Theo báo cáo Main Streets Across the World 2025 do Cushman & Wakefield công bố, Đồng Khởi xếp thứ 17 trong các tuyến phố có giá thuê mặt bằng bán lẻ cao nhất thế giới năm ngoái. Mức thuê trung bình năm tại đây khoảng 346 USD mỗi foot vuông (tương đương 3.700 USD một m2), giảm 6% so với năm trước đó.

Dù giá thuê mặt bằng giảm, tuyến đường này vẫn thuộc nhóm đắt đỏ toàn cầu và là một trong số ít đại diện Đông Nam Á góp mặt trong top 20. Việc lùi hai bậc so với năm 2024 (xếp thứ 15) cho thấy sự dịch chuyển nhẹ trong bối cảnh thị trường bán lẻ quốc tế đang phân hóa.

Xét riêng khu vực châu Á – Thái Bình Dương (APAC), Đồng Khởi xếp thứ 16 về giá thuê mặt bằng bán lẻ. Phố Tràng Tiền (Hà Nội) ở vị trí thứ 18, với giá thuê bình quân năm 312 USD mỗi foot vuông (khoảng 3.360 USD một m2). Mức này giảm khoảng 7% so với cùng kỳ 2024.

Các vị trí này đặt hai đại diện của Việt Nam đứng sau các thị trường truyền thống có giá thuê đắt đỏ như Ginza (Tokyo), Tsim Sha Tsui (Hong Kong) hay Pitt Street Mall (Sydney).

Cũng theo báo cáo của Cushman & Wakefield, giá thuê bán lẻ toàn cầu năm qua đắt thêm trung bình 4,4%. Khu vực APAC có mức tăng thấp hơn do tái cân bằng sau giai đoạn phục hồi mạnh hậu Covid-19.

Riêng tại TP HCM, nguồn cung mặt bằng hạng sang ở trục trung tâm gần như không được bổ sung mới, trong khi các thương hiệu quốc tế vẫn tìm vị trí đẹp để mở rộng hoạt động. Sự mất cân đối cung – cầu này từng khiến giá thuê tại Đồng Khởi (nơi tập trung nhiều thương hiệu thời trang, đồng hồ, trang sức…) neo ở ngưỡng rất cao trong nhiều năm. Do đó, mức giảm của năm 2025 được xem là bước “hạ nhiệt” cần thiết, phản ánh việc các chủ nhà đã linh hoạt hơn về giá và điều khoản thuê để duy trì tỷ lệ lấp đầy.

Dữ liệu từ chuyên trang Batdongsan cũng cho biết giá thuê mặt bằng tại các tuyến phố trung tâm TP HCM luôn ở mức cao. Tính tới cuối tháng 1, giá chào thuê tại Đồng Khởi dao động 235-600 triệu đồng một tháng. Mức này tăng hơn 43% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng thấp hơn đáng kể giai đoạn đỉnh 1,1 tỷ đồng một tháng hồi tháng 4/2024.

Theo Cushman & Wakefield, các vị trí dẫn đầu thế giới tiếp tục thuộc về những tuyến phố biểu tượng như Via Montenapoleone (Milan), New Bond Street (London) và Upper Fifth Avenue (New York), với mức giá thuê cao gấp nhiều lần so với Đồng Khởi. Tuy vậy, việc một tuyến phố tại Việt Nam duy trì hiện diện trong nhóm đắt đỏ nhất thế giới cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của TP HCM trong mạng lưới bán lẻ khu vực Đông Nam Á.

Phương Uyên

Một khu căn hộ mới hơn 300 căn tại khu đô thị ở Hà Đông vừa ra hàng cuối tháng 12 đã nhanh chóng được thông báo “cháy hàng”. Anh Tuấn, một nhà đầu tư ngụ ở phường Dương Nội, cho hay dù “chầu chực đêm hôm” cũng không lấy được suất mua nên chuyển sang thị trường thứ cấp.

Hỏi quỹ căn hai phòng ngủ, anh được môi giới chào giá 13-15 tỷ đồng cho căn hộ diện tích 111-135 m2, tùy vị trí. Một số căn diện tích 265 m2 có giá bán hơn 30 tỷ đồng, tương đương 114 triệu đồng mỗi m2. Dù được báo hết hàng ngay sau khi mở bán, anh Tuấn cho hay vẫn có thể lấy được suất mua nếu chấp nhận trả mức chênh 2-4 tỷ đồng tùy loại căn. Khoản này sẽ trả riêng cho chủ nhà mà không ghi trong hợp đồng.

