Thời gian qua, mua bán sáp nhập bất động sản liên quan đến khối ngoại lộ diện nhiều thương vụ lớn, chủ yếu đến từ nhà đầu tư châu Á. Đơn cử, UOA Group, tập đoàn bất động sản lớn của Malaysia, đã chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất ‘vàng’ tại phường Tân Định, TP HCM. Một nhà đầu tư khác đến từ Malaysia là Skyworld cũng chi khoảng 34 triệu USD để mua lại quỹ đất hơn 9.400 m2 ở khu vực phường Lái Thiêu. Doanh nghiệp có kế hoạch xây chung cư cao cấp 40 tầng với hơn 1.200 sản phẩm.

Tại diễn đàn về mua bán sáp nhập mới đây, đại diện Gamuda Land Việt Nam cho biết đơn vị đã hoàn tất 6 thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) thông qua hợp tác hoặc nhận chuyển nhượng dự án từ các doanh nghiệp địa phương. Hồi tháng 5, doanh nghiệp mua thêm quỹ đất ở Hải Phòng để xây chung cư đồng thời mở rộng tìm kiếm quỹ đất sạch tại Đồng Nai, Tây Ninh và Hưng Yên. Đến nay, đại gia đến từ Malaysia đã đầu tư hơn 5 tỷ USD và dự kiến rót thêm hàng tỷ USD vào Việt Nam.

Bên cạnh các nhà đầu tư ngoại, thị trường M&A bất động sản còn chứng kiến nhiều thương vụ quy mô lớn từ nhóm trong nước, tập trung vào nhà ở cao cấp, khu đô thị, nghỉ dưỡng và bất động sản công nghiệp. Một số thương vụ nổi bật như CapitaLand Tower bỏ ra gần 685 triệu USD mua lại khu phức hợp số 2, quy mô 154 ha tại dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ từ Công ty cổ phần đô thị du lịch Cần Giờ. Trong khi đó SonKim Land hoàn tất thâu tóm khu đất vàng gần 10 ha trên trục Mai Chí Thọ – nơi từng triển khai dự án Saigon Broadway do Novaland làm chủ đầu tư.

Ở phân khúc nghỉ dưỡng, hai công ty liên quan đến MIK Group đã mua gần 99 triệu cổ phiếu VCR, trở thành cổ đông lớn của chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina. Đây là dự án trọng điểm của Vinaconex ITC từ khi lên sàn vào năm 2010 nhưng vẫn trong trạng thái đình trệ sau nhiều năm.

Tiếp nối đà khởi sắc từ 2025, thị trường mua bán sáp nhập bất động sản được dự báo sôi động trong năm nay. Ông Michael Piro, Tổng giám đốc Indochina Capital, cho biết chính sách pháp lý thông thoáng là yếu tố thúc đẩy thị trường, điển hình là Nghị quyết 171 cho phép nhà đầu tư mở rộng loại đất làm dự án nhà ở thương mại. Cùng với đó, chính sách tiền tệ ổn định với mức lãi suất cho vay trung bình 7-9%, thấp hơn so với giai đoạn những năm trở lại đây, đã tạo ra môi trường thuận lợi cho việc tiếp cận vốn.

“Lãi suất ưu đãi không chỉ giúp cân bằng khả năng cạnh tranh giữa nhà đầu tư trong nước và quốc tế mà còn khuyến khích dòng vốn dài hạn đổ vào thị trường địa ốc”, ông Michael cho hay.

Ngoài ra, nhu cầu tái cấu trúc doanh nghiệp cũng đóng vai trò then chốt thúc đẩy thị trường M&A. CEO Indochina Capital cho biết nhiều công ty trong nước từng đối mặt thách thức thanh khoản và nợ xấu tích tụ từ giai đoạn tăng trưởng “nóng” 2020-2022, buộc họ tìm kiếm các giải pháp M&A để tái tổ chức tài chính và hoàn thiện pháp lý dự án.

