Dữ liệu mới công bố của China Real Estate Information cho biết doanh số của 100 nhà phát triển bất động sản hàng đầu Trung Quốc giảm 36% về giá trị trong tháng 11 so với cùng kỳ 2024. Tính chung 11 tháng, doanh số nhà ở giảm 19%, phần nào cho thấy khủng hoảng bất động sản nước này vẫn chưa chạm đáy, theo Reuters.

Cùng với đó, giá nhà thứ cấp tại 100 thành phố được khảo sát giảm 7,95% tháng qua, sâu hơn tháng 10, theo China Index Academy. Tổ chức này cho rằng nguyên nhân bởi lượng nhà chào bán cao và tâm lý người mua yếu.

“Dữ liệu bất động sản xấu đi là thật và đáng lo ngại”, Hui Shan, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Goldman Sachs nhận định. Morgan Stanley ước tính doanh số trung bình của 25 nhà phát triển lớn Trung Quốc giảm 42% trong tháng 11 so với cùng kỳ. Tình trạng ảm đạm này có thể kéo dài đến mùa xuân năm sau.

William Wu, nhà phân tích bất động sản tại Daiwa Capital Market nhận định mục tiêu “chặn đứng sự suy giảm của thị trường nhà ở” của Bắc Kinh dường như “ngày càng phi thực tế”. Ông chỉ ra “sự hỗn loạn mới” trong lĩnh vực này vào quý IV, khi giá nhà giảm nhanh và “sự tái xuất hiện của các vụ vỡ nợ lớn”.

Mới đây, tập đoàn bất động sản China Vanke xin chủ nợ chấp thuận hoãn thanh toán một năm cho lô trái phiếu đáo hạn ngày 15/12, làm dấy lên lo ngại mới về tính thanh khoản của ngành. Đầu tháng 11, chính quyền Thâm Quyến cho biết sẽ yêu cầu Vanke có tài sản bảo đảm cho các khoản vay trị giá tổng cộng khoảng 20 tỷ nhân dân tệ mà trước đó không cần.

Cathy Lu, chuyên gia phân tích tín dụng tại Octus đánh giá động thái “phản ánh một cuộc khủng hoảng thanh khoản có thể dẫn đến tái cơ cấu toàn diện”. S&P Global đã hạ xếp hạng tín nhiệm dài hạn Vanke xuống “CCC-” từ “CCC”, do rủi ro cao về “tái cơ cấu trong tình trạng khó khăn” trong sáu tháng tới.

Ngành bất động sản Trung Quốc lao dốc 5 năm qua, từ khi chính sách “ba lằn ranh đỏ” siết hoạt động vay mượn của các nhà phát triển. Chính quyền sau đó đưa ra nhiều giải pháp vực dậy. Vào tháng 5/2024, Bắc Kinh cấp 300 tỷ nhân dân tệ cho các tổ chức tài chính để doanh nghiệp nhà nước địa phương vay và mua lại các căn hộ xây xong nhưng chưa bán được.

Nhưng con số đó chưa đủ lớn để giúp ngành hồi phục, khi tồn kho cao là yếu tố chính kìm hãm giá nhà. Theo S&P Global, lượng nhà hoàn thiện nhưng chưa bán được vào cuối tháng 8/2025 khoảng 762 triệu m², tăng từ 753 triệu m² cuối 2024.

Song song, giá nhà giảm và doanh số thấp khiến dòng tiền của các nhà phát triển thêm căng thẳng, buộc các ngân hàng phát mãi nhiều bất động sản hơn. Điều này có nghĩa thị trường càng tăng cung, giá giảm, là “vòng phản hồi tiêu cực” mà các nhà hoạch định chính sách cần chấm dứt, theo ông Hui Shan của Goldman Sachs.

Morgan Stanley cho rằng nhà chức trách nên “trợ cấp lãi suất” vay cho người mua. Ngân hàng này ước tính cắt giảm 1 điểm phần trăm lãi vay trong quý II/2026 có thể thúc đẩy doanh số nhà mới, giúp giá nhà sớm chạm đáy ở các thành phố lớn.

Trong khi đó, Economist Intelligence Unit nhận định nếu các biện pháp siết nguồn cung đất đối với nhà phát triển có hiệu quả, qua đó giảm tồn kho căn hộ, giá nhà có thể chạm đáy sớm nhất vào nửa đầu 2027.

