Thị trường đất đai tại xã Đại Huệ, Nghệ An đang chứng kiến những diễn biến bất thường khi giá đất tại một số khu vực vừa đấu giá tăng đột biến. Tình trạng này xuất hiện ngay sau khi thông tin về việc khảo sát Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 4 lan truyền, dù dự án vẫn chưa có quyết định chính thức.

Tại khu đất đấu giá Rú Cụp, xóm 5, xã Đại Huệ, nơi 55 lô đất vừa được đấu giá cách đây hơn một tháng, hoạt động mua bán, sang nhượng diễn ra khá nhộn nhịp. Nhiều nhóm môi giới tụ tập, mời chào giao dịch trực tiếp, tạo ra một không khí “nóng” trên thị trường.

Mức trúng đấu giá ban đầu của các lô đất 1,8-3,2 tỷ đồng mỗi lô, tương đương 8-9 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, giá đất đã bị đẩy lên cao hơn 500-600 triệu đồng mỗi lô, thậm chí có thông tin một số lô bị “thổi” giá gần gấp đôi so với thời điểm đấu giá.

Ông Hồ Anh Tiến, Chủ tịch UBND xã Đại Huệ, nhận định đây là biểu hiện rõ của hiện tượng “sốt đất ảo”. Ông Tiến cho biết các nhóm đầu cơ đã tự mua đi bán lại với nhau nhằm tạo giao dịch giả, đẩy giá và đánh vào tâm lý người dân có nhu cầu đầu tư theo tin đồn.

“Họ tạo cảm giác khan hiếm, giá tăng nhanh để lôi kéo người dân tham gia. Thực tế, đây không phản ánh đúng giá trị của đất và tiềm ẩn rất nhiều rủi ro”, ông Tiến nhấn mạnh.

Trước nguy cơ mất an ninh trật tự và phát sinh tranh chấp, chính quyền địa phương đã phối hợp với lực lượng công an trực tiếp xuống địa bàn để nắm bắt tình hình. Mục tiêu là giám sát các hoạt động giao dịch, kịp thời phát hiện và ngăn chặn những hành vi có dấu hiệu lừa đảo, ổn định tình hình tại khu vực đấu giá.

Chủ tịch UBND xã Đại Huệ cho biết địa phương đã liên tục phát các bản tin cảnh báo trên hệ thống truyền thanh, khuyến cáo người dân không nên chạy theo những cơn sốt đất không có cơ sở.

“Hiện nay, phần lớn các giao dịch là tự phát, trao tay giữa các nhóm môi giới. Người dân cần hết sức thận trọng để tránh rủi ro về tài chính”, ông Tiến nhấn mạnh.

Chị N.T.H., một người dân tại xã Đại Huệ cho biết chỉ ít ngày sau khi thông tin về việc khảo sát Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 4 lan truyền, giá đất tại khu vực vừa đấu giá đã tăng chóng mặt, nhiều lô bị đẩy lên cao với mức chênh lệch tới 500-600 triệu đồng so với giá ban đầu.

Theo chị H., những ngày cao điểm, hàng trăm người từ khắp nơi đổ về khu vực này để dò giá, mua bán, giao dịch đất đai, khiến không khí trở nên hết sức nhộn nhịp, thậm chí có biểu hiện của một “cơn sốt” bất thường.

“Tuy nhiên, hôm nay, khu đất lại rơi vào cảnh vắng lặng, không còn thấy bóng dáng người mua hay môi giới nào như trước”, chị H. chia sẻ.

Lãnh đạo xã Đại Huệ cũng thông tin, địa phương còn nhiều vị trí khác đang nằm trong lộ trình quy hoạch, sẽ được tổ chức đấu giá công khai, minh bạch nhằm đáp ứng nhu cầu thực sự của người dân. Vì vậy, việc mua lại những lô đất đã bị đẩy giá quá cao tại các “điểm nóng” hiện nay là không cần thiết.

Liên quan đến thông tin về Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 4, ông Tiến cho biết quá trình quy hoạch vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, khảo sát. Người dân được khuyến cáo chỉ nên tiếp cận các thông tin chính thức từ cơ quan chức năng, tránh nghe theo tin đồn thất thiệt.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Quốc Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Nghệ An, cho rằng khi chưa có quyết định chính thức và chưa xác định rõ vị trí khu công nghiệp, việc đổ xô mua đất là rất rủi ro.

