Thông tin trên được Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết tại Diễn đàn “Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 – Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới” do Báo Xây dựng tổ chức chiều 8/1.

Theo Thứ trưởng, qua rà soát, cả nước hiện có khoảng 2.991 dự án bất động sản gặp khó khăn, trong đó hơn 80% vướng mắc liên quan đến pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai, định giá đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính. Tổng quy mô vốn của các dự án này ước khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, phản ánh lượng nguồn lực tài chính lớn đang bị “tắc nghẽn” trong nền kinh tế.

“Nếu tháo gỡ được các dự án này, thị trường sẽ có thêm nguồn cung rất lớn, không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn giúp giảm áp lực thiếu hụt nhà ở thời gian tới”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đánh giá.

Cũng theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, thời gian qua, các cơ quan chức năng đã tháo gỡ được khoảng 926 dự án trong tổng số gần 3.000 dự án nêu trên. Phần còn lại đang được phân loại theo thẩm quyền xử lý. Cụ thể, khoảng 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội, hiện được nghiên cứu để xây dựng nghị quyết tháo gỡ. 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành, dự kiến tiếp tục xử lý trong năm nay. Ngoài ra, còn 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương, sẽ do các địa phương chủ động tháo gỡ theo hướng dẫn của Trung ương.

Đáng chú ý, khoảng 80 dự án gặp vướng mắc theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao) cũng đang được Chính phủ xây dựng nghị quyết riêng nhằm khơi thông nguồn lực và sớm đưa các dự án này trở lại triển khai.

Bên cạnh việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, Bộ Xây dựng xác định gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội và nhà thương mại giá phù hợp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn tới. Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, nhà ở xã hội đang trở thành điểm sáng khi cả nước đã đạt hơn 60% mục tiêu của Đề án 1 triệu căn. Riêng năm 2026, dự kiến bổ sung khoảng 160.000 căn, góp phần điều tiết thị trường và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Ngoài ra, cả nước hiện có 1.114 dự án nhà ở, khu đô thị đang triển khai, với khoảng 529.000 sản phẩm. Dù vậy lãnh đạo Bộ Xây dựng thẳng thắn nhìn nhận thị trường vẫn tồn tại nhiều hạn chế như cơ cấu sản phẩm chưa cân đối, nguồn cung nhà ở giá phù hợp còn thiếu, giá bất động sản tăng cao và hệ thống thông tin thị trường chưa đầy đủ, kịp thời. Nếu việc tháo gỡ cho hàng nghìn dự án đang bị ách tắc được triển khai đồng bộ trong năm nay, thị trường sẽ có thêm dư địa để điều chỉnh cơ cấu sản phẩm theo hướng sát với nhu cầu thực hơn.

Ở góc độ thị trường, TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho biết năm 2025, thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi hàng loạt dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý và quay trở lại triển khai, bổ sung nguồn cung mới đạt mức cao nhất kể từ năm 2020. Thanh khoản cũng cải thiện rõ rệt, tiệm cận giai đoạn ổn định trước Covid 19. Giá bất động sản tăng nhanh trong nửa đầu năm nhưng đã chững lại từ giữa năm, nhờ các biện pháp điều tiết của Nhà nước.

Cùng với đó, đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh, tạo lực đỡ cho thị trường. Dòng vốn tín dụng đạt mức kỷ lục hơn 4 triệu tỷ đồng, trong đó khoảng 1,8 triệu tỷ đồng chảy vào lĩnh vực bất động sản.

Chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng quá trình tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý không chỉ khơi thông nguồn lực cho các dự án mà còn mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện thị trường bất động sản, đặc biệt tại khu vực phía Nam – nơi tập trung nhiều dự án quy mô lớn nhưng tồn tại vướng mắc kéo dài.

Ông Phong đánh giá, việc hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và áp dụng các cơ chế đặc thù gỡ vướng cho thị trường bất động sản, trong đó cho phép triển khai dự án khi đạt được sự đồng thuận của đa số chủ sở hữu, đang tạo điều kiện để xử lý nhiều dự án “đóng băng” kéo dài.

Tuy nhiên, những thay đổi này cũng tạo ra sức ép lớn, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược, nâng cao năng lực quản trị và thích ứng với môi trường chính sách mới cùng các tiêu chuẩn phát triển ngày càng khắt khe hơn.

Giới chuyên gia nhìn nhận khi nguồn cung được khơi thông, thị trường bước vào quá trình sàng lọc rõ nét hơn. Những dự án kém chất lượng, thiếu minh bạch hoặc không đủ năng lực triển khai dần bị loại bỏ, nhường chỗ cho các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính, quản trị tốt và tầm nhìn dài hạn. Trục phát triển vì thế dịch chuyển từ các dự án nhỏ lẻ sang các khu đô thị, đại dự án quy mô lớn, gắn với hạ tầng giao thông và định hướng phát triển bền vững.

