Không gian ven biển dần được tích hợp vào cấu trúc đô thị và kinh tế vùng, thay vì chỉ phục vụ du lịch hay nghỉ dưỡng theo mùa. Theo chủ đầu tư Hacom Holdings, sự dịch chuyển này xuất phát từ những hạn chế của mô hình đô thị tập trung trong thế kỷ XX. Áp lực hạ tầng, chi phí sinh hoạt và môi trường buộc các đô thị phải tìm kiếm cấu trúc phát triển mới, trong đó không gian ven biển được tổ chức như một phần mở rộng của lõi đô thị, thay vì khu vực phát triển biệt lập.

“Đô thị biển chỉ phát triển bền vững khi được tổ chức như một không gian cư trú, nơi các hoạt động đô thị diễn ra liên tục quanh năm”, vị này nhận định.

Trên thế giới, nhiều đô thị biển đã chuyển dịch từ mô hình nghỉ dưỡng mùa vụ sang đô thị tích hợp như Barangaroo (Sydney, Australia) và Ellinikon (Athens, Hy Lạp). Tại đây, không gian công cộng ven biển và đời sống cư dân địa phương được đặt ở vị trí trung tâm của quy hoạch, thay vì chỉ phục vụ hoạt động du lịch.

Tại Việt Nam, với lợi thế bờ biển dài và quỹ đất ven biển còn dư địa, việc tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng đô thị biển tích hợp được xem là tất yếu. Sau quá trình sắp xếp địa giới hành chính, Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng mới, lấy kinh tế biển, năng lượng và công nghiệp hậu cần làm trọng tâm.

Hệ thống hạ tầng liên vùng như cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo, sân bay quốc tế Cam Ranh, sân bay Thành Sơn, cụm cảng nước sâu Cà Ná cùng mạng lưới quốc lộ đang từng bước hoàn thiện, tạo điều kiện cho sự dịch chuyển dài hạn của lao động và dân cư.

Hacom Holsings cho biết, yếu tố hạ tầng liên vùng là cơ sở để doanh nghiệp lựa chọn phát triển dự án theo hướng đô thị vận hành lâu dài. “Khi giao thông và kết nối vùng được cải thiện, nhu cầu an cư và kinh doanh dịch vụ tại các đô thị ven biển sẽ gia tăng. Dự án cần sẵn sàng đáp ứng nhu cầu đó, thay vì chỉ đón dòng khách ngắn hạn”, đại diện doanh nghiệp này cho biết.

Theo đó, Bình Sơn Ocean Park được quy hoạch tại trung tâm Phan Rang – Tháp Chàm, đối diện biển Bình Sơn – Ninh Chữ. Dự án chú trọng hình thành sớm trục thương mại, dịch vụ trung tâm với nhà thương mại cao tầng, quảng trường và các tiện ích công cộng.

Chủ đầu tư cho rằng, trục lõi đóng vai trò kích hoạt nhịp sống đô thị và là điều kiện quan trọng để hình thành cộng đồng cư trú thực. “Mục tiêu của chúng tôi là đưa đô thị vào vận hành ngay từ giai đoạn đầu, tạo dòng sinh hoạt và giao thương ổn định”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Bình Sơn Ocean Park tập trung vào khả năng đưa sản phẩm vào sử dụng ngay, phục vụ đồng thời nhu cầu ở, kinh doanh dịch vụ và lưu trú trung – dài hạn. Cũng theo chủ đầu tư, những đô thị biển có thể vận hành sớm và gắn với đời sống cư dân sẽ chiếm ưu thế trong chu kỳ phát triển mới.

“Giá trị dài hạn của dự án không chỉ nằm ở vị trí hay giá bán, mà ở vai trò của nó trong tổng thể đô thị và khả năng hình thành cộng đồng cư dân bền vững”, đại diện chủ đầu tư chia sẻ thêm.

Song Anh

Từ sau dịch Covid-19 đến nay, thị trường đất nền chưa ghi nhận điểm sáng rõ rệt khi tỷ lệ hấp thụ liên tục duy trì ở mức thấp, phổ biến dưới 20%. Báo cáo của DKRA Consulting cho thấy năm 2023, tỷ lệ hấp thụ đất nền chỉ khoảng 10%, năm 2024 là 15,15% và năm 2025 khoảng 18%. Cả năm qua, thị trường phía Nam ghi nhận khoảng 9.450 nền đất được mở bán, với gần 1.700 sản phẩm được hấp thụ.

