp nhận hồ sơ từ 18h ngày 16/11. Chị kể khi đến nơi đã thấy hàng chục người xếp hàng trước cổng, ngồi chờ ở quán nước trước. Hai mẹ con cũng đã chuẩn bị chiếc chiếu để có vị trí đẹp.

Về hồ sơ mua nhà, chị N. nói đã hoàn thiện nhưng chưa chắc chắn, nếu có yêu cầu gì sẽ bổ sung. “Mình cứ nộp hồ sơ trước đã, nếu mua được thì tốt”, chị nói.

Tương tự, anh Mạnh ở Nam Định sắp sửa một ít đồ dùng cá nhân và đi đến xã Thiên Lộc từ chiều 16/11. Anh nói mua được nhà là ước mơ của anh sau nhiều năm bươn chải tại Hà Nội, dù sẽ phải vay mượn. Đêm nay, anh sẽ thức trắng đêm để giữ chỗ.

Do xếp hàng quá đông, mọi người sau đó truyền tay nhau tờ giấy để tự ghi thông tin cá nhân theo số thứ tự. Đến khoảng 0h ngày 17/11, 2 người đại diện nhóm đứng trước cổng tiếp nhận hồ sơ để điểm danh. Nếu ai không có mặt, người đọc sẽ gạch bỏ tên.

Đại diện cho biết 4h sẽ điểm danh lại. Trong thời gian xếp hàng, công an xã Thiên Lộc cũng có mặt nhằm đảm bảo an ninh trật tự.

Đến khoảng 1h ngày 17/11, điểm danh lần 1 kết thúc. Mọi người di chuyển đi ăn uống và nghỉ ngơi. Nhiều hàng quán xung quanh đường vẫn sáng đèn.

Theo ghi nhận, lượng người đến điểm nộp hồ sơ mua nhà trong đêm tiếp tục tăng.

Dự án Đầu tư xây dựng khu NOXH tại ô đất CT3, CT4 khu đô thị mới Kim Chung, xã Thiên Lộc (Hà Nội) do liên danh Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội và Tổng Công ty Viglacera – CTCP làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư 1.521 tỷ đồng.

Dự án được xây dựng trên diện tích đất là 35.759m2, trong đó diện tích ô đất CT3 là 24.000m2; diện tích ô đất CT4 là 11.759m2. Dự án gồm 4 tòa nhà, cao từ 9 tầng đến 12 tầng và 1 tầng hầm, 1 tum thang. Trong đó, ô đất CT3 có 3 công trình ký hiệu CT3A, CT3B, CT3C; ô đất CT4 có 1 công trình.

Tổng số căn hộ của dự án là 1.588 căn (CT3 có 1.104 căn; CT4 có 484 căn). Trong đó, 892 căn hộ NOXH để bán; 300 căn hộ NOXH để cho thuê; 128 căn hộ NOXH để cho thuê mua; 268 căn hộ bán thương mại.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, công trình trên ô đất CT4 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng từ quý IV/2021, với tổng số 484 căn hộ. Dự kiến, mở bán giai đoạn 2 tại tòa nhà CT3 với tổng số 1.104 căn hộ. Trong đó, 589 căn hộ NOXH bán; 212 căn hộ NOXH cho thuê; 128 căn hộ NOXH thuê mua; 175 căn hộ bán thương mại.

Giá bán căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 18,4 triệu đồng/m2. Giá cho thuê căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 91.700 đồng/m2/tháng. Giá thuê mua căn hộ NOXH (bao gồm VAT và phí bảo trì) tạm tính là 312.860 đồng/m2/tháng và thời gian thuê mua là 5 năm.

Ngày 3/10, Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH MTV Đông Quân Land (trụ sở tại phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) số tiền 505 triệu đồng vì vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản.

Trước đó, ngày 20/9, công ty này tổ chức mở bán lô đất nền tại thôn Trung Tâm, xã Toàn Lưu, gắn tên “dự án đất nền ven sông”. Sự kiện quảng bá rầm rộ, có xe đưa đón khách, bàn ghế phục vụ tham quan, giao dịch, diễn ra đúng thời điểm “sốt đất” bùng phát ở khu vực sau khi công bố quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh cũ.

Theo cơ quan chức năng, Đông Quân Land có nhiều hành vi vi phạm: cung cấp không trung thực hồ sơ, thông tin về bất động sản; phát hành thư mời, vẽ sơ đồ phân lô; đặt tên “dự án đất nền ven sông” không đúng thực tế; đồng thời không có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản theo quy định. Hồ sơ vụ việc được Công an xã Toàn Lưu chuyển cho Sở Xây dựng xử lý.

Như Dân trí đưa tin, hồi tháng 9, sau khi quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh cũ (nay thuộc xã Toàn Lưu) được công bố, cơn “sốt đất” nhanh chóng bùng phát. Dọc tuyến tỉnh lộ 550 và nhiều ngõ nhỏ, ô tô đỗ kín, người dân và nhà đầu tư nườm nượp kéo về.

Trước tình trạng này, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã gửi văn bản đến các sở, ngành liên quan, đề nghị tăng cường quản lý thị trường bất động sản.

Theo cơ quan này, một số hội nhóm và cá nhân lợi dụng tâm lý đầu tư theo đám đông, thiếu hiểu biết của người dân để “tạo giá ảo”, “thổi giá”, làm nhiễu loạn thông tin thị trường và trục lợi.

Đáng chú ý, dù ngành chức năng vào cuộc, “dự án đất nền ven sông” tại xã Toàn Lưu lại được mở bán rầm rộ, thậm chí công ty còn thuê xe đưa khách tham quan, dựng bàn ghế để tổ chức xem và giao dịch đất.

Theo thư mời, dự án mang tên đất nền ven sông được mở bán vào 9h30 ngày 20/9, đơn vị tổ chức là Công ty TNHH MTV Đông Quân LAND.

Trước đó, thông tin về khu đất nền này cũng được quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội với những thông tin như “Dự án đất nền ven sông, nằm ở vị trí đắc địa, có thể xây nhà ở, kinh doanh, gần khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh (cũ)”.

Cùng với những thư mời, quảng cáo, đơn vị phân đất nền còn đưa ra những bản chi tiết về các khu đất được phân lô, đường trải thảm, hệ thống cây xanh ven sông.

Tuy nhiên, qua ghi nhận của phóng viên, khu đất này nằm ở cuối thôn Trung Tâm, cạnh nhà máy gạch, giáp sông Khe Giao, xung quanh cây cối rậm rạp, dân cư thưa thớt.

Đặc biệt, dự án có hạ tầng sơ sài, hệ thống điện bằng năng lượng mặt trời, chưa có hệ thống nước. Do hạ tầng làm sơ sài, phần diện tích bờ kè giáp sông đã bị hư hỏng, đứt gãy kết cấu dù mới hoàn thiện.

Cơ quan công an đã vào cuộc, làm việc với những người liên quan để làm rõ thủ tục pháp lý.