Cùng quan điểm, bà Trịnh Thị Kim Liên, Giám đốc kinh doanh của Dat Xanh Services, cho hay nhiều chủ đầu tư đã đi qua giai đoạn tái cấu trúc và đang bước sang nhịp triển khai dự án. Khi các vướng mắc pháp lý dần được tháo gỡ, họ chủ động tìm kiếm quỹ đất thông qua M&A. Diễn biến này thúc đẩy nguồn cung ngày càng dồi dào và tiếp tục tăng trưởng trong giai đoạn đầu năm 2026.

Ngoài phân khúc nhà ở, bất động sản nghỉ dưỡng, khách sạn và công nghiệp tiếp tục là điểm sáng, thu hút nhiều nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Ông Michael Piro đánh giá tỷ suất sinh lời đầu tư khách sạn đạt khoảng 6-7,5% trong năm 2025, tiến gần hơn mức kỳ vọng lợi nhuận 8-9% của các nhà đầu tư. Việc tháo gỡ các nút thắt pháp lý tồn tại lâu năm cũng khuyến khích dòng vốn trong và ngoài nước, khôi phục niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ sự phục hồi bền vững của phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng – khách sạn.

Cùng với đó, bất động sản công nghiệp duy trì sức hút dòng vốn FDI khi nhiều nhà đầu tư ngoại đẩy mạnh mở rộng quỹ đất, phát triển dự án. Thời gian qua, hàng loạt dự án trọng điểm như cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi (Hà Nội – nối Bắc Ninh, Hưng Yên), sân bay quốc tế Gia Bình (Bắc Ninh) và tuyến đường sắt cao tốc Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đang được thúc đẩy triển khai, tạo kết nối liên vùng và quốc tế. Cải cách hành chính và trao quyền phê duyệt cho địa phương cũng giúp rút ngắn đáng kể tiến độ dự án. Đây là yếu tố tăng cường sức hút với doanh nghiệp sở hữu tài sản lớn và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các chuyên gia cho rằng triển vọng M&A bất động sản 2026 khá tích cực, nhờ loạt động lực quan trọng như việc cải tiến Luật Đất đai và thủ tục đầu tư, thị trường trái phiếu minh bạch hơn cùng làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng tiếp tục kéo dòng vốn vào vật liệu, công nghiệp và sản xuất xuất khẩu.

Công ty kiểm toán KPMG Việt Nam dự báo dòng vốn ngoại duy trì sự hiện diện mạnh mẽ, đặc biệt từ Singapore, Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc – nhóm dẫn dắt nhiều thương vụ lớn nhất trong năm qua. Các thương vụ lớn có thể tiếp tục tập trung vào bất động sản, vật liệu, tài chính và y tế. Một số thương vụ trị giá 1-1,5 tỷ USD đang trong giai đoạn hoàn tất, dự kiến tạo cú hích mới cho giai đoạn 2026-2027.

Ngọc Diễm

Quốc hội mới đây đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Một trong những nội dung quan trọng là cho phép người dân khi chuyển mục đích từ đất ao vườn, đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30-50% phần chênh lệch giá đất, thay vì 100% như quy định hiện hành. Mức thu này được kỳ vọng giảm đáng kể rào cản tài chính cho người dân có nhu cầu “lên thổ cư”.

Theo chuyên gia, chính sách mới thực chất là áp dụng lại công thức tính cũ trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, giúp giảm sốc chi phí chuyển đổi cho người dân. Tuy nhiên, mức phí này vẫn cao với nhiều gia đình xét trên mặt bằng giá đất mới.

