Chị Lan Phương (41 tuổi), chủ căn nhà phố tại phường Đức Nhuận, từng xem đây là tài sản sinh lời an toàn, nay gần như không còn tạo lợi nhuận. Mặt bằng hiện cho thuê hơn 40 triệu đồng mỗi tháng, chỉ đủ trả một phần lãi vay. Sau khi trừ thuế, bảo trì và khấu hao, dòng tiền gần như bằng không.

Trước năm 2022, căn nhà mua hơn 18 tỷ đồng từng cho thuê ổn định 75 triệu đồng mỗi tháng. Sau dịch, giá thuê giảm dần còn 50 triệu đồng rồi thấp hơn nhưng vẫn khó giữ khách. Hợp đồng ngắn hạn, khách liên tục trả mặt bằng vì kinh doanh thua lỗ khiến thời gian nhà trống kéo dài, chi phí sửa chữa, môi giới phát sinh. Từ chỗ tạo thu nhập đều đặn, tài sản này trở thành gánh nặng buộc chủ nhà bù lỗ để giữ.

Không riêng nhà phố, shophouse cũng chung cảnh ngộ. Anh Hoàng Nam (46 tuổi) mua căn shophouse khối đế chung cư khu Đông năm 2019 với giá gần 10 tỷ đồng. Ban đầu chào thuê 40 triệu đồng mỗi tháng không có khách, sau phải hạ còn 32-35 triệu đồng rồi dưới 30 triệu đồng mỗi tháng và chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn. Trong khi đó, mỗi tháng anh vẫn gánh gần 50 triệu đồng tiền lãi vay, phí quản lý, bảo trì và thuế. Sau bốn năm khai thác kém hiệu quả, anh rao bán ngang giá mua nhưng thị trường hầu như không phản hồi.

Với nhiều chủ nhà, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là tìm khách thuê mà là giữ khách. Bà Lê Thị Duyên (phường An Đông, TP HCM) cho biết trong hai năm qua đã bốn lần phải treo biển cho thuê lại nhà phố mặt tiền vì khách trả nhà chỉ sau vài tháng hoạt động. Có trường hợp chấp nhận thuê với giá đã giảm gần 40% so với trước dịch nhưng chưa đầy nửa năm vẫn đóng cửa do doanh thu không đủ bù chi phí. “Giá thuê không còn là rào cản lớn nhất, khó nhất là khách vào rồi nhưng không trụ nổi”, bà nói.

Năm 2025 tiếp tục là giai đoạn thử thách với nhà phố cho thuê khi nhiều chủ sở hữu rơi vào vòng luẩn quẩn: giá mua cao, kỳ vọng dòng tiền lớn nhưng hiệu quả khai thác kéo dài kém khả quan, áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Khi buộc phải bán ra, mức giá thị trường chấp nhận thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến phân khúc này rơi vào trạng thái thanh khoản yếu.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu thuê nhà mặt phố sụt giảm. Giai đoạn 2023-2025, lượng tìm thuê giảm trung bình 20-30% mỗi năm, trong khi giá chào thuê đã hạ 15-20%, thậm chí 25-30% tại nhiều tuyến đường nội thành. Từ vị thế được xem là loại hình “hái ra tiền”, nhà phố dần trở thành phân khúc có biên lợi nhuận mỏng.

Savills Việt Nam cũng ghi nhận mặt bằng nhà phố truyền thống chịu áp lực cạnh tranh lớn từ trung tâm thương mại. Trong khi giá thuê tại trung tâm thương mại vẫn tăng nhờ nhu cầu từ các thương hiệu lớn, tỷ lệ hấp thụ của nhà phố giảm 30-40%, kéo giá thuê đi xuống qua từng năm.

Tỷ suất lợi nhuận vì thế giảm sâu. Trước năm 2020, lợi suất cho thuê nhà phố theo ghi nhận của Biggee, Batdongsan và Nhà Tốt, phổ biến ở mức 6-8% mỗi năm, đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm. Sau dịch Covid-19, mức sinh lời thu hẹp còn 2-3% với nhà phố và 1-2% với shophouse. Đến năm 2025, lợi suất tiếp tục co lại, chỉ còn khoảng 1,5-2% với nhà phố và dưới 1% với shophouse, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu và kém cạnh tranh so với nhiều kênh đầu tư tài chính khác.

