Đầu năm nay, thị trường chung cư Hà Nội liên tục mở bán, vợ chồng anh Hùng (quê Hưng Yên) đi xem nhiều dự án với mong muốn mua nhà trước Tết Nguyên đán, song kế hoạch không thành. Anh cho hay với khoản tiết kiệm gần 2 tỷ đồng, anh tính mua hàng sơ cấp để được hưởng ưu đãi chiết khấu và thanh toán tiến độ.

Tìm hiểu ở cả khu vực phía đông và tây thành phố, anh đắn đo vì giá bán đều neo trên 70-80 triệu một m2. Bởi để mua được căn diện tích 50-60 m2, anh phải vay thêm khoảng 2-2,5 tỷ đồng, chưa kể khoản chênh vài trăm triệu (khoản trả riêng cho đại lý) tùy vị trí. Trong bối cảnh lãi vay có xu hướng tăng, việc vay hơn nửa căn nhà với vợ chồng anh là “áp lực quá lớn”.

Không riêng anh Hùng, nhiều người mua nhà để ở vẫn trong cảnh loay hoay trước đà tăng giá của chung cư mới, dù nguồn cung rất dồi dào.

Tại Hà Nội, gần 36.000 căn hộ mới đã được ra mắt thị trường trong năm qua. Đây là mức cao thứ hai trong vòng 6 năm trở lại đây, chỉ thấp hơn 2019, theo hãng dịch vụ bất động sản CBRE.

Nguồn cung dồi dào, nhưng 2025 cũng đánh dấu lượng mở bán kỷ lục của phân khúc giá trên 120 triệu đồng mỗi m2 với gần 4.000 căn, chiếm 11% số căn mở bán trong năm. Các dự án mới tại khu vực nội thành tiếp tục duy trì quanh 90-110 triệu một m2. Thậm chí một số dự án dù nằm ở ngoại ô vẫn mở bán ở ngưỡng cao, lên đến 5-6 tỷ đồng một căn hộ hai phòng ngủ.

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc CBRE Hà Nội, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn hai năm qua.

So với Thủ đô đã có gần hai năm tăng nóng, chung cư mới tại TP HCM ghi nhận đà leo thang 20-30% ở khu vực trung tâm từ cuối 2024. Báo cáo từ CBRE cho thấy tính đến quý IV/2025, mặt bằng giá chung cư sơ cấp vùng lõi trung tâm tăng thêm 21% so với cùng kỳ, đạt bình quân 92 triệu đồng mỗi m2. Một số dự án giai đoạn tiếp theo ghi nhận mức tăng 30-50% so với các đợt mở bán trước đó.

Tại khu vực Bình Dương trước đây, đà tăng đạt 15% so với cùng kỳ, trung bình 47 triệu đồng mỗi m2 căn hộ. Đây cũng là địa bàn dẫn đầu về nguồn cung và lượng tiêu thụ tại TP HCM nói riêng và khu vực phía nam nói chung.

Tuy nhiên, khác với Hà Nội, nhu cầu mua cao dẫn dắt xu hướng tăng giá căn hộ tại TP HCM, và loại hình cao cấp, hạng sang chiếm ưu thế. Cả năm ngoái, khu vực TP HCM cũ chỉ có gần 7.100 căn mở bán, đều đến từ giai đoạn tiếp theo của dự án hiện hữu.

Sức nóng của phân khúc chung cư cũng lan rộng tại TP Đà Nẵng. Theo dữ liệu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), giá chào bán mới căn hộ sơ cấp tại thành phố biển miền Trung trong 2025 đạt bình quân 83 triệu đồng một m2, tăng 68% sau 6 năm. Trong đó, dòng tiền từ các nhà đầu tư phía bắc (chủ yếu từ Hà Nội) đổ về Đà Nẵng tăng mạnh, khiến mặt bằng giá phân khúc căn hộ bị đẩy lên cao.

