Báo cáo thị trường từ DKRA Group cho thấy, trong ba tuần đầu tháng 4, lượng giao dịch bất động sản tại các tỉnh phía Nam (TP HCM, Bình Dương, Long An, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và Tây Ninh) đã giảm 30-40% so với tháng trước. Giao dịch hạ nhiệt trên diện rộng, ở cả loại hình phục vụ nhu cầu thực là căn hộ và sản phẩm thuần đầu tư như đất nền, nhà liền thổ và bất động sản nghỉ dưỡng.

Theo đó, tháng vừa qua căn hộ ghi nhận tỷ lệ hấp thụ trên rổ hàng mở bán đạt 22%, nhà liền thổ là 21%, đất nền và bất động sản nghỉ dưỡng từ 3-6%. Hơn một nửa tháng 4, thị trường gần như đóng băng, giao dịch chỉ tập trung vào cuối tháng và đầu tháng 5.

Theo dữ liệu từ chuyên trang Batdongsan, mức độ quan tâm tìm mua bất động sản trên cả nước trong tháng 4 giảm 18% so với tháng trước. Trong đó, phân khúc chung cư giảm mạnh nhất với 20%, kế đến là đất nền giảm 18%, nhà riêng và nhà mặt phố cùng giảm 14%. Lượng tin đăng bán bất động sản cũng giảm 5-9% ở hầu hết các phân khúc.

Về khu vực, nhu cầu mua tại Hà Nội giảm 18%, TP HCM giảm 19%, còn các địa phương khác ghi nhận mức giảm trung bình 16-20%. Đáng chú ý, căn hộ và đất nền là hai loại hình giảm sâu nhất: Hà Nội giảm 23%, TP HCM giảm 21%.

Ghi nhận từ thực tế từ nhiều sàn phân phối bất động sản cho thấy, diễn biến về thanh khoản nhà đất tháng 4 có sự sụt giảm và không như kỳ vọng.

Lãnh đạo một sàn môi giới tại TP Thủ Đức cho biết, doanh nghiệp kỳ vọng thị trường phục hồi trong quý II, song bước sang tháng 4, tỷ lệ hấp thụ thực tế thấp hơn nhiều so với dự kiến. Hiện đơn vị này đang phân phối ba dự án chung cư và đất nền tại TP HCM và Đồng Nai. Nếu quý I vẫn còn giao dịch nhờ thông tin tích cực về hạ tầng và điều chỉnh địa giới hành chính, thì nửa đầu tháng 4 gần như không có giao dịch đáng kể, dù đã đẩy mạnh truyền thông. Lượng đặt mua chỉ đạt chưa tới 30%. Nửa cuối tháng có tín hiệu khởi sắc hơn nhưng thị trường nhìn chung vẫn trầm lắng.

Tương tự, một chủ đầu tư dự án chung cư tại Bình Dương cho hay, trong tháng 3 vẫn có giao dịch nhưng bước sang tháng 4 thị trường chững lại rõ rệt. Cuối tháng 3, doanh nghiệp mở bán 200 căn hộ, nhưng trong hơn ba tuần đầu tháng 4 chỉ ghi nhận 50 lượt đặt mua trước. “Phải đến cuối tháng thị trường mới bắt đầu chuyển biến, sang đầu tháng 5 tỷ lệ tiêu thụ dần cải thiện”, vị này nói.

Lý giải yếu tố khiến đà giảm giao dịch nhà đất giảm mạnh trong tháng 4, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, nhận định có ba nguyên nhân chính.

Thứ nhất, sau giai đoạn kỳ vọng từ thông tin sáp nhập địa giới, thị trường bước vào giai đoạn “nguội lạnh” do thiếu các chính sách kích cầu hoặc đầu tư hạ tầng cụ thể. Nhóm nhà đầu tư lướt sóng vì kỳ vọng thường rút lui, khiến nhu cầu sụt giảm.

Thứ hai, nguồn cung mới chủ yếu là phân khúc cao cấp và hạng sang, tập trung tại Hà Nội và TP HCM. Giá căn hộ từ 70 đến 100 triệu đồng mỗi m², vượt khả năng chi trả của phần lớn người mua ở thực. Đất nền cũng tăng giá 10-15%, trong khi chủ đất giữ hàng chờ giá cao hơn khiến thanh khoản giảm.

Thứ ba, sau các đợt sốt đất trước, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ đã rút lui do thanh khoản thấp và rủi ro cao, nhất là tại Đông Anh, Nhơn Trạch, Đức Hòa… Ngoài ra, chính sách thuế đối ứng của ông Donald Trump cũng ảnh hưởng đến tâm lý thị trường. Nhiều nhà đầu tư chuyển từ trạng thái sẵn sàng mua sang chờ đợi để phòng ngừa rủi ro vĩ mô.