Ví dụ như tại TP HCM, theo dự thảo bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026, giá đất nông nghiệp cao nhất chỉ khoảng 625.000 đồng mỗi m2, thấp nhất khoảng 320.000 đồng, trong khi giá đất ở thấp nhất là 2,3 triệu đồng một m2 và cao nhất lên đến 687 triệu đồng. Với mức chênh lệch từ 5 đến 25 lần, dù giảm 50-70%, tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích có thể vẫn tăng nhiều lần so với trước đây, tạo áp lực tài chính lớn với người dân, đặc biệt là nhóm cần chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cũng cho rằng tỷ lệ 30-50% thấp hơn so với mức 100% hiện nay, nhưng trong bối cảnh bảng giá đất tăng mạnh, nghĩa vụ tài chính mà người dân phải gánh vẫn rất lớn. Ở nhiều địa phương phía Nam, đất đai chủ yếu có nguồn gốc do hộ gia đình tự khai phá hoặc thừa kế qua nhiều thế hệ, không phải đất Nhà nước giao. Việc nhiều thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất và nhu cầu tách thửa, chuyển mục đích cho con cái khi lập gia đình là rất phổ biến. Do đó, chính sách thu tiền sử dụng đất cần đủ linh hoạt để vừa đảm bảo nghĩa vụ tài chính, vừa tránh tạo gánh nặng quá mức và ngăn chặn tình trạng đầu nậu lợi dụng chính sách để trục lợi.

Ông Châu dẫn chứng trường hợp một hộ gia đình sở hữu thửa đất 2.000 m2 trồng cây ăn trái, nguồn gốc do tổ tiên để lại. Với giá đất ở theo bảng giá là 10 triệu đồng mỗi m2, đất nông nghiệp 300.000 đồng mỗi m2, hệ số K là 1,5 và hạn mức đất ở 200 m2, nếu gia đình chia đất thành bốn lô để sử dụng và cho con, chỉ riêng lô đầu tiên đã phải nộp khoảng 3 tỷ đồng tiền chuyển mục đích. Ba lô còn lại, với tổng diện tích vượt hạn mức, phải nộp thêm hơn 21,8 tỷ đồng. Tổng số tiền gần 25 tỷ đồng, tương đương việc “mua lại chính mảnh đất của mình”.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên nói trong bối cảnh Bảng giá đất tại nhiều địa phương đã điều chỉnh tăng mạnh, riêng TP HCM (khung giá áp dụng từ tháng 8/2024 tăng từ 2,36 lần đến gần 39 lần so với năm 2020), bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026 dự kiến tiếp tục tăng thêm 30-40%, đất nông nghiệp lại giảm 20-25% so với hiện nay, khiến chi phí chuyển đổi, dù quay về cách tính cũ, vẫn là gánh nặng lớn.

“Cách tính cũ nhưng đặt trong bối cảnh mới chỉ mang tính ‘giảm sốc’ thay vì đưa chi phí chuyển đổi về mặt bằng thấp như trước”, ông đánh giá.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn đánh giá chính sách mới mang lại tín hiệu tích cực, đặc biệt với nhóm người có nhu cầu ở thực. Với trường hợp phổ biến là chuyển 100 m2 đất vườn sang đất ở tại khu vực có chênh lệch giá đất 10 triệu đồng mỗi m2, nếu áp mức thu 100% như hiện nay, người dân phải nộp khoảng 1 tỷ đồng. Khi chính sách mới có hiệu lực, số tiền này giảm còn khoảng 300 triệu đồng, giúp nhiều gia đình có cơ hội hợp thức hóa quyền sử dụng đất.

Ở góc độ thị trường, quy định mới cũng không tạo điều kiện cho làn sóng đầu cơ phân lô tràn lan. Với các thửa đất lớn hàng nghìn m2, diện tích được hưởng mức thu ưu đãi chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, nhà đầu tư vẫn phải nộp gần như đầy đủ tiền sử dụng đất nếu muốn chuyển đổi toàn bộ, qua đó giữ được rào cản cần thiết để hạn chế đầu cơ đất nền nhỏ lẻ.

