Thế khó của doanh nghiệp

Tại sự kiện gần đây, bà Nguyễn Thanh Hương – Giám đốc đầu tư Công ty Nam Long – thừa nhận một thực tế là giá đất tăng mạnh đã tạo nên cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong việc mua gom quỹ đất. Chi phí giá đất cao khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng mỏng, đặc biệt với những khu đô thị đa tiện ích đòi hỏi vốn đầu tư lớn.

Vì vậy, công ty buộc phải tái định vị sản phẩm theo từng phân khúc, phù hợp với chi phí đất gia tăng, đồng thời tìm kiếm cơ hội mở rộng quỹ đất thông qua đấu giá. Nhấn mạnh tầm quan trọng của quỹ đất sạch, bà Hương khẳng định năm nay doanh nghiệp sẽ quyết liệt hơn trong việc tham gia đấu thầu, nhất là khi các quy định của Nhà nước đang dần thông thoáng.

Giá nhà, đất tăng cũng khiến ông Dương Long Thành – Nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Thắng Lợi Group – bày tỏ nhiều băn khoăn, trăn trở. Ông kể rằng 15 năm trước, công ty ông phát triển một dự án ở Bến Cát (Bình Dương cũ), giá bán một căn nhà chỉ khoảng 300 triệu đồng. Người lao động, công nhân hay viên chức cần làm việc tích lũy trong 5-6 năm là có thể sở hữu.

Tuy nhiên, thị trường bất động sản chứng kiến nhiều biến động mạnh, đặc biệt là giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập. Trong khi thu nhập bình quân của người dân chỉ tăng khoảng 6-8%/năm, giá nhà lại tăng 12-20%/năm trong suốt một thập kỷ. Sự chênh lệch kéo dài đã tạo nên khoảng cách ngày càng lớn giữa khả năng tài chính và giá trị bất động sản.

Ông Thành cho rằng thị trường phần lớn nghiêng về các sản phẩm cao cấp, diện tích lớn, vật liệu xa xỉ… dẫn đến giá cao. Trong khi đó, 70-80% nhu cầu thị trường hướng đến nhà ở thật, giá vừa túi tiền, lại thiếu thốn.

Một thách thức khác liên quan chi phí cấu thành đầu vào cao. Chi phí pháp lý, chi phí thuế, chi phí đơn giá đất tăng mạnh, chi phí vật liệu xây dựng biến động tăng cao cùng với tác động của lãi suất vay đều ảnh hưởng đến giá thành.

Tăng nguồn cung nhà ở vừa túi tiền

Ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh – Tổng giám đốc Nam Long – cho rằng thị trường vẫn vận hành theo quy luật cung cầu. Nhu cầu nhà ở thực tại Việt Nam rất lớn, trong khi nguồn cung chưa theo kịp.

Bên cạnh đó, giá đất liên tục leo thang do kỳ vọng của người sở hữu, khiến nhiều doanh nghiệp trên thị trường khó có thể đưa ra mức giá bán “vừa túi tiền”. Ở TPHCM, các nhà phát triển buộc phải tập trung vào sản phẩm trung – cao cấp để đảm bảo lợi nhuận, còn phân khúc vừa túi tiền chỉ có thể triển khai ở khu vực vùng ven.

Ông Lucas nhận định trong giai đoạn tới, giá nhà sẽ khó tăng đột biến do các biện pháp kiểm soát hiệu quả của Nhà nước. Doanh nghiệp này sẽ tiếp tục kiên định phát triển các phân khúc trung cấp và vừa túi tiền, dù đối mặt nhiều khó khăn trong việc mua quỹ đất với giá hợp lý. Quỹ đất công ty tìm kiếm sẽ hướng đến xây dựng sản phẩm ở mức 30-35 triệu đồng/m2, phục vụ nhóm mua để ở, góp phần đa dạng hóa thị trường.

Trả lời phóng viên báo Dân trí, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam – lý giải nguyên nhân giá nhà tăng, gốc rễ nằm ở sự thiếu hụt nghiêm trọng sản phẩm thuộc phân khúc tầm trung và tầm thấp – những phân khúc giữ vai trò cân bằng nhu cầu. Trong khi đó, các chủ đầu tư cũng đối mặt với nhiều áp lực khi các loại chi phí đầu vào cao, đặc biệt là giá đất.

Vị này cho rằng giải pháp căn cơ là tăng nguồn cung ở các phân khúc vừa túi tiền, từ đó kéo giảm mặt bằng giá và giảm áp lực lên phân khúc cao cấp. Thực tế, hiện nay hơn 95% người lao động không đủ khả năng mua căn hộ có giá 10-12 tỷ đồng. Mặt bằng giá hiện tại đang phản ánh nhu cầu của nhóm khách hàng hạng sang và cao cấp, chứ không phản ánh thị trường đại chúng.

