Thời gian qua, mua bán sáp nhập bất động sản liên quan đến khối ngoại lộ diện nhiều thương vụ lớn, chủ yếu đến từ nhà đầu tư châu Á. Đơn cử, UOA Group, tập đoàn bất động sản lớn của Malaysia, đã chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất ‘vàng’ tại phường Tân Định, TP HCM. Một nhà đầu tư khác đến từ Malaysia là Skyworld cũng chi khoảng 34 triệu USD để mua lại quỹ đất hơn 9.400 m2 ở khu vực phường Lái Thiêu. Doanh nghiệp có kế hoạch xây chung cư cao cấp 40 tầng với hơn 1.200 sản phẩm.

Tại diễn đàn về mua bán sáp nhập mới đây, đại diện Gamuda Land Việt Nam cho biết đơn vị đã hoàn tất 6 thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) thông qua hợp tác hoặc nhận chuyển nhượng dự án từ các doanh nghiệp địa phương. Hồi tháng 5, doanh nghiệp mua thêm quỹ đất ở Hải Phòng để xây chung cư đồng thời mở rộng tìm kiếm quỹ đất sạch tại Đồng Nai, Tây Ninh và Hưng Yên. Đến nay, đại gia đến từ Malaysia đã đầu tư hơn 5 tỷ USD và dự kiến rót thêm hàng tỷ USD vào Việt Nam.

Bên cạnh các nhà đầu tư ngoại, thị trường M&A bất động sản còn chứng kiến nhiều thương vụ quy mô lớn từ nhóm trong nước, tập trung vào nhà ở cao cấp, khu đô thị, nghỉ dưỡng và bất động sản công nghiệp. Một số thương vụ nổi bật như CapitaLand Tower bỏ ra gần 685 triệu USD mua lại khu phức hợp số 2, quy mô 154 ha tại dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ từ Công ty cổ phần đô thị du lịch Cần Giờ. Trong khi đó SonKim Land hoàn tất thâu tóm khu đất vàng gần 10 ha trên trục Mai Chí Thọ – nơi từng triển khai dự án Saigon Broadway do Novaland làm chủ đầu tư.

Ở phân khúc nghỉ dưỡng, hai công ty liên quan đến MIK Group đã mua gần 99 triệu cổ phiếu VCR, trở thành cổ đông lớn của chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina. Đây là dự án trọng điểm của Vinaconex ITC từ khi lên sàn vào năm 2010 nhưng vẫn trong trạng thái đình trệ sau nhiều năm.

Tiếp nối đà khởi sắc từ 2025, thị trường mua bán sáp nhập bất động sản được dự báo sôi động trong năm nay. Ông Michael Piro, Tổng giám đốc Indochina Capital, cho biết chính sách pháp lý thông thoáng là yếu tố thúc đẩy thị trường, điển hình là Nghị quyết 171 cho phép nhà đầu tư mở rộng loại đất làm dự án nhà ở thương mại. Cùng với đó, chính sách tiền tệ ổn định với mức lãi suất cho vay trung bình 7-9%, thấp hơn so với giai đoạn những năm trở lại đây, đã tạo ra môi trường thuận lợi cho việc tiếp cận vốn.

“Lãi suất ưu đãi không chỉ giúp cân bằng khả năng cạnh tranh giữa nhà đầu tư trong nước và quốc tế mà còn khuyến khích dòng vốn dài hạn đổ vào thị trường địa ốc”, ông Michael cho hay.

Ngoài ra, nhu cầu tái cấu trúc doanh nghiệp cũng đóng vai trò then chốt thúc đẩy thị trường M&A. CEO Indochina Capital cho biết nhiều công ty trong nước từng đối mặt thách thức thanh khoản và nợ xấu tích tụ từ giai đoạn tăng trưởng “nóng” 2020-2022, buộc họ tìm kiếm các giải pháp M&A để tái tổ chức tài chính và hoàn thiện pháp lý dự án.

Cùng quan điểm, bà Trịnh Thị Kim Liên, Giám đốc kinh doanh của Dat Xanh Services, cho hay nhiều chủ đầu tư đã đi qua giai đoạn tái cấu trúc và đang bước sang nhịp triển khai dự án. Khi các vướng mắc pháp lý dần được tháo gỡ, họ chủ động tìm kiếm quỹ đất thông qua M&A. Diễn biến này thúc đẩy nguồn cung ngày càng dồi dào và tiếp tục tăng trưởng trong giai đoạn đầu năm 2026.