Các nền tảng dữ liệu trực tuyến cũng phản ánh xu hướng tương tự. Theo chuyên trang mua bán nhà đất trực tuyến Batdongsan, sau đợt tăng nóng mang tính cục bộ hồi tháng 4, nhu cầu tìm mua đất nền nhanh chóng hạ nhiệt, giảm trung bình 15-20% so với cùng kỳ năm trước, nhiều thời điểm lượng tìm mua giảm 30-40%. Tiêu thụ đất nền với các dự án mở bán duy trì khoảng 20-30% rổ hàng.

Còn Nhà Tốt đánh giá nếu bỏ qua giai đoạn nóng sốt cục bộ sau thông tin sáp nhập tỉnh thành, thị trường này năm qua nhìn chung vẫn trầm lắng, lượng tìm mua sụt từ 35-50% so với cùng kỳ 2024, giảm tại hầu hết khu vực.

Lý giải nguyên nhân khiến thanh khoản đất nền phục hồi chậm, ông Phan Đình Phúc, CEO Seenee Việt Nam, cho rằng rào cản lớn nhất nằm ở dòng tiền và tâm lý nhà đầu tư. Trong chu kỳ trước, phần lớn nhà đầu tư thua lỗ khi rót vốn vào đất nền – loại tài sản mang tính “bất động” đúng nghĩa, chủ yếu mua để chờ tăng giá rồi bán, không tạo ra giá trị sử dụng hay dòng tiền trong quá trình nắm giữ. Khi thị trường đi xuống, thanh khoản kém khiến nhiều người mắc kẹt vốn trong thời gian dài. Trải nghiệm này khiến không ít nhà đầu tư nhìn lại và đánh giá cao các phân khúc có khả năng khai thác dòng tiền như căn hộ, bởi ngay cả khi chưa bán được, tài sản vẫn có thể cho thuê.

Ở góc độ nguồn cung, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, phân tích thị trường đất nền đang thiếu hụt dự án mới khi nhiều chủ đầu tư dần rút khỏi phân khúc này. Năm qua, nguồn cung mở bán mới chỉ chiếm khoảng 13% tổng cung sơ cấp, phần lớn sản phẩm trên thị trường là hàng tồn kho từ các năm trước. Tây Ninh là địa phương chiếm tỷ trọng nguồn cung đất nền lớn nhất phía Nam nhưng cũng chỉ ghi nhận hai dự án mới, gồm khu dân cư Dragon Eden quy mô 146,8 ha và khu đô thị The Solia 20,5 ha. Tại TP HCM (sau sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu), nguồn hàng chào bán chủ yếu là sản phẩm tồn kho hoặc tái khởi động các giai đoạn cũ.

Cung – cầu vì vậy lệch pha khi khoảng 69% sức cầu tập trung vào các dự án mới, thể hiện qua việc các dự án tại Tây Ninh chiếm hơn 53% thanh khoản thị trường đất nền phía Nam trong năm qua.

Về phía doanh nghiệp, xu hướng rút lui khỏi đất nền ngày càng rõ nét. Nhiều chủ đầu tư như Thắng Lợi Group, Cát Tường, Trần Anh hay Khải Hoàn Land từng xem phân khúc này là trụ cột đều không còn đặt trọng tâm trong kế hoạch kinh doanh năm 2026.

Theo đại diện một doanh nghiệp bất động sản, việc phát triển đất nền ngày càng khó khi pháp lý siết chặt, chi phí đầu tư tăng mạnh từ hạ tầng, tiền sử dụng đất đến tiện ích, trong khi thời gian triển khai kéo dài. Ngược lại, giá bán khó cạnh tranh với nhà liền kề và căn hộ, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí không hiệu quả. Thực tế này buộc nhiều chủ đầu tư điều chỉnh giá sơ cấp tăng 20-30% trong năm qua, chủ yếu để bù đắp chi phí phát triển.

Năm nay, giới chuyên gia dự báo cán cân đầu tư trên thị trường bất động sản đang dần dịch chuyển, mở ra khả năng đất nền được một bộ phận nhà đầu tư cân nhắc trở lại. Ông Phan Đình Phúc nhận định đà tăng mạnh của giá căn hộ khiến phân khúc này ngày càng mất cân đối so với thu nhập và giá trị sử dụng. Ông dẫn ví dụ tại Long An, nơi giá căn hộ đã lên khoảng 35 triệu đồng mỗi m2, trong khi đất nền tại các dự án có quy hoạch 1/500, hạ tầng hoàn chỉnh chỉ dao động 20-25 triệu đồng mỗi m2.