Các thị trường phát triển ở châu Á như Singapore, Thái Lan, Hong Kong hay Thượng Hải cũng vận hành theo mô hình tương tự: khu trung tâm có giá rất cao, trong khi các khu đô thị vệ tinh xa hơn, nhưng kết nối hạ tầng tốt, đóng vai trò hấp thụ nhu cầu ở mức giá phù hợp hơn. Mô hình TOD phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng được đánh giá là hướng đi đúng để mở rộng không gian đô thị và giảm áp lực giá nhà tại trung tâm.

Đồng quan điểm, ông Dương Long Thành kỳ vọng mô hình đô thị nén kết hợp TOD cần được quy hoạch để hướng đến người dân, nâng cao chất lượng sống.  Ngoài ra, Chính phủ cũng cần tập trung tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền; triển khai cơ chế hỗ trợ người mua nhà lần đầu. Các doanh nghiệp cần phát triển sản phẩm phù hợp nhu cầu thực, dự án cần đặt mục tiêu phục vụ cư dân và giá bán hợp lý.

Giá thuê không theo kịp giá nhà

Ông T.M (phường Xuân Hòa, TPHCM) sở hữu căn nhà phố 1 trệt, 2 lầu với diện tích sử dụng 150m² trên đường Võ Chí Công (phường Phước Long). Do chuyển về sống cùng cha mẹ lớn tuổi, ông quyết định cho thuê căn nhà với giá 15 triệu đồng/tháng. Nhưng vì vị trí xa trung tâm, thiếu tiện ích như chợ hay siêu thị, mức giá này vẫn chỉ ở ngưỡng “dễ chịu” so với mặt bằng chung.

Trên thị trường, căn nhà được định giá khoảng 10 tỷ đồng. Tính ra, tỷ suất sinh lời từ cho thuê chỉ vào khoảng 1,8%/năm – con số khá khiêm tốn và thấp hơn đáng kể so với gửi tiết kiệm ngân hàng.

Ở chiều ngược lại, bà P.N (phường Long Trường) có phần “may mắn” hơn khi cho thuê căn hộ tại Thảo Điền (phường An Khánh) với giá 14 triệu đồng/tháng. Căn hộ này được định giá khoảng 5 tỷ đồng, giúp tỷ suất lợi nhuận cho thuê đạt mức 3,3%/năm – cao hơn gần gấp đôi so với trường hợp của ông T.M.

Dù vậy, áp lực tài chính vẫn chưa giảm bớt với bà P.N, bởi khoản vay mua nhà khiến tiền thu từ cho thuê mỗi tháng chỉ vừa đủ “gánh” phần lãi ngân hàng.

Không chỉ dừng lại ở hai trường hợp nêu trên, thị trường bất động sản phía Nam còn ghi nhận hàng loạt ví dụ cho thấy tỷ suất sinh lời từ cho thuê ngày càng “teo tóp” trong vài năm gần đây. Thậm chí, nhiều ý kiến cho rằng với mức giá thuê rẻ như hiện nay, thay vì vay ngân hàng mua nhà rồi gồng gánh trả lãi, việc đi thuê lại kinh tế hơn.

Ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam – cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê chung cư TPHCM đã giảm từ 2,8% năm ngoái xuống khoảng 2,2%/năm vào cuối năm nay. Nhà phố, nhà riêng cũng chỉ quanh mức 1,8%. Theo ông Tuấn, giá bán – đặc biệt căn hộ trung tâm – tăng quá nhanh, bỏ xa tốc độ tăng của giá thuê, khiến hiệu quả khai thác ngày càng thấp.

Thị trường cũng ghi nhận sự dịch chuyển nguồn cung. Nếu trước đây khu Nam tập trung đông dự án cho thuê, thì nay lượng lớn căn hộ lại đổ về phía Đông – nơi các dự án cao cấp chiếm ưu thế. Khi nguồn cung tăng mạnh ở phân khúc giá cao, giá thuê khó có cơ hội bứt lên.

Bình Dương – nơi thị trường căn hộ phía Nam sôi động thời gian qua – cũng không nằm ngoài xu hướng, khi tỷ suất cho thuê giảm từ 4,4% xuống còn khoảng 3,9%/năm.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Phát triển Nhà ở CBRE Việt Nam – cho hay giá căn hộ đã “tăng nóng” trong thời gian dài. Trung bình mỗi năm giá tăng 20-30%, có giai đoạn chạm tới 40%. Ngược lại, giá thuê sau Covid-19 phục hồi chậm, dự kiến 5 năm tới mỗi năm cũng chỉ tăng 5-10%. “Độ vênh” lớn giữa tốc độ tăng giá bán và giá thuê khiến tỷ suất cho thuê tiếp tục giảm khi tính theo giá trị mua hiện tại.

