Báo cáo “Tiêu điểm bất động sản công nghiệp” của Savills Việt Nam mới đây cho thấy nhu cầu thuê đang thay đổi rõ rệt trong năm qua. Nếu trước đây dòng vốn chủ yếu tìm đến các khu công nghiệp có giá cạnh tranh để phục vụ sản xuất thâm dụng lao động, nay lực cầu tập trung vào những ngành có giá trị gia tăng cao như thương mại điện tử, bán dẫn, xe điện và trung tâm dữ liệu. Điều này buộc thị trường chuyển từ tăng trưởng đại trà sang tăng trưởng chọn lọc.

Theo ông John Campbell, Giám đốc Dịch vụ bất động sản Công nghiệp Savills Việt Nam, khu công nghiệp hiện không còn đơn thuần là nơi đặt nhà máy mà trở thành một mắt xích trong chuỗi vận hành của doanh nghiệp. Các nhà đầu tư tìm kiếm hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ nguồn điện ổn định, kết nối giao thông đến dịch vụ logistics và khả năng mở rộng dài hạn.

Sự thay đổi này thể hiện rõ nhất ở thương mại điện tử. Quy mô thị trường năm 2025 ước đạt 26-28 tỷ USD. Riêng 9 tháng đầu năm ngoái, bốn nền tảng lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki ghi nhận tổng giá trị giao dịch 11,62 tỷ USD, tăng hơn 34% so với cùng kỳ. Khi cạnh tranh chuyển sang tốc độ giao hàng và tối ưu chi phí, kho vận trở thành trung tâm vận hành. Doanh nghiệp ưu tiên thuê nhà kho, trung tâm hoàn tất đơn hàng gần khu dân cư và trục giao thông lớn, chấp nhận chi phí cao hơn để rút ngắn thời gian giao nhận.

“Các khu công nghiệp vùng ven TP HCM, Hà Nội và dọc hành lang logistics trọng điểm được hưởng lợi, trong khi khu xa trung tâm, thiếu kết nối dần mất lợi thế”, ông Campbell nhận định.

Bên cạnh logistics, nhóm sản xuất công nghệ cao – gồm bán dẫn, điện tử và xe điện – đang nâng chuẩn thị trường. Giai đoạn 2023-2025, Việt Nam thu hút khoảng 11,6 tỷ USD vốn đầu tư vào bán dẫn và điện tử giá trị cao. Chiến lược quốc gia đặt mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, với mốc năm 2026 khi nhà máy chế tạo chip đầu tiên dự kiến vận hành.

Thị trường xe điện cũng tăng trưởng nhanh, quy mô ước đạt 3,2 tỷ USD trong năm 2025, trong đó xe điện chạy pin chiếm 42% tổng doanh số xe mới nửa đầu năm. Sự phát triển của các ngành này kéo theo nhu cầu lớn về đất công nghiệp chất lượng cao, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và nguồn điện ổn định.

Khác với ngành thâm dụng lao động, sản xuất bán dẫn yêu cầu quỹ đất sạch, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nguồn điện ổn định và khả năng mở rộng dài hạn. Tiêu chuẩn phòng sạch, xử lý nước và kiểm soát môi trường cao khiến nhiều khu công nghiệp đại trà khó đáp ứng, tạo lợi thế cho các dự án được đầu tư bài bản và xu hướng hình thành cụm công nghiệp chuyên biệt.

Trung tâm dữ liệu cũng là phép thử rõ nét nhất của “cuộc chơi mới”. Đến năm 2025, Việt Nam có 41 trung tâm dữ liệu với tổng công suất khoảng 524,7 MW và dự kiến có thể tăng gần gấp đôi vào năm 2030. Sự bùng nổ của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây khiến nhu cầu lưu trữ, xử lý dữ liệu tăng nhanh. Tuy nhiên, đây là phân khúc có tính chọn lọc cao. Nhà đầu tư chỉ tìm đến những khu công nghiệp có nguồn điện ổn định, khả năng dự phòng lớn, hạ tầng viễn thông chất lượng và tiêu chuẩn an toàn vận hành cao.

Điều đó đồng nghĩa, thị trường đang phân hóa mạnh. Một nhóm khu công nghiệp đạt chuẩn cao, nằm gần hành lang logistics và trung tâm kinh tế sẽ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư mới. Phần còn lại, nếu không nâng cấp hạ tầng và dịch vụ, có nguy cơ tụt lại trong cuộc cạnh tranh.