Lý giải thực trạng này, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cho rằng phân khúc nhà phố cho thuê đang chịu tác động đồng thời từ sự suy yếu của sức mua và thay đổi hành vi tiêu dùng. Nhóm khách thuê chủ lực như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục đang trong quá trình tái cơ cấu, thu hẹp mạng lưới và tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và xu hướng mua sắm tại các điểm tập trung khiến hiệu quả kinh doanh tại nhà phố suy giảm, trong khi chi phí thuê vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp.

Với loại hình nhà phố thương mại, khó khăn thường xuất phát từ việc định hướng phát triển và khai thác sai ngay từ đầu. Nhiều nhà đầu tư coi đây là tài sản nắm giữ chờ tăng giá, trong khi chủ đầu tư tập trung bán hàng mà ít chú trọng xây dựng mô hình vận hành thương mại. Khi yếu tố kinh doanh không được phát huy, giá trị shophouse thậm chí kém cạnh tranh hơn nhà phố hay biệt thự liền kề.

Bàn về khả năng phục hồi, bà Mai Võ, Trưởng bộ phận Bán lẻ CBRE Việt Nam, cho rằng yếu tố then chốt vẫn là sự phục hồi của tiêu dùng. Với nhà mặt phố, phân khúc này còn dư địa phục hồi nhưng khó quay lại giai đoạn “giá cao, dễ thuê”, mà sẽ vận động theo hướng chọn lọc, gắn chặt với hiệu quả kinh doanh thực tế. Năm 2025, câu chuyện của nhiều chủ nhà phố cho thuê tại TP HCM không còn xoay quanh lợi nhuận, mà là làm sao để giữ dòng tiền không âm.

Theo bà, mặt bằng cần được định giá lại theo sức mua và khả năng khai thác, thay vì neo theo kỳ vọng quá khứ. Lợi thế vị trí không còn đủ nếu khó tiếp cận, thiếu chỗ đậu xe hoặc không phù hợp công năng; việc giảm giá thuê đơn thuần cũng không hiệu quả nếu không đi kèm điều chỉnh mô hình khai thác như hợp đồng linh hoạt, chia sẻ doanh thu hay cho thuê từng phần. Nhà mặt phố cần ưu tiên các ngành đòi hỏi hiện diện vật lý như F&B, y tế, giáo dục, dịch vụ cá nhân hoặc showroom trải nghiệm.

Đối với nhà phố thương mại, bà Mai nhấn mạnh cần định vị đúng bản chất là bất động sản thương mại, gắn với bài toán kinh doanh thực tế từ ngành hàng, quy mô mặt bằng đến lưu lượng khách và dòng tiền. Quản lý vận hành chuyên nghiệp đóng vai trò quyết định, đòi hỏi chủ đầu tư tham gia sâu hơn vào tổ chức không gian và thu hút khách thuê, thay vì mô hình “xây xong rồi bán đứt”. Khi có chiến lược vận hành rõ ràng và giá thuê phù hợp sức mua, giá trị thương mại được khôi phục sẽ là nền tảng để giá trị tài sản tăng lên tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này.

“Một khi giá trị thương mại của nhà phố được cải thiện, giá trị tài sản mới có thể tăng tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này”, bà Mai nhấn mạnh.

Phương Uyên

Chiều 14/1, tại xóm 5 Nam Lĩnh, xã Đại Huệ, trước đây thuộc huyện Nam Đàn, con đường bê tông dẫn vào khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh không còn xe cộ qua lại. Hai bên là ruộng trũng bỏ không, cỏ mọc xen bùn nước. Khung cảnh này trái ngược một tuần trước, khi ôtô nối hàng dài, liên tục ra vào để mua đất đấu giá.

Khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh nằm giữa cánh đồng rộng, gồm 55 lô đất ở, diện tích mỗi lô 248-309 m2. Đầu tháng 12/2025, khu đất này được đưa ra đấu giá, có 53 lô trúng với giá từ 2 tỷ đồng trở lên, trong đó lô cao nhất hơn 3,2 tỷ đồng.