Giá bán cao tạo ra rào cản ngày càng lớn với khả năng chi trả của người dân. Theo một thăm dò mới đây của VnExpress với hơn 13.800 độc giả về kế hoạch mua nhà, có đến một phần ba người tham gia cho biết họ tiếp tục thuê dài hạn trong bối cảnh giá chung cư liên tục tăng. Khoảng 29% độc giả chia sẻ họ sẽ chuyển sang vùng ven để tìm dự án giá rẻ hơn.

Lý giải đà tăng giá nhà tại các đô thị lớn, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho biết chi phí sử dụng đất hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành bất động sản. Việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Ngoài ra, nguyên vật liệu tăng giá, nhân công và chi phí tài chính cũng được phản ánh trực tiếp vào giá bán nhà.

“Khi nhu cầu nhà ở thực vẫn cao nhưng khả năng tiếp cận của người dân bị thu hẹp, việc giá bất động sản tiếp tục đi lên có thể gây hệ lụy dài hạn cho vấn đề an sinh, bền vững thị trường”, ông nói.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), nhìn nhận nguồn cung tại 3 thành phố lớn cải thiện nhưng lệch pha nghiêm trọng về phân khúc, và chỉ tập trung ở một vài chủ đầu tư lớn. Việc này dẫn đến cuộc đua tăng giá bán giữa các chủ đầu tư khi “ai cũng muốn tối ưu lợi nhuận”. Ngay cả các khu vực vùng ven – vốn được kỳ vọng cung cấp nhà ở vừa túi tiền, giá căn hộ cũng ngày càng đắt đỏ.

Về giải pháp, các chuyên gia kiến nghị Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích phát triển nhà thương mại vừa túi tiền và hỗ trợ người trẻ mua căn nhà đầu tiên, cùng định hướng thúc đẩy nhà xã hội. “Nhà vừa túi tiền quay lại vị trí trung tâm của thị trường, ngành địa ốc mới có hy vọng cân bằng cung – cầu, giải quyết bài toán an sinh cho đại đa số người dân”, ông nói.

Hội Môi giới bất động sản cũng kiến nghị cơ quan quản lý cần đưa ra bộ tiêu chí theo dõi và cảnh báo sớm diễn biến thị trường bất động sản. Thông qua hệ thống chỉ số này, cơ quan quản lý có thể phát hiện các diễn biến bất thường như tình trạng tăng giá hay suy giảm thanh khoản cục bộ, để có biện pháp điều tiết.

Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Phạm Đăng Hồ, Trưởng phòng Phát triển đô thị (Sở Xây dựng TP HCM), nhìn nhận nguồn cung nhà giá rẻ phụ thuộc lớn vào việc doanh nghiệp có chấp nhận tiết giảm biên lợi nhuận để chia sẻ với người mua.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, ông Hồ kiến nghị ngành ngân hàng cần “mở đường” bằng các gói tín dụng chuyên biệt cho nhà thương mại vừa túi tiền, với cơ chế ưu đãi tương tự nhà ở xã hội. “Các ngân hàng cần tính tới những khoản vay dài hạn với chính sách đặc thù. Đây là chìa khóa để giải bài toán vốn cho doanh nghiệp và khơi thông nguồn cung nhà bình dân”, ông Hồ nói.

Năm 2026, nguồn cung chung cư được dự báo tăng mạnh ở cả ba thành phố nhưng giá bán vẫn neo cao. CBRE cho biết Hà Nội và TP HCM có thể đón hơn 33.000 căn hộ mỗi nơi. Còn Đà Nẵng có thể ghi nhận khoảng hơn 1.000 căn chào bán năm nay, theo Avison Young.

Ông Trần Trọng Vũ, đồng sáng lập Công ty SPE.R, cho biết chung cư vẫn là phân khúc giữ vai trò dẫn dắt thị trường bất động sản nhờ nhu cầu ở thực và đầu tư cho thuê. Hạ tầng, đặc biệt là các tuyến vành đai và đường sắt đô thị, sẽ tiếp tục là yếu tố định hình mặt bằng giá mới.