Ngoài phân khúc nhà ở, bất động sản nghỉ dưỡng, khách sạn và công nghiệp tiếp tục là điểm sáng, thu hút nhiều nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Ông Michael Piro đánh giá tỷ suất sinh lời đầu tư khách sạn đạt khoảng 6-7,5% trong năm 2025, tiến gần hơn mức kỳ vọng lợi nhuận 8-9% của các nhà đầu tư. Việc tháo gỡ các nút thắt pháp lý tồn tại lâu năm cũng khuyến khích dòng vốn trong và ngoài nước, khôi phục niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ sự phục hồi bền vững của phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng – khách sạn.

Cùng với đó, bất động sản công nghiệp duy trì sức hút dòng vốn FDI khi nhiều nhà đầu tư ngoại đẩy mạnh mở rộng quỹ đất, phát triển dự án. Thời gian qua, hàng loạt dự án trọng điểm như cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi (Hà Nội – nối Bắc Ninh, Hưng Yên), sân bay quốc tế Gia Bình (Bắc Ninh) và tuyến đường sắt cao tốc Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đang được thúc đẩy triển khai, tạo kết nối liên vùng và quốc tế. Cải cách hành chính và trao quyền phê duyệt cho địa phương cũng giúp rút ngắn đáng kể tiến độ dự án. Đây là yếu tố tăng cường sức hút với doanh nghiệp sở hữu tài sản lớn và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các chuyên gia cho rằng triển vọng M&A bất động sản 2026 khá tích cực, nhờ loạt động lực quan trọng như việc cải tiến Luật Đất đai và thủ tục đầu tư, thị trường trái phiếu minh bạch hơn cùng làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng tiếp tục kéo dòng vốn vào vật liệu, công nghiệp và sản xuất xuất khẩu.

Công ty kiểm toán KPMG Việt Nam dự báo dòng vốn ngoại duy trì sự hiện diện mạnh mẽ, đặc biệt từ Singapore, Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc – nhóm dẫn dắt nhiều thương vụ lớn nhất trong năm qua. Các thương vụ lớn có thể tiếp tục tập trung vào bất động sản, vật liệu, tài chính và y tế. Một số thương vụ trị giá 1-1,5 tỷ USD đang trong giai đoạn hoàn tất, dự kiến tạo cú hích mới cho giai đoạn 2026-2027.

Ngọc Diễm

Tại nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể. Theo thông báo mới nhất của một chi nhánh Vietcombank tại TP HCM, lãi suất vay mua căn hộ, nhà phố đã có giấy chứng nhận hoặc hợp đồng mua bán, cũng như tái tài trợ khoản vay, hiện thấp nhất từ 9,6% mỗi năm. So với cùng kỳ năm ngoái, khi lãi suất vay mua nhà tại ngân hàng này chỉ khoảng 6% cố định cho 12 tháng và 7% cho 24 tháng, mặt bằng hiện nay đã tăng lên đáng kể.

Không riêng Vietcombank, các ngân hàng quốc doanh khác cũng có động thái tăng lãi suất. VietinBank đã nâng lãi suất vay mua bất động sản cố định 24 tháng lên hơn 12% mỗi năm. BIDV đưa lãi suất cho vay bất động sản lên ngưỡng tối thiểu 9,7% trong 6 tháng đầu, 10% cho 12 tháng và lên tới 13,5% cho 18 tháng. Trước đó, lãi suất ngân hàng này chỉ dao động 6,5-8% cho các kỳ hạn.

Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng, 8,5% cho 12 tháng, nhưng cũng tăng lên gần 9,8% nếu cố định trong 18 tháng.

Tại khối ngân hàng tư nhân, lãi suất cho vay mua nhà tiếp tục neo ở mức cao và tăng dần theo thời gian vay. MB Bank áp dụng lãi suất phổ biến 9-9,5% cho gói vay cố định 12-24 tháng; VIB dao động 9,9-12% cùng kỳ hạn. ACB cho vay khoảng 9,5-10,5%, trong khi Techcombank ở mức 8,5-9,5% trong thời gian 6-12 tháng.

Nhiều ngân hàng tư nhân khác cũng điều chỉnh tăng lãi suất bình quân, dù mức tăng nhẹ hơn, như LPBanK, BVBank, Sacombank… tăng 1,2-2 điểm phần trăm. Lãi suất thả nổi tại nhóm này hiện dao động khoảng 11-15% mỗi năm, tùy ưu đãi.

Như vậy, các gói lãi suất cho vay mua nhà của nhóm ngân hàng quốc doanh hiện nay lên ngang ngửa và thậm chí cao hơn so với các nhà băng tư nhân. Đây là hiện tượng lạ so với diễn biến thông thường khi lãi suất của nhóm ngân hàng có vốn nhà nước được biết đến là thấp nhất thị trường.