Cơn sốt đất đấu giá ở xã Đại Huệ xuất hiện đầu tháng 1, sau khi lan truyền thông tin một doanh nghiệp đề xuất tỉnh Nghệ An xây khu công nghiệp tại đây. Mỗi lô đất đấu giá khi đó được môi giới đẩy giá tăng khoảng một tỷ đồng so với trước.

Bà Tiến, 52 tuổi, trú phường Trường Vinh, làm nghề môi giới bất động sản, cho biết đã dừng việc tìm mua, gom đất tại Rú Cụp – Nam Lĩnh. “Giá bị đẩy lên quá nhanh, trong khi thông tin quy hoạch chưa rõ ràng. Khách hỏi ngày càng ít, không ai dám xuống tiền nên chúng tôi rút hết”, bà Tiến nói, cho hay hiện chỉ theo dõi thị trường từ xa.

Ông Bảo, một môi giới tự do từng có mặt liên tục tại khu đấu giá trong những ngày cao điểm đầu tháng 1, cho biết nhóm môi giới từ các phường trước đây thuộc TP Vinh và các địa bàn lân cận đã rời đi sang vùng khác tìm lô đất mới đầu tư. Theo ông Bảo, phần lớn các giao dịch trước đó chỉ mang tính “lướt cọc”, ăn theo thông tin quy hoạch. “Khi rủi ro tăng lên, nếu giữ hàng là kẹt vốn ngay”, ông nói.

Anh Nguyễn Hồng Quân, một môi giới bất động sản lâu năm ở Nghệ An, cho rằng giao dịch tại khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh chủ yếu là hoạt động “lướt sóng” giữa các nhà đầu cơ. Khu vực này không có nhu cầu ở thực, vị trí không thuận lợi, hạ tầng khu công nghiệp chưa đủ lực để tạo giá trị đầu tư. Khác với một số khu đất gần TP Vinh (cũ) có giao thông thuận tiện, có thể xây nhà trọ, nhà nghỉ phục vụ người lao động, Rú Cụp thiếu nền tảng để hình thành giá trị sử dụng thực.

Theo anh Quân, khu đất vừa xảy ra hiện tượng “sốt” gần như chưa có hạ tầng, xung quanh là đồng ruộng, giáp núi, dân cư thưa thớt nên giá trúng đấu giá từ 2 đến hơn 3 tỷ đồng mỗi lô hồi tháng 12/2025 đã vượt xa giá trị thực.

“Đây là đầu cơ, chứ không phải đầu tư”, anh Quân nói, cho hay khi “sóng” không có thật, môi giới rút lui, nhà đầu cơ không thể lướt sóng nên bỏ cọc. Trong khi ở những nơi hạ tầng đã hình thành, đầu cơ vẫn đan xen với đầu tư, tại xã Đại Huệ, mức giá quá cao và bất thường khiến thị trường nhanh chóng nguội lạnh.

Sự hạ nhiệt của thị trường diễn ra trong bối cảnh các cơ quan chuyên môn của tỉnh Nghệ An bày tỏ quan điểm thận trọng với đề xuất khảo sát khu công nghiệp tại khu vực liên quan đến không gian Khu du lịch quốc gia Kim Liên. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho rằng Kim Liên là điểm du lịch đặc biệt quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước, việc bố trí khu công nghiệp quy mô lớn có thể tác động đến không gian văn hóa, lịch sử, môi trường và cảnh quan.

Ông Nguyễn Đình Thế, Phó chủ tịch xã Đại Huệ, cho biết khu vực doanh nghiệp đề xuất khảo sát với diện tích hơn 331 ha trên địa bàn xã Kim Liên có liên quan trực tiếp đến ranh giới và không gian nghiên cứu của hồ sơ Khu du lịch quốc gia Kim Liên, đồng thời có khả năng chồng chéo với các quy hoạch, quyết định đã được Chính phủ phê duyệt.