“Thời gian tới, chủ đầu tư cần thận trọng hơn, ưu tiên sản phẩm phục vụ nhu cầu thực thay vì chạy theo đầu cơ. Đây là yếu tố sống còn để đảm bảo dòng tiền không bị tắc nghẽn khi khách hàng ngày càng khắt khe”, ông Vũ nói.

Ngọc Diễm – Phương Uyên

Quốc hội mới đây đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Một trong những nội dung quan trọng là cho phép người dân khi chuyển mục đích từ đất ao vườn, đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30-50% phần chênh lệch giá đất, thay vì 100% như quy định hiện hành. Mức thu này được kỳ vọng giảm đáng kể rào cản tài chính cho người dân có nhu cầu “lên thổ cư”.

Theo chuyên gia, chính sách mới thực chất là áp dụng lại công thức tính cũ trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, giúp giảm sốc chi phí chuyển đổi cho người dân. Tuy nhiên, mức phí này vẫn cao với nhiều gia đình xét trên mặt bằng giá đất mới.

Ví dụ như tại TP HCM, theo dự thảo bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026, giá đất nông nghiệp cao nhất chỉ khoảng 625.000 đồng mỗi m2, thấp nhất khoảng 320.000 đồng, trong khi giá đất ở thấp nhất là 2,3 triệu đồng một m2 và cao nhất lên đến 687 triệu đồng. Với mức chênh lệch từ 5 đến 25 lần, dù giảm 50-70%, tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích có thể vẫn tăng nhiều lần so với trước đây, tạo áp lực tài chính lớn với người dân, đặc biệt là nhóm cần chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cũng cho rằng tỷ lệ 30-50% thấp hơn so với mức 100% hiện nay, nhưng trong bối cảnh bảng giá đất tăng mạnh, nghĩa vụ tài chính mà người dân phải gánh vẫn rất lớn. Ở nhiều địa phương phía Nam, đất đai chủ yếu có nguồn gốc do hộ gia đình tự khai phá hoặc thừa kế qua nhiều thế hệ, không phải đất Nhà nước giao. Việc nhiều thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất và nhu cầu tách thửa, chuyển mục đích cho con cái khi lập gia đình là rất phổ biến. Do đó, chính sách thu tiền sử dụng đất cần đủ linh hoạt để vừa đảm bảo nghĩa vụ tài chính, vừa tránh tạo gánh nặng quá mức và ngăn chặn tình trạng đầu nậu lợi dụng chính sách để trục lợi.

Ông Châu dẫn chứng trường hợp một hộ gia đình sở hữu thửa đất 2.000 m2 trồng cây ăn trái, nguồn gốc do tổ tiên để lại. Với giá đất ở theo bảng giá là 10 triệu đồng mỗi m2, đất nông nghiệp 300.000 đồng mỗi m2, hệ số K là 1,5 và hạn mức đất ở 200 m2, nếu gia đình chia đất thành bốn lô để sử dụng và cho con, chỉ riêng lô đầu tiên đã phải nộp khoảng 3 tỷ đồng tiền chuyển mục đích. Ba lô còn lại, với tổng diện tích vượt hạn mức, phải nộp thêm hơn 21,8 tỷ đồng. Tổng số tiền gần 25 tỷ đồng, tương đương việc “mua lại chính mảnh đất của mình”.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên nói trong bối cảnh Bảng giá đất tại nhiều địa phương đã điều chỉnh tăng mạnh, riêng TP HCM (khung giá áp dụng từ tháng 8/2024 tăng từ 2,36 lần đến gần 39 lần so với năm 2020), bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026 dự kiến tiếp tục tăng thêm 30-40%, đất nông nghiệp lại giảm 20-25% so với hiện nay, khiến chi phí chuyển đổi, dù quay về cách tính cũ, vẫn là gánh nặng lớn.

