Ngọc Mỹ, chủ một cửa hàng thời trang nữ trên Phố Huế (Hà Nội), vừa trả mặt bằng 45 m2 thuê 50 triệu đồng mỗi tháng, dù chủ nhà đã giảm 5% so với năm ngoái. Chị cho biết tình hình kinh doanh ảm đạm dù dịp cuối năm thường ghi nhận nhu cầu mua sắm tăng mạnh. “Trả mặt bằng giúp tôi tiết kiệm thêm được khoản chi phí lớn để tập trung nhập hàng Tết bán online”, chị nói.

Tuấn Phương, môi giới chuyên bán, cho thuê nhà mặt phố trung tâm Hà Nội, nhận xét “chưa khi nào việc tìm khách thuê mặt bằng khó như hiện nay”. Nhiều cửa hàng nằm ở ngay mặt đường, mặt tiền rộng 4-6 m được Phương chào thuê từ đầu năm đến nay vẫn không có khách. Môi giới này cho hay đã chứng kiến một chuỗi cửa hàng thời trang có gần 10 chi nhánh đóng cửa hầu hết mặt bằng, chỉ còn giữ lại một kho hàng.

Với gần 10 năm kinh nghiệm, Phương nhận định đây là giai đoạn “khủng hoảng” của thị trường cho thuê, khi chủ nhà không còn cảnh “hét” giá vẫn có khách tranh nhau. Nhiều người phải giảm tới 20% trong quý đầu để thu hút người thuê.

Tình trạng tương tự diễn ra trên loạt tuyến phố trung tâm như Phố Huế, Bà Triệu, Hàng Mã, Hàng Bông, Chùa Bộc, Phạm Ngọc Thạch… Nhiều nhà mặt phố vẫn ế khách từ năm ngoái, dù giá thuê đã giảm 10-15%. Cùng với việc siết quản lý vỉa hè tại một số phường trung tâm như Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, tình hình kinh doanh tại nhiều cửa hàng thêm ảm đạm, nhất là những mặt bằng hẹp, thiếu chỗ đỗ xe.

Tại TP HCM, làn sóng trả mặt bằng cũng tăng mạnh vào cuối năm. Lượng mặt bằng treo biển cho thuê gia tăng ở những tuyến đường vốn sầm uất như Hai Bà Trưng, Lý Tự Trọng, Đông Du, Nguyễn Trãi, Nguyễn Thái Bình, Điện Biên Phủ…

Anh Quốc Huy, chủ một nhà hàng Thái, vừa trả mặt bằng trên đường Điện Biên Phủ, quận 3 cũ (TP HCM) do không thể tiếp tục “gồng lỗ”. Mặt bằng này rộng khoảng 90 m2, được anh thuê từ đầu năm ngoái với giá 40 triệu đồng một tháng. Nhiều tháng qua, việc kinh doanh ngày càng khó khăn, doanh thu giảm mạnh trong khi chi phí đầu vào tăng cao.

Anh Huy kể phải gánh lỗ kéo dài, có ngày doanh thu chỉ đủ trả tiền thuê nhà, chưa tính chi phí nhân sự, điện nước. Anh cho hay việc giảm chi phí thuê mặt bằng là lựa chọn bắt buộc để nhà hàng có thể “sống sót qua khó khăn”. Mặt bằng mới anh chọn nằm trong một khu chợ nhỏ tại quận 11 với giá thuê bằng một nửa khu cũ, 22 triệu một tháng.

Tương tự, Lan Anh, 32 tuổi, chủ một quán cafe trên đường Nguyễn Đình Chiểu, quận 3 cũ, cũng vừa trả lại mặt bằng nhà phố 2 tầng. Giá thuê lên đến 40 triệu đồng một tháng “bào mòn gần hết lợi nhuận kinh doanh” khiến chị không trụ được đến hết năm. Chị quyết định trả mặt bằng và tìm chỗ thuê mới trong hẻm Bình Thới với giá rẻ hơn một nửa.

Theo ghi nhận của VnExpress, tại đường Cách Mạng Tháng Tám, có đến 6 địa điểm bỏ trống trên đoạn đường chưa đến 1 km. Một chủ nhà cho biết giá thuê mặt bằng 120 m2 khoảng 260 triệu đồng mỗi tháng, đã giảm so với tháng trước, song việc ký hợp đồng dài hạn khiến khách e dè. Tương tự tại đoạn đường chưa đến 500 m ở Nguyễn Thái Bình, có ba thương hiệu F&B đóng cửa, trả lại mặt bằng.