Tuy nhiên để “khoan sức dân” trong bối cảnh bảng giá đất mới, ông Lê Hoàng Châu đề xuất áp mức thu 20% phần chênh lệch giá đất với diện tích trong hạn mức, 30% cho phần vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, và 100% cho phần vượt trên ngưỡng này, trừ trường hợp chuyển cho người thân trong gia đình. Mức thu chỉ nên áp dụng một lần với mỗi hộ trên một thửa đất.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề xuất xem xét miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất đối với diện tích chuyển đổi trong hạn mức. Luật sư Trương Anh Tú nói chuyển mục đích sử dụng đất về bản chất là thủ tục hành chính, không phải giao dịch mua bán công sản. Việc thu tiền sử dụng đất chỉ nên áp dụng với doanh nghiệp hoặc trường hợp Nhà nước giao đất mới. Với người dân đã sở hữu và sinh sống ổn định trên đất, việc thu khoản tiền này là chưa hợp lý.

Đồng tình quan điểm cần phân loại đối tượng, bà Võ Nhật Liễu, Giám đốc Viện đào tạo phát triển dự án bất động sản, đề xuất chia người sử dụng đất thành ba nhóm: nhóm ở thực được hỗ trợ để đảm bảo khả năng tiếp cận; nhóm sở hữu 2-3 lô đất áp dụng mức thu 30-50%; và nhóm đầu tư kinh doanh áp dụng mức thu 100%, kèm phương pháp tính minh bạch để tránh khiếu nại. Đồng thời, bà kiến nghị cải cách thủ tục xác định tiền sử dụng đất và định giá đất cụ thể nhằm rút ngắn thời gian xử lý, tránh làm “đóng băng” dòng tiền của người dân và doanh nghiệp.

Phương Uyên

Trong văn bản góp ý sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 96 của Luật Kinh doanh bất động sản, Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho biết, hiện nay nhiều dự án nhà ở phải thế chấp để vay vốn xây dựng. Khi dự án đủ điều kiện mở bán, chủ đầu tư thường chưa phát sinh doanh thu nên không có nguồn tiền để giải chấp. Nếu buộc phải giải chấp toàn bộ trước khi bán, nhiều dự án sẽ tiếp tục bị đình trệ, kéo dài thời gian triển khai.

Do đó, HoREA kiến nghị cho phép chủ đầu tư vẫn được huy động vốn, bán hoặc cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai đang thế chấp, theo cơ chế bán trước – giải chấp sau, với điều kiện người mua được thông tin đầy đủ và ngân hàng cho vay chấp thuận.

Cụ thể, trong thông báo dự án đủ điều kiện mở bán và trong hợp đồng mua bán phải ghi rõ căn nhà đã được giải chấp hay chưa. Trường hợp chưa giải chấp, việc không giải chấp ngay phải có sự đồng ý bằng văn bản của các bên liên quan (người mua và bên nhận thế chấp). Người mua chỉ ký hợp đồng khi đã nắm rõ tình trạng pháp lý của tài sản.

Ngân hàng – bên nhận thế chấp – được quyền kiểm soát dòng tiền thu được từ việc bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, nhằm bảo đảm khoản tiền này được sử dụng đúng mục đích, ưu tiên trả nợ vay và thực hiện giải chấp theo quy định. Theo HoREA, cơ chế này giúp hạn chế rủi ro cho cả người mua lẫn tổ chức tín dụng.

Còn theo quy định hiện hành, chủ đầu tư chỉ được bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai đang thế chấp ngân hàng khi đã giải chấp.

Hiệp hội cho rằng đề xuất trên phù hợp với Luật Nhà ở 2023, trong đó cho phép bán, cho thuê mua nhà ở đang thế chấp nếu được người mua và ngân hàng đồng ý. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 cũng yêu cầu chủ đầu tư phải công khai đầy đủ thông tin về dự án, bao gồm tình trạng thế chấp, trước khi đưa bất động sản vào kinh doanh. Tuy nhiên, nghị định hướng dẫn hiện nay chưa quy định rõ cách thực hiện, đề xuất trên nhằm bổ sung quy định vào nghị định để làm rõ thủ tục, trách nhiệm công khai thông tin và cơ chế kiểm soát dòng tiền, giúp việc áp dụng thống nhất hơn trên thực tế.