Cùng chung nhận định, bà Chương Quốc Đoan, Quản lý cấp cao dịch vụ bất động sản Công nghiệp Cushman & Wakefield Việt Nam, cho rằng thị trường đang bước qua giai đoạn điều chỉnh để quay lại quỹ đạo tăng trưởng sau giai đoạn điều chỉnh bởi thuế quan và bất ổn thương mại toàn cầu.

Các yếu tố nền tảng nguồn cầu của bất động sản công nghiệp đang dần được củng cố. Doanh nghiệp vẫn thận trọng trong ngắn hạn, nhưng nhu cầu đối với đất khu công nghiệp, nhà xưởng xây sẵn và cơ sở logistics hiện đại tại vị trí thuận lợi đã cải thiện, phản ánh xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng linh hoạt và kiểm soát chi phí tốt hơn.

Giai đoạn 2026-2029, khoảng 8.800 ha đất công nghiệp dự kiến gia nhập thị trường, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Nguồn cung tăng nhưng các chuyên gia cho rằng không đồng nghĩa mọi dự án đều dễ dàng thu hút khách thuê. Trong bối cảnh mới, khả năng lấp đầy sẽ phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng, kết nối vùng và mức độ đáp ứng các ngành chuyên biệt.

Về triển vọng trung hạn, bà Đoan đánh giá bất động sản công nghiệp Việt Nam đang chuyển từ cuộc đua về diện tích sang chất lượng. Chu kỳ tăng trưởng mới sẽ mang tính chọn lọc rõ rệt, nơi những khu công nghiệp đáp ứng chuẩn kỹ thuật cao và thích ứng nhanh với sự thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu chiếm ưu thế. Phần còn lại, nếu tiếp tục dựa vào lợi thế giá rẻ hay quỹ đất lớn sẽ khó giữ được vị trí trong cuộc chơi đang ngày càng nâng chuẩn.

Phương Uyên

Tại nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể. Theo thông báo mới nhất của một chi nhánh Vietcombank tại TP HCM, lãi suất vay mua căn hộ, nhà phố đã có giấy chứng nhận hoặc hợp đồng mua bán, cũng như tái tài trợ khoản vay, hiện thấp nhất từ 9,6% mỗi năm. So với cùng kỳ năm ngoái, khi lãi suất vay mua nhà tại ngân hàng này chỉ khoảng 6% cố định cho 12 tháng và 7% cho 24 tháng, mặt bằng hiện nay đã tăng lên đáng kể.

Không riêng Vietcombank, các ngân hàng quốc doanh khác cũng có động thái tăng lãi suất. VietinBank đã nâng lãi suất vay mua bất động sản cố định 24 tháng lên hơn 12% mỗi năm. BIDV đưa lãi suất cho vay bất động sản lên ngưỡng tối thiểu 9,7% trong 6 tháng đầu, 10% cho 12 tháng và lên tới 13,5% cho 18 tháng. Trước đó, lãi suất ngân hàng này chỉ dao động 6,5-8% cho các kỳ hạn.

Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng, 8,5% cho 12 tháng, nhưng cũng tăng lên gần 9,8% nếu cố định trong 18 tháng.

Tại khối ngân hàng tư nhân, lãi suất cho vay mua nhà tiếp tục neo ở mức cao và tăng dần theo thời gian vay. MB Bank áp dụng lãi suất phổ biến 9-9,5% cho gói vay cố định 12-24 tháng; VIB dao động 9,9-12% cùng kỳ hạn. ACB cho vay khoảng 9,5-10,5%, trong khi Techcombank ở mức 8,5-9,5% trong thời gian 6-12 tháng.

Nhiều ngân hàng tư nhân khác cũng điều chỉnh tăng lãi suất bình quân, dù mức tăng nhẹ hơn, như LPBanK, BVBank, Sacombank… tăng 1,2-2 điểm phần trăm. Lãi suất thả nổi tại nhóm này hiện dao động khoảng 11-15% mỗi năm, tùy ưu đãi.

Như vậy, các gói lãi suất cho vay mua nhà của nhóm ngân hàng quốc doanh hiện nay lên ngang ngửa và thậm chí cao hơn so với các nhà băng tư nhân. Đây là hiện tượng lạ so với diễn biến thông thường khi lãi suất của nhóm ngân hàng có vốn nhà nước được biết đến là thấp nhất thị trường.

