Sáng 3/12, tại hội thảo “Tạo cơ hội để kiều bào an cư tại quê nhà” trong khuôn khổ chuỗi sự kiện “Kỷ nguyên vươn mình – Kiều bào đồng hành cùng Tổ quốc”, nhiều ý kiến cho thấy nhu cầu đầu tư và an cư của cộng đồng người Việt ở nước ngoài đang gia tăng mạnh, đặc biệt ở phân khúc nhà ở xã hội và bất động sản nghỉ dưỡng.

3 triệu kiều bào có nhu cầu mua nhà ở xã hội

TS Lê Hoàng Thế – kiều bào Nhật Bản – cho biết một bộ phận lớn kiều bào, đặc biệt là nhóm “kiều bào loại 2” (sinh sống ở nước ngoài nhưng khó chứng minh thu nhập), có nguyện vọng trở về Việt Nam an cư và đầu tư.

Hiện nay, chính sách pháp luật cho phép kiều bào mua nhà nhưng chưa được phép mua đất. Tuy nhiên sắp tới đây, quy định có thể thay đổi để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho kiều bào nên vị này dự đoán sẽ có “làn sóng” đầu tư lớn từ nhóm đối tượng này với bất động sản nhà ở trong nước.

Theo ước tính, trong khoảng 6 triệu người Việt ở nước ngoài hiện nay có khoảng 3 triệu người thuộc nhóm “loại 2”, tương ứng nhu cầu tiềm năng khoảng 3 triệu căn nhà ở xã hội.

Ông Võ Thành Đăng – Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài (BAOOV) – cho biết nhu cầu của kiều bào đối với bất động sản tại Việt Nam đang rất lớn, đặc biệt ở phân khúc nghỉ dưỡng và bất động sản hưu trí.

Nhiều doanh nghiệp kiều bào ưu tiên các dự án ven biển, khu nghỉ dưỡng và những mô hình phục vụ người lớn tuổi như trung tâm giải trí, khu vui chơi, kèm theo hệ thống tiện ích đồng bộ. Đây thường là các dự án phát triển theo tiêu chuẩn quốc tế, chú trọng trải nghiệm sống và kết nối cộng đồng.

Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) – cho biết Việt Nam hiện có khoảng 100 triệu dân và 6 triệu kiều bào đang sinh sống ở nước ngoài, trong đó cộng đồng tại Mỹ chiếm tới 80%. Đây là nguồn lực tài chính đáng kể, thể hiện qua lượng kiều hối năm 2024 lên tới 16 tỷ USD chuyển qua hệ thống ngân hàng; con số thực tế còn cao hơn do nhiều kênh chuyển tiền chưa được thống kê đầy đủ. Riêng TPHCM nhận 9,6 tỷ USD kiều hối, trong đó khoảng 20-21% được rót vào lĩnh vực bất động sản.

Ông Châu nhấn mạnh kiều bào là bộ phận không thể tách rời của dân tộc. Những người còn quốc tịch Việt Nam hoặc chứng minh được nguồn gốc Việt được hưởng chính sách đất đai như công dân trong nước. Theo quy định hiện hành, kiều bào được phép mua và sở hữu nhà ở tương tự người Việt Nam; chỉ người nước ngoài mới bị giới hạn phạm vi dự án được mua.

Kiến nghị tạo điều kiện cho kiều bào an tâm về nước an cư

Luật sư Lâm Quang Quý, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ kiều bào TPHCM, cho biết yếu tố được kiều bào quan tâm nhất khi quyết định hồi hương đầu tư hay sinh sống là hệ thống pháp luật và các thủ tục hành chính liên quan đến nhập cảnh, tạm trú, xác nhận quốc tịch, sở hữu nhà đất và hoạt động kinh doanh.