Tuy nhiên, theo ông Phúc, sự quay lại của đất nền, nếu có, sẽ không diễn ra đại trà như các chu kỳ trước mà mang tính chọn lọc, tập trung tại những khu vực hội tụ đầy đủ hạ tầng, kết nối, tiện ích, việc làm và đặc biệt là dòng tiền thực từ cư dân sinh sống.

Cùng quan điểm, chuyên gia bất động sản Trần Hoàng cho rằng cuộc chơi đất nền đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây nhiều dự án chỉ dừng ở việc phân lô, làm đường nội bộ rồi bán, nay doanh nghiệp phải phát triển theo hướng bài bản hơn, đầu tư hạ tầng, tiện ích, trường học, trung tâm thương mại và các dịch vụ dân sinh, tiệm cận mô hình khu đô thị hoàn chỉnh. Sự thay đổi này đến từ Luật Đất đai mới có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, theo đó hình thức phân lô bán nền truyền thống gần như bị loại bỏ, các dự án phải hoàn thiện hạ tầng, tiện ích và nhà ở theo quy hoạch trước khi được nghiệm thu và cấp sổ.

Theo các chuyên gia, sự dịch chuyển trong mô hình phát triển cùng động lực từ hạ tầng giao thông có thể khiến giá đất nền tăng thêm 10-20% trong năm 2026. Nhưng biên độ giá giữa các khu vực sẽ tiếp tục phân hóa mạnh, phản ánh sự khác biệt về vị trí, sản phẩm và sức cầu từng địa phương. Đất nền vì vậy khó tạo ra các cơn sốt lớn hay dẫn dắt thanh khoản thị trường như trước.

Phương Uyên

Danh mục 42 khu đất được cấp phép thí điểm có tổng diện tích 4,7 triệu m2, trong đó hơn 649.000 m2 là đất trồng lúa dự kiến chuyển mục đích sử dụng. Các khu đất phân bổ tại nhiều khu vực, gồm 36 khu thuộc địa bàn TP HCM cũ và 6 khu thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu cũ. Quy định có hiệu lực từ ngày 18/12.

Trong danh mục này, nhiều dự án quy mô lớn tập trung tại khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, như Khu nhà ở sinh thái Phú Quý tại Long Điền (gần 49,9 ha), Khu nhà ở sinh thái An Hưng (47,4 ha), Khu nhà ở cao cấp Đại Lộc (46,3 ha), Khu nhà ở sinh thái An Vượng (45,4 ha) và Khu đô thị Long Điền (40,8 ha)…

Tại TP HCM trước sáp nhập, các khu đất lớn chủ yếu nằm ở phường Long Phước (TP Thủ Đức cũ), gồm dự án khu nhà ở và khu phức hợp căn hộ kết hợp thương mại dịch vụ rộng khoảng 27,25 ha; Khu nhà ở Nam Khang 17,7 ha và Khu nhà ở sinh thái nghỉ dưỡng Sài Gòn Garden gần 29,9 ha; Khu dân cư Sadeco Phước Kiển (Nhà Bè cũ) có diện tích khoảng 17,4 ha…

UBND TP HCM khẳng định thông báo này là cơ sở để các chủ đầu tư và cơ quan chức năng triển khai các thủ tục tiếp theo. Thành phố đề nghị sở, ngành và địa phương liên quan phối hợp, tạo điều kiện để dự án được thực hiện đúng quy định, minh bạch và hiệu quả.

Trước đó, thành phố đã chấp thuận cho 54 tổ chức kinh doanh bất động sản triển khai thí điểm dự án nhà ở thương mại trên các khu đất nông nghiệp, với tổng diện tích hơn 6,55 triệu m2. Các khu đất được chọn phải đáp ứng tiêu chí về quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch phát triển nhà ở đã phê duyệt và nằm trong khu vực đô thị hoặc thuộc quy hoạch phát triển đô thị.

Đây là bước cụ thể hóa Nghị quyết 171 của Quốc hội, cho phép thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp, đất thương mại dịch vụ hoặc đất phi nông nghiệp không phải là đất ở để làm dự án nhà ở thương mại, miễn phù hợp quy hoạch và chương trình phát triển nhà ở của địa phương. Trên cơ sở đó, UBND cấp tỉnh sẽ cấp phép để doanh nghiệp chuyển nhượng và chuyển mục đích sử dụng đất thay vì phải có 100% đất ở như quy định hiện hành.