Nói với VnExpress, lãnh đạo một ngân hàng quốc doanh lý giải động thái họ tăng cao lãi suất cho vay mua nhà nhằm theo định hướng chính sách. Hạn mức tăng trưởng tín dụng cho bất động sản năm nay hạn chế. Do đó, việc tăng lãi suất cho vay với lĩnh vực bất động sản nhằm nắn dòng tín dụng và ưu tiên dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Tại hội nghị nhà đầu tư mới đây, ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch Ngân hàng Quân đội (MB), cũng cho biết những ngành có mức độ rủi ro cao sẽ không thể áp dụng lãi suất thấp, tuy nhiên nhìn tổng thể, mặt bằng lãi suất của nền kinh tế cần được giữ ở mức hợp lý nhằm cân bằng giữa huy động vốn và kích thích đầu tư, tiêu dùng.

Ông đánh giá mặt bằng lãi suất cho vay sẽ được duy trì hợp lý với từng ngành được ưu tiên. Gần đây, lãi suất tiết kiệm cũng tăng trên diện rộng, trong đó có ngân hàng quốc doanh tăng mạnh lên cao nhất hai năm. Lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vọt lên 17-19%, sau đó hạ nhiệt, nhưng cũng được giới chuyên gia dự báo mặt bằng sẽ duy trì ở mức cao hơn trước ít nhất đến hết quý I năm nay.

Bên cạnh đó, lãnh đạo một nhà băng lớn cũng nhận xét, thanh khoản sẽ là vấn đề khó khăn với ngành trong năm nay.

Nhận định về diễn biến này, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết tốc độ điều chỉnh lãi suất trong thời gian ngắn vừa qua là rất nhanh. Chỉ cách đây khoảng 4-5 tháng, nhiều ngân hàng vẫn áp dụng lãi suất cố định hai năm quanh 6,5% mỗi năm. Tuy nhiên, mức này đã tăng dần qua các mốc 7,3%, 8,4%, 9%, 9,8% và hiện phổ biến ở mức 13-14%. Một số ngân hàng thậm chí rút ngắn thời gian cố định xuống còn 12-18 tháng thay vì 24 tháng như trước.

Theo ông Thắng, lãi suất vay tăng đã khiến chi phí trả nợ hàng tháng của người vay bị đội lên đáng kể. Với mặt bằng lãi suất hiện nay, khoản vay 1 tỷ đồng ở mức quanh 14% tạo áp lực trả lãi tương đương khoản vay 2 tỷ đồng khi lãi suất còn 6,5% trước đây. Dù số tiền vay không đổi, nghĩa vụ tài chính thực tế đã tăng lên gần gấp đôi, tăng gánh nặng chi trả của phần lớn người vay mua nhà.

Ông Phan Thành Chương, Giám đốc Công ty bất động sản TC Land, nói lãi suất vay đã được điều chỉnh tăng dần từ giữa năm 2025, song mức tăng nhỏ nên chưa tạo tác động rõ rệt. Từ tháng 11 năm ngoái đến nay, mặt bằng lãi suất tăng nhanh hơn, khiến thanh khoản thị trường tiếp tục suy giảm. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận khách hàng kéo dài thời gian cân nhắc, trì hoãn ký hợp đồng hoặc chờ tín hiệu ổn định hơn từ lãi suất và chính sách tín dụng.

Theo ông, thu nhập của người lao động khó theo kịp tốc độ điều chỉnh của lãi suất, trong khi nghĩa vụ trả nợ ngày càng lớn. Ngay cả nhóm khách hàng có nhu cầu ở thực cũng thận trọng hơn trong quyết định mua nhà, do lãi suất thường khó giảm trong ngắn hạn 1-3 tháng.

“Khi bất động sản không còn là lĩnh vực được ưu tiên phân bổ vốn, việc phải chịu mức lãi suất cao hơn là điều tất yếu”, ông Thắng nói.

Theo các chuyên gia, mặt bằng lãi suất hiện nay sẽ đẩy nhanh quá trình sàng lọc của thị trường. Dòng tiền đầu cơ ngắn hạn có xu hướng rút lui, trong khi người mua nhà để ở buộc phải cân nhắc kỹ hơn giữa thu nhập, khả năng trả nợ và giá trị thực của sản phẩm. Lãi suất cao không phải là dấu chấm hết của thị trường, nhưng gần như khép lại giai đoạn đầu cơ dễ dãi. Thị trường được kỳ vọng sẽ phục hồi theo hướng chậm hơn, bền vững hơn và khó xuất hiện những đợt tăng giá nóng như trước.