Không chỉ với nhà ở, HoREA cũng đề nghị áp dụng cơ chế tương tự với các công trình xây dựng hình thành trong tương lai như căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, nhà phố du lịch (condotel), văn phòng lưu trú (officetel) hay các công trình thương mại, dịch vụ. Theo hiệp hội, đây là các loại hình thường được chủ đầu tư thế chấp để vay vốn trước khi bán hoặc huy động vốn, tiềm ẩn rủi ro tranh chấp nếu thiếu quy định rõ ràng.

Theo HoREA, việc cho phép bán bất động sản hình thành trong tương lai đang thế chấp, đi kèm yêu cầu minh bạch thông tin và sự giám sát dòng tiền của ngân hàng, sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực triển khai dự án, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người mua và hạn chế tranh chấp trên thị trường.

Phương Uyên

Theo quy hoạch đến năm 2030, tầm nhìn 2050, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được xác định là một trong những dự án hạ tầng trọng điểm của miền Bắc. Sân bay hướng tới vai trò cửa ngõ hàng không vùng, trung tâm trung chuyển hành khách, hàng hóa và cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa máy bay của khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Song song, Hà Nội đã khởi công tuyến đường kết nối Gia Bình với trung tâm Thủ đô, tổng vốn đầu tư khoảng 83.000 tỷ đồng. Tuyến giao thông này giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ sân bay về nội đô, đồng thời hoàn thiện mạng lưới giao thông đối ngoại của thành phố.

Trong hệ thống hạ tầng đang hình thành, khu vực Cổ Loa (Đông Anh) giữ vai trò giao điểm của các trục giao thông chiến lược tại cửa ngõ Đông Bắc Hà Nội. Tuyến kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô gồm đoạn xây mới từ Bắc Ninh đến nút giao cao tốc Hà Nội – Lạng Sơn và Hà Nội – Thái Nguyên (vành đai 3), cùng đoạn mở rộng trùng cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên dẫn về cầu Tứ Liên.

Cầu này giúp tăng khả năng kết nối từ Đông Anh sang khu vực Tây Hồ và nội đô. Khi hoàn thiện, mạng lưới liên kết giữa phía Bắc sông Hồng và trung tâm thành phố sẽ trở nên thuận lợi hơn.

Theo các chuyên gia, kinh tế hàng không nếu được khai thác hiệu quả sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng. Sân bay Gia Bình không chỉ thúc đẩy giãn dân cơ học mà còn góp phần tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng đa cực, tạo dư địa phát triển cho chuỗi đô thị, thương mại, dịch vụ và thị trường bất động sản vùng phụ cận.

Trong bối cảnh đó, Cổ Loa được kỳ vọng đảm nhiệm vai trò trung chuyển giữa các khu đô thị mới phía Bắc sông Hồng và khu vực nội thành. Vị trí này tạo điều kiện thu hút dòng khách du lịch, chuyên gia, nhà đầu tư và lực lượng lao động chất lượng cao.

Cùng với chuyển động hạ tầng, khu vực trung tâm quốc tế Global Gate tại Cổ Loa đang hình thành các tổ hợp cao tầng quy mô. Tại đây, Masterise Homes phát triển ba dự án theo định hướng kết hợp yếu tố văn hóa truyền thống với kiến trúc hiện đại. Trong đó, Masteri Grand Avenue lấy cảm hứng từ trống đồng; Lumière Prime Hills gợi hình ảnh cây tre với tinh thần bền bỉ; còn Lumière Essence Peak đưa vẻ đẹp hoa sen vào không gian sống đương đại. Các dự án hướng tới nhóm cư dân ưu tiên chất lượng sống, tính riêng tư và tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh khả năng kết nối liên vùng, dự án thừa hưởng hệ sinh thái cảnh quan với hồ trung tâm rộng 32 ha, cùng chuỗi tiện ích thương mại, giải trí, y tế, giáo dục và quần thể công trình văn hóa, hội nghị lân cận.