“Người dân không nên vội vàng đầu tư theo tin đồn, bởi có thể đối mặt với rủi ro pháp lý và khả năng “đón đầu” sai vị trí quy hoạch, dẫn đến thiệt hại lớn”, luật sư Khánh cảnh báo.

Chính quyền xã Đại Huệ khuyến nghị người dân khi tham gia các giao dịch bất động sản cần tìm hiểu kỹ hồ sơ pháp lý, giá trị thực của tài sản, tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò thổi giá, gây thiệt hại về kinh tế và làm bất ổn tình hình kinh tế – xã hội tại địa phương.

Từ ngày 11/11, người dân có thể nộp sổ đỏ trên VNeID cho cơ quan Nhà nước để làm sạch dữ liệu đất đai, thay vì nộp trực tiếp bản photocopy như trước.

Theo khảo sát, sau 1 ngày triển khai, ứng dụng không gặp vấn đề gì về tình trạng truy cập như nghẽn, giật, lag, hiển thị sai thông tin.

Tuy nhiên, nhiều người dùng cho biết không tìm thấy mục “cung cấp thông tin cho cơ quan Nhà nước” trên ứng dụng, dù kiểm tra đã nâng cấp bản cập nhật mới nhất. Hay chị Quỳnh Mai (ở Thanh Hóa) gặp vấn đề khi xác thực, nhập thông tin và gửi nhiều lần vẫn không được.

Một số người dùng lớn tuổi thì cảm thấy phiền toái bởi không thành thạo thao tác, trong khi nếu nhờ người khác sẽ bị lộ thông tin.

Trong khi đó, anh Thành Đạt (32 tuổi, Hà Nội) cho biết sổ đỏ của gia đình đang thế chấp ngân hàng nên anh lúng túng, chưa biết phải thực hiện kê khai ra sao. Anh cũng thắc mắc, nếu trước đây đã cung cấp thông tin cho tổ dân phố, thì nay có cần kê khai lại trên ứng dụng VNeID hay không.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện một xã tại Hà Nội cho biết, trước đây khi sổ đỏ đang được thế chấp, người dân vẫn phải nộp bản photocopy cho tổ trưởng dân phố. Nếu chưa có, tổ sẽ hướng dẫn người dân kê khai thông tin ban đầu, sau đó liên hệ ngân hàng để lấy bản sao và nộp bổ sung cho xã, phường.

Hiện nay, quy trình đã được đơn giản hóa trên ứng dụng VNeID: Người dân chỉ cần gửi ảnh chụp sổ đỏ đang thế chấp tại ngân hàng và khai đầy đủ thông tin để xác thực. Trường hợp đã nộp hồ sơ trực tiếp cho xã, phường trước đó thì không cần kê khai lại trên ứng dụng.

Theo bản cập nhật mới nhất, người dân đã có thể nộp thông tin sổ đỏ trực tuyến cho cơ quan Nhà nước thông qua ứng dụng VNeID.

Cụ thể, người dùng đã định danh mức độ 2 truy cập ứng dụng, chọn mục “Cung cấp thông tin cho cơ quan Nhà nước”. Tại đây, VNeID nêu rõ việc cung cấp thông tin nhằm phục vụ xác minh, kiểm tra, đối chiếu và xử lý dữ liệu theo quy định.

Người dân tiếp tục bấm “Tạo mới”, chọn loại thông tin “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. Các dữ liệu sau khi kê khai sẽ được gửi trực tiếp đến Bộ Tài nguyên và Môi trường để xử lý.

Trong phần kê khai, người dùng cần điền họ tên và số định danh cá nhân. Nếu kê khai thay cho người khác, phải nhập thêm tên người được cấp sổ đỏ và lý do kê khai hộ.

Các trường thông tin bắt buộc bao gồm: Số hiệu giấy chứng nhận, địa chỉ thửa đất, kèm theo hình ảnh hoặc tài liệu của sổ đỏ được tải lên hệ thống. Sau khi hoàn tất, người dân xác nhận thông tin là chính xác và gửi yêu cầu để hoàn tất quy trình trực tuyến.