Phương Uyên – Quỳnh Trang

Ồ ạt nhà giá cao, thiếu dự án bình dân

2025 là năm thứ hai liên tiếp thị trường chung cư khu vực Hà Nội bước vào giai đoạn tăng trưởng với nguồn cung đạt khoảng 36.000 căn. Thị trường ghi nhận 32 dự án lần đầu mở bán, tăng gần 80% so với 2024. Tại TP HCM nguồn cung mới đạt hơn 8.000 căn, tăng gần 30% theo năm.

Tuy nhiên, giá bán tiếp tục leo thang và lệch pha phân khúc rõ rệt. Báo cáo của hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết tỷ trọng phân khúc 120-300 triệu đồng một m2 tăng mạnh ở cả Hà Nội và TP HCM, đạt lần lượt 11% và 28%, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE TP HCM, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn ba năm qua.

Khảo sát của VnExpress thực hiện từ cuối tháng 12/2025, với gần 4.000 độc giả cho thấy nhu cầu mua nhà dưới 3 tỷ đồng chiếm hơn 60%. Tuy nhiên, giá cao khiến nhiều kế hoạch mua nhà trong năm nay phải tạm hoãn. Khoảng 20% độc giả phản hồi cho biết tiếp tục thuê nhà, tích lũy tài chính và 14% chọn phương án hoãn mua để chờ nhịp giảm.

Ông Kiệt nhận định việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Khi các chi phí đầu vào có xu hướng tăng cao (tiền sử dụng đất, nguyên vật liệu, nhân công, chi phí tài chính), doanh nghiệp sẽ phải nâng giá sản phẩm để đảm bảo mục tiêu lợi nhuận.

Tuy nhiên, chuyên gia CBRE cảnh báo với mặt bằng giá hiện nay, người mua ở thực “gần như không còn cơ hội tiếp cận thị trường”. Thay vào đó, phần lớn giao dịch đến từ nhóm nhà đầu tư, đầu cơ.

“Khi người mua ở thực không thể tham gia, dòng tiền chỉ quay vòng giữa các nhà đầu tư với nhau, dễ hình thành bong bóng giá nhất là khi lãi suất vay ngày càng tăng”, ông lưu ý.

Đến cuối tháng 2, lãi suất cho vay bất động sản tại các ngân hàng quốc doanh duy trì mức cao, vượt xa mặt bằng lãi cho vay tiêu dùng, sản xuất kinh doanh. Trong đó, lãi suất cố định 12 tháng đạt 9-10%, còn 18-24 tháng quanh11-14% một năm.

Tương tự, lãi suất cho vay bất động sản của các ngân hàng thương mại cổ phần lên mức 7,95-8,3% một năm cho khoản vay ưu đãi 12-24 tháng, điều chỉnh 1-2% so với trước. Mức lãi sau thời gian ưu đãi cộng thêm biên độ 1,5-3,5% một năm.

Giá bán leo thang, tỷ suất cho thuê chạm đáy

Năm 2025 tiếp tục đánh dấu đà giảm tỷ suất lợi nhuận cho thuê của nhiều loại hình bất động sản. Với chung cư, kênh rao tin trực tuyến Batdongsan cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê tại Hà Nội đạt khoảng 3%, trong khi đầu năm 2023 ở ngưỡng 4,9-5%. Tại TP HCM, con số này tiếp tục giảm từ 3,1% quý I/2025 xuống còn 2,2% vào cuối năm, mức thấp kỷ lục.

Tương tự với loại hình nhà mặt phố, nhiều mặt bằng ở trung tâm Hà Nội và TP HCM xuất hiện tình trạng giảm giá 20-40% để giữ chân khách thuê trong bối cảnh kinh doanh gặp khó. Kênh Batdongsan chỉ ra tỷ suất cho thuê nhà phố hiện chỉ đạt 1,7-2,1%, mức thấp nhất trong nhiều năm.

Trong khi đó, giá chào bán các tài sản trên chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, giá căn hộ chung cư tăng 20-30% trong năm ngoái, một số khu vực đắt thêm hơn 40%, chủ yếu ở phân khúc trung và cao cấp. Loại hình nhà riêng lẻ, biệt thự, liền kề cũng tăng 10-20%, còn phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng khoảng 5-11% theo năm.