Trong bán kính đi bộ, cư dân có thể tiếp cận công viên Wonderland và trung tâm thương mại Mega Mall. Bên kia mặt hồ là quần thể kiến trúc đương đại gồm tổ hợp khách sạn Marriott, trung tâm hội nghị quốc tế, các tòa nhà văn phòng hạng A, bảo tàng mỹ thuật và Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (VEC).

Song Anh

Cuối năm ngoái, khi chung cư mới liên tục ra hàng ở khu đông, chị Thu Trang, 36 tuổi, xã Gia Lâm vay ngân hàng 2 tỷ đồng để mua một căn ba phòng ngủ. Căn này ở phân khu đã bàn giao 5 năm, giá khoảng 4,8 tỷ đồng. Sau khi nhận nhà, chị đầu tư thêm 200 triệu đồng tiền nội thất, kỳ vọng cho thuê được 14-15 triệu đồng một tháng.

Chị Trang mua nhà cũ để đón sóng tăng giá và có thể cho thuê ngay, dùng dòng tiền trả lãi ngân hàng. Tuy nhiên thị trường vào mùa thấp điểm, môi giới định giá thuê loại căn hộ 3 phòng ngủ chỉ khoảng 12-13 triệu đồng một tháng, vẫn khó tìm khách thuê. Sau một tháng bỏ trống nhà vì không có khách, chị Trang đành chốt hợp đồng cho thuê năm đầu tiên còn 11,5 triệu một tháng, thấp hơn 5-12% dự tính ban đầu.

“Mỗi tháng tôi vẫn phải bù thêm 5-6 triệu tiền trả ngân hàng”, chị nói. Nhà đầu tư này ước tính hiệu suất thuê chỉ khoảng 2,5%, thấp hơn gửi tiết kiệm và tính bán nhà khi thị trường có sóng trở lại.

Tương tự, anh Việt, 35 tuổi, ở phường Từ Liêm vừa mất 30 triệu đồng sửa chữa căn chung cư ở khu đô thị phía tây sau khi khách thuê trả nhà. Căn này rộng 65 m2 được anh mua cách đây hơn một năm với giá 4,5 tỷ đồng, trong đó vay ngân hàng một nửa. Mỗi tháng, anh cho thuê được 11 triệu đồng.

Khi nhận lại nhà, anh Việt tá hỏa hiện trạng xuống cấp dù mới cho thuê một năm. Sàn nhựa giả gỗ bị bong tróc, tường có nhiều vết bẩn khó vệ sinh, sofa bằng da bị rách cùng tay nắm cửa bị bung. Liên hệ với đơn vị sửa chữa, anh nói “chấp nhận mất một tháng tiền cho thuê” để sơn sửa lại nhà, thay nội thất.

“Giữ lại tiền cọc vẫn không đủ sửa nhà, tôi phải bù thêm gần 20 triệu đồng, chưa tính một tháng phòng trống và phí môi giới tìm khách mới”, anh nói. Sau khi trừ các khoản này, tiền cho thuê một năm thực nhận của anh Việt còn 10 tháng, tương đương tỷ suất lợi nhuận khoảng 2,4%.

Không chỉ những khu đô thị mới với lượng hàng bàn giao lớn, tỷ suất cho thuê có xu hướng giảm mạnh ở các dự án cũ, bàn giao chục năm. Anh Tuấn, một nhà đầu tư ở phường Hoàng Liệt, cho biết tốn 150 triệu đồng để cải tạo căn chung cư 67 m2 tại HH Linh Đàm sau nhiều tháng không tìm được khách thuê mới. Mức cho thuê loại căn này vẫn chững một năm qua, khoảng 7-8 triệu đồng một tháng, dù giá bán đã tăng khoảng 20-30%. “Tính ra hiệu suất cho thuê dao động 2,8-3%, chưa kể hiện trạng xuống cấp nhanh, khấu hao lớn”, anh Tuấn cho hay.