Tại Hội thảo “Nhận định thị trường Bất động sản 2026: Dòng tiền nhà đầu tư chảy vào phân khúc nào?” do báo Tiền Phong tổ chức ngày 25/1, ông Hà Quang Hưng, Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết năm 2025 đã khép lại với những tín hiệu lạc quan từ kinh tế vĩ mô.

Dù bối cảnh quốc tế phức tạp, bất ổn địa chính trị và biến động mạnh của thị trường tài chính – tiền tệ toàn cầu, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà phục hồi tích cực với tăng trưởng GDP đạt khoảng 8,02%, cao hơn đáng kể so với năm 2024 (mức 7,09%).

Bất động sản 2025 khởi sắc, tạo nền tảng phục hồi bền vững

Trong lĩnh vực bất động sản, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của Chính phủ, thị trường từng bước ổn định trở lại; nguồn cung, thanh khoản và niềm tin thị trường có sự cải thiện rõ rệt.

Một điểm nhấn đặc biệt trong năm 2025 là bước chuyển mình về thể chế trong lĩnh vực nhà ở xã hội. Việc hoàn thành vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội (đạt trên 102% kế hoạch năm) không chỉ mang ý nghĩa an sinh mà còn đóng vai trò then chốt trong việc điều tiết cung – cầu và ổn định thị trường và tạo nền tảng cho giai đoạn 2026-2030.

Đặc biệt, ông Hà Quang Hưng nhấn mạnh, hệ thống pháp luật ban hành năm 2025 và phát huy hiệu lực năm nay đã hình thành một khung thể chế tương đối đầy đủ, đồng bộ và có tính đột phá, tạo nền tảng pháp lý quan trọng để thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn tới.

Đồng thời, các chính sách ban hành đã chuyển mạnh từ tư duy “quản lý chặt về thủ tục” sang “quản lý hiệu quả nguồn lực”, từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài, khơi thông quỹ đất cho phát triển. “Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với khả năng phục hồi và củng cố niềm tin thị trường”, vị này nêu.

Bên cạnh đó, việc Chính phủ tập trung xử lý các dự án tồn đọng, đẩy mạnh đầu tư công và hạ tầng liên vùng đang mở ra không gian phát triển mới cho đô thị và bất động sản, nhất là tại các khu vực ven đô và đô thị vệ tinh. Dòng tiền được cải thiện, tín dụng được điều hành linh hoạt, tiếp tục coi bất động sản là kênh đầu tư dài hạn, nhưng theo hướng thận trọng và có chọn lọc hơn.

6 nguyên nhân khiến giá nhà đất tăng cao

TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng, cho rằng mặt bằng giá nhà đất tại Việt Nam duy trì ở mức cao là hệ quả tổng hợp của 6 nguyên nhân chính.

Trước hết, những vướng mắc pháp lý và sự lúng túng trong tổ chức thực thi vẫn còn, dù đã được chú trọng tháo gỡ. Độ trễ trong hoàn thiện và áp dụng các quy định về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản khiến nhiều dự án chậm phê duyệt, nguồn cung mới hạn chế, từ đó tạo áp lực tăng giá.

Thứ 2, chi phí đầu vào của dự án liên tục leo thang, bao gồm tiền thuê và sử dụng đất, chi phí đền bù – giải phóng mặt bằng, chi phí tài chính, áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp, cùng giá vật liệu và chi phí xây dựng. Khi tổng chi phí phát triển dự án tăng, giá bán khó giảm, thậm chí phải điều chỉnh tăng để đảm bảo hiệu quả và dòng tiền.

Thứ 3, cung – cầu chưa cân đối. Số dự án được cấp phép còn ít, trong khi nhu cầu nhà ở tại đô thị lớn tiếp tục tăng. Nhiều doanh nghiệp tập trung vào phân khúc cao cấp, chiếm trên 70% nguồn cung, kéo mặt bằng giá bình quân lên cao, trong khi phân khúc trung cấp, vừa túi tiền và nhà ở xã hội vẫn thiếu.

Thứ 4, hiện tượng “thổi giá”, “làm giá”, chạy theo tâm lý đám đông vẫn xuất hiện, nhất là tại những khu vực có thông tin quy hoạch, hạ tầng hoặc đấu giá đất, khiến giá bị đẩy lên cao, thậm chí tăng “ảo” so với giá trị thực.