Anh Kỳ (theo CNBC, Reuters)

Tại Diễn đàn bất động sản nhà ở “Kết nối hiện tại – kiến tạo tương lai” do CBRE tổ chức mới đây, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết giá sơ cấp tại TP HCM và Hà Nội đã tăng 35-45% chỉ sau một năm. Riêng quý III, giá căn hộ ở TP HCM tăng thêm 15-18%, trung bình khoảng 90 triệu đồng mỗi m2 với 70% nguồn hàng mới năm nay thuộc phân khúc bất động sản cao cấp và hạng sang, kéo bằng giá vượt xa thu nhập trung bình của phần lớn người dân đô thị.

Dữ liệu từ Knight Frank Việt Nam cũng cho thấy mặt bằng giá sơ cấp bình quân căn hộ TP HCM đạt gần 96 triệu đồng mỗi m2, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, gần 60% lượng hàng mở bán có giá trên 100 triệu đồng mỗi m2, phần còn lại chủ yếu ở mức trên 60 triệu đồng mỗi m2. Nguồn cung hạng sang lấn át nhà trung, cao cấp khiến giá liên tục lập đỉnh trong năm nay.

Giá nhà tăng mạnh trong nhiều năm khiến không ít chuyên gia liên tưởng đến giai đoạn bất động sản Trung Quốc một thập kỷ trước, khi thị trường liên tục sốt đất, thanh khoản cao, dòng vốn đổ vào ồ ạt và tâm lý đầu tư theo đám đông lên ngôi – trước khi sụp đổ hàng loạt khi tín dụng bị siết lại. Điều này làm dấy lên lo ngại Việt Nam có thể lặp lại kịch bản tương tự nếu không kiểm soát tốt rủi ro.

Đánh giá về nguy cơ, ông Kiệt cho rằng Việt Nam không đi đúng quỹ đạo của Trung Quốc nên không hoàn toàn lặp lại kịch bản này. Dù vậy vẫn có rủi ro với phân khúc cao cấp nếu giá bị đẩy quá xa với sức mua thực. Bong bóng có thể xuất hiện ngay cả trong bối cảnh thiếu cung khi giới đầu cơ găm hàng, kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn và lượng vốn chảy vào thị trường vượt sức hấp thụ.

Ông nhắc lại giai đoạn 2007-2011 khi thị trường trong nước tăng giá quá nhanh, tín dụng siết lại và giao dịch gần như đóng băng. Hiện tại, đà tăng giá căn hộ cao cấp và hạng sang chưa có dấu hiệu dừng lại, trong khi giao dịch nghiêng nhiều về đầu cơ, ít dựa trên nhu cầu ở thật. Khi mức giá vượt xa khả năng chi trả, thị trường có thể bước vào trạng thái bão hòa, bên bán không muốn giảm giá, bên mua e dè rủi ro và thanh khoản suy yếu. Đây là kịch bản xấu nhưng hoàn toàn có thể xảy ra nếu giá tiếp tục leo lên mức phi lý 200-250 triệu đồng mỗi m2 mà không tương xứng với chất lượng sản phẩm và mức thu nhập bình quân.

Ở góc nhìn tổng thể, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, nhận định nguy cơ bong bóng với phân khúc cao cấp là có, song với toàn thị trường vẫn ở mức thấp. Khác với Trung Quốc, nơi nguồn cung được bơm mạnh suốt thời kỳ tăng trưởng thần tốc và nhiều địa phương coi bất động sản là động lực GDP, thị trường Việt Nam lại chịu tình trạng thiếu cung kéo dài.

Ba năm gần đây, nguồn cung nhà ở tại TP HCM chỉ đạt chưa tới 20.000 sản phẩm, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 30.000-40.000 căn mỗi năm giai đoạn 2018-2021. Hạ tầng đô thị phát triển chậm hơn nhu cầu mở rộng dân số, thủ tục pháp lý kéo dài và quỹ đất trung tâm thu hẹp khiến số dự án mới ra thị trường không đáp ứng đủ nhu cầu. Chính sự khác biệt về cung – cầu này giúp Việt Nam ít có khả năng rơi vào kịch bản khủng hoảng giống Trung Quốc trong ngắn hạn.

Dù vậy, bà Dung cho rằng ranh giới giữa tăng trưởng mạnh và bong bóng tài sản rất mong manh nếu giá tiếp tục vượt sức mua của xã hội.

Ở triển vọng dài hạn, chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định dư địa tăng trưởng của bất động sản vẫn khả quan nhờ tốc độ đô thị hóa, gia tăng dân số cơ học và dòng dịch chuyển công nghiệp. Tuy vậy, ông lưu ý nguy cơ xuất hiện “điểm nghẽn thanh khoản” tại phân khúc cao cấp, nơi giá đã tăng mạnh nhiều năm và phụ thuộc lớn vào dòng tiền đầu cơ.