Việc thí điểm được đánh giá có ý nghĩa lớn với TP HCM, nơi nguồn cung nhà ở thương mại sụt giảm mạnh trong nhiều năm do vướng pháp lý.

Phương Uyên

Việc điều chỉnh địa giới hành chính giữa Phú Yên và Đăk Lăk tạo tiền đề cho việc tái cấu trúc không gian phát triển theo trục rừng – biển, trong đó khu vực phía Đông, trọng điểm là Tuy Hòa đóng vai trò cửa ngõ giao thương và dịch vụ. Sự dịch chuyển này kéo theo nhu cầu về hạ tầng vận tải, lưu trú và bất động sản đô thị.

Theo quy hoạch, quốc lộ 29 được nâng cấp và mở rộng giai đoạn 2026-2030 sẽ rút ngắn thời gian từ Buôn Ma Thuột về Tuy Hòa còn 2 giờ. Tuyến cao tốc Buôn Ma Thuột – Tuy Hòa dài 122 km, 4 làn xe, vận tốc 100 km/giờ cũng đang được nghiên cứu đầu tư trước năm 2030. Khi các trục kết nối hoàn thiện, quãng đường từ Tây Nguyên xuống biển Nam Trung Bộ có thể rút ngắn, mở rộng dòng khách du lịch và nhu cầu sở hữu nhà ở thứ hai.

Theo Cloud Gate, so với nhiều địa phương ven biển chỉ dựa vào khách ngoài tỉnh, Tuy Hòa có thêm lợi thế tiếp cận trực tiếp thị trường nội vùng Tây Nguyên với quy mô dân cư lớn. Đây được xem là nhóm sử dụng dịch vụ nghỉ dưỡng cuối tuần và ngắn ngày, đồng thời hình thành nhu cầu lưu trú cho thuê theo mùa.

Bên cạnh đó, khu vực phía Đông tỉnh sau sáp nhập tập trung đồng thời du lịch biển, cảng biển và hạ tầng hàng không. Tuy Hòa hiện có sân bay dân dụng và nằm giữa cảng Vũng Rô và khu vực Bãi Gốc – nơi đang hình thành tổ hợp cảng biển quy mô lớn. Một số dự án công nghiệp, công nghệ cao cũng được quy hoạch lân cận, tạo thêm nhu cầu nhà ở cho lực lượng kỹ sư, chuyên gia và lao động dịch vụ.

Năm 2025, Phú Yên (cũ) dự kiến đón hơn 4 triệu du khách, trong đó tập trung chủ yếu tại Tuy Hòa. Tăng trưởng du lịch, kết hợp mở rộng hoạt động logistics và công nghiệp, được xem là yếu tố nền tảng thúc đẩy thị trường lưu trú đô thị. Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở quy mô lớn tại trung tâm thành phố còn tương đối hạn chế, chủ yếu là khu dân cư hiện hữu và dự án nhỏ lẻ, theo Cloud Gate.

Trong bối cảnh đó, một số quỹ đất trung tâm bắt đầu được triển khai theo mô hình nhà phố và biệt thự thấp tầng như dự án Cloud Reserve Central Tuy Hoa. Công trình có quy mô khoảng 1,85 ha với 118 căn liền kề và 16 biệt thự đơn lập. Nguồn cung này hướng đến ba nhóm chính: người mua làm nơi nghỉ dưỡng kết hợp cho thuê, chuyên gia làm việc tại khu công nghiệp – cảng biển, và cư dân địa phương nâng cấp chỗ ở.

Dự án nằm trên trục Trần Phú và gần đường Hùng Vương – hai tuyến giao thông chính của địa phương. Đối diện là hồ điều hòa Hồ Sơn và bệnh viện quốc tế Việt Mỹ. Trong bán kính 1 km là quảng trường, Đại học Phú Yên, Coopmart, chuỗi khách sạn resort 4-5 sao, bệnh viện đa khoa Phú Yên, bệnh viện Y học cổ truyền… Khoảng cách từ đây ra bãi biển trung tâm khoảng hơn một km, thuận lợi khai thác lưu trú ngắn hạn

Theo chủ đầu tư, tác động của hạ tầng thường diễn ra theo lộ trình dài hạn. Khi giao thông liên vùng, cảng biển và công nghiệp từng bước hình thành, thị trường nhà ở tại Tuy Hòa có thể chuyển dịch từ quy mô địa phương sang phục vụ nhu cầu đa vùng, mở ra dư địa mới cho các dự án.

Song Anh