Vợ chồng chị Tuyết Nhung, quê Thái Nguyên, mua hụt căn hộ tại dự án đã bàn giao 7 năm ở quận Long Biên cũ (nay là phường Việt Hưng) vì chủ nhà liên tục đòi tăng giá. Đi xem nhà từ đầu năm nhưng gần đây, chị mới quyết định mua vì thấy giá ngày càng đắt thêm. Căn hộ có diện tích 78 m2, bố trí hai phòng ngủ, hai vệ sinh, được rao bán 4,5 tỷ đồng (khoảng 57 triệu đồng mỗi m2).

Trong buổi chiều đi xem nhà, vợ chồng chị đã chuyển tiền đặt cọc 100 triệu đồng. Tuy nhiên, ngay hôm sau, chủ nhà báo sẽ bán giá mới tăng thêm 200 triệu đồng với lý do dự án mới vừa ra mắt ở cùng phường có giá rumor (thăm dò thị trường) lên đến 118 triệu đồng một m2. Nếu không chấp nhận giá mới, chủ sẽ trả cọc cho chị Nhung nhưng không chấp nhận đền cọc.

Chuyển sang dự án cách đó 3 km, gần cầu vượt nút giao Long Biên, môi giới báo giá cho vợ chồng chị khoảng 4 tỷ cho căn 66 m2 nhưng hôm sau cũng bất ngờ tăng thêm 100 triệu đồng. “Chủ nhà tăng giá trăm triệu chỉ sau một ngày rất phi lý, tôi cảm thấy họ không thiện chí bán nên tiếp tục tìm căn khác phù hợp hơn”, nữ nhân viên văn phòng cho hay.

Tương tự, anh Tấn Thành (ở phường Từ Liêm) cũng phải hoãn kế hoạch đổi nhà rộng hơn bởi giá leo thang. Liên tục tìm căn hộ ở khu vực Cầu Giấy từ cuối năm ngoái, anh cho biết “bất ngờ” khi giá nhiều căn chung cư cũ đã đắt thêm 8-10% chỉ sau hai tháng. Đơn cử, một số căn hộ diện tích 98 m2 tại dự án bàn giao hơn chục năm gần ngã tư Xuân Thủy – Hồ Tùng Mậu được chào 105-110 triệu đồng một m2, trong khi đầu năm khoảng 96-100 triệu đồng.

Hỏi mua một số dự án khác cùng khu vực, môi giới cũng báo anh đơn giá đắt thêm 100-300 triệu đồng so với quý đầu năm. Lý do là một dự án 5 tòa ở cuối đường Xuân Thủy được mở bán với giá chào từ 160 đến 200 triệu đồng mỗi m2. Cho rằng thị trường chung cư lại “vào sóng”, nhiều chủ nhà tại dự án cũ xung quanh nhanh chóng tăng giá “ăn theo”. Anh Thành cho hay “bán được căn nhà hiện tại cũng không có đủ tiền bù thêm cho căn rộng hơn nên đành từ bỏ kế hoạch”.

Giám đốc một sàn chung cư chuyển nhượng tại phường Từ Liêm cho biết sau giai đoạn tạm chững giá ngắn ngủi từ cuối năm ngoái đến đầu năm nay, nhiều chủ nhà bất ngờ tăng giá vài trăm triệu đồng. Điểm chung của các căn này là nằm gần dự án mới ra mắt với mốc giá mới, trong khi chủ nhà thường sở hữu nhiều bất động sản, không có áp lực phải bán nhanh. “Nhiều dự án không sổ cũng bị đẩy giá trong thời gian ngắn, khiến giao dịch khó chốt hơn vì người mua không chấp nhận”, vị này cho hay.

Dữ liệu của hãng tư vấn bất động sản CBRE cho thấy giá bán nhiều dự án chung cư cũ có xu hướng neo cao trong quý II, trung bình 50 triệu đồng một m2, tăng nhẹ theo quý và 15% theo năm. Trong khi đó, chung cư sơ cấp vẫn không ngừng leo thang, trung bình 79 triệu đồng một m2 (chưa gồm VAT, phí bảo trì và chiết khấu), tăng 33% so cùng kỳ năm ngoái. Một số khu vực vốn có mức phổ biến 40-50 triệu đồng một m2 như Hà Đông, Hoàng Mai cũ, hiện có những dự án mới chào bán trên 70 triệu đồng một m2.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), nhìn nhận giá bán liên tục tăng đẩy giấc mơ có nơi an cư vượt tầm tay phần đông người dân đô thị, thậm chí cả với những người có thu nhập trung bình – cao. Theo ông, nhiều môi giới hội viên phản ánh không ít khách hàng của họ thuộc nhóm trẻ, thu nhập tốt ở mức 40-50 triệu đồng một tháng cũng không dám mua nhà nếu không có sự hỗ trợ tài chính từ gia đình.