Trong khi đó, đến nay người trúng đấu giá tại khu đất Rú Cụp – Nam Lĩnh vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các giao dịch phát sinh thời gian qua chủ yếu là mua bán “trao tay”, dựa trên quyết định trúng đấu giá hoặc hình thức “lướt cọc”.

Trước diễn biến trên, UBND xã Đại Huệ đã phát đi thông báo cảnh báo rủi ro sốt đất, khuyến nghị người dân và nhà đầu tư thận trọng, kiểm chứng thông tin quy hoạch tại cơ quan chức năng, chỉ thực hiện giao dịch khi pháp lý đầy đủ.

Chính quyền địa phương cho rằng các cơn sốt đất theo thông tin quy hoạch từng xuất hiện ở nhiều nơi và thường để lại hệ lụy khi thị trường hạ nhiệt, khi không ít nhà đầu tư mua vào ở vùng giá cao rồi phải chôn vốn hoặc cắt lỗ.

Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên rộng hơn 205 ha, nằm trên địa bàn xã Kim Liên, là quần thể không gian văn hóa, lịch sử gắn với quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khu vực này được xác định là điểm du lịch đặc biệt quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước, định hướng phát triển theo mô hình du lịch văn hóa – lịch sử, ưu tiên bảo tồn không gian di sản, cảnh quan và môi trường.

Đức Hùng

Báo cáo nghiên cứu thị trường nhà ở TP HCM của JLL mới đây cho biết, giá sơ cấp nhà liền thổ trong quý IV/2025 đạt trung bình 8.033 USD mỗi m2 (hơn 210 triệu đồng), giảm 48,5% so với quý trước và gần 53% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ rổ hàng mới của dự án tại Cần Giờ có mức giá thấp hơn đáng kể so với mặt bằng 350-450 triệu đồng mỗi m2 của các dự án lớn trước đó, nên đã kéo mặt bằng giá chung toàn thị trường hạ nhiệt.

Rổ hàng tại Cần Giờ cũng góp phần đưa nguồn cung nhà liền thổ trong quý vừa qua lên 3.400 căn, tăng gấp 17 lần so với quý trước. Lượng tiêu thụ ghi nhận mức tăng đột biến, với hơn 2.000 căn được hấp thụ, cao nhất kể từ năm 2022 đến nay. Động lực chính đến từ số lượng lớn giao dịch sơ cấp tại dự án này.

Diễn biến tương tự được ghi nhận trong báo cáo của CBRE Việt Nam. Theo đó, giá sơ cấp nhà liền thổ TP HCM trong quý IV/2025 đạt trung bình khoảng 190 triệu đồng mỗi m2, giảm gần 39% so với cùng kỳ năm trước. Sự điều chỉnh này xuất phát từ việc các dự án mở bán trong quý chủ yếu nằm ở khu vực vùng ven, xa trung tâm, với mặt bằng giá thấp hơn đáng kể so với mức bình quân của thị trường.

Bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, đánh giá việc xuất hiện rổ hàng mới với mức giá cạnh tranh hơn đang tạo ra tác động hai chiều lên thị trường nhà liền thổ TP HCM. Một mặt, nguồn cung này góp phần giảm bớt tình trạng khan hiếm kéo dài và làm chậm lại đà tăng giá liên tục của phân khúc vốn luôn ở mức cao trong nhiều năm qua. Mặt khác, sự điều chỉnh về giá cũng đang mở rộng biên độ tiếp cận cho thị trường, khi thu hút thêm nhóm nhà đầu tư mới và người mua có nhu cầu ở thực, thay vì chỉ tập trung vào một nhóm nhỏ nhà đầu tư sở hữu tiềm lực tài chính lớn.

Theo bà Dung, trong bối cảnh mặt bằng giá nhà liền thổ tại khu vực nội đô đã bị đẩy lên quá cao, việc các dự án mới dịch chuyển ra vùng ven với mức giá hợp lý hơn là xu hướng tất yếu của thị trường. Sự dịch chuyển này không chỉ giúp phân bổ lại nhu cầu theo không gian đô thị, mà còn tạo điều kiện để thị trường phát triển bền vững hơn, tránh tình trạng tăng giá cục bộ kéo dài. Khi người mua có thêm lựa chọn về giá và vị trí, thanh khoản của thị trường cũng được cải thiện theo hướng lành mạnh hơn.