Theo ông Kiên, thị trường vận hành theo chu kỳ, giá không tăng mãi và cũng không giảm mãi, điều quan trọng là xác định đúng giá trị thực và lựa chọn thời điểm phù hợp. Giai đoạn hiện nay đòi hỏi chiến lược thận trọng, chọn lọc dự án có pháp lý rõ ràng, ưu tiên giá trị khai thác thực tế và dòng tiền cho thuê ổn định thay vì kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.

Theo giới chuyên môn, điểm sáng thị trường đang nằm ở chính sách điều hành của nhà nước. Nhiều biện pháp điều tiết thị trường đang được cơ quan chức năng đưa ra sớm, trước khi rủi ro bong bóng lan rộng. Các đề xuất liên quan thuế tài sản, hạn chế đầu cơ, cải cách pháp lý, tháo gỡ cho dự án tồn đọng, phát triển nhà ở xã hội và phân khúc hợp túi tiền đang được xây dựng. Cơ quan quản lý cũng thể hiện rõ quan điểm hỗ trợ tăng nguồn cung thực, kiểm soát kỳ vọng giá, hướng đến thị trường minh bạch và ổn định hơn.

Trong bối cảnh giá nhà tăng nhanh nhất thập kỷ, những bước điều tiết này được xem như “van giảm áp” quan trọng nhằm hạ nhiệt thị trường và đưa cơ cấu sản phẩm về trạng thái cân bằng hơn, đặc biệt với nhóm trung cấp – phân khúc đáp ứng nhu cầu ở thật và có biên độ hấp thụ tốt. Nền tảng đó, theo các chuyên gia, sẽ góp phần duy trì sự phát triển bền vững và hạn chế hình thành chu kỳ tăng nóng mới.

Với nhà đầu tư, khuyến nghị chung là cần xác định mục tiêu dài hạn dựa trên nhu cầu thực, dòng tiền và khả năng tài chính. Các sản phẩm sở hữu pháp lý rõ ràng, nằm trong khu vực có hạ tầng hoàn thiện, mức giá tương ứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế được đánh giá có biên độ giữ giá và khai thác tốt hơn thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng tăng giá tức thời. Thị trường hiện tại đòi hỏi chuyển dịch tư duy từ “lướt sóng” sang đầu tư giá trị, ưu tiên yếu tố sử dụng, cho thuê và tiềm năng dòng tiền bền vững, phù hợp với chu kỳ vận động mới của bất động sản.

Phương Uyên

Năm 2025 khép lại với gam màu sáng hiếm thấy của thị trường bất động sản, khi hàng loạt doanh nghiệp đầu ngành ghi nhận kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh, thậm chí lập kỷ lục lợi nhuận sau nhiều năm biến động.

Nổi bật nhất là Công ty cổ phần Vinhomes, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế lớn nhất toàn ngành bất động sản và cũng là doanh nghiệp phi tài chính có lãi cao nhất thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025. Nhà phát triển bất động sản thuộc Tập đoàn Vingroup đạt lợi nhuận sau thuế 42.111 tỷ đồng, tăng 20% so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay.

Theo Vinhomes, kết quả này chủ yếu đến từ việc bàn giao đúng và vượt kế hoạch tại các đại dự án quy mô lớn như Vinhomes Ocean Park 2, Ocean Park 3 và Vinhomes Vũ Yên (Hải Phòng). Doanh số bán hàng cả năm đạt 205.252 tỷ đồng, gần gấp đôi năm 2024. Doanh thu thuần đạt 154.102 tỷ đồng, tăng hơn 50%. Nếu tính cả doanh thu từ các hợp đồng hợp tác kinh doanh, tổng doanh thu của doanh nghiệp lên tới 183.923 tỷ đồng.

Công ty cổ phần Đầu tư và Kinh doanh Nhà Khang Điền cũng ghi nhận một năm bứt phá mạnh mẽ với doanh thu hơn 4.680 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.633 tỷ, lần lượt tăng gấp đôi và gấp rưỡi năm liền trước. Đây là mức lợi nhuận cao kỷ lục của Khang Điền, đồng thời đánh dấu việc doanh nghiệp trở lại mốc lãi nghìn tỷ sau hai năm gián đoạn. So với kế hoạch được cổ đông thông qua, công ty vượt 23% chỉ tiêu doanh thu và 63% kế hoạch lợi nhuận.

Công ty cổ phần Đầu tư Nam Long có kết quả kinh doanh cải thiện rõ rệt trong năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 701 tỷ đồng, cao nhất trong bốn năm qua và hoàn thành mục tiêu lợi nhuận đề ra từ đầu năm. Doanh thu thuần đạt 5.645 tỷ đồng, chủ yếu đến từ việc bàn giao các dự án Southgate, Cần Thơ và Akari. Hoạt động bán hàng tiếp tục là điểm sáng khi doanh số presales đạt gần 11.900 tỷ đồng, gấp hơn 2,2 lần so với năm 2024.