Theo ông Quý, khung chính sách cần thực sự thông thoáng, ổn định và có tính khả thi cao. “Nếu quy định chỉ tốt trên giấy nhưng không được triển khai đầy đủ, kiều bào rất khó tiếp cận quyền lợi của mình”, ông nói. Ông ghi nhận thời gian gần đây, chính sách đất đai và nhà ở đã cởi mở hơn, tạo điều kiện cho kiều bào đứng tên trực tiếp trên giấy chứng nhận, qua đó giảm rủi ro pháp lý và củng cố niềm tin khi trở về đầu tư.

Dù vậy, nhiều vướng mắc vẫn tồn tại trong thực tế. Những thủ tục như xác nhận quốc tịch, cấp căn cước hay mở tài khoản ngân hàng vẫn gây trở ngại cho không ít kiều bào. Thậm chí, nhiều người dù có hộ chiếu Việt Nam vẫn bị yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần khi giao dịch trực tuyến, do quy định đối chiếu sinh trắc học và dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia.

Ông Quý cũng phản ánh tình trạng hồ sơ nhà đất bị kéo dài do quy trình xử lý thiếu nhất quán. “Chính sách thì thông thoáng, nhưng triển khai lại gây phiền hà. Rào cản lớn nhất nằm ở con người và quy trình thực thi”, ông nhấn mạnh.

Từ góc độ thị trường, Chủ tịch HoREA kiến nghị cần xem xét giảm mức chênh lệch nghĩa vụ tài chính khi tách thửa hoặc chuyển mục đích sử dụng đất lên thổ cư, đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng – đặc biệt là giao thông – để tạo môi trường sống thuận lợi, giúp kiều bào an tâm trở về an cư và đầu tư lâu dài.

Nhiều dự án ở trung tâm tái khởi động

Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh vừa tái khởi động và giới thiệu dự án chung cư Sarene Residence & Commercial Complex thuộc phân khu phía Bắc – Khu đô thị Sala (phường An Khánh), gắn liền với trục Trung tâm tài chính – hành chính Thủ Thiêm. Sự kiện đánh dấu bước khởi đầu cho giai đoạn đầu tư xây dựng mới của Khu đô thị Sala sau một thời gian tạm ngưng từ năm 2018 và đến nay pháp lý đã được khơi thông.

Ông Nguyễn Hoàng Tuệ, Tổng giám đốc Đại Quang Minh, nói kế hoạch mở bán các sản phẩm của dự án này vào tháng 6 năm nay và hoàn thiện, bàn giao vào tháng 11/2027.

Cũng tại phường An Khánh, dự án Dat Xanh Homes Riverside (nay đổi tên thành The Prive) được tái khởi động trong năm qua sau thời gian trì hoãn vì pháp lý. Công trình đang được thi công rầm rộ, các đợt mở bán đã được triển khai.

Theo ghi nhận, không riêng các dự án này, nhiều tổ hợp, công trình nhà ở trong khu trung tâm TPHCM có cơ hội “hồi sinh”, tái khởi động sau nhiều năm gặp khó vì pháp lý.

Tại trung tâm quận 1 cũ, 2 dự án cao ốc từng “đắp chiếu” nhiều năm là IFC One Saigon và One Central HCM cũng đã được tính toán phương án điều chỉnh để tiếp tục thực hiện.

Sở Xây dựng TPHCM mới đây cho biết thành phố đã chấp thuận việc chuyển nhượng, điều chỉnh dự án khu phức hợp One Central HCM (đối diện chợ Bến Thành, phường Bến Thành), gia hạn tiến độ thêm 48 tháng.

Còn dự án IFC One Saigon, thành phố đã nhận được đơn của bà Trương Mỹ Lan (Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) đề nghị tiếp tục tham gia đầu tư, hoàn thiện. Sở Xây dựng TPHCM được yêu cầu phối hợp với các cơ quan liên quan thẩm định dự án, lập phương án xử lý theo đúng quy định và thẩm quyền.

