Trước đó, chiều ngày 20/11, tại Km1352+900 khu vực trước cửa hầm phía Bắc đèo Cả ngập sâu khiến cho các phương tiện không thể lưu thông qua hầm. Trên 2 tuyến đèo Cả và đèo Cổ Mã đều xảy ra nhiều điểm sạt lở, đất đá và cây cối tràn xuống chiếm mặt đường gây ách tắc giao thông hoàn toàn, buộc trạm cảnh sát giao thông Ninh Hòa tạm cấm tất cả xe lưu thông để bảo đảm an toàn.

Sau khi xảy ra sự cố, Khu Quản lý đường bộ III đã huy động tối đa nhân lực, máy xúc, xe ủi, xe ben và thiết bị cơ giới. Đồng thời phối hợp với lực lượng cứu hộ và chính quyền địa phương để thu dọn đất đá, xử lý sạt trượt và ngập úng.

Đến sáng 21/11, tuyến đường qua đèo Cả và Cổ Mã đã được thông xe tạm thời một làn. Các phương tiện cũng có thể qua hầm đèo Cả và Cổ Mã.

Ông Võ Ngọc Trung, đại diện xí nghiệp quản lý vận hành hầm Đèo Cả cho biết, do trước đó giao thông hoàn toàn tê liệt nên khi nước rút, hàng nghìn phương tiện dồn ứ phía Nam cửa hầm Đèo Cả, kéo dài hàng chục km nối đuôi nhau di chuyển chậm. Chỉ cần 1 xe gặp sự cố hoặc chết máy cũng gây ùn tắc kéo dài.

Xí nghiệp quản lý vận hành hầm phối hợp với các lực lượng chức năng điều phối phương tiện, đảm bảo chỉ cho xe lưu thông qua hầm khi tuyến phía ngoài đủ điều kiện an toàn, không để xảy ra ùn tắc trong hầm gây tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và mất an toàn.

Thêm vào đó, sau lũ lụt, mặt đường hư hỏng nặng, dải phân cách cứng bị lũ cuốn đổ ra đường, khiến việc di chuyển của các phương tiện hết sức khó khăn. Dòng xe tiếp tục nối đuôi nhau trên Quốc lộ 1, gây áp lực lớn cho công tác đảm bảo giao thông.

Tại trạm thu phí An Dân, do mưa lớn kéo dài khiến khu vực trạm bị ngập sâu, nhà đầu tư đã dừng thu phí và xả trạm từ 5h20 ngày 19/11. Đơn vị quản lý cũng đã kiến nghị cơ quan chức năng cho phép tạm dừng thu phí cho đến khi hoàn thành khắc phục hư hỏng và đảm bảo đủ điều kiện vận hành trở lại.

“Đối với trạm Đèo Cả và trạm Cù Mông, việc xả trạm sẽ căn cứ vào lưu lượng phương tiện thực tế trong từng thời điểm trạm được kích hoạt khi phát sinh ùn tắc kéo dài. Mục tiêu cao nhất là đảm bảo thông tuyến kịp thời, hỗ trợ công tác cứu hộ, cứu nạn trong mưa lũ, giảm thiểu thiệt hại và bảo đảm an toàn cho người dân và phương tiện lưu thông qua khu vực”, ông Trung nói.

Bên cạnh các biện pháp vận hành, xí nghiệp quản lý vận hành cũng triển khai hỗ trợ trực tiếp cho người dân và tài xế bị kẹt tại khu vực trạm thu phí. Nước uống, mì ăn liền và các nhu yếu phẩm được phát miễn phí cho các phương tiện phải dừng chờ lâu trong thời điểm mưa lớn.

Áp lực đi thuê mặt bằng

Bà Mỹ Vân (45 tuổi, quê Gia Lai) kinh doanh thực phẩm trong một con hẻm trên đường Ung Văn Khiêm (phường Thạnh Mỹ Tây, TPHCM). Dù chỉ nhập rau củ, hải sản từ các vùng lân cận về bán, cửa hàng của bà vẫn cần mặt bằng đủ rộng để tập kết hàng, phân loại, đóng gói và bảo quản trong tủ đông, thậm chí sơ chế theo yêu cầu của khách.

Vì vậy, bà chấp nhận thuê một căn nhà phố với giá 15 triệu đồng/tháng làm nơi kinh doanh. Mỗi ngày, vừa mở cửa buôn bán, bà lại phải tính toán cách xoay sở để trả gần 500.000 đồng tiền thuê mặt bằng. Dù vậy, bà vẫn cho rằng mức giá này là “may mắn”, bởi các căn nhà xung quanh thường có giá 18-20 triệu đồng/tháng.

Thế nhưng từ đầu năm nay, lượng khách giảm rõ rệt. Có ngày doanh thu không đủ bù chi phí thuê nhà, chưa kể tiền công lao động, vận chuyển và các khoản thuế. “Nhiều hôm bán từ sáng đến tối mà không lời được đồng nào, chỉ đủ trả tiền mặt bằng”, bà chia sẻ.

Trước áp lực tài chính ngày càng lớn, bà Mỹ Vân quyết định đóng cửa điểm bán cũ và chuyển toàn bộ cửa hàng về khu Bình Quới (Thanh Đa cũ). Trên khu đất nông nghiệp rộng 1.000m2, bà thuê lại một căn nhà lá dựng sẵn, có đầy đủ điện nước để tiếp tục kinh doanh.

Không gian rộng rãi giúp nhân viên dễ dàng sơ chế thực phẩm, tập kết thùng cá, mực mà không phải luồn lách trong hẻm chật chội. Quan trọng hơn, chi phí mặt bằng giảm xuống còn 7 triệu đồng/tháng, giúp bà Vân phần nào giảm bớt áp lực gánh nặng tài chính.