Môi giới cho hay một số căn là “suất ngoại giao” từ cán bộ, nhân viên làm việc tại công ty chủ đầu tư. Ngoài khoản chênh, khách hàng sẽ phải chấp nhận giao dịch bằng giấy viết tay và lập vi bằng bởi chủ đầu tư giới hạn điều kiện chuyển nhượng của nhóm khách mua nội bộ. Khách mua cũng có thể chọn quỹ căn bán lại từ cư dân tại khu đô thị song mức chênh cũng dao động vài tỷ cho một căn.

“Dù đã xác định mất tiền chênh mới lấy được căn, tôi không nghĩ khoản này cao như vậy nên bỏ ý định đầu tư tại dự án này”, anh Tuấn nói và cho biết môi giới vẫn liên tục giục hàng không có nhiều, chậm chân sẽ mất cơ hội.

Tình trạng khan hiếm nguồn cung sơ cấp khiến người mua phải chấp nhận các khoản “phí chênh” không chính thức từ vài trăm đến cả tỷ đồng cho chủ suất mua, ngày càng trở nên phổ biến tại Hà Nội. Bởi thời gian qua, phần lớn dự án chung cư mới ra mắt đều được quảng cáo “cháy hàng” trong thời gian ngắn khiến người mua lo sợ bỏ lỡ cơ hội sở hữu một tài sản sinh lời cao.

Đầu tháng 12, hai tòa tháp căn hộ nằm ở Đan Phượng cũng được thông báo “cháy hàng” một tòa sau 60 phút ra mắt. Phân khu này có tổng cộng hơn 600 căn, được quảng cáo là khu cao tầng duy nhất trong dự án.

Thùy Trang, môi giới tại đại lý F1 của dự án, cho biết quỹ căn hai phòng ngủ tại đây dao động 6,4-6,6 tỷ đồng. Vì đã “cháy hàng”, người mua cần trả chênh 500-600 triệu đồng mua lại từ khách trước. Trang cho hay nhiều khách không mua được trực tiếp chủ đầu tư sẵn sàng trả chênh cao hơn để sở hữu căn có vị trí “hoa hậu”. “Càng chậm trễ khoản chênh sẽ càng cao hơn do sóng thị trường dâng cao”, môi giới này cho hay.

Tình trạng sàn giao dịch và môi giới ôm hàng đẩy giá đã được Bộ Xây dựng nêu ra trong báo cáo về giá bán bất động sản gửi Văn phòng Chính phủ. Bộ cho biết tại các dự án bất động sản, giá nhà ở một số sàn bị môi giới đẩy lên cao để thu “tiền chênh”. Chi phí hoa hồng các chủ đầu tư bỏ ra cho sàn giao dịch khoảng 2-3% giá bán. Tuy nhiên, bên sàn và môi giới thường “cộng thêm giá” khi giao dịch với khách hàng. Số tiền chênh này không cố định mà phụ thuộc sức nóng của thị trường, có thể 5-20% giá bán.

Theo khảo sát của VnExpress, tại nhiều dự án từng là “điểm nóng”, nhà đầu tư lướt sóng bắt đầu thoát hàng, chấp nhận giảm tiền chênh. Tại phân khu 4 tòa trong đại đô thị phía đông Hà Nội, nhiều căn hộ đã được thanh toán 15% bắt đầu giảm giá chênh từ 400-500 triệu còn 100-200 triệu. Một số căn diện tích lớn giá 8-10 tỷ đồng thậm chí được chủ bán bằng giá hợp đồng vì áp lực thanh toán theo tiến độ, họ không thể đóng tiền cho đợt tiếp theo.

Tương tự với dự án có ba tòa cao 45 tầng trong đại đô thị phía bắc, nhà đầu tư liên tiếp hạ giá bán từ vài trăm đến nửa tỷ đồng cho một căn hộ dù mới vào tiền được đợt đầu. Tình cảnh này khác biệt với vài tháng trước khi những khách mua này phải “giành giật” để có quyền chọn mua căn hộ, chấp nhận trả chênh hàng trăm triệu cho đại lý.

Theo một khảo sát môi giới gần đây của kênh Batdongsan, khoảng 17% đáp viên cho biết lượng giao dịch trong quý IV giảm mạnh hơn một nửa so với quý III. Với phân khúc chung cư, 19% môi giới chia sẻ lượng giao dịch có chiều hướng suy giảm.

Ghi nhận diễn biến trên, ông Nguyễn Chí Thanh, Tổng giám đốc Công ty Cao ốc quốc tế Hồ Tây, cho biết khoản chênh xuất hiện khi lượng booking cho một giỏ hàng sắp ra mắt quá nhiều, vượt qua lượng căn sẵn có. Trong khi một dự án có hàng chục đại lý, mỗi đợt ra hàng chỉ vài trăm căn, đẩy số căn về mỗi đơn vị càng ít. Thực tế này khiến khách mua qua sàn lúc nào cũng được quảng cáo “hàng khan hiếm, booking cao gấp nhiều lần”. Lúc này, khoản chênh được tung ra tạo tâm lý chênh càng lớn cho thấy hàng càng hiếm, nhà đầu tư “lướt sóng” có thể thu lợi nhuận cao trong thời gian ngắn.