Trong báo cáo mới đây về thị trường bất động sản quý I, Bộ Xây dựng nhận định, do tác động từ thông tin sáp nhập các tỉnh/thành, giao dịch nhà ở và đất nền có sự tăng trưởng mạnh tới 32% trong quý vừa qua. Mặt bằng giá đất cũng theo đó bị đẩy lên cao 20-30% tại một số địa phương. Đà tăng về giá và giao dịch có sự tác động từ yếu tố đầu cơ ăn theo thông tin sáp nhập tỉnh. Đây là xu hướng tăng thiếu bền vững, tiềm ẩn rủi ro. Khi các cơ quan quản lý vào cuộc kiểm soát, hoạt động đầu cơ giảm mạnh.

Đồng tình, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho rằng giai đoạn đầu năm, giá và lượng giao dịch tăng mạnh do kỳ vọng từ thông tin chưa chính thức về việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh. Những khu vực được đồn đoán trở thành trung tâm hành chính mới nhanh chóng thu hút dòng tiền. Kỳ vọng quá mức tạo điều kiện cho đầu cơ thổi giá, đẩy mặt bằng lên cao để trục lợi. Khi Nghị quyết 60 được công bố vào đầu tháng 4, chính quyền siết lại việc lan truyền thông tin sai lệch, dòng tiền đầu cơ rút lui, khiến thị trường nhanh chóng hạ nhiệt.

Dù bức tranh thị trường tháng 4 khá ảm đạm, nhưng theo các đơn vị nghiên cứu, từ đầu tháng 5 bất động sản đã bắt đầu có sự chuyển biến tích cực. Ông Võ Hồng Thắng cho biết, những tín hiệu tích cực về đàm phán thuế giữa Mỹ và các quốc gia trên thế giới những ngày qua đã nhóm mồi lửa giúp tâm lý nhà đầu tư trong nước ổn định trở lại. Cùng với đó, nhiều chủ đầu tư đã tích cực giới thiệu dự án mới ra thị trường, kèm với chính sách bán hàng linh hoạt.

Giới chuyên gia dự đoán, trong nửa cuối quý II, giao dịch bất động sản sẽ phục hồi tích cực hơn nhờ các thông tin về giải ngân đầu tư công, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm triển khai cùng rổ hàng mới đa dạng phân khúc và mức giá.

Phương Uyên

Đầu tháng 6, giai đoạn hai một dự án ở ngã tư Lê Quang Đạo – Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội được mở bán với giỏ hàng gần nghìn căn. Giá chủ đầu tư đưa ra trung bình 130 triệu đồng một m2, chưa gồm VAT và phí bảo trì, gấp đôi so với giai đoạn đầu họ mở bán 4 năm trước. Các sản phẩm có diện tích 34-150 m2, tương ứng 1-4 phòng ngủ.

Xuân Hải, một môi giới chuyên phân khúc chung cư phía tây, cho biết căn hộ nhỏ nhất tại dự án có giá khoảng 4,4 tỷ đồng với một phòng ngủ. Căn đắt nhất lên đến gần 23 tỷ đồng diện tích 150 m2, tức khoảng 152 triệu đồng một m2 (gồm VAT và phí bảo trì). Môi giới này cho biết trục căn này có tầm view ngắm pháo hoa nên đắt đỏ nhất dự án. Một số căn vị trí góc, diện tích 114-121 m2 có giá 18-19,4 tỷ đồng.

Tuy nhiên, Hải cho hay, để lấy được căn hộ ưng ý, khách hàng sẽ phải trả thêm khoản chênh (phí lấy căn ngoại giao) hàng trăm triệu đồng cho sàn giao dịch, với lý do “số booking gấp 8 lần quỹ hàng, ai sẵn sàng trả chênh thì có quyền sở hữu”.

Theo ghi nhận của VnExpress, nửa đầu năm nay, rổ hàng chung cư mới tại Hà Nội tiếp tục đội giá cao hơn trước. Tại huyện Đông Anh, dự án chung cư cao cấp trong đại đô thị được chào 90-100 triệu đồng một m2, cạnh tranh với quận trung tâm. Căn ba phòng ngủ tại dự án này giá từ 7,5 tỷ đồng với diện tích 75 m2.

Hay một dự án căn hộ gồm 5 tòa tháp ở mặt đường Võ Chí Công, quận Tây Hồ mở rổ hàng cho khách giữ chỗ (booking) từ cuối năm ngoái với giá rumor – mức thăm dò phản ứng của thị trường, chưa chính thức – từ 6.800 USD, tương đương khoảng 170 triệu đồng một m2, chưa gồm VAT. Dòng căn sky villa thông tầng tại dự án này được chào giá từ 25 tỷ đồng.

Với ngưỡng 15-22 tỷ đồng, rổ hàng chung cư “rượt đuổi” với phân khúc nhà liền thổ cùng khu vực phía tây. Đơn cử, quỹ căn liền kề diện tích 90-100 m2, mặt tiền 5 m giáp đường Lê Quang Đạo kéo dài đang chào 21-23 tỷ đồng, cạnh tranh với căn hộ 4 phòng ngủ tại dự án ở ngã tư Mễ Trì.

Hay tại khu đô thị gần đường Xuân Phương, một số căn liền kề vị trí góc, view công viên có giá 21-22 tỷ đồng. Một số căn nhỏ hơn, diện tích 75 m2, giá gần 15 tỷ đồng. Trong khi đó, tại khu đô thị ở khu vực Vân Canh, Hoài Đức, quỹ hàng nhà liền kề 80 m2 đang giao dịch chuyển nhượng khoảng 16-17 tỷ đồng. Các căn này cao 4 tầng, diện tích sử dụng 275 m2, mặt tiền 5m.