Nói với VnExpress, lãnh đạo một ngân hàng quốc doanh lý giải động thái họ tăng cao lãi suất cho vay mua nhà nhằm theo định hướng chính sách. Hạn mức tăng trưởng tín dụng cho bất động sản năm nay hạn chế. Do đó, việc tăng lãi suất cho vay với lĩnh vực bất động sản nhằm nắn dòng tín dụng và ưu tiên dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Tại hội nghị nhà đầu tư mới đây, ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch Ngân hàng Quân đội (MB), cũng cho biết những ngành có mức độ rủi ro cao sẽ không thể áp dụng lãi suất thấp, tuy nhiên nhìn tổng thể, mặt bằng lãi suất của nền kinh tế cần được giữ ở mức hợp lý nhằm cân bằng giữa huy động vốn và kích thích đầu tư, tiêu dùng.

Ông đánh giá mặt bằng lãi suất cho vay sẽ được duy trì hợp lý với từng ngành được ưu tiên. Gần đây, lãi suất tiết kiệm cũng tăng trên diện rộng, trong đó có ngân hàng quốc doanh tăng mạnh lên cao nhất hai năm. Lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vọt lên 17-19%, sau đó hạ nhiệt, nhưng cũng được giới chuyên gia dự báo mặt bằng sẽ duy trì ở mức cao hơn trước ít nhất đến hết quý I năm nay.

Bên cạnh đó, lãnh đạo một nhà băng lớn cũng nhận xét, thanh khoản sẽ là vấn đề khó khăn với ngành trong năm nay.

Nhận định về diễn biến này, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết tốc độ điều chỉnh lãi suất trong thời gian ngắn vừa qua là rất nhanh. Chỉ cách đây khoảng 4-5 tháng, nhiều ngân hàng vẫn áp dụng lãi suất cố định hai năm quanh 6,5% mỗi năm. Tuy nhiên, mức này đã tăng dần qua các mốc 7,3%, 8,4%, 9%, 9,8% và hiện phổ biến ở mức 13-14%. Một số ngân hàng thậm chí rút ngắn thời gian cố định xuống còn 12-18 tháng thay vì 24 tháng như trước.

Theo ông Thắng, lãi suất vay tăng đã khiến chi phí trả nợ hàng tháng của người vay bị đội lên đáng kể. Với mặt bằng lãi suất hiện nay, khoản vay 1 tỷ đồng ở mức quanh 14% tạo áp lực trả lãi tương đương khoản vay 2 tỷ đồng khi lãi suất còn 6,5% trước đây. Dù số tiền vay không đổi, nghĩa vụ tài chính thực tế đã tăng lên gần gấp đôi, tăng gánh nặng chi trả của phần lớn người vay mua nhà.

Ông Phan Thành Chương, Giám đốc Công ty bất động sản TC Land, nói lãi suất vay đã được điều chỉnh tăng dần từ giữa năm 2025, song mức tăng nhỏ nên chưa tạo tác động rõ rệt. Từ tháng 11 năm ngoái đến nay, mặt bằng lãi suất tăng nhanh hơn, khiến thanh khoản thị trường tiếp tục suy giảm. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận khách hàng kéo dài thời gian cân nhắc, trì hoãn ký hợp đồng hoặc chờ tín hiệu ổn định hơn từ lãi suất và chính sách tín dụng.

Theo ông, thu nhập của người lao động khó theo kịp tốc độ điều chỉnh của lãi suất, trong khi nghĩa vụ trả nợ ngày càng lớn. Ngay cả nhóm khách hàng có nhu cầu ở thực cũng thận trọng hơn trong quyết định mua nhà, do lãi suất thường khó giảm trong ngắn hạn 1-3 tháng.

“Khi bất động sản không còn là lĩnh vực được ưu tiên phân bổ vốn, việc phải chịu mức lãi suất cao hơn là điều tất yếu”, ông Thắng nói.

Theo các chuyên gia, mặt bằng lãi suất hiện nay sẽ đẩy nhanh quá trình sàng lọc của thị trường. Dòng tiền đầu cơ ngắn hạn có xu hướng rút lui, trong khi người mua nhà để ở buộc phải cân nhắc kỹ hơn giữa thu nhập, khả năng trả nợ và giá trị thực của sản phẩm. Lãi suất cao không phải là dấu chấm hết của thị trường, nhưng gần như khép lại giai đoạn đầu cơ dễ dãi. Thị trường được kỳ vọng sẽ phục hồi theo hướng chậm hơn, bền vững hơn và khó xuất hiện những đợt tăng giá nóng như trước.

Phương Uyên – Quỳnh Trang