Bà Dung cũng cho rằng các dự án có vị trí kết nối tốt, pháp lý rõ ràng và được phát triển bởi những chủ đầu tư uy tín sẽ vẫn giữ được sức hút, ngay cả trong bối cảnh mặt bằng giá chung có xu hướng điều chỉnh. Ngược lại, các dự án thiếu lợi thế về hạ tầng hoặc có giá bán neo cao so với giá trị thực sẽ đối mặt áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Tuy vậy, áp lực cạnh tranh từ nguồn cung giá mềm đang buộc nhiều dự án nhà liền thổ hiện hữu tại TP HCM phải điều chỉnh chính sách bán hàng. Không ít chủ đầu tư đã đẩy mạnh kích cầu cuối năm thông qua các chương trình chiết khấu cao và phương thức thanh toán linh hoạt nhằm gia tăng sức mua.

Cụ thể, Van Phuc Group áp dụng mức chiết khấu lên đến 28% cho giỏ hàng 30 căn nhà phố và shophouse tại Khu đô thị Vạn Phúc City; khách hàng thanh toán nhanh được hưởng thêm ưu đãi tương ứng. An Gia triển khai mức chiết khấu 18,5% cho các căn nhà phố thương mại tại dự án The Gió Riverside. Một dự án nhà thấp tầng tại khu Đông cũng áp dụng chiết khấu lên đến 20% cho rổ hàng biệt thự thanh toán nhanh trong tháng 1. Ngay cả dự án có mặt bằng giá thấp như Vinhomes Green Paradise Cần Giờ cũng đưa ra mức chiết khấu 8-10%, cùng chính sách thanh toán kéo dài gần hai năm.

Theo bà Phan Thị Ánh Đào, Trưởng phòng Cấp cao, Bộ phận Tư vấn và Nghiên cứu JLL Việt Nam, những diễn biến trong quý cuối năm 2025 cho thấy thị trường nhà ở TP HCM đang bước vào một chu kỳ mới với nhiều tín hiệu tích cực. Sức cầu không chỉ hồi phục mà còn tập trung rõ nét vào các dự án có pháp lý hoàn chỉnh, giá bán phù hợp và được phát triển bởi chủ đầu tư uy tín.

Đáng chú ý, các chính sách thanh toán giãn theo tiến độ xây dựng giúp giảm đáng kể áp lực dòng tiền, qua đó thu hút nhóm nhà đầu tư có quy mô vốn nhỏ hơn, với kỳ vọng tăng trưởng từ các dự án hạ tầng trong tương lai. “Người mua vẫn thể hiện nhu cầu cao với các dự án có pháp lý minh bạch, tiềm năng khai thác thương mại và khả năng thanh khoản tốt”, bà Đào nhận định.

Dự báo về thị trường năm nay, JLL Việt Nam cho biết TP HCM được kỳ vọng duy trì đà tăng trưởng với nguồn cung khoảng 4.500 căn nhà liền thổ. Các dự án đại đô thị quy mô lớn như Vinhomes Green Paradise Cần Giờ và Khu đô thị Đại học Quốc tế Berjaya sẽ đóng vai trò nguồn cung chủ lực, giải cơn khát nhà liền thổ và giúp ổn định mặt bằng giá đang quá cao của TP HCM mấy năm qua.

Cùng quan điểm, CBRE Việt Nam dự báo diễn biến giá nhà liền thổ tại TP HCM trong thời gian tới vẫn sẽ tiếp tục phụ thuộc lớn vào cơ cấu nguồn cung mới. Khi nguồn cung chủ lực trong hai năm tới vẫn tập trung tại các khu vực vùng ven như Cần Giờ và Hóc Môn (cũ), giá nhà liền thổ tại đây có thể giảm khoảng 9% so với hiện tại. Ngược lại, với các thị trường lân cận như Bình Dương (cũ), Tây Ninh và Đồng Nai, CBRE dự báo giá nhà sẽ tăng 13-21% nhờ tác động của bảng giá đất mới và hiệu ứng sáp nhập.

Phương Uyên