Hãng dịch vụ bất động sản Savills cho biết hơn 60% nhà thấp tầng tại Hà Nội có giá trung bình 20-30 tỷ đồng. Do đó, quỹ căn chung cư mới hơn 20 tỷ đồng đang tiệm cận với khung giá nhà thấp tầng này.

Theo dữ liệu của hãng, trong 5 năm qua, giá bán sơ cấp (chủ đầu tư chào bán) chung cư Hà Nội tăng trung bình 22% một năm. Tính đến cuối quý I, quận Tây Hồ dẫn đầu về mức độ đắt đỏ với giá dự án mới trung bình 185 triệu đồng một m2, trong khi mặt bằng toàn thị trường khoảng 79 triệu đồng.

Lý giải diễn biến trên, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng chủ đầu tư nào có lợi thế sẵn quỹ đất đều muốn xây dựng, kinh doanh phân khúc cao cấp trở lên để tối ưu lợi nhuận. Trong bối cảnh giá đất, chi phí đầu tư, xây dựng, nhân công ngày càng tăng, việc giảm giá bán sơ cấp hiếm khi xảy ra.

Theo ông, ở giai đoạn trước, vị trí đắc địa quyết định giá bán, nên mốc trăm triệu đồng một m2 chủ yếu gắn với quận nội đô. Hiện nay, quỹ đất trung tâm ngày càng hạn hẹp, nguồn cung cao cấp có xu hướng mở rộng ranh giới và xuất hiện ở cả vùng ven. Ông Đính cho rằng ngoài vị trí, giá bán sản phẩm còn gồm thương hiệu, mức độ đầu tư tiện ích, quản lý vận hành…

Nguyên nhân khác, theo ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, từ năm ngoái đến nay, nguồn cung chung cư mới ở Hà Nội chủ yếu là các phân khu, giai đoạn tiếp theo của khu đô thị hoặc dự án có quỹ đất chuyển nhượng thứ cấp, tập trung ở phía tây và phía đông bắc thành phố. Còn số lượng dự án được phê duyệt mới vẫn “trên đầu ngón tay”.

“Thị trường thiếu tính cạnh tranh khiến giá bán khó giảm”, ông Toản nói.

Trong khi đó, Bộ Xây dựng cho rằng giá chung cư mới tăng mạnh do tác động từ việc găm hàng để đẩy giá của một số sàn giao dịch và môi giới. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư dâng cao, giỏ hàng mới khi mở bán bị đại lý “cộng thêm giá” khi giao dịch với khách hàng. Số tiền chênh này không cố định mà phụ thuộc sức nóng của thị trường, có thể lên đến 5% giá bán.

Cùng với đó, một số chủ đầu tư cũng góp phần đẩy giá nhà ở bằng cách đưa ra mức chào bán cao, nâng lợi nhuận kỳ vọng cao hơn mức trung bình các dự án bất động sản.

Trái ngược với đà leo thang của dự án mới,thị trường chung cư thứ cấp có dấu hiệu giảm tốc nhiều tháng qua. Theo kết quả khảo sát hơn 400 dự án ở Thủ đô của Savills, 47% trong số này có giá chuyển nhượng giảm so với quý trước. Biên độ giảm tùy từng nơi, song mức trung bình khoảng 1%.

Diễn biến trên cũng được đơn vị nghiên cứu Cushman & Wakefield ghi nhận. Hãng cho biết lực cầu với phân khúc chung cư Hà Nội có dấu hiệu sụt giảm. Thị trường có hơn 4.300 căn hộ được bán ra trong quý I, giảm 53% theo quý. Tỷ lệ hấp thụ chậm lại do tâm lý khách mua giảm nhiệt, chủ yếu chờ đợi trong bối cảnh kinh tế còn khó khăn.

Trong bối cảnh giá dự án thương mại ngày càng đắt đỏ, phân khúc nhà xã hội, nhà ở bình dân được kỳ vọng giúp giải “cơn khát” an cư với phần đông người dân. Năm nay, Hà Nội dự kiến hoàn thành 8 dự án nhà xã hội với khoảng 4.670 căn và khởi công 6 dự án, hơn 10.200 căn. Thành phố sẽ chấp thuận chủ trương đầu tư cho 6 dự án mới, quy mô 10.500 căn để bổ sung nguồn cung cho các năm tiếp theo.

Dự báo cho năm 2026, đơn vị nghiên cứu Savills kỳ vọng mặt bằng giá sơ cấp sẽ giảm khi các chủ đầu tư quay trở lại phát triển phân khúc nhà ở bình dân, vốn rất khan hiếm hiện nay. “Việc tái cung cấp các căn hộ dưới 2 tỷ đồng giúp thị trường tiếp cận gần hơn với nhu cầu thực, tạo thế cân bằng bền vững giữa cung và cầu”, Savills cho hay.

Ngọc Diễm