Đây là ba trong nhiều trường hợp nhà đầu tư “vỡ mộng” với hiệu suất cho thuê chung cư. Các nhà đầu tư này chủ yếu sử dụng đòn bẩy tài chính (vay ngân hàng), để mua nhà thời điểm “nóng sốt” nhằm lướt sóng. Tuy nhiên, vị trí dự án xa trung tâm, nguồn cung cho thuê lớn khiến những phân khu này chưa hấp dẫn khách thuê, khó bù lại khoản trả ngân hàng mỗi tháng.

Thời gian qua, lợi nhuận từ cho thuê chung cư Hà Nội duy trì mức thấp hơn lãi gửi ngân hàng và có xu hướng sụt giảm. Con số này được tính bằng (tiền cho thuê một tháng x 12 tháng) chia cho giá trị tài sản.

Hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết tính tỷ suất lợi nhuận cho thuê căn hộ ở Thủ đô đạt trung bình 3-3,4% một năm, trong khi năm 2023 mức này trên 5,1%.

Tương tự, theo kênh rao tin trực tuyến Batdongsan, tỷ suất lợi nhuận cho thuê chung cư tại Hà Nội đạt khoảng 3%, trong khi đầu năm 2023 ở ngưỡng 4,9-5%. Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc kênh Batdongsan, cho hay chênh lệch ngày càng lớn giữa giá mua nhà và thuê khiến tỷ suất lợi nhuận thuần túy từ đầu tư cho thuê kém hấp dẫn.

Hiện nay, giá bán chung cư ở Hà Nội trung bình 80-90 triệu đồng mỗi m2, tăng khoảng 30-40% theo năm. Trong khi đó, mức cho thuê căn hộ chỉ tăng khoảng 8-10% một năm, nhiều dự án thậm chí không tăng giá trong thời gian dài.

Ông Quốc Anh dự báo tỷ suất lợi nhuận cho thuê có thể tiếp tục giảm do nguồn cung mới dồi dào nhưng tập trung ở phân khúc cao cấp, trong khi giá nhà thứ cấp vẫn neo cao.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê chung cư tại Việt Nam phổ biến dưới 2%, ở đô thị lớn khoảng 3%, thấp hơn so với gửi tiết kiệm. “Vốn bỏ ra 5-6 tỷ đồng mà lợi suất cho thuê thực tế ngày càng giảm, khiến nhiều nhà đầu tư tay ngang vỡ mộng”, ông nói.

Dù vậy, ông Đính cho rằng chung cư vẫn có sức hút với nhóm nhà đầu tư kinh nghiệm, dày vốn, có nhu cầu tích sản. Họ kỳ vọng nhiều hơn vào tốc độ tăng giá trị tài sản nên việc cho thuê chủ yếu để khai thác thêm trong lúc đợi giá điều chỉnh.

Trong giai đoạn 2026-2028, nguồn cung chung cư mới, sẵn sàng bàn giao có thể lên đến hàng chục nghìn căn, góp phần gia tăng áp lực lên thị trường cho thuê, nhất là vùng ven. CBRE dự báo hai năm tới, Thủ đô có thể đón hơn 33.000 căn hộ mới mỗi năm.

“Trong bối cảnh nguồn cung dồi dào với giá neo cao, nhà đầu tư mới cần cân nhắc kỹ về hiệu quả đầu tư, dòng tiền và rủi ro thanh khoản. Thay vì mua nhanh bán nhanh, họ nên chuyển sang chiến lược trung và dài hạn, chọn lọc dự án kỹ lưỡng”, CBRE khuyến nghị.

Ngọc Diễm – Bích Phương