Vướng mắc về đất đai đang trở thành trở ngại lớn nhất trong tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, khiến hàng loạt đơn vị rơi vào tình trạng “đứng im” nhiều năm liền dù có quỹ đất lớn cần khai thác.

Theo Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), trên địa bàn thành phố hiện có hơn 1.000 doanh nghiệp Nhà nước thuộc diện cổ phần hóa, phần lớn đang sử dụng quỹ đất có nguồn gốc Nhà nước quản lý. Tuy nhiên, khung pháp lý liên quan đến quyền sử dụng đất của nhóm doanh nghiệp này vẫn chưa rõ ràng, khiến việc thực hiện cổ phần hóa gặp nhiều khó khăn.

HoREA dẫn ví dụ trường hợp Công ty Cổ phần Phát triển Địa ốc Sài Gòn 5 – doanh nghiệp có nguồn gốc từ doanh nghiệp Nhà nước, trong đó Nhà nước vẫn nắm đến 99,78% vốn điều lệ, còn cán bộ công nhân viên chỉ sở hữu 0,22%. Dù có quỹ đất, doanh nghiệp nhiều năm không thể triển khai dự án do chưa được phê duyệt phương án sử dụng đất, dẫn tới lãng phí nguồn lực.

Theo HoREA, đa số doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa giai đoạn 2007-2021 đều chưa có phương án sử dụng đất được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ách tắc kéo dài. Một vướng mắc khác là cách hiểu khác nhau về việc doanh nghiệp sau cổ phần hóa có được phép chuyển mục đích sử dụng đất hay không.

Nhiều khu đất khi cổ phần hóa có mục đích sử dụng không còn phù hợp với quy hoạch hiện nay, nhưng doanh nghiệp lại không thể điều chỉnh do thiếu phương án sử dụng đất ban đầu hoặc phương án cũ không còn hiệu lực.

Trong khi đó, có ý kiến cho rằng đây là quỹ “đất công” nên phải thu hồi và đấu giá lại. Ngược lại, doanh nghiệp lập luận họ vẫn nộp đầy đủ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất theo quy định, nên không gây thất thoát ngân sách Nhà nước.

Trước thực trạng trên, HoREA kiến nghị bổ sung cơ chế xử lý đối với trường hợp doanh nghiệp cổ phần hóa chưa lập hoặc lập chưa đúng phương án sử dụng đất trong giai đoạn 2007-2021.

Theo đề xuất, doanh nghiệp phải rà soát, kê khai và trình phương án sử dụng đất trong thời hạn 24 tháng. Nếu quỹ đất đang quản lý không còn nhu cầu sử dụng hoặc không phù hợp quy hoạch đã phê duyệt, Nhà nước sẽ thu hồi theo quy định.

Với phần đất phù hợp quy hoạch và doanh nghiệp có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét theo hướng giao đất hoặc cho thuê đất có thu tiền, tùy mục đích sử dụng. Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính kể từ thời điểm có quyết định giao đất, thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích.

Sau thời hạn 24 tháng, nếu doanh nghiệp không nộp phương án hoặc hồ sơ liên quan, Nhà nước sẽ thu hồi đất và không bồi thường về đất cũng như chi phí đầu tư trên đất.

Sắp mở bán khu nhà ở xã hội ở ngoại thành Hà Nội, giá 29 triệu đồng/m2

Sở Xây dựng TP Hà Nội mới nhận được văn bản từ Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Ngôi sao châu Á về việc công bố thông tin và thời gian dự kiến tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê mua, thuê căn hộ tại dự án khu nhà ở xã hội Tân Lập.

Dự án được triển khai tại thôn Đan Hội, xã Ô Diên. Khu nhà ở xã hội Tân Lập có quy mô diện tích đất 4.932m2, được đầu tư xây dựng một tòa chung cư cao 21 tầng nổi và 2 tầng hầm.

Dự án có 459 căn hộ, tương ứng hơn 23.300m2 diện tích sàn, trong đó 70% diện tích sàn để bán, 20% cho thuê, còn lại cho thuê mua. Giá bán dự kiến 29 triệu đồng/m2 (chưa gồm thuế, phí và kinh phí bảo trì). Giá thuê căn hộ tạm tính 430.000 đồng/m2.

Theo kế hoạch, thời gian dự kiến tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê mua và thuê căn hộ tại dự án từ ngày 1/5 đến hết ngày 15/5. Nếu được Sở Xây dựng Hà Nội duyệt đơn giá bán, khu nhà xã hội Tân Lập sẽ trở thành một trong những dự án nhà xã hội có giá bán cao hàng đầu Thủ đô.

Sổ đỏ trên VNeID chính thức được dùng thay cho bản giấy

Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định số 441 công bố và hướng dẫn việc kết nối, khai thác dữ liệu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (thường gọi là sổ đỏ) nhằm thay thế giấy tờ bản giấy trong hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính.

Theo quyết định, khi dữ liệu về giấy chứng nhận đã được cập nhật đầy đủ trong Cơ sở dữ liệu Quốc gia về đất đai, các thông tin này đủ điều kiện để khai thác và sử dụng thay cho thành phần hồ sơ giấy trong quá trình xử lý thủ tục hành chính.

Các trường thông tin được chia sẻ bao gồm dữ liệu về người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất; thông tin chi tiết về thửa đất và tài sản; nội dung đăng ký thế chấp, ghi chú; số phát hành, ngày cấp và tệp giấy chứng nhận định dạng PDF.