“Áp lực trả nợ vay quá lớn, nhất là lãi suất thả nổi tăng mạnh sau thời gian ưu đãi, trở thành rào cản đáng kể với người trẻ”, ông nêu.

Theo khảo sát của VnExpress trong gần 1 tháng qua với hơn 7.600 độc giả, có đến 52% người tham gia cho biết không muốn mua chung cư nửa cuối năm nay vì giá tăng vọt. Khoảng 21% nói rằng tiếp tục thuê nhà để chờ thời điểm giá chung cư về mức hợp lý. Về tài chính, phần lớn người tham gia khảo sát cho biết họ chỉ đủ khả năng mua nhà dưới 3 tỷ đồng.

Giá bán liên tục tăng tạo áp lực đến khả năng hấp thụ của thị trường. Báo cáo của Viện Kinh tế Xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết tỷ lệ hấp thụ nguồn cung căn hộ tại thủ đô sụt giảm 13% so với cùng kỳ năm trước. Trên thị trường chuyển nhượng, lượng giao dịch chung cư cũng hạ gần 8%.

Tương tự, CBRE cho biết tổng lượng giao dịch chung cư tại Hà Nội trong quý II đạt gần 5.200 căn, giảm 27% so cùng kỳ. Tỷ lệ hấp thụ nguồn cung mới đạt trung bình 60% trong khi cùng kỳ năm ngoái, nhiều dự án do đơn vị này tham gia kinh doanh có mức thanh khoản hơn 90% sau mở bán.

Theo các chuyên gia, giá nhà Hà Nội liên tục tăng nóng tiềm ẩn rủi ro cho sự phát triển lành mạnh của thị trường, làm trầm trọng thêm khoảng cách thu nhập và mức độ bất bình đẳng xã hội. Ông Nguyễn Văn Đính cho hay đây là nguyên nhân chính thúc đẩy xu hướng “ngại cưới, lười sinh” ngày càng lan rộng thời gian qua. Bởi cơ hội sở hữu nhà ở ngày càng thu hẹp, người trẻ dễ rơi vào mất phương hướng tài chính, giảm động lực phấn đấu giống như thực trạng ở một số nước trong khu vực như Trung Quốc, Hàn Quốc.

“Nếu không kiểm soát kịp thời, nguy cơ bong bóng bất động sản có thể xảy ra khiến thị trường đối mặt rủi ro đổ vỡ dây chuyền, ảnh hưởng đến nền kinh tế”, ông nói.

Ngọc Diễm

Theo danh sách mới cập nhật của Sở Xây dựng Hà Nội, có 5 dự án nhà ở được phép bán cho người nước ngoài, tập trung tại phường Việt Hưng, Phú Thượng và hai xã Đan Phượng, Hoài Đức.

Phường Việt Hưng có hai dự án, trong đó khu nhà thấp tầng tại các ô đất A4/TT1 (ô quy hoạch C12) và ô đất A7/TT2 (ô quy hoạch C13) có 172 căn, do Công ty cổ phần Đầu tư phát triển hạ tầng Thủ Đức đầu tư. Thứ hai là dự án xây nhà ở cao tầng tại hai ô B3/CT5 và B4/CT6 của Công ty cổ phần Đầu tư Thái Minh Land.

Phường Phú Thượng có khu nhà ở thấp tầng tại các ô đất TT-01 đến TT-37 thuộc khu đô thị Nam Thăng Long giai đoạn II với 175 căn nhà thấp tầng. Dự án do Công ty TNHH Phát triển khu đô thị Nam Thăng Long làm chủ đầu t.

Danh sách cũng nêu hai dự án do Công ty cổ phần Đầu tư DIA đầu tư tại xã Đan Phượng và Hoài Đức được bán cho người nước ngoài. Cụ thể, Khu đô thị sinh thái cao cấp Đan Phượng (tên thương mại: The Phoenix Garden) cung cấp 468 căn nhà thấp tầng. Thứ hai là Khu đô thị Nhịp sống mới – Sunshine Grand Capital (tên thương mại: Noble Palace Tây Thăng Long) với giỏ hàng hơn 2.300 căn biệt thự, liền kề.

Trước đó, vào tháng 10 năm ngoái, Sở Xây dựng cũng công bố danh sách 5 dự án chung cư cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu, điển hình như 3 dự án thành phần tại khu đô thị Vinhomes Smart City, tòa HH2-1A thuộc dự án The Matrix One hay khu nhà ở hỗn hợp 107 Nguyễn Tuân.

Theo Luật Nhà ở hiện hành, tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu tối đa 30% tổng số căn hộ có mục đích để ở của một tòa nhà và không quá 250 căn trên một khu vực có dân số tương đương một phường.

Họ cũng có thể được gia hạn sở hữu một lần, với thời hạn tối đa 50 năm khi có nhu cầu. Như vậy, thời hạn sở hữu của người nước ngoài tại Việt Nam tối đa là 100 năm, tăng gấp đôi so với trước đây.

Ngọc Diễm