“Cách tính cũ nhưng đặt trong bối cảnh mới chỉ mang tính ‘giảm sốc’ thay vì đưa chi phí chuyển đổi về mặt bằng thấp như trước”, ông đánh giá.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn đánh giá chính sách mới mang lại tín hiệu tích cực, đặc biệt với nhóm người có nhu cầu ở thực. Với trường hợp phổ biến là chuyển 100 m2 đất vườn sang đất ở tại khu vực có chênh lệch giá đất 10 triệu đồng mỗi m2, nếu áp mức thu 100% như hiện nay, người dân phải nộp khoảng 1 tỷ đồng. Khi chính sách mới có hiệu lực, số tiền này giảm còn khoảng 300 triệu đồng, giúp nhiều gia đình có cơ hội hợp thức hóa quyền sử dụng đất.

Ở góc độ thị trường, quy định mới cũng không tạo điều kiện cho làn sóng đầu cơ phân lô tràn lan. Với các thửa đất lớn hàng nghìn m2, diện tích được hưởng mức thu ưu đãi chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, nhà đầu tư vẫn phải nộp gần như đầy đủ tiền sử dụng đất nếu muốn chuyển đổi toàn bộ, qua đó giữ được rào cản cần thiết để hạn chế đầu cơ đất nền nhỏ lẻ.

Tuy nhiên để “khoan sức dân” trong bối cảnh bảng giá đất mới, ông Lê Hoàng Châu đề xuất áp mức thu 20% phần chênh lệch giá đất với diện tích trong hạn mức, 30% cho phần vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, và 100% cho phần vượt trên ngưỡng này, trừ trường hợp chuyển cho người thân trong gia đình. Mức thu chỉ nên áp dụng một lần với mỗi hộ trên một thửa đất.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề xuất xem xét miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất đối với diện tích chuyển đổi trong hạn mức. Luật sư Trương Anh Tú nói chuyển mục đích sử dụng đất về bản chất là thủ tục hành chính, không phải giao dịch mua bán công sản. Việc thu tiền sử dụng đất chỉ nên áp dụng với doanh nghiệp hoặc trường hợp Nhà nước giao đất mới. Với người dân đã sở hữu và sinh sống ổn định trên đất, việc thu khoản tiền này là chưa hợp lý.

Đồng tình quan điểm cần phân loại đối tượng, bà Võ Nhật Liễu, Giám đốc Viện đào tạo phát triển dự án bất động sản, đề xuất chia người sử dụng đất thành ba nhóm: nhóm ở thực được hỗ trợ để đảm bảo khả năng tiếp cận; nhóm sở hữu 2-3 lô đất áp dụng mức thu 30-50%; và nhóm đầu tư kinh doanh áp dụng mức thu 100%, kèm phương pháp tính minh bạch để tránh khiếu nại. Đồng thời, bà kiến nghị cải cách thủ tục xác định tiền sử dụng đất và định giá đất cụ thể nhằm rút ngắn thời gian xử lý, tránh làm “đóng băng” dòng tiền của người dân và doanh nghiệp.

Phương Uyên

Với tổng vốn đầu tư trên 2 tỷ USD, đây là tổ hợp du lịch, giải trí quy mô lớn, kỳ vọng tạo điểm nhấn mới cho không gian phát triển dịch vụ tại khu vực Đông Bắc. Dự án phát triển theo mô hình “resort city”, tích hợp các chức năng du lịch, lưu trú, thương mại và giải trí, hướng tới hình thành một tổ hợp vận hành liên tục 24/7 theo tiêu chuẩn quốc tế.

Theo Sun Group, ý tưởng quy hoạch tổng thể dự án dựa trên triết lý “Art in Landscape – Nghệ thuật trong cảnh quan”, trong đó cảnh quan đóng vai trò trung tâm, tạo không gian trải nghiệm mở và đồng nhất về thẩm mỹ trong toàn khu.