Thứ 5, đầu cơ còn phổ biến. Khảo sát năm 2024 của Batdongsan.com.vn cho thấy 86% người mua nắm giữ bất động sản dưới một năm. Mua vào ở mức giá cao khiến nhiều nhà đầu tư có xu hướng giữ hàng, không dễ hạ giá bán, làm quá trình điều chỉnh diễn ra chậm.

Cuối cùng, chính sách thuế đối với bất động sản chưa đủ sức điều tiết, trong khi thuế chuyển nhượng và cho thuê còn thấp, chưa thực sự hạn chế đầu cơ hay góp phần đưa giá về mức hợp lý, bền vững.

Pháp lý minh bạch quyết định sức hút dự án bất động sản

Từ bức tranh tổng thể đó, TS Cấn Văn Lực cho rằng, trong giai đoạn tới, doanh nghiệp bất động sản cần chủ động tái cấu trúc theo hướng bền vững, thận trọng hơn trong quản trị tài chính, kiểm soát rủi ro dòng tiền, áp lực trái phiếu đến hạn, cân đối nguồn lực và hạn chế đầu tư dàn trải.

Ông Hà Quang Hưng thì cho rằng bước sang năm 2026, thị trường được dự báo sẽ “sôi động trong sự thận trọng”, với phân khúc căn hộ và nhà ở phục vụ nhu cầu thực tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Sự phân hóa sẽ ngày càng rõ nét, khi người mua và nhà đầu tư ưu tiên các dự án có pháp lý minh bạch, hạ tầng đồng bộ, giá trị sử dụng thực và uy tín chủ đầu tư.

Theo vị này, đây là nền tảng để thị trường phát triển lành mạnh, giảm đầu cơ và hướng tới tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.

Hạ tầng dẫn đường, xu hướng dịch chuyển ra vùng vệ tinh

Giá căn hộ tại các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM tăng phi mã trong thời gian qua, làm dấy lên nhiều lo ngại về vấn đề an cư. Theo chuyên gia, tại Hà Nội, giá trung bình của nhà chung cư dao động 70-80 triệu đồng/m2, nhiều dự án cao cấp, hàng hiệu có mức trên 100 triệu đồng/m2.

Còn tại TPHCM, nhiều dự án mới ra mắt thời gian qua có giá được neo cao, ở mức 100-200 triệu đồng/m2, thậm chí tiệm cận nhà phố. Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) – thống kê từ 2020 đến nay, tốc độ tăng giá nhà của TPHCM có thời điểm lên đến 15-20% mỗi năm.

Theo Savills, nguồn cung nhà ở tại TPHCM vẫn bị bó hẹp bởi các vướng mắc pháp lý, trong khi nhu cầu ở thực vẫn duy trì cao. Sự lệch pha giữa cung – cầu khiến giá bán tiếp tục neo ở mức cao, dù thị trường không còn biến động mạnh. Trong bối cảnh đó, đầu tư hạ tầng và giãn dân được xem là giải pháp căn cơ giúp giảm áp lực lên khu trung tâm.

Tuyến metro số 1 vận hành trong tháng 3 đã rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TPHCM đến Bình Dương (cũ) xuống còn 20-30 phút, mở ra khả năng hình thành các cực dân cư – thương mại mới ngoài khu lõi trung tâm.

Bà Cao Thị Thanh Hương – Quản lý cấp cao Bộ phận Nghiên cứu tại Savills Việt Nam – nhận định muốn giãn dân thành công thì phải bắt đầu từ hạ tầng và đô thị hóa. Khi quy hoạch kinh tế – xã hội gắn với hạ tầng, việc bố trí quỹ đất ở dọc các trục giao thông sẽ giúp cả nhà ở thương mại và xã hội được triển khai nhanh hơn, đa dạng hóa nguồn cung cho người mua.

Cùng với hạ tầng, các chính sách hỗ trợ tài chính cũng là trụ cột quan trọng để mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở. Theo chỉ đạo của Chính phủ, đề án thành lập Quỹ Nhà ở Quốc gia đang được nghiên cứu và dự kiến triển khai trong thời gian tới.