Việc khai thác, chia sẻ dữ liệu phải tuân thủ quy định về bảo mật, quyền riêng tư và quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Khung kiến trúc số của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Dữ liệu được cung cấp theo mức độ hoàn thiện của cơ sở dữ liệu, bảo đảm phù hợp với quy định tại Nghị quyết 66.

Để triển khai hiệu quả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố rà soát, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý, trên cơ sở khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Việc sử dụng dữ liệu thay thế giấy tờ áp dụng đối với các thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp tỉnh và cấp xã theo quy định hiện hành.

Bộ Tài chính phản hồi về đề xuất ghi nợ tiền sử dụng đất trên sổ đỏ

Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP Hà Nội liên quan đến việc miễn, giảm tiền sử dụng đất; cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất; tiếp tục xem xét giảm mức phí chuyển đổi cho các hộ có diện tích đất vườn, ao gắn liền với đất ở.

Cử tri đề nghị tiếp tục miễn, giảm tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình khi chuyển đất vườn, ao sang đất ở trong hạn mức để chia tách cho con cái; cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, và trả dần 5-10 năm nhằm giảm áp lực tài chính.

Trả lời nội dung này, Bộ Tài chính cho biết, pháp luật đất đai hiện hành đã quy định miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở khi cấp giấy chứng nhận lần đầu, hoặc khi chuyển mục đích sử dụng đất không phải là đất ở sang đất ở đối với một số đối tượng.

Cụ thể, theo Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, các hộ gia đình là người dân tộc thiểu số, hộ nghèo tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn được miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức khi thực hiện các thủ tục nêu trên.

Chính sách này gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo quy định của Chính phủ.

Về đề xuất cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất và trả dần, Bộ Tài chính cho biết, việc ghi nợ đã được quy định tại Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn thi hành.

Việc xác định đối tượng, mức tiền được ghi nợ, thời hạn ghi nợ, cũng như trình tự, thủ tục thanh toán và xóa nợ tiền sử dụng đất được thực hiện theo các nghị định chuyên ngành về tiền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận.

BIDV yêu cầu ngừng xét hồ sơ vay bất động sản doanh nghiệp

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV – Mã chứng khoán: BID) vừa có công văn gửi tới các chi nhánh về việc tạm dừng tiếp cận các dự án, phương án kinh doanh bất động sản của khách hàng doanh nghiệp.

Công văn được ban hành trên cơ sở rà soát dữ liệu dư nợ cho vay lĩnh vực kinh doanh bất động sản đến thời điểm hiện tại và nhu cầu giải ngân tại các chi nhánh.

Văn bản cũng nhằm thực hiện chỉ đạo kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản trong năm 2026, không vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước.

Ban điều hành ngân hàng đề nghị các chi nhánh tạm dừng trình Trụ sở chính việc tiếp cận mới các dự án, phương án kinh doanh bất động sản của doanh nghiệp cho đến khi có thông báo tiếp theo.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, một nhân viên tín dụng tại ngân hàng cho biết động thái này chủ yếu kiểm soát dòng vốn mới chảy vào hoạt động kinh doanh bất động sản của doanh nghiệp, thay vì tác động trực tiếp đến các khoản vay đã được giải ngân trước đó. “Cá nhân vẫn có thể vay mua bất động sản bình thường”, người này nói.

Quy định mới nhất về nhà ở xã hội

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 54/2026 ngày 9/2 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 9/2.

Trong đó, nhiều quy định mới liên quan đến nhà ở xã hội được điều chỉnh theo hướng mở rộng điều kiện thụ hưởng, chuẩn hóa thủ tục và tăng cường công khai, minh bạch trong quá trình triển khai.

Nghị định 54/2026 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 29 Nghị định số 100/2024 theo hướng mở rộng tiêu chí xác định điều kiện chưa có nhà ở.

Theo đó, trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình được xác định khi người thuộc diện quy định tại khoản 1 Điều 77 Luật Nhà ở và vợ hoặc chồng của người đó không có tên hoặc không có thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại địa phương nơi có dự án nhà ở xã hội. Việc xác định điều kiện này không phụ thuộc thời điểm nộp hồ sơ mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội.

Thẩm quyền xác nhận điều kiện nhà ở được giao cho cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo pháp luật đất đai. Trong thời hạn 7 ngày kể từ khi nhận được đề nghị xác nhận, cơ quan này có trách nhiệm thực hiện xác nhận theo quy định.

Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 30 Nghị định số 100/2024 về điều kiện thu nhập. Theo quy định mới, thẩm quyền xác nhận thu nhập được chuyển từ Ủy ban nhân dân cấp xã sang Công an cấp xã nơi công dân thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại.

Người đề nghị có trách nhiệm kê khai và cam kết về thu nhập bình quân hằng tháng. Công an cấp xã phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện xác minh, hậu kiểm thông tin thu nhập trong trường hợp cần thiết.

Đơn đề nghị xác nhận điều kiện thu nhập đồng thời là giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Mức trần thu nhập vẫn giữ theo quy định hiện hành, với người độc thân không quá 15 triệu đồng/tháng và người đã kết hôn có tổng thu nhập không quá 30 triệu đồng/tháng.