Báo cáo thị trường 6 tháng đầu năm của Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho thấy thành phố chỉ có 4 dự án nhà ở thương mại với 3.353 căn hộ cao cấp đủ điều kiện huy động vốn, tổng giá trị hơn 10.200 tỷ đồng. Con số này giảm gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái và chỉ bằng 18% nguồn cung năm 2023.

Đây là năm thứ hai liên tiếp TP HCM không có dự án nhà ở thương mại nào thuộc phân khúc trung cấp, bình dân (giá dưới 40 triệu đồng mỗi m2). 100% dự án được mở bán trong nửa đầu năm thuộc phân khúc cao cấp, duy trì trạng thái lệch pha nguồn cung từ năm 2024 đến nay. Tình trạng mất cân đối này khiến thị trường phát triển không bền vững, như mô hình “kim tự tháp bị lộn ngược”.

Báo cáo của hãng tư vấn Avison Young Việt Nam cũng chỉ ra diễn biến tương tự. Trong quý II, giá bán căn hộ tại TP HCM dao động 84-135 triệu đồng mỗi m2, mức thấp nhất khoảng 55 triệu đồng một m2. Giá bán sơ cấp (chủ đầu tư chào bán) tiếp tục tăng từ 4-6% tại các dự án mới và 2-4% ở các dự án đang triển khai. Thị trường không xuất hiện dự án nào có giá bán tầm 40 triệu đồng mỗi m2.

Tình trạng lệch pha nguồn cung không chỉ diễn ra ở TP HCM mà còn trên phạm vi toàn quốc. Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (Vars), trong nửa đầu năm, cả nước có khoảng 36.000 căn hộ mở bán mới, gấp đôi cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, hơn 62% số này là căn hộ có giá trên 80 triệu đồng mỗi m2, tăng hơn 10.000 căn so với năm ngoái. Trong đó, căn hộ hạng sang tăng mạnh, còn phân khúc trung cấp chỉ chiếm khoảng 30% (khoảng 9.000 căn), chủ yếu tập trung tại các tỉnh thành ngoài TP HCM và Hà Nội.

Riêng tại TP HCM, Vars cho biết mức giá bình quân căn hộ chung cư trong quý II đạt 77 triệu đồng mỗi m2. Hầu hết dự án mới có mức giá cao, đẩy mặt bằng toàn thị trường lên một ngưỡng mới.

Bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng nghiên cứu bất động sản Việt Nam, đánh giá tỷ trọng nguồn cung tiếp tục lệch pha do tốc độ phát triển phân khúc trung cấp không theo kịp phân khúc cao cấp và hạng sang. Trong khi đó, nhà ở bình dân chỉ được bổ sung từ các dự án nhà ở xã hội với khoảng 3.000 căn.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho biết năm 2025 tiếp tục là năm phân khúc cao cấp chiếm lĩnh toàn bộ thị trường nhà ở tại TP HCM. Việc thiếu vắng sản phẩm trung cấp và bình dân càng làm méo mó cơ cấu sản phẩm, dẫn đến nguy cơ thị trường phát triển thiếu bền vững.

Theo ông Châu, tình trạng sụt giảm nhà ở trung cấp còn lan rộng tại các đô thị lớn khác trên cả nước. Giá nhà không ngừng tăng qua các năm, khiến các dự án từ 40 triệu đồng mỗi m2 đổ lại dần biến mất. Ông lý giải, nguồn cung nhà ở thương mại quá ít đã khiến giá bị đẩy lên cao. Năm 2024, giá chung cư TP HCM tăng lên mức trung bình 90 triệu đồng mỗi m2, từ 2020 đến nay, tốc độ tăng giá nhà của TP HCM có thời điểm lên đến 15-20% mỗi năm.

Còn theo bà Phạm Thị Miền, phân khúc vừa túi tiền không hấp dẫn doanh nghiệp phát triển dự án vì biên lợi nhuận thấp, chỉ khoảng 15%. Nếu dự án bị chậm bán hoặc tồn vốn 1-2 năm, chủ đầu tư có thể thua lỗ. Trong khi đó, các dự án cao cấp vẫn có thanh khoản tốt nhờ nhu cầu đầu tư lớn, càng khiến doanh nghiệp ưu tiên phát triển phân khúc này. Bên cạnh đó, quỹ đất nội đô ngày càng khan hiếm, chi phí đất đai, xây dựng, lao động đều tăng cao, khiến chủ đầu tư tập trung vào phân khúc đem lại lợi nhuận cao hơn.

Về xu hướng giá nhà cuối năm, ông Lê Hoàng Châu dự báo giá sẽ tiếp tục tăng do tác động từ bảng giá đất mới và tâm lý kỳ vọng sinh lời của nhà đầu tư vẫn ở mức cao. Nhiều nhà đầu tư không chịu áp lực tài chính lớn, nên chưa có động lực giảm giá. Ngược lại, lãi suất thấp, dòng tiền rẻ và đầu tư công được thúc đẩy khiến tâm lý kỳ vọng tăng giá tiếp tục chi phối thị trường. Trong khi đó, nguồn cung ở các phân khúc giá phù hợp vẫn rất khan hiếm.

Bà Miền nhận định, trong bối cảnh hiện nay, việc giảm giá nhà và gia tăng nguồn cung vừa túi tiền là bài toán khó, đặt ra nhiều thách thức với cả doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý. “Hiện chưa có yếu tố nào đủ mạnh để khiến giá nhà giảm trong ngắn hạn, trong khi có quá nhiều yếu tố khiến giá tăng, như bảng giá đất mới, chi phí đất, xây dựng, lao động, vận chuyển…”, bà nói.

Theo bà, phần lớn nguồn cung bất động sản năm 2025 vẫn nằm ở phân khúc cao cấp và hạng sang, nếu xu hướng này tiếp tục, giá nhà có thể tăng thêm 8-10% mỗi năm.

Bà Miền cho rằng một trong những yếu tố có thể kéo giá xuống là chiến lược giãn dân, nhưng điều này chỉ khả thi nếu hạ tầng giao thông và đầu tư công được đẩy mạnh hơn nữa. Dù đã có những tín hiệu tích cực, song trong 2-3 năm tới, tác động từ hạ tầng vẫn chưa đủ lớn để thay đổi cục diện thị trường.

Trong báo cáo mới đây, Sở Xây dựng TP HCM cũng dự báo thị trường bất động sản năm nay tiếp tục xu hướng phục hồi nhưng diễn biến còn chậm, chưa có đột phá. Giá nhà có thể tăng nhẹ ở một số phân khúc do tác động từ bảng giá đất mới. Trong đó, phân khúc căn hộ chung cư được đánh giá là tiềm năng nhất do nguồn cung mới bổ sung chậm trong khi nhu cầu ở thực vẫn cao. Dự kiến, nguồn cung sẽ được cải thiện dần trong những năm tới, góp phần thúc đẩy thanh khoản thị trường.

Phương Uyên