Bà Hương cho rằng, đây là mô hình đã chứng minh hiệu quả ở Singapore và Hàn Quốc, khi người dân được vay với lãi suất thấp, thời gian dài, còn doanh nghiệp tham gia quỹ được hưởng ưu đãi đầu tư và tiếp cận quỹ đất quy hoạch. Người mua được hỗ trợ tài chính hợp lý, còn doanh nghiệp có động lực tham gia phát triển nhà ở vừa túi tiền. Khi hai phía cùng hưởng lợi, thị trường sẽ tiến tới trạng thái cân bằng và bền vững hơn.

Đại diện Savills đánh giá, khi hạ tầng, quy hoạch và cơ chế tài chính được triển khai đồng bộ, TPHCM sẽ có điều kiện để giải quyết bài toán giãn dân, cân bằng cung – cầu và ổn định giá nhà ở dài hạn. Việc mở rộng không gian đô thị theo hướng kết nối vùng không chỉ giúp phân bổ lại mật độ dân cư, mà còn tạo dư địa phát triển cho các phân khúc phù hợp với người mua ở thực.

Hạ tầng là yếu tố dẫn đường cho động lực mới của thị trường bất động sản mùa cuối năm cũng được các chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế – Tài chính – Bất Động Sản Dat Xanh Services (Dat Xanh Services – FERI) nêu quan điểm.

Theo đó, hạ tầng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của toàn thị trường. Hàng loạt công trình chiến lược như cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2, sân bay Long Thành, vành đai 3 TPHCM… đồng loạt tăng tốc tiến độ, tạo nên làn sóng lan tỏa mạnh mẽ đến các khu vực vùng ven và vệ tinh đô thị.

Chính sách thúc đẩy giải ngân đầu tư công đạt tiến độ cao nhất trong nhiều năm trở lại đây đã góp phần tạo “cú hích kép” cho thị trường: vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa nâng sức bật cho bất động sản khu vực hưởng lợi từ hạ tầng. 

Khu đô thị vệ tinh cần đảm bảo điều gì?

Nói tại một sự kiện gần đây, TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn – Chuyên gia quy hoạch kiến trúc – nói vị trí chỉ là một phần nhỏ quyết định sự thành công khu đô thị vệ tinh. Kinh nghiệm từ khu đô thị Nam Sài Gòn, cũng như được xem qua các quy hoạch thành công ở Thượng Hải hay Mỹ, cho thấy một khu đô thị muốn phát triển bền vững cần hội tụ 3 yếu tố ngay từ đầu.

Trước hết là quy hoạch bài bản với định hướng rõ ràng và có sự tham gia của các chuyên gia. Kế đến là hạ tầng đi trước, bao gồm trường học, đường xá, bệnh viện để tạo nền tảng thu hút cư dân. Yếu tố cuối cùng là kế hoạch triển khai hợp lý, xác định rõ thứ tự ưu tiên để từng bước đưa quy hoạch vào thực tế.

Tuy vậy, ông Sơn chỉ ra vẫn còn những điểm yếu cần lưu ý để triển khai khu đô thị vệ tinh hiệu quả. Thứ nhất là cơ chế và khung pháp lý cần phải thực sự đồng bộ. Thứ 2 là chú trọng đến vấn đề môi trường trong quá trình phát triển dự án. Cuối cùng là vấn đề bản sắc, đòi hỏi quy hoạch phải bảo đảm tính trật tự và hài hòa.

Còn ông Nguyễn Khánh Duy – Giám đốc Bộ phận Kinh doanh nhà ở Savills Việt Nam – cho rằng một khu đô thị vệ tinh được coi là thành công trước hết phải có cư dân sinh sống. Nếu chỉ xây dựng hạ tầng hiện đại, nhiều tiện ích và mảng xanh nhưng vắng bóng người ở thì đó chỉ là “đô thị ma”.

Vì vậy, các khu đô thị vệ tinh muốn thu hút người dân sinh sống cần quan tâm yếu tố đầu tiên là nằm cách trung tâm khoảng 30-40km. Đồng thời, hệ thống giao thông công cộng phải thuận tiện để rút ngắn thời gian di chuyển vào trung tâm, chẳng hạn thông qua metro hoặc tàu cao tốc.

Bên cạnh đó, giá bất động sản tại những khu vực này phải thấp hơn khu vực trung tâm khoảng 40-50%, từ đó mới đủ sức hấp dẫn để cư dân thực sự chọn nơi đây làm chốn an cư.