Ông Kiệt cho biết cấu trúc nguồn cung TPHCM cũng góp phần tạo áp lực. Thị trường hiện dư thừa căn hộ cao cấp, hạng sang, trong khi phân khúc tầm trung và vừa túi tiền cực kỳ khan hiếm. Giá bán các dự án cao cấp phổ biến 120-150 triệu đồng/m², thậm chí 180-200 triệu đồng/m², cao hơn nhiều so với mức bình quân 90 triệu đồng/m².

Không chỉ vậy, việc siết hoạt động cho thuê ngắn ngày (như Airbnb) 1-2 năm gần đây cũng khiến một kênh cho thuê vốn đem lại tỷ suất cao bị thu hẹp. TPHCM đang thí điểm lại loại hình này, kỳ vọng có thể mở thêm dư địa cải thiện lợi nhuận cho nhà đầu tư trong thời gian tới.

Hành vi đầu tư liệu có thay đổi?

Không khó để nhận thấy phần lớn nhà đầu tư hiện nay mua bất động sản chủ yếu để chờ tăng giá, thay vì trông chờ vào dòng tiền cho thuê. Những dự án cũ – nơi giá mua ban đầu thấp hơn – vẫn cho tỷ suất thuê tốt hơn, trong khi nhiều dự án mới có giá bán cao nhưng chưa thể khai thác cho thuê hiệu quả.

Đại diện CBRE Việt Nam cho biết nhà đầu tư ngày càng thận trọng, không còn mua “ồ ạt” như trước. Việc mua để cho thuê hiện không còn hấp dẫn, phần lớn giao dịch xuất phát từ kỳ vọng tăng giá vốn.

Cùng quan điểm, ông Đinh Minh Tuấn cho rằng suốt 5 năm qua giá thuê gần như đi ngang, trong khi lãi suất ngân hàng tăng, khiến mô hình mua – cho thuê kém hiệu quả. Vì vậy, nhà đầu tư ưu tiên các sản phẩm có tiềm năng tăng giá, như căn hộ tại các khu vực mới hoặc đô thị vệ tinh.

Nói tại một sự kiện gần đây, TS Đinh Thế Hiển – chuyên gia kinh tế – cho rằng thị trường bất động sản trong suốt 30 năm qua có nhiều giai đoạn siêu lợi nhuận, mức sinh lời có thể tới 25%/năm, vượt xa chứng khoán và lãi suất gửi tiết kiệm. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, bất động sản sẽ dần dịch chuyển trở thành kênh đầu tư phát triển bền vững chứ không còn là kênh siêu lợi nhuận như trước.

Theo chuyên gia, một căn nhà được xem là hợp lý khi việc chi trả (kể cả phần vốn vay) phải phù hợp với khả năng tài chính của người mua. Và giá trị một bất động sản (dù là 5 tỷ đồng hay 50 tỷ đồng) sẽ được đánh giá qua hiệu quả khai thác của nó. Tức, một bất động sản tốt là khi có thể tạo ra tỷ suất sinh lời từ việc khai thác (cho thuê, vận hành) đạt khoảng 3% đến 3,5%/năm trên tổng vốn đầu tư bỏ ra.

Hà Nội thông qua bảng giá đất mới, cao nhất 702 triệu đồng/m2

Chiều 26/11, với tỷ lệ 100% đại biểu có mặt tán thành, HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết về bảng giá đất mới, áp dụng từ đầu năm 2026. Giá đất được chia thành 17 khu vực sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Bảng giá đất mới tăng 2-26% so với số liệu cũ. Khu vực có giá cao nhất là hơn 702 triệu đồng/m2, với thửa giáp mặt đường (vị trí 1) tại loạt tuyến đường như Bà Triệu (đoạn từ Hàng Khay đến Trần Hưng Đạo), Đinh Tiên Hoàng, Hai Bà Trưng (đoạn từ Lê Thánh Tông đến Quán Sứ).

Bảng giá đất điều chỉnh được dùng làm căn cứ để tính tiền bồi thường, xác định giá đất cho người tái định cư với người được bồi thường về đất ở; tính thuế sử dụng đất, thuế thu nhập cá nhân từ việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Bảng giá cũng được dùng điều chỉnh các khoản phí và lệ phí liên quan đến sử dụng, chuyển nhượng đất hoặc khi làm các thủ tục hành chính về đất đai.