Cùng quan điểm, ông Lê Quốc Kiên, chuyên gia tư vấn bất động sản, cho rằng lượng booking lớn, khoản chênh cao chưa chắc phản ánh nhu cầu thực sự của thị trường. Chiêu trò này được tung ra để tạo tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ) với giỏ hàng mới, thúc đẩy các giao dịch sang tay trong thời gian ngắn. Theo ông, tình trạng này ngày càng phổ biến và lan rộng từ thị trường phía bắc đến cả phía nam, tiềm ẩn nguy cơ gây méo mó thị trường. Trong khi rủi ro lớn nhất thuộc về người mua sau bởi tiền chênh phần lớn là “khoản trả ngoài, không được ràng buộc về pháp lý”.

Trong bối cảnh dự án mới liên tiếp ra mắt, các chuyên gia dự báo nhóm nhà đầu tư “lướt sóng” sẽ gặp áp lực thanh khoản lớn. Bởi khi thị trường có nhiều lựa chọn với đa dạng phân khúc sản phẩm, tâm lý FOMO vì cung khan hiếm không còn khiến nhóm này khó tìm được khách hàng mới để sang tay.

Hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết Hà Nội có thể đón 11.100 căn hộ mới trong quý IV, nâng tổng số căn mở bán trong năm nay vượt 32.300 căn, cao hơn mức đỉnh năm ngoái. Trong giai đoạn 2026-2027, thị trường có thể tiếp tục đón hơn 33.000 căn hộ mới mỗi năm. Nguồn cung mới đa dạng hơn về vị trí giúp phân khúc giá 50-60 triệu đồng một m2 dần quay trở lại.

Tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Bộ Xây dựng mới đây, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Việt Hùng cũng nhìn nhận giá nhà đất có xu hướng tăng dần theo năm nhưng “chưa phản ánh đúng giá trị thực” do còn hiện tượng găm hàng, nâng giá, đầu cơ, gây mất cân đối cung – cầu. Trong năm sau, cơ quan này sẽ nghiên cứu, kiến nghị sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Giải pháp này được kỳ vọng góp phần kéo giảm giá nhà trong bối cảnh thị trường nhà ở liên tục tăng nóng thời gian qua.

Ngọc Diễm

Chia sẻ tại Diễn đàn Bất động sản Vùng Động lực phía Nam lần thứ nhất do Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam (VIRES) tổ chức mới đây, ông Dương Long Thành, nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Thắng Lợi Group, cho biết hơn mười năm trước, doanh nghiệp từng bán một căn nhà tại Bến Cát (Bình Dương cũ) với giá khoảng 300 triệu đồng. Khi đó, thu nhập bình quân của công nhân, viên chức dao động 7 triệu đồng mỗi tháng, tức họ có thể tích lũy trong 5-6 năm là có thể mua nhà.

Đến nay, theo ông, nhu cầu mua ở thực vẫn chiếm 70-80% toàn thị trường, song tốc độ tăng giá nhà vượt xa tăng trưởng thu nhập của người lao động. Điều này đang tạo khoảng cách lớn về khả năng tiếp cận nhà ở của nhiều người.

“Suốt một thập kỷ qua, thu nhập bình quân tăng 6-8% mỗi năm, trong khi giá nhà leo thang 12-20% một năm khiến người mua ngày càng đuối sức”, ông nói.

Số liệu của CBRE cũng cho thấy sau 10 năm, giá nhà bình quân của TP HCM tăng khoảng 2,9 lần (từ 30 triệu lên 86 triệu đồng một m2). Trong khi đó, thu nhập bình quân của người lao động tăng khoảng 1,5 lần sau một thập kỷ (theo Tổng cục Thống kê). Như vậy, tốc độ tăng giá nhà nhanh gần gấp đôi so với tăng thu nhập.

Nghiên cứu mới đây của One Mount Group cũng chỉ ra rằng một gia đình có thu nhập 200 triệu đồng mỗi năm cần tích lũy hơn 36 năm mới mua được căn hộ thương mại 2 phòng ngủ, chưa gồm phí tính thêm. Hiện 54% hộ gia đình tại Hà Nội và TP HCM có thu nhập dưới 200 triệu đồng mỗi năm, nghĩa là phần lớn gần như không thể mua nhà nội thành.