Không gian đô thị được tổ chức theo cấu trúc mở, với các trục cảnh quan, quảng trường và hệ thống tuyến đi bộ liên hoàn. Cách tiếp cận này nhằm gia tăng thời gian lưu trú của du khách, đồng thời hình thành nhịp sống du lịch, giải trí diễn ra quanh năm.

Giai đoạn đầu, dự án triển khai tổ hợp khách sạn được quản lý bởi các thương hàng đầu thế giới với quy mô hàng nghìn phòng tiêu chuẩn quốc tế, cùng các khu biệt thự, villa nghỉ dưỡng ven biển và phân khu shophouse thương mại. Các không gian mua sắm, ẩm thực, dịch vụ và hoạt động văn hóa – giải trí được bố trí xuyên suốt nhằm tạo dòng khách ổn định.

Song song đó, dự án phát triển hệ thống vui chơi giải trí trong nhà và ngoài trời, công viên cảnh quan, không gian biểu diễn nghệ thuật và trải nghiệm cộng đồng. Điểm nhấn là khu vui chơi giải trí có thưởng casino cho phép người Việt tham gia theo cơ chế thí điểm của Chính phủ, nhằm tăng sức hút cho Vân Đồn và khả năng cạnh tranh với các trung tâm giải trí trong khu vực như Macau, Singapore hay Las Vegas.

Khi hoàn thiện, tổ hợp được kỳ vọng trở thành khu “resort city” quy mô lớn đầu tiên tại miền Bắc, thu hút khách từ thị trường Đông Bắc Á và du lịch nội địa. Dự án dự kiến khánh thành phân khu casino vào năm 2028 và hoàn thành toàn bộ vào quý IV/2034.

Dự án được khởi công trong bối cảnh Quảng Ninh duy trì tăng trưởng kinh tế cao. Năm nay, GRDP của tỉnh ước tăng 11,89%, GRDP bình quân đầu người đạt hơn 10.400 USD, thu ngân sách đạt 82.235 tỷ đồng. Cùng ngày, địa phương đồng loạt khởi công 26 dự án với tổng vốn đầu tư khoảng 383.000 tỷ đồng và khánh thành 5 công trình.

Bà Nguyễn Thái Hoài Anh, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Sun Group cho biết dự án được định hướng phát triển theo mô hình dịch vụ – giải trí có kiểm soát, phù hợp chủ trương thí điểm casino cho người Việt, đồng thời tạo thêm động lực để Vân Đồn phát triển thành trung tâm kinh tế biển và du lịch quy mô khu vực.

“Đây sẽ là động lực để Vân Đồn tiến gần hơn mục tiêu trở thành khu kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch – giải trí tầm khu vực, mang lại giá trị lâu dài cho cộng đồng và nền kinh tế địa phương”, bà Hoài Anh nói.

Nằm trong quần thể Vịnh Bái Tử Long, liền kề di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, Vân Đồn có lợi thế về hệ sinh thái biển đảo, cảnh quan tự nhiên và điều kiện khí hậu, phù hợp phát triển du lịch nghỉ dưỡng, kinh tế biển và dịch vụ giải trí cao cấp. Những năm gần đây, hạ tầng khu vực được đầu tư mạnh, trong đó có cảng hàng không quốc tế Vân Đồn và các tuyến cao tốc Hạ Long – Vân Đồn, Vân Đồn – Móng Cái, giúp rút ngắn thời gian di chuyển và mở rộng khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế trong nước, quốc tế.

Dự án nằm trong trục kết nối với nhiều điểm đến du lịch, giải trí của Quảng Ninh như khu nghỉ dưỡng khoáng nóng Quang Hanh, tổ hợp Sun World Ha Long và Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long. Các điểm đến này góp phần hình thành chuỗi trải nghiệm liên hoàn, kéo dài thời gian lưu trú của du khách tại khu vực.

Dự án được kỳ vọng tạo thêm động lực tăng trưởng cho Khu kinh tế Vân Đồn, hướng tới hình thành trung tâm dịch vụ, du lịch và giải trí quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và khu vực.

Song Anh