Khu vực ngoại thành cũng tràn ngập mặt bằng bỏ trống, tập trung ở các tuyến Nguyễn Văn Trỗi, 3/2, Hoàng Văn Thụ, Phan Xích Long… Ngay cả những mặt bằng đẹp từng là chi nhánh các ngân hàng, y tế, các chuỗi cafe lớn cũng đóng cửa, treo biển kiếm khách nhiều tháng.

Theo các chuyên gia, thị trường mặt bằng nhà phố đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu trong bối cảnh phải cạnh tranh gay gắt với các trung tâm thương mại và sàn thương mại điện tử. Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch thường trực Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết một số ngành hàng phổ biến như thời trang, phụ kiện chứng kiến cuộc “tháo chạy” khỏi các mặt bằng nhà phố. Bởi thay vì bỏ chi phí lớn vào mặt bằng ở vị trí đẹp, họ chuyển sang thuê nhà trong ngõ để mở rộng kho hàng và tập trung làm marketing trên các kênh online.

Theo ông Thanh, tuy không có được lợi thế nhận diện thương hiệu, mặt bằng ở trong ngõ có chi phí thuê hợp lý hơn. Đổi lại, các chủ cửa hàng sẽ phải phụ thuộc phần lớn việc tiếp thị theo hình thức trực tuyến. Cách làm này phù hợp với mô hình kinh doanh hiện đại trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội.

Báo cáo thị trường sàn bán lẻ trực truyến quý III của nền tảng dữ liệu thương mại điện tử Metric cho biết doanh số giao dịch (GMV) 9 tháng đầu năm trên Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki đạt 305.900 tỷ đồng, tăng 34,35% so với cùng kỳ 2024. Trung bình mỗi tháng, GMV đạt gần 34.000 tỷ đồng, tương đương 1,3 tỷ USD.

“Nhu cầu mua sắm online lên ngôi trong bối cảnh kinh tế khó khăn, người dân ngày càng thắt chặt chi tiêu khiến những nhóm hàng như thời trang, nhà hàng, cà phê… vốn chuộng mặt bằng đẹp trước đây có xu hướng giảm mạnh nhu cầu thuê nhà phố”, ông Thanh cho biết.

Cùng quan điểm, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, nhìn nhận chi phí thuê cao nhưng giá trị kinh doanh thấp đang thay đổi cách thức hoạt động của các hộ kinh doanh nhỏ. Bà nói, trước đây nhiều doanh nghiệp chấp nhận lỗ để thuê mặt bằng đắc địa ở trung tâm nhằm quảng bá thương hiệu. Hiện nay, sự bùng nổ của truyền thông đa phương tiện, chi phí quảng bá qua mặt bằng nhà phố không còn thiết yếu.

Theo quan sát của Savills, nhiều thương hiệu F&B đang giảm số lượng các cửa hàng mở theo chuỗi. Họ không cố gắng mở nhiều địa điểm như trước mà tập trung hơn vào những cửa hàng flagship, nơi có thể đáp ứng được khả năng nhận diện với khách hàng, vừa thuận tiện cho dịch vụ giao hàng. Đặc biệt, với một số hãng đặc thù như cửa hàng đồ ăn nhanh, doanh nghiệp sẽ tìm kiếm những địa điểm có kho bếp tiện lợi cho việc chế biến đồ mang đi thay vì thuê mặt bằng với giá cao để thu hút khách như trước đây.

Bà Hương cho rằng vị trí đắc địa không còn là yếu tố quyết định, thay vào đó, chi phí, trải nghiệm khách hàng, khả năng vận hành linh hoạt và tiện ích phụ trợ mới trở thành tiêu chí quan trọng. Xu hướng này thúc đẩy nhiều thương hiệu, nhất là F&B, dịch chuyển sang trung tâm thương mại, nơi áp dụng mô hình thuê linh hoạt, cho phép chia sẻ doanh thu.

Các chuyên gia đánh giá sự lệch pha giữa kỳ vọng của chủ sở hữu và khả năng chi trả của khách thuê khiến nhiều mặt bằng đắt giá rơi vào cảnh bỏ trống kéo dài. Một số chủ nhà đã thử áp dụng chính sách linh hoạt như chiết khấu giai đoạn đầu, nhưng đây chỉ là giải pháp tạm thời.

Trước tình trạng trên, bà Cao Thị Thu Hương khuyến nghị chủ nhà cần xây dựng kế hoạch thích ứng như giảm kỳ vọng giá thuê, hợp đồng linh hoạt. Nhóm khách thuê cũng cần tìm kiếm các mô hình kết hợp giữa kinh doanh truyền thống và trực tuyến để duy trì lợi nhuận và sức cạnh tranh. “Thị trường nhà phố đang trải qua cuộc ‘sàng lọc tự nhiên’ khi những mặt bằng không đáp ứng được yêu cầu vận hành, tiện ích và chi phí hợp lý sẽ bị loại khỏi chuỗi cung ứng thương mại”, bà Hương cho hay.