Hà Nội, TPHCM đấu giá “đất vàng”

Hà Nội sắp tổ chức đấu giá khu đất rộng 3.366m2 tại số 18 phố Cao Bá Quát, phường Ba Đình. Khu đất sẽ được thực hiện dự án khách sạn 5 sao, tầng cao công trình 5-6 tầng, với tổng diện tích sàn 15.923m2.

Giá khởi điểm tại vòng đầu tiên của phiên đấu giá là 201,7 triệu đồng/m2, tương đương từ 679 tỷ đồng. Bước giá tối thiểu cho vòng tiếp theo là 2 triệu đồng mỗi m2, tương đương khoảng 6,73 tỷ đồng cho cả khu đất. Phiên đấu giá này phải trải qua tối thiểu 3 vòng.

Trong khi đó, UBND TPHCM lên kế hoạch tổ chức đấu giá quyền sử dụng 7 lô đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm vào năm sau. Các khu đất được đưa ra đấu giá gồm lô 3-8, 3-9, 3-12 (Khu chức năng số 3); lô 7-1, 7-17 (Khu chức năng số 7); lô 1-12 (Khu chức năng số 1) và lô 4-21 (Khu chức năng số 4).

Hiện trạng các lô đất trên đều đã hoàn thiện kết nối hạ tầng kỹ thuật, cơ bản hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng và đủ điều kiện để đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất.

Trong số 7 lô đất sắp đấu giá, ba lô 3-8, 3-9 và 3-12 từng được đấu giá thành công vào cuối năm 2021 với mức giá hàng nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, lô 3-12 có diện tích hơn 10.000m2 được trả giá tới 24.500 tỷ đồng, tương đương 2,45 tỷ đồng/m2 – gấp 8 lần giá khởi điểm. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trúng đấu giá đã không thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng hạn và sau đó xin bỏ cọc.

Hà Nội sẽ đối thoại với người dân về nhà ở xã hội

Trung tâm phục vụ hành chính công TP Hà Nội cho biết sẽ tổ chức hội nghị đối thoại với chủ đề “Từ thủ tục liên thông đến an cư: Tháo gỡ khó khăn cho người dân mua nhà ở xã hội trên địa bàn TP Hà Nội” vào ngày 3/12.

Dự kiến, hội nghị có sự tham gia đầy đủ của các cơ quan trực tiếp thẩm định hồ sơ như Sở Xây dựng, Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai, Bảo hiểm xã hội Hà Nội và Ngân hàng Chính sách xã hội. Các đơn vị sẽ giải đáp từng nhóm nội dung cụ thể mà người dân thường gặp.

Ngoài ra, nhiều chủ đầu tư đang triển khai dự án nhà ở xã hội trên địa bàn như Him Lam, Viglacera, BIC Việt Nam, Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng, UDIC… cũng tham dự.

Tại hội nghị, người dân sẽ trao đổi trực tiếp với các đơn vị phụ trách và nhận phản hồi ngay, thay vì chỉ được cung cấp tài liệu hướng dẫn chung. Nội dung tập trung vào các vấn đề như tiêu chí xét duyệt, hồ sơ cần chuẩn bị, thời hạn giải quyết, cơ chế vay vốn ưu đãi và trách nhiệm của từng cơ quan trong quy trình liên thông.

Siết kỷ luật, tăng cường giám sát hoạt động môi giới

Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) phát đi công văn yêu cầu các sàn giao dịch và doanh nghiệp môi giới không để xảy ra các hành vi trái quy định như cam kết “suất mua”, “suất nội bộ”, quyền ưu tiên lựa chọn sản phẩm…

Đơn vị môi giới không được phát tán thông tin, hình ảnh, tài liệu chưa được kiểm chứng; không sử dụng thương hiệu của tổ chức theo cách gây hiểu nhầm, thiếu minh bạch. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra nội bộ để ngăn chặn việc nhân viên và cộng tác viên lợi dụng danh nghĩa công ty thực hiện hành vi vi phạm.

Đối với đội ngũ môi giới cá nhân, hiệp hội yêu cầu tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp; đặt trách nhiệm minh bạch thông tin, trung thực trong tư vấn lên hàng đầu; không lợi dụng tâm lý khách hàng để trục lợi.

Môi giới bị nghiêm cấm đưa ra cam kết chắc chắn về suất mua, suất ưu tiên hay đảm bảo kết quả xét duyệt; thu tiền chênh lệch, tiền bảo đảm hồ sơ hoặc bất kỳ khoản thu nào không được phép; cố tình thổi phồng thông tin, tạo dựng nội dung gây hiểu nhầm; hoặc sử dụng danh nghĩa tổ chức, cá nhân khác khi chưa được cho phép.