Ông Phạm Đức Toản, CEO EZ Property, nhìn nhận giá trị tài sản leo thang còn giá thuê lao dốc làm phân hóa thị trường đầu tư mạnh mẽ. Ông nói nhu cầu thuê bất động sản nhất là mặt bằng kinh doanh giảm sút do tác động của việc kinh doanh ảm đạm, khả năng chi trả bị suy yếu. Trong khi đó, giá tài sản vẫn tăng theo diễn biến chung của thị trường trong thời kỳ “dòng tiền rẻ”, bên nắm giữ tài sản chưa bước vào giai đoạn khủng hoảng đến mức buộc phải giảm giá.

Tỷ suất lợi nhuận cho thuê tài sản được dự báo tiếp tục biến động trong 2 năm tới. Nguồn cung mới ồ ạt bàn giao cùng sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng sẽ gia tăng áp lực cạnh tranh cho phân khúc nhà phố và chung cư.

Bà Mai Võ, Trưởng bộ phận bán lẻ CBRE Việt Nam, dự báo nhà đầu tư sử dụng vốn vay càng chịu áp lực lớn khi lãi suất nhích lên. Điều này thay đổi khẩu vị thị trường: thay vì mua để cho thuê, nhiều người chuyển sang đầu tư trung và dài hạn, với kỳ vọng lợi nhuận từ tăng giá tài sản hơn là dòng tiền cho thuê hàng tháng.

“Nghịch lý này thực chất là quá trình thị trường tự cân bằng lại, phản ánh đúng hơn sức mua, khả năng chi trả của người dân và hiệu suất khai thác thực tế tài sản cho thuê”, bà Mai cho hay.

Giá nhà xã hội leo thang dù cung cải thiện

Từ cuối 2024 đến nay, loạt dự án nhà xã hội tại Hà Nội được khởi công, nhưng giá có xu hướng tăng. Ba năm trước, giá mở bán mỗi m2 tại các dự án loại nhà ở này đều dưới 20 triệu đồng, đến nay liên tục xuất hiện mức 25-29,4 triệu.

Mức cao nhất hiện thuộc về dự án Rice City Long Châu tại phường Bồ Đề, với mỗi m2 hơn 29,4 triệu đồng (gồm VAT). Theo sau là khu nhà xã hội Tân Lập tại Đan Phượng với giá tạm tính 29 triệu một m2. Nếu gộp cả phí bảo trì, giá bán hai dự án trên xấp xỉ 30 triệu mỗi m2.

Không chỉ ở Thủ đô, giá nhà xã hội tại nhiều tỉnh thành cũng có xu hướng leo thang. Trong đó, mức 20-26 triệu đồng một m2 xuất hiện ngày càng nhiều ở một số địa phương như Hưng Yên, Hải Phòng, Thanh Hóa…

Tổng giám đốc G-Home Nguyễn Hoàng Nam cho rằng áp lực tăng giá vật liệu, chi phí nhân công cùng yêu cầu đảm bảo chất lượng như nhà ở thương mại khiến chủ đầu tư phải điều chỉnh giá bán. Điều này đồng thời gia tăng áp lực với nhóm lao động thu nhập thấp.

Cùng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho biết quy định mới yêu chủ đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất cho phần diện tích thương mại của dự án, trong khi trước đây lợi nhuận từ bán và cho thuê diện tích này được tính vào tổng chi phí để kéo giảm giá nhà. Từ 1/7/2025, chủ đầu tư cũng không còn được ưu đãi thuế giá trị gia tăng (5%) nên giá bán và thuê mua sản phẩm cũng gánh thêm khoản này.

Về giải pháp, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group (đơn vị chuyên phân phối và tư vấn đầu tư bất động sản), khuyến nghị cơ quan quản lý cần xây dựng cơ chế chặt chẽ liên quan tính giá xây dựng, tránh tình trạng chênh lệch giá quá lớn giữa các địa phương. Điều này nhằm đảm bảo minh bạch và công bằng cho các nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách.

Còn ông Nguyễn Hoàng Nam cho rằng yếu tố trực tiếp giúp hạ nhiệt giá nhà nằm ở thủ tục đầu tư. Nếu thời gian hoàn thành thủ tục được rút ngắn, đơn giản hóa, doanh nghiệp sẽ tích cực hơn trong triển khai dự án, giúp đẩy mạnh nguồn cung, tăng cạnh tranh cho thị trường.

Ngọc Diễm