Ngọc Diễm – Phương Uyên

Dữ liệu mới công bố của China Real Estate Information cho biết doanh số của 100 nhà phát triển bất động sản hàng đầu Trung Quốc giảm 36% về giá trị trong tháng 11 so với cùng kỳ 2024. Tính chung 11 tháng, doanh số nhà ở giảm 19%, phần nào cho thấy khủng hoảng bất động sản nước này vẫn chưa chạm đáy, theo Reuters.

Cùng với đó, giá nhà thứ cấp tại 100 thành phố được khảo sát giảm 7,95% tháng qua, sâu hơn tháng 10, theo China Index Academy. Tổ chức này cho rằng nguyên nhân bởi lượng nhà chào bán cao và tâm lý người mua yếu.

“Dữ liệu bất động sản xấu đi là thật và đáng lo ngại”, Hui Shan, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Goldman Sachs nhận định. Morgan Stanley ước tính doanh số trung bình của 25 nhà phát triển lớn Trung Quốc giảm 42% trong tháng 11 so với cùng kỳ. Tình trạng ảm đạm này có thể kéo dài đến mùa xuân năm sau.

William Wu, nhà phân tích bất động sản tại Daiwa Capital Market nhận định mục tiêu “chặn đứng sự suy giảm của thị trường nhà ở” của Bắc Kinh dường như “ngày càng phi thực tế”. Ông chỉ ra “sự hỗn loạn mới” trong lĩnh vực này vào quý IV, khi giá nhà giảm nhanh và “sự tái xuất hiện của các vụ vỡ nợ lớn”.

Mới đây, tập đoàn bất động sản China Vanke xin chủ nợ chấp thuận hoãn thanh toán một năm cho lô trái phiếu đáo hạn ngày 15/12, làm dấy lên lo ngại mới về tính thanh khoản của ngành. Đầu tháng 11, chính quyền Thâm Quyến cho biết sẽ yêu cầu Vanke có tài sản bảo đảm cho các khoản vay trị giá tổng cộng khoảng 20 tỷ nhân dân tệ mà trước đó không cần.

Cathy Lu, chuyên gia phân tích tín dụng tại Octus đánh giá động thái “phản ánh một cuộc khủng hoảng thanh khoản có thể dẫn đến tái cơ cấu toàn diện”. S&P Global đã hạ xếp hạng tín nhiệm dài hạn Vanke xuống “CCC-” từ “CCC”, do rủi ro cao về “tái cơ cấu trong tình trạng khó khăn” trong sáu tháng tới.

Ngành bất động sản Trung Quốc lao dốc 5 năm qua, từ khi chính sách “ba lằn ranh đỏ” siết hoạt động vay mượn của các nhà phát triển. Chính quyền sau đó đưa ra nhiều giải pháp vực dậy. Vào tháng 5/2024, Bắc Kinh cấp 300 tỷ nhân dân tệ cho các tổ chức tài chính để doanh nghiệp nhà nước địa phương vay và mua lại các căn hộ xây xong nhưng chưa bán được.

Nhưng con số đó chưa đủ lớn để giúp ngành hồi phục, khi tồn kho cao là yếu tố chính kìm hãm giá nhà. Theo S&P Global, lượng nhà hoàn thiện nhưng chưa bán được vào cuối tháng 8/2025 khoảng 762 triệu m², tăng từ 753 triệu m² cuối 2024.

Song song, giá nhà giảm và doanh số thấp khiến dòng tiền của các nhà phát triển thêm căng thẳng, buộc các ngân hàng phát mãi nhiều bất động sản hơn. Điều này có nghĩa thị trường càng tăng cung, giá giảm, là “vòng phản hồi tiêu cực” mà các nhà hoạch định chính sách cần chấm dứt, theo ông Hui Shan của Goldman Sachs.

Morgan Stanley cho rằng nhà chức trách nên “trợ cấp lãi suất” vay cho người mua. Ngân hàng này ước tính cắt giảm 1 điểm phần trăm lãi vay trong quý II/2026 có thể thúc đẩy doanh số nhà mới, giúp giá nhà sớm chạm đáy ở các thành phố lớn.

Trong khi đó, Economist Intelligence Unit nhận định nếu các biện pháp siết nguồn cung đất đối với nhà phát triển có hiệu quả, qua đó giảm tồn kho căn hộ, giá nhà có thể chạm đáy sớm nhất vào nửa đầu 2027.