Một trong những nguyên nhân chính theo ông Thành là nguồn cung chủ yếu thuộc phân khúc cao cấp, căn hộ diện tích lớn, vật liệu xây dựng đắt đỏ. Áp lực giá nhà tăng còn cộng hưởng từ chi phí đầu vào cao (pháp lý, thuế, đơn giá đất, chi phí xây dựng và lãi suất vay).

“Đây không phải vướng mắc riêng lẻ, mà là bài toán của toàn thị trường. Nếu nó không được tháo gỡ, giấc mơ an cư của nhiều người lao động sẽ còn xa hơn nữa”, ông Thành nhìn nhận.

Tình trạng giá nhà đắt đỏ cũng được phản ánh trong số liệu báo cáo của Bộ Xây dựng vừa công bố. Theo đó, quý III, Bộ ghi nhận giá trung bình mỗi m2 của thị trường đạt 78 triệu đồng, hơn 30% nguồn cung mới trên 100 triệu đồng. Tại TP HCM, giá bình quân khoảng 91 triệu đồng một m2, nhiều dự án trung tâm chạm 120-150 triệu đồng/m2.

Tương tự, CBRE và Knight Frank cho biết 60% căn hộ mới tại TP HCM có giá trên 100 triệu đồng mỗi m2; nguồn cung nhà giá rẻ gần như biến mất khi rổ hàng còn lại đa số trên 60 triệu đồng một m2.

Trong khi đó, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, thu nhập bình quân của người lao động 9 tháng đầu năm đạt 8,3 triệu đồng mỗi tháng, tăng 10% so với cùng kỳ. Lao động đô thị đạt khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 120 triệu đồng mỗi năm. Điều này đồng nghĩa mỗi lao động làm việc trong một năm chỉ mua được khoảng 1 m2 nhà (chưa kể chi phí sinh hoạt, tích lũy hay tài chính khác). Sau 5 năm, thu nhập bình quân tăng thêm chỉ 2 triệu đồng, trong khi giá nhà tăng trung bình 10-15 triệu đồng mỗi m2.

Ông Lê Như Thạch, Chủ tịch HĐQT Bcons Group, đánh giá Việt Nam hiện có hơn 53 triệu người trong độ tuổi lao động, tốc độ đô thị hóa hơn 41%, dòng người đổ về các thành phố lớn kéo nhu cầu nhà ở tăng mạnh. Người mua ngày nay ưu tiên pháp lý minh bạch, giá trị sử dụng thực, chi phí vận hành hợp lý và khả năng thanh khoản tốt. Tuy vậy, thực tế thị trường lại cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa nhu cầu và năng lực sở hữu.

Theo ông Thạch, khi nguồn cung tiến gần 40 triệu căn, thị trường có thể bước vào chu kỳ bão hòa, do đó nâng khả năng tiếp cận nhà ở ngay từ hiện tại trở thành nhiệm vụ trọng tâm.

Để cân bằng giữa bài toán chi phí và lợi nhuận nhằm hướng thị trường phát triển nhà ở phù hợp thu nhập, ông Thạch cho rằng giải pháp nằm ở cách phát triển sản phẩm. Ông dẫn kinh nghiệm quốc tế cho thấy để kéo giá nhà về ngưỡng dễ tiếp cận, doanh nghiệp phải tối ưu diện tích và công năng.

Theo ông, người mua quan tâm tổng chi phí sở hữu hơn là giá mỗi m2. Do đó, việc phát triển căn hộ diện tích nhỏ, đầy đủ công năng giúp giảm áp lực tài chính ban đầu. Để giữ giá trong ngưỡng dễ tiếp cận, doanh nghiệp có thể tự triển khai đồng bộ từ thiết kế, thi công đến quản lý dự án và vận hành, giảm phát sinh chi phí trung gian. Dù vậy, việc này cũng đối mặt rủi ro về bộ máy và chi phí vận hành nếu dự án không liên tục.

Ông Dương Long Thành cho rằng ngoài nỗ lực của doanh nghiệp, nhà nước cần có chính sách để kích hoạt nguồn cung vừa túi tiền, cải cách thủ tục và giảm chi phí, có cơ chế hỗ trợ người mua nhà lần đầu. Khi thủ tục pháp lý được rút gọn, chi phí và rủi ro giảm, dư địa hạ giá nhà sẽ rộng hơn.

Ông này cũng nhấn mạnh thị trường cần quay về giá trị cốt lõi – nhà để ở, không chỉ để đầu tư. Điều này đòi hỏi sự đồng bộ từ quy hoạch, chính sách đến phát triển sản phẩm. Ở địa phương, mô hình đô thị nén – bán kính di chuyển 15 phút – được xem là hướng đi giúp tăng tiếp cận nhà ở, trong bối cảnh căn hộ cao tầng dần thay thế nhà thấp tầng tại các đô thị lớn.

Phương Uyên