Nguồn cung tiếp tục khan hiếm, giá khó “hạ nhiệt”

Theo dữ liệu thị trường, trong giai đoạn 2015-2025, giá bất động sản trung tâm TPHCM tăng mạnh trên tất cả các phân khúc, nhưng mức tăng không đồng đều. Đất nền dẫn đầu mức tăng, tiếp theo là chung cư tăng 197%, nhà riêng tăng 168%.

Đại diện một đơn vị nghiên cứu cho rằng bất động sản trung tâm, bao gồm cả khu cũ lẫn Thủ Thiêm vẫn giữ vị thế đặc biệt: nhu cầu ổn định và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ năng lực kết nối hạ tầng. Những yếu tố then chốt này giúp phân khúc căn hộ duy trì sức đề kháng tốt trong trung hạn đến dài hạn, ngay cả khi thị trường chung trải qua các chu kỳ điều chỉnh.

Trung tâm Nghiên cứu Thị trường & Am hiểu Khách hàng One Mount Group cũng ghi nhận tình hình thị trường có nhiều chủ đầu tư đã tái khởi động hoặc mở bán các dự án tại khu vực trung tâm và vùng lõi đô thị TPHCM. Xu hướng này phản ánh quá trình tháo gỡ pháp lý đang diễn ra tích cực, đồng thời cho thấy kỳ vọng của doanh nghiệp vào một chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn trong trung và dài hạn.

Khu vực trung tâm tiếp tục dẫn dắt thị trường với dòng sản phẩm cao cấp và hạng sang, chiếm khoảng 80% lượng giao dịch. Trong khi đó, phân khúc trung cấp lại dịch chuyển mạnh sang các thị trường vệ tinh, nơi đóng góp hơn 60% tổng lượng giao dịch toàn thị trường trong năm 2025.

Tại trung tâm TPHCM, giá bán trung bình năm 2025 đã đạt hơn 103 triệu đồng/m2, tăng 25% so với năm trước. Động lực chính thúc đẩy chỉ số giá sơ cấp tăng cao là sự xuất hiện của các dự án hạng sang với mức giá chào bán kỷ lục.

Đơn vị này dự báo tổng nguồn cung mới tại thị trường TPHCM dự kiến sẽ đạt từ 27.000 đến 32.000 căn hộ/năm. Trong đó, khu vực trung tâm ước tính đóng góp 16.000-17.000 căn/năm trong giai đoạn 2026-2027. Việc gia tăng đáng kể về cả số lượng và chất lượng nguồn cung sơ cấp cho thấy sự sẵn sàng của các chủ đầu tư trong việc đón đầu làn sóng tăng trưởng mới.

Ông Trần Minh Tiến (One Mount Group), nhận định TPHCM đang đứng trước một làn sóng tăng trưởng mới khi các điểm nghẽn pháp lý dần được khai thông. Đặc biệt, việc triển khai các dự án trọng điểm tại khu vực Thủ Thiêm trong năm nay sẽ đóng vai trò là “đầu tàu” thiết lập những cột mốc giá mới, tái định vị hoàn toàn mặt bằng giá trị cho khu vực trung tâm.

Ngược lại, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE, khẳng định tình trạng khan hiếm nguồn cung khu vực trung tâm TPHCM vẫn tiếp diễn. Trong năm 2025, nguồn cung căn hộ mới chỉ dao động khoảng 7.000-8.000 căn. Năm nay, bà dự báo có thể tăng lên khoảng 10.000 căn, nhưng vẫn ở mức thấp và chủ yếu đến từ các giai đoạn tiếp theo của những dự án đã chào bán trước đây, chứ không phải dự án mới.

Phần lớn các dự án mới trong thời gian tới sẽ nằm ngoài khu vực trung tâm, do quỹ đất ngày càng khan hiếm và giá đất tăng cao. Đặc biệt, những chủ đầu tư chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính từ trước sẽ gặp nhiều khó khăn khi chi phí đất tăng mạnh, buộc họ phải tính toán lại bài toán tài chính.