Anh Kỳ (theo CNBC, Reuters)

– Nhiều năm theo dõi, nghiên cứu thị trường bất động sản miền Bắc, ông có chia sẻ gì về sự thay đổi của Bãi Cháy, Quảng Ninh?

– Bãi Cháy là khu vực đã phát triển du lịch từ lâu, sở hữu lợi thế về kết nối giao thông, cảnh quan và vị trí gần vịnh Hạ Long. Những năm gần đây, hạ tầng khu vực tiếp tục được cải thiện, đặc biệt là hệ thống cao tốc giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội và Hải Phòng. Việc thuận tiện hơn trong đi lại khiến lượng khách đến Bãi Cháy duy trì quanh năm, không còn tập trung vào mùa hè. Điều này mở rộng dư địa khai thác cho các loại hình bất động sản gắn với du lịch, nghỉ dưỡng.

Song song đó, một số nhà đầu tư triển khai dự án quy mô, tích hợp tiện ích vui chơi, giải trí. Các trải nghiệm mới như sự kiện, lễ hội, khu vui chơi, nghỉ dưỡng đã góp phần tăng sức hút đối với du khách, hỗ trợ hoạt động dịch vụ và lưu trú tại khu vực.

– Hạ tầng hoàn thiện và lượng khách du lịch tăng lên ảnh hưởng ra sao đến khả năng khai thác bất động sản gắn với du lịch tại Bãi Cháy?

– Lượng khách đến Quảng Ninh và Bãi Cháy có xu hướng tăng. Thời gian lưu trú cũng dài hơn khi du khách có thêm hoạt động trải nghiệm. Ngoài ra, các chương trình kích cầu du lịch và thủ tục nhập cảnh thuận tiện hơn cũng góp phần tăng lượng khách quốc tế.

Nhóm khách lưu trú dài ngày thường có nhu cầu sử dụng dịch vụ cao cấp, thuê căn hộ nghỉ dưỡng hoặc các sản phẩm tương tự. Bên cạnh đó, cảng tàu khách quốc tế Hạ Long có thể tiếp nhận tàu du lịch lớn, mở ra cơ hội tiếp cận nhóm khách quốc tế có mức chi tiêu cao.

– Ông nhìn nhận thế nào về triển vọng đưa Bãi Cháy trở thành điểm đến quốc tế?

– Với lợi thế nằm sát vịnh Hạ Long, Bãi Cháy có khả năng thu hút khách quốc tế. Tuy vậy, để gia tăng sức cạnh tranh, khu vực cần phát triển thêm các dịch vụ và sản phẩm du lịch chất lượng cao. Trong thời gian qua, một số nhà đầu tư lớn đã triển khai mô hình khu đô thị – du lịch tổng hợp nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách như quần thể Sun Elite City của Sun Group.

Từ 10 năm trước, tập đoàn này đã bắt đầu cải tạo bãi biển, đầu tư các khu vui chơi, giải trí, khu nghỉ dưỡng cao cấp, giờ đây, họ lại tiếp tục bổ sung các sản phẩm, dịch vụ và bất động sản cao cấp để hoàn thiện hệ sinh thái du lịch tại khu vực. Khi toàn bộ đại đô thị đi vào hoạt động, Bãi Cháy sẽ có thêm không gian du lịch hiện đại không kém gì các điểm đến nổi tiếng trên thế giới.

– Theo ông, bất động sản tại Bãi Cháy hiện nay có lợi thế gì đối với nhà đầu tư trung và dài hạn?

– Trong trung và dài hạn, bất động sản khu vực này có tiềm năng tăng trưởng sớm nhờ sự phát triển du lịch và quá trình hoàn thiện các dự án hạ tầng, đô thị. Khi du lịch tăng trưởng ổn định, nhu cầu dịch vụ, lưu trú và kinh doanh đi kèm sẽ tăng theo, kéo theo các hoạt động đầu tư bất động sản.

– Ông đánh giá như thế nào về các dự án đang phát triển tại đây?

– Bãi Cháy đang thu hút nhiều chủ đầu tư lớn, bên cạnh các lợi thế cảnh quan và hạ tầng. Trong đó, Sun Elite City được phát triển theo mô hình đô thị du lịch tích hợp, hướng đến khai thác các hoạt động kinh tế đêm, kinh tế biển. Việc tích hợp nhiều tiện ích trong cùng một quần thể có thể giúp gia tăng trải nghiệm cho du khách. Khi được vận hành bởi đơn vị có kinh nghiệm, dự án có thể tạo ra các sản phẩm du lịch hấp dẫn, đồng thời hỗ trợ hoạt động kinh doanh dịch vụ của Quảng Ninh.

Song Anh