Năm 2026, thị trường bất động sản đứng trước nhiều cơ hội nhờ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, chính sách tiền tệ duy trì linh hoạt và định hướng phát triển các mô hình đô thị mới như đô thị nén, đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Theo đánh giá của cơ quan chức năng, khi các vướng mắc pháp lý được tháo gỡ đồng bộ, thị trường bất động sản sẽ có điều kiện bước vào giai đoạn phục hồi bền vững hơn.

Phương Uyên

Cụ thể, Bình Dương cũ đang dẫn đầu tốc độ tăng giá chung cư tại TP HCM, với mức trung bình 52 triệu đồng mỗi m2, tăng 13% so với quý trước và 26% so với cùng kỳ 2024. Quý vừa qua, TP HCM ghi nhận khoảng 14.500 căn hộ mở bán, trong đó Bình Dương chiếm 57% nguồn cung mới, với nhiều dự án ở Dĩ An, Thuận An nhanh chóng neo giá 50-70 triệu đồng mỗi m2, kéo mặt bằng giá bình quân tăng mạnh chỉ trong ba tháng.

Tại trung tâm TP HCM, giá căn hộ đạt 103 triệu đồng mỗi m2, tăng gần 9% so với quý trước và 25% so với cùng kỳ, nhờ nguồn cung mới tập trung ở phân khúc cao cấp, hạng sang, với một số dự án chào bán trên 180-200 triệu đồng mỗi m2, kéo mặt bằng giá lên ngưỡng mới và tạo hiệu ứng lan tỏa sang khu vực lân cận.

One Mount Group nhận định tốc độ tăng giá tại Bình Dương cũ vượt qua trung tâm TP HCM, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư vào quy hoạch và hạ tầng đồng bộ sau sáp nhập, tạo kết nối chặt chẽ với trung tâm.

Còn theo số liệu từ DKRA Consulting, giá bán sơ cấp căn hộ tại TP HCM sau sáp nhập tăng 4-16%, riêng khu Đông (gồm Thủ Đức và Bình Dương cũ) tăng 20-28% so với cùng kỳ. Bình Dương cũ hiện chiếm hơn 53% tổng nguồn cung căn hộ mở bán tại các tỉnh phía Nam, với khoảng 15.370 căn.

DKRA cho biết phần lớn dự án mới triển khai tại Bình Dương như Landmark Bình Dương, Green Skyline, A&T Saigon Riverside, The Gió… đang neo giá 55-65 triệu đồng mỗi m2, trong khi rổ hàng dưới 40 triệu đồng mỗi m2 chỉ còn một số ít dự án như Phú Đông SkyOne, The Emerald Garden View, con số này không đủ duy trì mặt bằng giá ổn định cho toàn khu vực.

Nhìn nhận về xu hướng giá chung cư leo thang,ông Trần Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu thị trường & Am hiểu khách hàng One Mount Group, cho rằng thị trường căn hộ TP HCM và Bình Dương sau sáp nhập đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ nét. Việc triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm trong năm 2026 được xem là “đầu tàu” thiết lập những cột mốc giá mới, tái định vị mặt bằng giá trị cho cả khu vực trung tâm và các vùng vừa sáp nhập.

Khi đặt trong cùng mặt bằng đô thị, giá nhà tại Bình Dương chịu tác động trực tiếp từ mặt bằng giá TP HCM và có xu hướng thu hẹp khoảng cách. Sự dịch chuyển dân cư, lực lượng lao động và nhóm chuyên gia cũng khiến căn hộ tại đây được tái định vị từ nhà ở giá rẻ sang sản phẩm phục vụ tầng lớp trung lưu và người mua ở thực, chất lượng nhà ở vì thế nâng cao kéo theo mặt bằng giá bán mới.

Đồng tình, ông Ngô Quang Phúc, Tổng giám đốc Phú Đông Group, phân tích việc giá căn hộ Bình Dương tiếp tục đi lên là tất yếu trong bối cảnh khu vực này chuyển từ vai trò vệ tinh công nghiệp sang một phần của không gian đô thị TP HCM mở rộng. Một động lực quan trọng khác đến từ hạ tầng giao thông liên vùng tại khu Đông. Hàng loạt dự án lớn như cao tốc, vành đai, các trục kết nối chính và metro đang được triển khai đã khiến thị trường phản ứng sớm, khiến giá căn hộ tăng trước một nhịp so với tiến độ hoàn thiện thực tế.

Ngoài ra, chi phí đầu vào gia tăng cũng đang thiết lập mặt bằng giá mới. Giá đất leo thang sau sáp nhập, quỹ đất sạch ngày càng hạn chế, trong khi yêu cầu pháp lý và tiêu chuẩn phát triển dự án cao buộc chủ đầu tư phải điều chỉnh giá bán để đảm bảo hiệu quả, khiến giá căn hộ khó quay lại mức thấp như giai đoạn trước.