Ngoài ra, loạt doanh nghiệp khác như Phát Đạt, Novaland, Hoàng Quân… cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh cả về doanh thu và lợi nhuận trong năm vừa qua.

Ở mảng bất động sản công nghiệp, nhiều doanh nghiệp ghi nhận kết quả tích cực. Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc đạt hơn 6.687 tỷ đồng doanh thu và gần 2.147 tỷ đồng lãi ròng, lần lượt gấp 2,4 lần và 5,6 lần năm 2024. IDICO ghi nhận doanh thu thuần 8.588 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 2.354 tỷ đồng năm 2025; riêng quý IV, doanh thu đạt 2.160 tỷ đồng, tăng hơn 10%, lãi ròng 540 tỷ đồng, tăng 24%. Sonadezi (SNZ) cũng báo doanh thu 6.823 tỷ đồng và lãi ròng 2.132 tỷ đồng, tăng lần lượt 16% và 32% so với năm trước…

Theo đánh giá của các chuyên gia, năm 2025 có thể xem là năm bản lề của thị trường bất động sản dân dụng khi nhiều doanh nghiệp lớn đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất, từng bước khôi phục hoạt động bán hàng và cải thiện dòng tiền. Kết quả kinh doanh tích cực của loạt “ông lớn” địa ốc cho thấy thị trường đang dần lấy lại sức bật, tạo nền tảng cho chu kỳ phát triển mới trong những năm tới.

Nhận định về bức tranh chung, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), cho rằng năm 2025 đánh dấu giai đoạn thị trường phục hồi rõ nét sau thời gian dài trầm lắng. Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang dần quay trở lại, thể hiện qua việc nhiều chủ đầu tư tái khởi động dự án, mở rộng hoạt động và cải thiện năng lực phát triển sản phẩm.

Theo VARS, thị trường đã đi qua vùng đáy của chu kỳ trước và bắt đầu bước vào quỹ đạo hồi phục. Sự cải thiện này đến từ nhiều yếu tố cộng hưởng như cải cách pháp lý ngày càng rõ ràng, hệ thống tín dụng và quản lý được củng cố, nguồn cung mới tăng lên và nhu cầu ở thực dần phục hồi. Quan trọng hơn, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tái cấu trúc, xử lý tồn tại và quay lại thị trường với chiến lược bài bản, thận trọng hơn.

Song song đó, tiến trình gỡ vướng pháp lý cho hàng nghìn dự án mở ra dư địa tăng trưởng đáng kể. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, gần 3.300 dự án đất đai với tổng mức đầu tư khoảng 1,67 triệu tỷ đồng, khoảng hơn 70.000 ha đất đã được tháo gỡ vướng mắc, tiếp tục triển khai hoàn thành trong năm vừa qua. Những dự án trên kỳ vọng bổ sung nguồn cung cho thị trường, đồng thời khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) dự báo từ năm 2026, khi nguồn cung có triển vọng cải thiện, lợi nhuận của doanh nghiệp bất động sản sẽ tăng trưởng tích cực. Theo đó, số lượng dự án được phê duyệt mới có thể gia tăng, thủ tục được rút gọn, các dự án tồn đọng pháp lý sớm được triển khai và mở bán trở lại, qua đó bổ sung nguồn cung cho thị trường.

Bên cạnh đó, các quy định mới ban hành gỡ vướng cho thị trường cũng sẽ thúc đẩy hoạt động phát triển dự án, trong khi đầu tư hạ tầng tiếp tục kích thích nhu cầu mua nhà. Hai yếu tố này được kỳ vọng hỗ trợ doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp địa ốc trong trung hạn. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi sẽ không đồng đều, phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của quỹ đất hiện hữu và khả năng phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu ở thực.

Còn theo VARS, những thay đổi về khung pháp lý và cơ chế quản lý đang tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững hơn của bất động sản Việt Nam. Các tiêu chuẩn mới được kỳ vọng nâng cao tính minh bạch, cải thiện chất lượng sản phẩm và giúp thị trường vận hành lành mạnh hơn trong chu kỳ tiếp theo. Khi doanh nghiệp dần vượt khó, dự án được khơi thông và niềm tin cải thiện, năm 2026 được kỳ vọng sẽ đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn ổn định và tăng trưởng bền vững hơn, thay vì phục hồi ngắn hạn như các chu kỳ trước.

Phương Uyên