Trên thực tế, trường hợp “trốn chạy” khỏi những mặt bằng giá cao như bà Mỹ Vân không phải cá biệt. Nhiều hộ kinh doanh và cửa hàng buộc phải tính toán lại bài toán chi phí – mặt bằng trong bối cảnh thị trường liên tục biến động.

Từ sau đại dịch Covid-19, tình trạng mặt bằng bỏ trống, không có khách thuê hoặc người thuê trả mặt bằng ồ ạt xuất hiện trên nhiều tuyến phố tại TPHCM và đến nay vẫn chưa dừng lại. Những tuyến đường từng sầm uất, được xem là “đất vàng” để hiện diện thương hiệu, nay phủ kín biển cho thuê như Cách Mạng Tháng Tám, Lý Tự Trọng, Đồng Khởi, Hai Bà Trưng, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu…

Nhiều căn nhà phố bỏ trống suốt vài năm liền nhưng vẫn khó tìm khách thuê mới. Giá rao cho thuê ở các tuyến đường đắt đỏ dao động 200-300 triệu đồng/tháng, tùy diện tích và vị trí.

Riêng trên đường Đồng Khởi – một trong những khu vực trung tâm nhất TPHCM – giá thuê có nơi lên tới 500-600 triệu đồng/tháng. Theo báo cáo của Cushman & Wakefield năm 2024, tuyến đường này nằm trong nhóm có giá thuê mặt bằng cao nhất Việt Nam và đứng thứ 14 toàn cầu.

Cuộc “dịch chuyển” ở cả phía chủ nhà và khách thuê

Lý giải tình trạng mặt bằng bỏ trống ngày càng nhiều trên các tuyến phố, ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam – cho rằng dù thị trường tiêu dùng có tín hiệu cải thiện, giá thuê mặt bằng lại gần như không biến động. Trong khi đó, hoạt động kinh doanh ở khu vực trung tâm vẫn đối mặt nhiều áp lực.

Một trong những nguyên nhân chính là sự thay đổi trong hành vi mua sắm. Người tiêu dùng chuyển dịch sang các khu đô thị tích hợp ở vùng ven – nơi tập trung hệ sinh thái “tất cả trong một” gồm mua sắm, giải trí, ẩm thực. Sự tiện lợi này khiến lượng khách đổ vào khu trung tâm giảm sút.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông và thiếu chỗ đậu xe tiếp tục là rào cản lớn đối với khách di chuyển bằng ô tô, làm giảm trải nghiệm khi tiếp cận các tuyến phố thương mại truyền thống.

Thị trường còn chịu áp lực từ các trung tâm thương mại quy mô lớn, vốn ngày càng hút khách nhờ đầu tư mạnh vào trải nghiệm và không gian. Sự bùng nổ của thương mại điện tử và các nền tảng bán hàng trực tuyến cũng khiến mô hình kinh doanh mặt bằng nhà phố chịu sức ép lớn.

Đồng quan điểm, chuyên gia Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho biết hành vi mua sắm của người trẻ đang thay đổi mạnh mẽ. Thay vì đến cửa hàng truyền thống, họ ưu tiên trải nghiệm mua sắm tại trung tâm thương mại hoặc chuyển hoàn toàn sang mua hàng trực tuyến. Xu hướng này khiến nhu cầu thuê mặt bằng nhà phố tiếp tục giảm.

Tại các tuyến phố đắt đỏ như Hai Bà Trưng hay Đồng Khởi (TPHCM), việc thuê mặt bằng không còn nhằm tối đa hóa doanh thu. Nhiều doanh nghiệp chọn những vị trí này chủ yếu để xây dựng hiện diện thương hiệu và phục vụ các hoạt động marketing thay vì lợi nhuận trực tiếp.

Một số thương hiệu chấp nhận lỗ tại điểm bán để duy trì hình ảnh. Trong khi đó, các thương hiệu nhỏ chuyển hướng mạnh sang bán hàng trực tuyến để cắt giảm chi phí.

Mặc dù giá thuê mặt bằng trung tâm không tăng từ đầu năm 2024, giá bất động sản lại tiếp tục nhích lên. Theo khảo sát của phóng viên Dân trí, giá nhà riêng trên đường Nguyễn Đình Chiểu tăng 22% lên khoảng 260 triệu đồng/m2, còn đường Cách Mạng Tháng Tám tăng 14%, phổ biến 180 triệu đồng/m2.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt nhìn nhận: Dù nhu cầu thuê giảm, nhiều chủ nhà vẫn không muốn điều chỉnh giá, kỳ vọng giá trị bất động sản sẽ tăng theo thời gian. Sự lệch pha giữa kỳ vọng của chủ sở hữu và khả năng chi trả của người thuê khiến nhiều mặt bằng đẹp rơi vào cảnh bỏ trống kéo dài.

Để thu hút khách thuê, một số chủ nhà bắt đầu áp dụng chính sách linh hoạt như chiết khấu giá thuê trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính tạm thời, chưa xử lý được những điểm nghẽn của thị trường mặt bằng bán lẻ.

Một xu hướng đáng chú ý khác là các thương hiệu F&B – vốn chuộng mặt phố lớn – đang chuyển sang đặt cửa hàng trong trung tâm thương mại để tối ưu dòng vốn lưu động và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Mô hình này cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong thanh toán, thậm chí có thể áp dụng hình thức chia sẻ doanh thu với chủ mặt bằng.