Năm 2026, One Mount Group dự báo thị trường căn hộ TP HCM sau sáp nhập sẽ đón khoảng 32.000 sản phẩm mở bán mới, trong đó khu vực trung tâm TP HCM đóng góp gần một nửa, phần còn lại chủ yếu đến từ Bình Dương. Hầu hết dự án đang rơi vào phân khúc trung và cao cấp.

Chuyên gia bất động sản Phan Đình Phúc, CEO Seenee, đánh giá thị trường căn hộ Bình Dương đang phản ánh rõ xu hướng nhu cầu ở thực của người dân TP HCM dịch chuyển ra khu vực lân cận. Phân khúc căn hộ có tổng giá 2-4 tỷ đồng được xem là nhóm sản phẩm bền vững nhất, khi ghi nhận tốc độ tiêu thụ ổn định và đã hình thành thanh khoản thứ cấp tương đối rõ nét. Ngược lại, một số khu đô thị quy mô lớn bắt đầu chững lại sau giai đoạn nguồn cung tăng nhanh.

Ông Phúc cho rằng áp lực lớn nhất đến từ mặt bằng lãi suất vẫn ở mức cao và chính sách tín dụng thận trọng, khiến khả năng tiếp cận vốn của người mua bị thu hẹp. Trong bối cảnh nguồn cung căn hộ tại TP HCM sau sáp nhập đang ở mức lớn, nhiều dự án lại liên tục điều chỉnh giá tăng có thể khiến thị trường đối diện nguy cơ lệch pha cung – cầu.

“Nếu mặt bằng giá tiếp tục bị đẩy lên nhanh hơn thu nhập và dòng tiền thực, thanh khoản có thể suy yếu, đặc biệt tại các khu đô thị quy mô lớn ở vùng ven, nơi sức mua đang có dấu hiệu chững lại sau giai đoạn tăng nóng”, ông Phúc nhận định.

Phương Uyên

Trong bài đăng trên Truth Social hôm 7/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói sẽ ngay lập tức triển khai các bước để cấm doanh nghiệp Phố Wall mua gom nhà ở để cho thuê lại, đồng thời kêu gọi Quốc hội luật hóa quy định này.

“Con người sống trong những ngôi nhà, chứ không phải các tập đoàn”, ông nói. Quan điểm này của tổng thống tương đồng với đảng Dân chủ, cho rằng việc doanh nghiệp mua nhà hàng loạt góp phần đẩy giá tăng cao.

Các công ty Phố Wall như Blackstone, American Homes 4 Rent và Progress Residential đã mua hàng chục nghìn căn nhà ở riêng lẻ kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, khi làn sóng tịch biên lan rộng.

Theo nghiên cứu năm 2024 của Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ (GAO), đến tháng 6/2022, các nhà đầu tư tổ chức sở hữu khoảng 450.000 căn nhà, tương đương khoảng 3% tổng số nhà ở riêng lẻ cho thuê toàn quốc.

Ngoài ra, người chỉ trích còn cho rằng các công ty Phố Wall cũng là những chủ nhà thiếu trách nhiệm. Họ cắt giảm chi phí bảo trì để làm hài lòng nhà đầu tư và từng trục xuất người thuê nhà sai trái trong đại dịch.

Jeff Holzmann, Giám đốc công ty đầu tư bất động sản RREAF Holdings tại Dallas, cho biết trải nghiệm của cư dân đang bị ảnh hưởng tiêu cực. “Thay vì gọi cho chủ nhà để trao đổi về vấn đề, bạn phải gọi cho một trung tâm chăm sóc khách hàng vòng vo, không giải quyết được gì”, ông mô tả.

Các doanh nghiệp Phố Wall bác bỏ cáo buộc các khoản đầu tư của họ góp phần tăng giá nhà. Trong báo cáo công bố tháng 1/2025, Blackstone cho rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung mới là nguyên nhân chính khiến giá nhà leo thang.

Theo người phát ngôn Blackstone, sở hữu nhà cho thuê chỉ chiếm một phần nhỏ trong hoạt động kinh doanh và công ty đã bán ròng nhà ở trong thập kỷ qua. “Chúng tôi tin rằng danh mục đầu tư hiện tại của mình đang ở vị thế tốt và được vận hành theo những tiêu chuẩn cao nhất cho cư dân” người này nói.

Nghiên cứu của GAO kết luận tác động của việc các tổ chức mua gom nhà đối với cơ hội sở hữu nhà ở của người dân Mỹ là chưa rõ ràng, một phần do dữ liệu còn hạn chế. Hiện không rõ ông Trump sẽ dựa vào thẩm quyền nào để áp đặt lệnh cấm.

Kể từ chiến thắng nhiệm kỳ đầu của ông Trump đến nay, giá nhà tại Mỹ đã tăng 75%. Tuy nhiên, đà tăng đã chậm lại đáng kể năm qua. Tính đến tháng 11/2025, lạm phát chi phí nhà ở – từng vọt lên mức 8,2% sau đại dịch – đã hạ xuống còn 3%, mức thấp nhất trong hơn 4 năm, theo Bộ Lao động Mỹ.

Anh Kỳ (Reuters)